Тұманбай Молдағалиевтің өмірбаяны

Т. Молдағалиев – қазіргі таңдағы қазақ поэзиясының дамуына зор үлес қосқан көрнекті ақын. Ақын 1935 жылы Алматы облысының Жарсу ауылында дүниге келген. Т.Молдағалиев - жас ұрпақтың тамаша тәрбиешісі, ұлағатты ұстазы. Оған “Жалында”, “Балдырғанда” атқарған қызметтері дәлел. Студент кезінің өзінде-ақ “Студент дәптері ” деп аталатын жыр жинағымен халқын қуантып, дарынды ақын атанған. Т.Молдағалиев әр алуан тақырыпта қалам тартқан. Табиғат лирикасына, туған жеріне т.б тақырыпта жазылған өлеңдері сезімге толы.
Ақындықтың абзалы, халқымыздың сүйікті ұлының 70 жасқа толған мерейтойы өткен жылдың қараша айында Республика көлемінде кеңінен аталып өтілді.
Жерлес жазушы, белгілі қаламгер Сәбит Мұқановтың пікірін тыңдау.
Т. Молдағалиевтің жас кезінен аса дарынды, шоқтығы биік ақын болғандығын көреміз.
Әбіш Кекілбаевтың Тұманбай ақын туралы пікірін тыңдау.
Тұманбай ақынның ақ пейіл, сезімтал ақын, бауырмалдық дәріпшісі екендігін “Бауырлар” өлеңінен байқаймыз.
Өлеңді мен бала кезімнен бастап жаздым. Бірақ ол кездегі өлең емес, тек өлеңге еліктеу болатын. Алғаш газет бетін көрген өлеңім 1951 жылы күзде Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданының «Үлгілі колхоз» дейтін газетіне шықты. Газет редакторы Үсенбай Тастанбеков ағай (қазір Қаскелеңде тұрады) поэзияны жақсы көретін адам екен. Менің аяғын апыл-тапыл басқан балапан жырларымды, махаббат лирикаларымды газетінің бетіне анда-санда болса да басып тұрды. «Келешекте сен ақын боласың» деген сенімге менің жас көңілімді, жас талабымды байлаған да сол ағай еді. Бір күні сол кісіден хат алдым. Ол кісі өз хатында «Тұманбай, сенің ақындық қанатың қатая бастады. Енді өлеңдеріңді облыстық, республикалық әдеби басылымдарға да беруге болатын шығар. Талабыңа нұр жаусын» депті. Содан мен бір өлеңімді сол кезде шыға бастаған,
        
        Тұманбай Молдағалиевтің өмірбаяны
Т. Молдағалиев – қазіргі таңдағы қазақ ... ... зор ... ... ... Ақын 1935 жылы Алматы облысының Жарсу ауылында дүниге
келген. Т.Молдағалиев  -  жас ұрпақтың тамаша тәрбиешісі, ұлағатты ... ... ... ... ... ... ... кезінің 
өзінде-ақ “Студент дәптері ” деп аталатын жыр ... ... ... ақын ... ... әр ... тақырыпта қалам тартқан.
Табиғат лирикасына, туған жеріне т.б тақырыпта жазылған өлеңдері сезімге
толы.
Ақындықтың ... ... ... ... 70 ... толған мерейтойы 
өткен жылдың қараша айында  Республика көлемінде кеңінен аталып өтілді.
Жерлес жазушы, белгілі қаламгер Сәбит ... ... ... ... жас ... аса ... ... биік ақын болғандығын
көреміз.
Әбіш Кекілбаевтың Тұманбай ақын ... ... ... ... ақ пейіл, сезімтал ақын, бауырмалдық дәріпшісі екендігін
“Бауырлар” өлеңінен  байқаймыз.
Өлеңді мен бала ... ... ... ... ол ... өлең ... ... еліктеу болатын. Алғаш газет бетін көрген өлеңім 1951 жылы ... ... ... ... ... ... ... газетіне
шықты. Газет редакторы Үсенбай Тастанбеков ағай (қазір Қаскелеңде тұрады)
поэзияны жақсы көретін адам екен. Менің ... ... ... ... ... ... ... бетіне анда-санда болса да
басып тұрды. «Келешекте сен ақын ... ... ... менің жас
көңілімді, жас талабымды байлаған да сол ағай еді. Бір күні сол кісіден хат
алдым. Ол кісі өз ... ... ... ... ... қатая бастады.
Енді өлеңдеріңді облыстық, республикалық әдеби басылымдарға да ... ... ... нұр ... ... ... мен бір өлеңімді сол кезде
шыға бастаған, Алматы облыстық «Коммунизм таңы» газетіне жібердім. Бір күні
бір достарым газетті ... ... мені ... ... ... ... деген өлеңім «Коммунизм таңының» әдеби бетіне шығыпты.
Сол күндері (бұл – 1951 ... ... айы еді) ... университетте
әдебиет кеші өтті. Үлкен ғалым ағамыз, оқытушымыз Бейсенбай ... ... ... студент ақындары бірінен кейін бірі өлеңдерін
оқи бастады. Еркеш Ибраһим, Жәрдем Тоғашов, ... ... ... Айдаров,
т.б. жас жігіттер өздерінің жаңа жазған жырларын оқыды. Аудитория оларды
өте жылы ... ... Жиын ... ... ... қасымда отырған курстасым
Нұрғали Оразов ... ... ... Тұманбай деген жігіт те ... ... ... оқуға ұялады. Осы жігіттің де бір-екі ... ... ... ... Мен ... ... Шегінерге жер
қалған жоқ. Сахнаға шығып, бір-екі өлеңімді оқыдым. ... ... ... ... ... ... ... деген өлең еді. Менің талабымды залда
отырғандар өте жылы ... ... ... ... ... үлкен үміт күтетіндерін айтты. Ертесіне бөлмелес достарымның
жетелеуімен ... ... ... «Қазақстан әйелдері»), «Лениншіл
жасқа» (қазіргі «Жас Алаш») өлеңдерімді алып бардым. Ұялып, дірілдеп, ... ... ... ... Үлкен бөлмеде екі әйел отыр
екен. Неге келгенімді сұрады. Аса қиналып ... ... өлең ... Есік ... ... жас ... маған қарай қолын созды. Содан
қолына ұстатқан ... оқып ... ... да ... төрде отырған
апайға берді. Ол кісі де оқып ... ... ... ұзақ ... ... ... ... 5-санынан күт» деді. Өлеңдерімді алғаш ... аты – ... ... да, ал ... ... апай ... ... Жәкетова екен. Тұрсынхан апай кейін үлкен ғалым, үлкен ақын
болды. Ол кісінің әншілік өнері де сол ... ... ... ... ... қалды десем, артық айтпағандық болар. Әтина
апай да ... ... ... ... журналист, мәдениет қайраткері
ретінде ел-жұртының махаббатына бөленді. ... ... ... ... ... ... болған қазақтың осынау екі қызы екен. Олардың
сол шақтағы маған деген мейірімі, маған деген ... мені әлі ... ... ұшырып әкеле жатқан сияқты болады. Өзім де ақындық өмірімде ... ... ... ... ... ... келген жас талаптардың
көңілін қайтарып көрген емеспін. Қолымнан келген көмегімді ешкімнен ... ... ... ... ... Сол алғашқы өлеңге қанат қаға бастаған тұста ... ... ... ... ... ... ... жазушы, ғылым докторы ... ... ... Серік Қирабаев, жазушы ағамыз Сансызбай
Сарғасқаевтың, ақын ағаларым Ғафу Қайырбеков пен ... ... ... пен ... ... ... Молдағалиев пен Қуандық
Шаңғытбаевтың, Сырбай Мәуленовтің, Кәкімжан Қазыбаев, Сапар Байжанов,
Тілеген ... ... ... ... ... ... көрдім. Жазушы Мұқан Иманжановпен «Пионер» журналында бірге
жұмыс істеп, ... ... ... кішіліктің, адамға деген
ұлы махаббаттың мектебінен дәріс алдым. Өз ұғымымдағы қазақтың ұлы ақындары
Ә.Тәжібаевтың, Т.Жароковтың, ... ... ... ... ... ... ... алдым. Олардан да
ақындық шеберлікті, азаматтықты, елге аянбай ... ... ... ... ... ... ... Х.Есенжанов ағалар
– менің әлі күнге оқып жүрген университеттерім. Абай мен Жамбыл, Махамбет –
алыс та ... жыр ... ... Мен ... да, ... соңымнан
да көп үйрендім. «Үйреттім» деп айтпаймын, әлі де көп үйренудемін. Қазақтың
ұлы ... әлем ... оның ... орыс ...... ... ... асыл аналарым. Егер Тұманбайды білгісі ... ... ... нәр ... күндер керуенінен махаббат тапқан, өлеңнің құлы
болып жүрген жай бір пенде деп ... ... ән ... ... Сол әнге құлағын үйреткен, сол әнге жүрегімен
берілген, жұртының ... ... қана ... ... ... МОЛДАҒАЛИЕВ, Қазақстанның халық жазушысы.
Біз, ақындар, бірімізге біріміз сүйеніп өстік. Алдыңғы ағаларымызды
оқып жетілдік. Маған жырға сәт сапарды ... ақын ... ... ... ... Асанов сәт сапарды ақиық ақын Әбділда Тәжібаев ағаның
өзінен ... ... ... халық жазушысы Тұманбай Молдағалиевтің "Ғашық жүрек" атты
бұл жинағына автордың өткен ғасырдың ... бері ... ... әндерімен бірге калың жұртшылықтың жүрегін терең баулап алған
ән өлеңцері топтастырьшьш отыр. Халқымыздың поэзия ... ... ... ақьш ... — өзінің әндерге қосыльш жазылған өлендері келіп
қосьшғанда — түгас бір телегей-теңіз дәрияға ... ... осы ... өн-дәрия болып өз окырмандарына бет алды. Бұл кітап жүрегі ән мен
жырға бөленген қалың жүртшылыкка ... бір ... ... ... сөз ... ... мені ... ақыны»
десеңдер, сол әлдеқайда жарасады.
... Өлеңді мен бала кезімнен бастап жаздым. Бірақ ол кездегі өлең емес,
тек өлеңге еліктеу болатын. ... ... ... көрген өлеңім 1951 жылы күзде
Алматы облысы, Еңбекшіқазақ ауданының «Үлгілі колхоз» ... ... ... ... ... ... ағай ... Қаскелеңде тұрады)
поэзияны жақсы көретін адам екен. Менің ... ... ... ... ... ... ... бетіне анда-санда болса да
басып тұрды. «Келешекте сен ақын ... ... ... ... ... жас талабымды байлаған да сол ағай еді. Бір күні сол ... ... Ол кісі өз ... ... сенің ақындық қанатың қатая бастады.
Енді ... ... ... ... ... да ... ... Талабыңа нұр жаусын» депті. Содан мен бір өлеңімді сол кезде
шыға бастаған, Алматы облыстық ... ... ... ... Бір ... ... ... қолыма ұстатып, мені құттықтады. Сөйтсем, әлгі
«Украина қызына» деген өлеңім «Коммунизм таңының» әдеби ... ... ... (бұл – 1951 ... ... айы еді) біздің университетте
әдебиет кеші өтті. Жиын бітер тұста менің ... ... ... ... ... ... «Мына Тұманбай деген жігіт те өлең жазады. ... ... ... Осы жігіттің де бір-екі өлеңін тыңдасақ қайтеді,
жолдастар?» деді. Мен қатты ... ... жер ... жоқ. ... ... ... оқыдым. Соның біреуі жақында ғана жарық көрген
«Украина қызына» ... өлең еді. ... ... ... отырғандар өте жылы
қабылдады. Cодан кейін ... ... ... ... ... ... атты өлеңдерім шықты .
 Жаралған намыстан ... ... ... тармағынан шыққан
атау) — 1993—2006 жж. Қазақстан Республикасының Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... Әнұраны ретінде
қолданған.
2006 ж. қаңтар айынан бастап Менің Қазақстаным әнінің жаңа нұсқасы
әнұран етіп қабылданды.
Сазын 1944 ж. Мұқан ... ... ... және ... ... жазған.
Сөзін 1992 ж. Мұзафар Әлімбаев, Қадыр Мырзалиев, ... ... ... ... ... ... намыстан қаһарман халықпыз,
Азаттық жолында жалындап жаныппыз.
Тағдырдын тезінен, тозақтын өзінен
Аман-сау қалыппыз, аман-сау қалыппыз.
Қайырмасы:
Еркіндік қыраны, шарықта,
Елдікке шақырып тірлікте!
Алыптың қуаты — ... ...... анасын, құрметтеп данасын,
Бауырға басқанбыз баршаның баласын.
Татулық, достықтың киелі бесігі —
Мейірбан Ұлы Отан, қазақтын даласы!
Талайды өткердік, өткенге салауат,
Келешек ғажайып, келешек ғаламат!
Ар-ождан, ана тіл, ... ... те, ... те ... аманат!
Менің елім — менің Қазақстаным! Осы құдіретті сөзді ... ... ... азаматы асқақ сезіммен, мақтанышпен айта алары ... ... ... ... отаншылдық рухты ту еткен ұлт пен
ұлыстардың ұл-қыздары, қасиетті қазақ топырағында өсіп-өніп, мекен етіп,
береке- бірлікте, достық ... ... пен ... сүріп
жатырмыз. Біз осы жарасымды ... ... ... ... жан-жақты ойлап, кемел ойлы, ... ... ... жүрген ақыл-парасатының, ... ... ... ... ... ... ... елдер қатарына
қосылып, дүниежүзілік ... ... ... ... ... өрге бастайтынын өз ұлтымыздың тарихы да талай
дәлелдеп келеді. Кейде,шіркін, бір өзіне бірнеше ... ... ... жерді ата-бабамыз сан ғасырлар бойы қанаттыға қақтырмай,
тұмсықтыға шоқытыртпай қалай аман сақтаған деп ... ... ... ... ... ... ... жері «Найзаның ұшымен, білектің
күшімен» өзінің жер көлемін ... ... ... ... ... ... демекші,
Н.Ә.Назарбаевтың тәуелсіздік жолында ту етіп көтерген идеяларының бірі
«Қазақстандық ... ... ... жатыр. Президентіміз
ұсынған жаңа ұлттық идеяның мазмұны да қоғамдық дамуға басқаша, ... ... ... сай ... ... ... ... атты ... ... жалпы ұлттық мүдделерді жүзеге асырудың бір ... бар ... ... ... ... ... рөлі жағдайында
барлық халықтардың теңдігін қамтамасыз ету», — деп жазды.
Біз бақытты ұрпақпыз! Себебі, ата-бабаларымыз қанын төгіп, ... ... ... ... қол жеткізіп, ешкімге тәуелді болмай, еркін
өмір сүріп келеміз. Бабаларымыз басынан не кешпеді, не өткермеді? ... ... ... ... хан ... Төле, Қазыбек,
Әйтеке би секілді шешен де көсем билер, Қабанбай, Бөгенбай, Наурызбай,
Қарасай ... ... ... ... ... ... ... жартысында Шоқан, Ыбырай, Абай аталарымыз
халықты озық ... ... ... ... ... ... ... Міржақып Дулат, Мағжан
Жұмабаев сияқты халық ұлдары ұлт санасын оятты, «елім» деп еңіреп, «халқым»
деп қайысты.
Сен үшін, Отан, сертім сол —
Неден ... ... ... ... ... ... өлең жолдары ... үшін ... ... ... ... ... жолында құрбан болған, азап шегіп, ... ... ... ... ... Әрине, біз, кейінгі ұрпақ,
халқымыздың ерлік дәстүрін әрі ... ... ... жеткен
Тәуелсіздігіміз орнықты, аспан түстес ... ... ... ... ... ... ... қалыпты өмірге ұласты. Халқымыз
өтпелі кезеңнен абыройлы өтіп, ... ... ... түсті.
Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың қолдауымен әр жыл ел дамуына
ерекше орын ... ... ... ... ... ... ... саласы нығайып келеді. Осының бәрі —
тұңғыш рет әлемдік ... ... ... ... түзу шығарып,
іргесін бекітудегі алдыңғы толқын ағалардың он төрт жылдан аса уақыт ішінде
атқарған жұмыстары. Ендігі жерде сол алдыңғы толқыннан үйренетін, үлгісін,
тәлімін алатын, қанатты ісін ... ... ... ... Сол ... ... үшін перзенттік қарыз
да парыз болып саналады.
Осы арқылы кейінгіге біз де із қалдыруға тиістіміз. Ол үшін жастықтың
жалынымен, ... ... ... ... ... керек. Оның үстіне Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев айтқандай,
ХХІ ғасыр — білім, ғылым, бәсеке ғасыры болмақ. ... беру үшін ... ... елге, жерге деген адалдық керек. Әрбір
азамат өзін мемлекетінің өткеніне, бүгініне және ертеңіне ... ... Отан ... үшін ... жеке ... ... керек деп ойлаймын.
«Тәуелсіздігіміз тұғырлы, еліміз еңселі болғай!» деп ... ... ... ... ... өлең жолдарымен білдіргім келеді:
Жаңа ғана қазағымның таңы атты,
Алу мақсат Ел деп алғыс, сауапты.
Әр отбасы, әрбір қазақ, әр адам,
Тәуелсіздік сақтау үшін жауапты!
Дербес, тәуелсіз ел болу деген ... ... ... де халық өзі шешеді. Қазір дүние жүзінің көптеген елдері Қазақстанды
тәуелсіз мемлекет деп танып, жан-жақты қарым-қатынас жасап отыр.
Әсіресе, ... ... ... ... ... зор ... және экономикалық қадам. Қазір Астана қаласы күннен-
күнге көркейіп, әсем болып келеді. Жаңарған Астана ... ... ... ... Тайыр ... ... ... ... ... ... Содан көңілге
ұялаған сезімімді
Астана арман қала,
Бағы бір жанған қала.
Тұрады ол жас болып,
Мен үлкен болғанда, — ... ... ... ... осы ... келеді.
Елордамыз бір өзі ғана көркейіп келе ... ... ... ... ... ... серпіліс беріп отыр. Олай
дейтінім, менің тұрған жерім Талшық мекені де Астанаға қарап бой ... ... ... жылы ауданымызда мектеп-интернат ... ... ... биыл «Балдырған» атты
балабақша ашылып, мешіт, емхана құрылыстары бой көтеруде.
Әрине, бұл аудан әкімі Қайрат ... ... ... ... ... жеріме қандай үлес қоса аламын деген
ой келеді? ... ... ... ... ... ... бойынша елді көркейту керек деген болатын. Қазір менің
қолымнан келетіні мектеп ауласына, үйімнің ... ... ... үлес қосу ... ... іске кірісуге
шақырамын.
Бірлік — халық салты. Бұл — өмір ... ... ... Халқымыздың бірлік салты отбасынан
басталып, бүкіл елдің, барлық адам ... ... ... тірлік жоқ, тірліксіз бақыт жоқ». Бірлік салтын, яғни ел бақытын
сақтау үшін жан аямай күресу, еңбек ету — әрбір адамның ... ... ... ... ... ... кеңдігін, еліміздің
елдігін сақтап қалуға үлкен тірек болады.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ж.Молдағалиевтің өмірі және қоғамдық қызметі28 бет
Жұбан Молдағалиев4 бет
Лирикалық проза.Қазіргі қазақ поэмаларының көркемдік философиялық мәні. Мемуарлық шығармалар6 бет
Т.Молдағалиевтің балаларға арналған өлеңдерінің көркемдік ерекшелігі және оны орта мектепте оқыту59 бет
Қазақстан Республикасы саяси жүйесіндегі өзгерістер40 бет
"Қорқыт Ата."6 бет
Іс-әрекет және мінез-құлық мотивациясы. сана мен зейін бірлестігі7 бет
Р.Тоқтаровтың «Абайдың жұмбағы» романына әдеби талдау12 бет
ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік жағдай және оның әдебиеттің дамуына тигізген әсері жайлы15 бет
ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиетінің тарихы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь