Төтенше жағдай және оның түрлері

Жоспар:
І. Кіріспе
Төтенше жағдай және оның түрлері
ІІ. Негізгі бөлім
1. Табиғи сипаттағы ТЖ кезіндегі әрекеттер
2. Техногендік сипаттағы ТЖ кезіндегі әрекеттер
3. Халықтың ТЖ кезіндегі құқықтарымен міндеттері
ІІІ. Қорытынды
ІҮ. Пайдаланылған әдебиеттер
ЖЕР СІЛКІНУ.

Жер сілкінуіне дейін:

Жағдайды көз алдыңызға елестетіңіз: қатты жер сілкінісі болған кезде егер сіз жұмыста, үйде, ал балаларыңыз сол кезде мектепте немесе балалар бақшасында болса? Өзіңіз бен отбасы мүшелерінің осындай жағдай бола қалған кезде жете зерттеңіз: тығылу үшін ең қауіпсіз жер қайда, жер сілкінісі біткеннен кейін қай жерде кездескен дұрыс т.б. Сіздің алдын-ала құрған «сценариіңіз» апат болған жағдайда көмекке келеді.

Алдын-ала дайын болыңыз:
• Рюкзак немесе сөмкеңізді құжаттар;
• Үш күнге жететін тамақ пен су;
• Алғашқы медициналық дәріханасы мен медикаменттер;
• Жылжымалы электр фонары мен сіріңке;
• Жылы киім мен аяқ киім.


Алғашқы жер сілкінісі кезінде :
• Есте сақтаңыз: жер сілкінісі басталған кезде үрейленбеңіз және басқалардың да үрейленуіне жол бармеңіз;
• Газ, су және жарықты сөндіріңіз;
• Жер сілкіну төменгі баллмен жай болса, онда қорықпаңыз, сол жерде тұрыңыз, яғни күтіңіз.

Егер күшті жер сілкінісі болған кезде сіз үйдің ішінде болсаңыз (дүмпу күші бес және одан жоғары болса):
• Екінші және одан да жоғары қабатта болсаңыз ол жерден ешқайда кетпеңіз;
• Ішкі қабырғаның қауіпсіз жеріне, бұрышқа, есіктің жақтауына, ваннаға жатыңыз;
• Кереуеттің, столдың астына кіріңіз, себебі бұлар сізді құлайтын заттар мен сынықтардан қорғайды. Өзіңізді ауыр жиһаздар мен терезелерден аулақ ұстаңыз;
• Лифтіні пайдаланбаңыз.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1) Уәлиханов Ш. Шығармалар жинағы. - Алматы, 1961,
2) Репина Л.П. и др. История исторического знания.- М.:Дрофа, 2004
3) Назарбаев Н.Ә. Тарих толқынында.- Алматы: Атамұра, 2003
4) Қазақ қолжазбаларының ғылыми сипаттамасы. Тарихи жырлар.-Алматы.- 1981
5) Жүгенбаева Г. Дәстүрлі ауызша тарих.- Алматы, 2005
6 )Vansina Jan. Oral tradition as history. Madison: The University of Wisconsin Press, 1985
        
        Жоспар:
І. Кіріспе
Төтенше жағдай және оның түрлері
ІІ. Негізгі бөлім
1. Табиғи сипаттағы ТЖ кезіндегі әрекеттер
2. Техногендік сипаттағы ТЖ кезіндегі ... ... ТЖ ... құқықтарымен міндеттері
ІІІ. Қорытынды
ІҮ. Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Төтенше жағдай дегеніміз адамдардың қаза табуына әкеліп соққан немесе
әкеліп соғуы мүмкін, ... ... ... ортаға және шаруашылық
жүргізуші объектілерге нұқсан келтірген немесе келтіруі мүмкін, ... ... ... ... ұшыратып, тіршілік жағдайын бұзған
немесе бұзуы мүмкін ... ... ... апат ... ... ... ... жағдай. Төтенше жағдай пайда болу себептеріне қарай
табиғи сипаттағы және техногендік сипаттағы төтенше жағдайларға ... ... ТЖ – ... ... (жер ... сел, ... ... және басқалар), табиғи өрт, індеттер мен малдың жұқпалы аурулары,
ауылшаруашылық өсімдіктерінің және ормандардың ... мен ... ... ... ... сипаттағы ТЖ - өнеркәсіп, көлік авариялары және ... ... өрт ... ... әсер ... улы, ... ... жағынан қауіпті заттарды тарататын (тарату қаупі бар) авария,
үйлер мен ғимараттардың кенеттен ... ... ... ... ... ... және коммуникация ... ... ... ... ... ... сілкінуіне дейін:
Жағдайды көз алдыңызға елестетіңіз: қатты жер сілкінісі болған ... сіз ... ... ал ... сол кезде мектепте немесе балалар
бақшасында болса? Өзіңіз бен отбасы ... ... ... бола ... жете ... ... үшін ең қауіпсіз жер қайда, жер сілкінісі
біткеннен кейін қай жерде кездескен ... т.б. ... ... ... апат ... ... ... келеді.
Алдын-ала дайын болыңыз:
• Рюкзак немесе сөмкеңізді құжаттар;
• Үш күнге жететін тамақ пен ... ... ... ... мен медикаменттер;
• Жылжымалы электр фонары мен сіріңке;
• Жылы киім мен аяқ киім.
Алғашқы жер сілкінісі кезінде :
• Есте ... жер ... ... кезде үрейленбеңіз және
басқалардың да үрейленуіне жол бармеңіз;
• Газ, су және жарықты сөндіріңіз;
• Жер сілкіну төменгі баллмен жай ... онда ... сол ... яғни ... ... жер сілкінісі болған кезде сіз үйдің ішінде болсаңыз (дүмпу
күші бес және одан жоғары болса):
... және одан да ... ... болсаңыз ол жерден ешқайда
кетпеңіз;
• Ішкі қабырғаның қауіпсіз жеріне, бұрышқа, есіктің жақтауына, ваннаға
жатыңыз;
• Кереуеттің, столдың ... ... ... ... сізді құлайтын заттар
мен сынықтардан қорғайды. Өзіңізді ауыр жиһаздар мен ... ... ... пайдаланбаңыз.
Егер көшеде болсыңыз:
• Ғимараттар мен электр желілерінен ... ашық ... ... ... ... ... ... Ғимараттың алдың кесіп өтпеңіз және оған кірмеңіз.
Егер автокөліктің ішінде болсаңыз:
• Ашық алаңда қалыңыз жер сілкінісі біткенше ... ... ... ... Жер ... кезінде жер жарылып, адам өлімі ... Жер ... ... ... ... ... ... Ғимараттардың кейбір бөліктерінің қирауы;
• Сынған терезелердің құлауы;
• Үзілген электр желілері;
• Пәтердегі ауыр заттардың ... ... Үрей ... ... қалған адамдардың мінез-құлқы.
Егер сіз алдын-ала қауіпсіздік шараларын сақтасаңыз, құрбан болу саны
аз болары сөзсіз.
Жер сілкінісен кейін:
• Қажет адамдарға ... ... ... ... Зардап шеккендерді үйіндіден шығаруға көмектесіңіз;
• Радиоқабылдағышты қосыңыз;
• Суды, ... ... ... ... ... Ашық отты пайдаланбаңыз;
• Өте сақ болыңыз, ғимаратты тез арада босатыңыз, яғни ... ... ... ... ... ... жағдайлар қызметінің дабылын тыңдаңыздар!
Су тасқын, сел
Су тасқынының негізгі үш себебі бар: жаңбырдың өте көп жаууы, ... еруі мен ... ... ... ... теңіз суының жағаға ұруы,
өзенге судың көп құйылуы. ... қар еруі ... ... өте ... ... су ... ... алдын-ала қауіпсіздік дайындығын
жүргізу керек. Жергілікті елдің топографиясын, климаттық ... ... біле ... су тасқынының қалай болатынын дәлдікпен ... ... ... су ... ... 10-20 жылда бір рет, үлкен
су тасқыны 20-25 жылда бір рет, одан да ... ... ... ... ... ... бір рет және 100-200 жылда бір рет, бүкіл аумақты қамтитын үлкен
апаттар болуы мүмкін.
Гидрологиялық алдын-ала бақылаудың ... ... ... ... ... (10-12 ... Ұзақ ... (2-3 айға дейін)
• Өте ұзақ мерзімдік (3 айдан жоғары)
Жағаға жақын облыстардың ... ... ... не болатынына
қызығушылық білдіріп жүруі керек.
Жеке адамның алдан-ала қауіпсіздік шаралары:
• алғашқы ... ... ... ... ... ... жүзуге үйрету;
• қайықтың болуы (мүмкіндігінше екі қайық- біреуі кәдімгі, екіншісі-жел
үрлеп толтырылған) ;
• жергілікті елді-мекендердің топографиясымен ... ... ... ... ... ... хабарласу түрін білу.
Су тасқыны кезінде:
• үйдегі газды, суды, жарықты сөндіру;
• пештегі жанып жатқан отты өшіру;
• үйдегі бағалы заттарды үйдің төбесіне ... ... ... ... ... ... есік пен ... тақтаймен немесе фанермен қағып
тастау;
• мал тұратын сарайдағы есіктердің ілгішін ашып тастау.
Кездейсоқ су тасқанында ... ... жылы ... ... ... ... жамылғы, тамақ және т.б. керекті нәрселерді алып,
рельфтің ең биік жеріне ... ол ... ... су баспайды. Егер ол
болмаса, қайық және т.б. дайындау қажет.
Су кеткеннен кейін электр сымдарынан, зақымданған газ магистралдан сақ ... Үйге ... ... су ... ... ... ... табылған заттардан тамақ әзірлеуге болмайды.
Қар көшкіні – таулы аймақтарда болатын қардың, тастың көшкіні. ... ... ... судың толуынан, мұздардың еруінен болады. Қар мен
мұз еріп, олар төмен ... ... ... ... 10-20 метрге дейін (кей
жағдайларда 40-50 метрге дейін), ағу ... 3-5 м/с. ... ... тірі ... ... ... сондықтан абай болу қажет.
Республикамызда қауіпті 300 орын тіркеуге алынған, ол жерлерде 600-ден
көп әртүрлі жағдайлар болған. Қар көшкіні ... ... 80%, ... 15% және қар еруі мен жер ... 5% болады.
Қазақстанның ең қауіпті таулы аймақтары болып Жоңғар, Талас, ... ... ... ... ... таулары саналады.
Көшкін қаупі бар кезең – Қазақстанның таулы аймақтарында күн жылыған
кезде болады (тамыз-қыркүйек айлары).
Көшкіннің болу белгілері
• Көшкін ... бар ... ... үздіксіз жауу;
• Көшкін қаупі бар аймақтарында күннің жылуы;
• Көлде деңгейінің күрт ... ... ... жағында шұңқыр пайда
болуы;
• Жер сілкінісі.
Көшкіннің жақындау қаупі және белгілері
• Көшкінге қауіпті арналарда судың тоқтап не болмаса күрт ... ... ... қаупі арналардың жоғары жағында қатты дыбыстың пайда ... ... алып ... тастардың соққысынан болған қозғалыстар;
• Көшкін соққысынан болған шаңды бұлттардың ... ... ... лайлануынан пайда болған көшкін алдындағы себептер.
Көшкін қаупі бар аймақтарда қауіпсіздік шараларын сақтау.
• таулы аймақтардағы жағдайларды ... ... ... Қатерлі аймақта тоқтаусыз жаңбыр жауса, ол жерден тез ... ... Келе ... ... ... 50-60 м ... Тау шеттеріне және көшкін ағатын аймаққа тоқтамаңыз;
• Қауіпті жерлерде адамдар арасындағы ... 20-30 м ... ... бар ... ... бармаңыз, көлдің жағысына ... ... ... ... сезген жағдайда, тауға шығып, неғұрлым алысырақ
кетуге тырысыңыз;
• Көшкін өткеннен кейін ол жерге ... ... ол ... тағы ... ... ... ықтимал;
• Қауіпті аймақтада қауіпсіздік шараларын сақтаңыз;
• Теңіздің мұз жағында болу, ... ... ... ... тллқыны
болмағанда ауа температурасының жағымсыз жағында болу;
• Көлдің ... ... ... жүрген үлкен мұздың немесе қар көшкіні
үстімен жүрмеңіз;
Дауыл, ... – ең көп ... ... апаттарының бірі. Әсіресе, бұл жел,
мұзда, теңізде, тауда өте қауіпті. Кез келген ... жел ... ... шаңды, құмды дауылымен байқалады.
Егер ашық жерде жел қатты тұрса, тез арада тығылу қажет.
Жазық немесе құрлық далада – ... ... ... ... ... алу ... Киімнің алдың жауып, тыныс алу жолдарын шаң мен ... ... орап алу ... ... бірге фляга су алып алу қажет.
Тауда – ... ... шың ... ... ... кеткен абзал.
Қауіпсіз орындарда тығылу – ну орманда, ... ... ... ... Сонымен қатар, тасты және қауіпті аймақтардан алыс жүру
қажет.
Құйын - өте ... ... ... 100 м/с ... жетеді, ең тез
жылдамдығы 30-40 км/сағ. Құйынмен бірге ... ... ... ... және т.б. ... ұшуы адамдарға қаупті тудырады.
Құйынның дауылдан айырмашылығы, ол кіші болып келеді, ... ... ... мүмкіншіліктері бар. Тек қана құйынның бағытын және жылдамдығын
анықтап, қарсы бағытта жүру қажет. Құйынға кезіккен ... кез ... ... ... ұстап, бетті, әсіресе, көзді қолмен не болмаса
матамен жабу ... Егер ... ... ... ... ... ... ауласындағы барлық заттарды жерге қағып, қатайтып қою
қажет. Әсіресе, бұл салмағы аз үй ... ... ... ... шифрларды ұшырып алып кетпейтіндей етіп байлау қажет. Бұл
заттарды бір-біріне ... ... ... қою қажет. Оларды сарайларға
тығып, ұшып кетпейтіндей орында орналастру қажет. Жел ... ... ... ... ... ... ... жапқан абзал.
Алдын ала электр құралдарын сөндіріңіз, керосин шамын алыңыз. Сонымен
қатар, құрғақ таменқ ішпес үшін, артық балонмен газ плитасын алыңыз.
Сондай-ақ, ... ... ... су, ал қас ... ... ... ... құйын құйын жақындап келе жатқаннан, үйіңіздің жағдайы нашар,
дауылға төзбейд деген жағдайда, ... ... ... жылы ... ... ... міндеттті түрде күрек пен балта алыңыз).
Қарлы боран ... сіз ... ... үстінен паналайтын орын дайында;
• ағаштардың арасынан қуыс жер табыңыз;
• паналайтын орныңызды үлкейтіңіз;
• ұйықтамауға тырысыңыз, егер бар болса балауыз жағыңыз.
Паналайтын ... ... не ... ... паналаған орынды белгілеу керек;
• бір-біріңе жақын отыру ... ... киім ... ... етек-жеңін дұрыстау керек;
• Су киімді сығу керек;
• ыстық шәй, кофе ішу ... ... ... барынша жылы ұстау керек;
• майлы азық пен қант жеу керек
Түн уақытта не істеу керек:
• Ішімдік ... отты ... ... ... себепсіз қалдырмау.
Автокөлікте келе жатып боранда қалсаңыз:
• машинаның жалюзиін жауып, қозғалтқышын радиатор жағынан жабыңыз;
• автокөлігіңізді қар ... ... ... қар ... қалмау үшін көлік айналасын қайта- қайта қардан тазалаңыз;
• пайдаланған газ шығатын трубаның қармен толып қалуын, сол ... ... ... ... ... ... жолда өшіп қалсын:
• даурықпаңыз, жағдайды байқаңыз, қай уақыт, қай жерде тұрғаныңызды,
елді-мекенге қанша жер бар екенін анықтауға ... егер ... ... ... ... егер ары ... жүретін болсаңыз, трасса мен көшеден ... ... ... 5 ... болады, қажет болса біреуін жағуға
болады.
Үсіген адамды жылыту жолдары:
Ең тиімдісі:
• ваннада (40 С жооғары емес);
• ыстық суға ... ... ... ... суысымен қайты жылысына
ауыстырып орау керек.
Бір мезгілде зардап шегушінің саусақтарын уқалап отыру ... ... ... қойса, денесі мен басына қан жақсы жүреді.
Дененің ... ... ... үсуі өмірге өте қауіпті.
Мысалы: оттың қасына зардап шегушіні орап отырғызған дұрыс, оған ... ... ... жылынған сайын оттан алыс отырғызған дұрыс.
Зардап шегуші жылынып, өз қалпына келсе: тәтті шәй ... ... ... ... онда ... қажет.
Қар көшкіні, опырылып құлау
Қар көшкіні – тау бөліктерінен қалың қардың опырылып құлауы.
Қазақстанда қар көшкіні – Шығыс ... ... Іле және ... ... ... көп ... және ... топырақ-ботаникалық
жағдайымен байланысты. Қар көшкіні наурыз, сәуір айларында жиілейді және
тауда қар көп жауғаннан пайда ... 50% -дан ... қар ... халыққа
және шаруашылық объектілеріне қауіп-қатерін тигізеді. Қар көшкінінің ... ... метр ... бірнеше жүз тоннаға дейін жетеді.
Қар көшкіні маусымы: Қазақстанда қар көшкіні барлық таулы ... бұл ... көп ... ... ... қар көшкіні маусымы –
сәуір, ал таулы аудандарда қазан-мамыр айларында болады.
Қар көшкінінің қауіпті белгілері:
... қар ... ... жер ... қар 20-30 см ... Қыс мерзімінде бірнеше күн суытқанда немесе жылып кеткенде;
• Қардың үстінен жаңбыр жауғанда;
• Қатты жел тұрып, қар «карниздері» құрылғанда;
• тау бөктеріндегі ... ... 30-60 см ... Қардың отыруы мен күп болып көтерілуі тау ... ... ... болуы;
• Сейсмикалық ауытқушылық.
Қар көшкінінің екпіні ұрса!
• Тауға шығарда қауіпті қар ... ... ... танысып,
мамандармен ақылдасу керек, бұқаралық ақпарат құралдарын үнемі тыңдап,
таудағы жағдайларды ... ... ... ... қар ... ... 2-3 күн тауға шықпай тұру керек, не қар
көшкіні болып кетсін немесе қар ... ... Қар ... туралы
хабарды естігеннен кейін тауға шықпау керек;
• Бұл уақытта егер сіз тауда болсаңыз, бірден тік ... ... мен ... жоқ жерге бармаңыз, тек қана жолдармен ... аяқ ... жүру ... ... айларының екінші жартысында әсіресе қар ... және ... ... деген уақытта сақ болған жөн;
• Көзіңіз көріп тұрған жерге дейін қозғау ... ... ... қар көшкіні
күшейеді деген сөз;
• Қардың еруі мен жылымық кезде (наурыз айының соңы мен ... ... ... ... ... ... қар көшкіні болады-ау деген
жерге бармау керек;
• Қар ... ... ... Қар ... шығуға болмайды. Аяқтың астында қар отырса,
шықырлаған дыбыс шықса қайтыңыз;
• Егер қар ... ... ... ... ... ... сақтық үшін қардың шеткі ұшын басып
көру керек.
• Таудың басына, ... ... қою ... ... ... рюкзактың бауларын ағыту;
• Тау баурайын ізбе-із кесіп өту
• Тауға барып түнегенде екі жақтан қар ... ... ... ... ... ... ... (тау бөктерінде қар қалың жатқан
жерде) тоқтамау керек
Қар көшкіні болған жағдайда:
• Егер сіз қар ... тап ... тез ... ... ... алыңыз
ол сіздің қимылдауыңызға жеңілдік береді
• Қар көшкіні кезде бар күшпен көшкіннің шет жағына шығуға тырысу ... ... ... ... ... ... бұтақтардан ұстауғы
тырысу керек
• Қар көшкініне шығуға мүмкіндік болмаса ауыз бен ... шарф ... ... алу ... Тізені бүгіп алу керек.
• Қар көшкіні тоқтасымен көшкіннен шығуға тырысу керек , ... тез ... үшін ... шығарыңыз.
• Қардың астында қалып айқайлаудың пайдасы жооқ, себебі дыбыс қардың
астынан өте жай ... ... ... ... дабыл
беріңіз.
• Қажет болса, қолдан тыныс алдыру ... ... ... ... ... коореин салдыру керек.
• Егер жарты сағаттың ішінде өз күштерімен зардап шеккенге ... ... онда ... ... ... қажет.
Опырылу – ауыр күштің әсерінен өз орнынан тайып кетуі.
Опырылу (опырылып құлау) – тау ... ... ... мен құрғақ
жартастардың үйінді болуы.
Опырылу Қазақстанның барлық таулы ... ... Оның ... мен ... ... сулы ... және ... сулары, жер
сілкінісі, сонымен қатар адамдардың шаруашылық қызметі әсер етеді.Ондай
жерлерге шығыс Алатауындағы ... ... ... Іле ... ... және ... Соңғы жылдары Қазақстан тауларында техногендік ауыр
салмаққа ... ... ... ... ... ... ... құлаудың қауіпті белгілері:
• Жаңбырдың көп жаууына байланысты, қардың интенсивті ... ... ... грунттардың көп мөлшерде сулануына әкеліп соқтырады.
• Тау беткейлеріндегі бос әрі беті сызық және бұрын ... ... ... Тік ... ... жерлердегі сызықтары, желге мүжілген тау жыныстары.
Опырылу аймақтарындағы табиғи қауіпсіздік шаралары:
• Бұқаралық ақпарат құралдары хабарларының ... ... ... ... Тік ... бірден бұрылысы сызығы бар құлайды-ау деген жерлерге
тоқтамаңыз
• Опырылған тік ... ... ... Қауіпті жерларден бір-бірлеп тез, әрі айқай- шусыз өту
• Тік жарлардан тас құлағанда ... ... тұру ... ... жабу ... ... дачада жұмыс істейтіндерге кеңес:
• Үй құрылысын, сарай салғанда биік жерден, яғни тау жағынан ... Су ... ... бастап жүргізу
• Үйдің айналасын таспен толтыру, суда жақсы ... ... ... ... ... Дача учаскесін көп суғару жер қыртыстарының опырылуына
әкеліп ... ... ... ... ... ... жүргенде үнемі теледидар мен радиодан берілген
ақпараттарға құлақ түре жүріңіз
Қазгидрометорталығы ... ... ... арқылы қар көшкіні
мен сел тасқындаының қауіп-қатері туралы ... ... ... ... ... ... ... қатаң тиым салынады.
Өрт
• Отпен жұмыс істегенде абай болуға;
• Балалардың отпен жұмыс істеген кездегі қырсыздығына;
... ... ... ... ... өртеуге;
• Автокөліктен шыққан жалынға;
• Күн күркірегендегі найзағайларға;
• Майланған материалдың үйкелісіне;
• Күн сәулесінің ... ... ... елді-мекендегі ғимараттар, ағаш көпірлер, электр желілері мен ағаш
бағаналардағы байланыс, мұнай ... ... және ... ... ... ... ... өртке шалдығуы мүмкін. Орман
алқабындағы шөптерден, бұталардан, ағаш түбіртектерінен, шырпылардан ... ... ... ... жылдары жоғарғы өрт желдің есебінен
ағаштардың ұшар ... ... ... ... өрт шалады. Төменгі өрт
тарау жылдамдығы минутына 0,1-ден 3 метрге дейін, ал ... өрт ... ... 100 ... ... ... пен ... тамыры жанғанда жер асты өрті жан-жаққа тарайды.
Торф өзінен-өзі ... суда да жана ... ... есіңізде болсын:
• Қоқыс пен оттықты тастамаңыз;
• Отты таратпаңыз және қоқысты өртке қауіпті жерлерде жақпаңыз;
• Абай болыңыз! Отты таза ... ... Дем ... жерден кетерде отқа су құйып немесе топырақпен жауып, толық
өшіріп кетіңіз;
• Орманда майланған немесе бензин сіңіп ... ... ... Бөтелкенің жәшігі мен сынған бөтелкелерді қалдырмаңыз. Күн сәулесі
түсіп өртке айналуы мүмкін;
• Жаңа басталған ... ... ... ... ... ... ... арқылы өшіріңіз.
Ескерту шаралары:
Өрт қауіпсіздігін сақтау мақсатында алдын-ала жол салу шаралары
жүргізіледі. Орманның ішінен ағашы ... ... жол ... және ... ... ені 5-10 м, ал ... жапырақты орманда 50 м-ге дейін. Елді-
мекендерде су көздері мен ... 30 куб метр 1 га ... ... ... жақын елді-мекендерде тоғандарды уақытылы тазалау, су
толтырып қою ... ... ... ... 10 л су ... ... ... қайта - қайта жөндеу, тыныс алу органдарын респираторлар мен
басқа да жабдықтармен қамтамасыз ету және ... ... ... ... (әсіресе көлікпен). Егер сіз орман алқабында немесе ... ... ... ... жерде болсаңыз өз күшіңізбен өртті сөндіруге,
әліңіз ... өрт ... ... ... аймақтан шығу керектігін
ескертіңіз. ... ... ... ... мен ... ... ... ұйымдастырыңыз. Қауіпті аймақтан тез өрт ... ... ... Егер ... болмаған жағдайда суға кіріңіз немесе су
киімді жамылыңыз. Өрт болған жерден шыққаннан кейін тұрған жері ... ... ... ... мен орман шаруашылығы, өрт ... ... ... ... ... ұйымдастыру керек. Төменгі өртті
су құйып, ылғалды топрақтармен, аяқпен тастап өшіру керек. ... ... ... ... су құю ... ... керек.
Қазақстан Республикасы азаматтарының табиғи және техногендiк сипаттағы
төтенше жағдайлар саласындағы құқықтары
Қазақстан Республикасы азаматтарының табиғи және техногендiк сипаттағы
төтенше жағдайлар саласында:
- Қазақстан Республикасы ... ... бiр ... ... душар болуы мүмкiн қатер туралы және қажеттi қауiпсiздiк шаралары
туралы хабардар болуға;
- азаматтарды, ... орта мен ... ... ... ... және олар тигiзетiн зардаптардан қорғау мәселелерi
жөнiнде мемлекеттiк органдар мен жергiлiктi өзiн-өзi басқару органдарына
тiкелей ... жеке және ... ... ... ... ... ... алу мен оларды жою жөнiндегi шараларға
қатысуға, ұжымдық және жеке ... ... ... ... ... да мүлiктi пайдалануға;
- төтенше жағдайлар пайда болған ретте өмiрiн, денсаулығын және ... ... ... жағдайларды жою барысындағы мiндеттердi орындау үшін оларды
тарту кезiнде өздерiнiң ... ... ... үшiн ... мен
жеңiлдiктер алуға;
- зақым алуына немесе ауруға шалдығуына байланысты еңбек ... ... ... ... ... қаза тапқан немесе қайтыс
болған асыраушысынан айрылған жағдайда, егер олар төтенше жағдайларды жою
жөнiндегi мiндеттерiн атқару салдарынан болса, Қазақстан ... ... ... ... заңнамасына сәйкес әлеуметтік
қамсыздандырылуға;
- төтенше жағдайлар салдарынан өздерiнiң денсаулығы мен ... ... ... ... ... Республикасы азаматтарының табиғи және техногендiк сипаттағы
төтенше жағдайлар саласындағы мiндеттерi
Қазақстан Республикасының азаматтары табиғи және техногендiк сипаттағы
төтенше жағдайлар саласында:
- Қазақстан Республикасының төтенше ... және ... орта мен ... ... ... ... ... заңдарын сақтауға;
- төтенше жағдайлардың пайда болуына әкеп соқтыруы мүмкiн авария,
зiлзала және апат жайында тиiстi органдарды хабардар ... ... ... ... және шаруашылық қызметiнде қауiпсiздiк
шараларын сақтауға, төтенше жағдайлардың пайда болуына әкеп соқтыруы мүмкiн
өндiрiстiк және ... ... ... талаптарының бұзылуына
жол бермеуге;
- азаматтық қорғаныс дабылдарын, төтенше жағдайлардың ... ... ... ... олар пайда болған кезде жүрiп-тұрудың белгiленген
ережелерi мен iс-қимыл тәртiбiн бiлуге, негiзгi қорғану әдiстерiн, зардап
шеккендерге алғашқы медициналық жәрдем ... ... ... және
жеке қорғану құралдарын пайдалану ережелерiн үйренуге, өздерiнiң осы бiлiмi
мен практикалық дағдыларын ұдайы жетiлдiрiп ... ... ... жою ... ... ... халықты, қоршаған ортаны және шаруашылық жүргiзушi объектiлердi
қорғау құралдарына ұқыпты қарауға мiндеттi.
Қорытынды
Қорытындылай келе, Төтенше жағдай – ... бір ... ... ... ... ... тигізген әсері қоршаған ортаға және
халық шаруашылығы объектісі мен материалдық ... және ... ... (ҚР ... ... ... табиғи және техногендік
характері 1 бап).
Табиғи және техногендiк сипаттағы төтенше жағдайлар кезiнде халықты,
қоршаған ортаны және шаруашылық жүргiзушi объектiлердi қорғаудың ... ... ... және ... пен ... ... отырған және пайда
болған төтенше жағдайлар, олардың алдын алу мен оларды жою жөнiндегi
шаралар туралы хабардар ету;
- егер ... мен ... ... ... ... туғызатын
болса, оның қатер төндiру және зиян келтiру деңгейiн алдын ала анықтау,
халықты қорғаныс әдiстерiне үйрету және төтенше жағдайлардың алдын ... ... ... төтенше жағдайларды жою жөнiндегi құтқару, авариялық-қалпына
келтiру және басқа да ... ... ... ... ... ... жәрдем көрсету, халықты және зардап шеккен қызметкерлердi
әлеуметтiк қорғау, төтенше жағдайлар салдарынан азаматтардың денсаулығы мен
мүлкiне, қоршаған ортаға және шаруашылық ... ... ... өтеу ... ... әдебиеттер:
1) Уәлиханов Ш. Шығармалар жинағы. - Алматы, 1961,
2) Репина Л.П. и др. История исторического знания.- ... ... ... Н.Ә. Тарих толқынында.- Алматы: Атамұра, 2003
4) Қазақ қолжазбаларының ғылыми сипаттамасы. Тарихи жырлар.-Алматы.- 1981
5) Жүгенбаева Г. Дәстүрлі ауызша тарих.- Алматы, 2005
6 )Vansina Jan. Oral ... as history. Madison: The ... ... Press, 1985

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамзаттың табиғатты қорғау іс-әрекетінің болашағы. Әлемдегі халықтың төтенше жағдайлардан жаппай өлімге ұшырауына әкелетін жағдайлар15 бет
Азаматтық қорғаныс күштерінің халық өмір қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі рөлі мен міндеттері. Бейбітшілік және соғыс кезіндегі төтенше жағдайлар6 бет
Алматы қаласы «құтқару қызметінің» төтенше жағдайлар кезінде құтқару жұмыстарын ұйымдастыруы және өткізуі40 бет
Бейбіт уақыттағы төтенше жағдай13 бет
Бейбітшілік уақытындағы төтенше жағдайдағы медициналық көмекті ұйымдастыру51 бет
Биологиялық (биологиялық - әлеуметті) төтенше жағдай. Биологиялық қару, эпидемия, жұқпалы аурулар12 бет
Жоғарғы температура қолданылған төтенше жағдайлар кезіндегі алғашқы медициналық көмекті ұйымдастыру19 бет
Радиациялық қауіпті нысандардағы төтенше жағдайлар10 бет
Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар11 бет
Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь