Географиялық ақпараттық жүйе құрылымы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 3
1 Географиялық ақпараттық жүйе туралы жалпы ақпарат ... ... 4
2 Географиялық ақпараттық жүйелердің құрылымы ... ... ... ... ... . 5
2.1 ГАЖ құрылымының қосалқы жүйелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 7
2.2 Бағдарламалық қамтамасыздандыру . құрылым компоненті ретінде. ArcGIS бағдарламасы ... ... ... ... . 7
3 ГАЖ мүмкіншіліктері (нақты жағдайлар мысалында) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 11
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 12
Геоақпарат – географиялық ақпарттық жүйелерді пайдалану, іске қосу, жобалау, ғылыми негіздеу және ГАЖ бағдарламасы бойынша тәжірибелік және ғылыми мақсаттарды жүзеге асыру ғылымы, технологиясы және өндірістік іс-әрекет. Бұл құбылысқа нақты белгілі бір қысқаша анықтама беру қиын, себебі ол қоршаған ортаға жаңа жақтан, новаторлық бағыттан қарау мүмкіндігін туғызған күрделі ұғым.
Жалпылама тілмен айтқанда, ГАЖ – ғаламда болып жатқан барлық құбылыстар мен нысандарды талдау мен карталауға арналған жаңашыл компьютерлік технология. Бұл технология карта ұсынатын географиялық (кеңістіктік) талдау мен толық визуализациялауға мүмкіндік берумен қатар, статистикалық талдау және сұраныс жасау сияқты дәстүрлі мәліметтер базасымен жұмыс операцияларын біріктіреді. Бұл мүмкіндіктер ГАЖ-ды басқа ақпараттық жүйелерден ерекшелендіреді, сонымен қатар, қоршаған ортадағы құбылыстар мен жағдайларға болжам жасап, талдаумен байланысты міндеттердің кең спектріне жол ашады. Басты факторлар мен себептерді, одан кейінгі оның салдарын анықтап, іс-әрекеттің стратегиялық және ағымдық шешімдерін жоспарлау да ГАЖ-дағы уникалды артықшылықтар болып табылады.
Карталарды жасау мен географиялық талдау абсолютті жаңашылдық емес. Бірақ ГАЖ технологиясы соған байланысты жалпы адамзаттың немесе белгілі бір ұйымның алдында тұрған мәселелерді шешуге ыңғайланған, жылдам, тиімді және заманға сәйкес бағытты ұсынады. Ол талдау мен болжау процедурасын автоматтандырады. ГАЖ-ды қолданысқа енгізгенге дейін географиялық ақпаратты толыққанды талдау, оған сәйкес оптималды шешімдерді қабылдау тек саланы меңгерген қоғамның белгілі бір бөлігінің ғана қолынан келген бола, қазіргі таңда арнайы құралдар мен бағыттардың арқасында бұл орта кеңейе түсуде.
ГАЖ географиялық жағдай негізінде біріктірілген тематикалық қабаттар түрінде қоршаған орта туралы ақпаратты сақтайды. Бұл қарапайым жүйе әр түрлі міндеттерді шешуде өзінің құндылығын көрсетті: көлік құралдары мен материалдарының қозғалысын бақылауға, шынайы жағдайлар мен жоспарланған іс-шаралардың детальды бейнесін, атмосфераның жаһандық циркуляциясын модельдеу, т.б.
1. Коновалова Н.В., Капралова Е.Г. Введение в ГИС: Учебное пособие.-М,. 1997. – 160 б.;
2. Дәрістер жиынтығы
3. Структура геоинформационных систем: [Электронды ресурс]//gis-laris.narod.ru/strukturagis.htm (09.10.13);
4. Географические информационные системы: Основные понятия и определения: [Электронды ресурс]//edu.dvgups.ru/METDOC.htm (09.10.13);
5. Создание и трансфер технологий. Геоинформационные системы: [Электронды ресурс]// cttgroup.ru/solutions/geoinformsyst.htm(09.10.13).
        
        Кіріспе
Геоақпарат - географиялық ақпарттық жүйелерді пайдалану, іске қосу, жобалау, ғылыми негіздеу және ГАЖ бағдарламасы бойынша тәжірибелік және ғылыми мақсаттарды ... ... ... технологиясы және өндірістік іс-әрекет. Бұл құбылысқа нақты белгілі бір қысқаша анықтама беру ... ... ол ... ... жаңа ... ... ... қарау мүмкіндігін туғызған күрделі ұғым.
Жалпылама тілмен айтқанда, ГАЖ - ғаламда болып жатқан барлық құбылыстар мен нысандарды ... мен ... ... ... ... ... Бұл ... карта ұсынатын географиялық (кеңістіктік) талдау мен толық визуализациялауға мүмкіндік берумен қатар, статистикалық талдау және сұраныс жасау сияқты дәстүрлі мәліметтер ... ... ... ... Бұл ... ГАЖ-ды басқа ақпараттық жүйелерден ерекшелендіреді, сонымен қатар, қоршаған ортадағы құбылыстар мен жағдайларға ... ... ... ... міндеттердің кең спектріне жол ашады. Басты факторлар мен себептерді, одан ... оның ... ... ... ... және ... ... жоспарлау да ГАЖ-дағы уникалды артықшылықтар болып табылады.
Карталарды ... мен ... ... абсолютті жаңашылдық емес. Бірақ ГАЖ технологиясы соған байланысты ... ... ... ... бір ұйымның алдында тұрған мәселелерді шешуге ыңғайланған, жылдам, ... және ... ... ... ұсынады. Ол талдау мен болжау процедурасын автоматтандырады. ... ... ... ... ... ... ... талдау, оған сәйкес оптималды шешімдерді қабылдау тек саланы меңгерген қоғамның ... бір ... ғана ... ... ... қазіргі таңда арнайы құралдар мен бағыттардың арқасында бұл орта кеңейе түсуде.
ГАЖ географиялық ... ... ... ... ... түрінде қоршаған орта туралы ақпаратты сақтайды. Бұл қарапайым жүйе әр түрлі міндеттерді шешуде өзінің ... ... ... ... мен ... ... бақылауға, шынайы жағдайлар мен жоспарланған іс-шаралардың детальды бейнесін, атмосфераның жаһандық циркуляциясын модельдеу, т.б.[1]
1 Географиялық ақпараттық жүйе ... ... ... ... жүйе ... геоақпараттық жүйе (ГАЖ) - бұл кеңістіктік және олармен ... ... емес ... ... ... ... талдау мен кескіндеуді және олардың негізіндегі географиялық кеңістік жайлы ақпарат пен ... ... ... ... ... ... кеңістіктік мәліметтер обьектілердің кеңістікте таралуын есепке алуды қажет ететін түрлі ... ... ... пайдаланатын барлық ақпарат көлемінің жартысынан астамын құрайды. ГАЖ кеңістіктік мәліметтердің талдауының негізіндегі оңтайлы басқару шешімінің қабылдау мүмкіндігін қамтамасыз ... ... ... ... ... жағдайлардың, табиғи ресурстарды орынды пайдалану мониторингінің ғылыми және қолданбалы мәселелерін шешу мақсатында және де инфрақұрылымдық жобалау үшін, қалалық және ... ... ... ... ... шара ... үшін ... Өмірде кездесетін алуан түрлі мәселелер келесі белгілер бойынша жіктелетін ГАЖ-лерді ... алып ... ... ... ... ... мақсаттағы толықфункционалды ГАЖ;
- Маманданған ГАЖ қандайда бір заттық облыстағы нақты мәселелерді шешуге бағытталған ГАЖ;
- Үйде және ақпаратты-анықтамалық қолдануға ... ... ... ... ... ... функционалдық мүмкіндіктері оны тұрғызудағы сәулеттік ұстанымдармен анықталады:
- жабық жүйелер - кеңею (расширение) мүмкіндігі болмайды, ол тек қана ... алу ... ... ... функциялар жиынтығын орындауға қабілетті.
- ашық жүйелер - ... ... ... ... ... ... ... алатындықтан пайдалану жеңілдігімен кеңею.
Кеңістіктік деректерді ГАЖ-да ұсыну үшін векторлық және растрлық ... ... ... ... ... - объекттердің геометриясын суреттейтін, кеңістіктік объекттердің координатты парлар ... ... ... ... ... ... екі ... тор күйінде ұчынады, әр ұяшық тек бір мәнді білдіреді, объектті сипаттайтын, аудандағы немесе суреттегі ... ... ... Мұндай сипаттама ретінде объект коды (орман, және т.б.), биіктік немесе оптикалық тығыздық алынады.
Растрлық деректердің дәлдігі ... ... ... ... ... ... бен әр түрлі ақпараттың визуализацияның ыңғайлы тәсілі болып табылады. Растрлық және векторлық құрылымдарды iске асыру үшiн деректердің әр ... ... ... ... ... модельдері - кеңiстiктiк объекттерiн формализацияланған сандық сипаттауға арналған логикалық ережелер. Векторлық деректердің құрылымдарын векторлық деректердің модельдеріне ... ... ... бар, бір ... ... мен ... әр ... қабаттағы объекттердің арасындағы өзара байланысты зерттеуге мүмкіндік береді. Деректердің векторлық модельдерінің ең қарапайымы - "спагетти" моделі болып ... ... ... ... ... ... дәлме дәл салынады.
Бұл модельде объектілер арасындағы байланыстар сипатталмайды, ... ... ... жеке ... және ... ... емес, мысалы координаттардың бірдей жиынтығы арқылы жасалған 25 және 26 жалпы объектілердің шекарасы екі рет жазылады. Объектілір арасындағы барлық байланыстар ... ... ... бұл ... ... қиындатады және сақталатын ақпараттың көлемін ұлғайтады. Векторлық топологиялық модельдерде объектілердің көршілестігі және жақындығы туралы ... және ... ... ... ... ... сипаттамалары баp[2].
2 Географиялық ақпараттық жүйелердің құрылымы
Геоақпараттық жүйелер бес негізгі құрамдас бөліктен тұрады: аппараттық құралдар, бағдарламалық ... ... ... және ... ... құралдар дегеніміз - бұл геоақпараттық жүйелер орнатылған ... ... ... ... ... ... ... әр түрлерінде жұмыс жасай береді: орталықтандырылған серверлерден жеке ... ... ... ... ... ... ... жүйелердің бағдарламалық қамтамасыздандырылуы географиялық (кеңістіктік) ақпаратты сақтау, талдау және визуализациялауға қажетті функциялар мен құралдардан тұрады. ... ... ... ... ... ...
- ... базасын басқару жүйесіне географиялық ақпарат енгізу және жүзеге асыруға арналған құралдар;
- кеңістіктік сұраныстар, талдау және ... ... ... ...
- құралдар мен функцияларға оңай қол жетуге арналған графикалық қолданбалы интерфейс.
Мәліметтер ең маңызды компонент болып ... ... ... ... ... және ... ... кестелік мәліметтер қолданушының өзімен жиналып, дайындалуы немесе жабдықтаушылардан алынуы ... ... ... ... ... ... жүйе ... ақпаратты басқа типтегі мәліметтермен байланыстырады. Мысалы, электронды картаның белгілі бөлігімен сол жердің халқы, топырақ сипаттамасы, жақын арадағы қауіпті нысандар ... ... ... ... ... ... жинақталған мәліметтер байланыстырылуы мүмкін. Ақпаратты өңдеу мен жинаудағы күрделі, таратылған жүйелерде картадағы нысанмен бар мәліметтер емес, тек оның ... көзі ғана ... ... ... орман өрттері немесе індеттермен күресумен байланысты жағдайларда қолданылады.
Орындаушылар деп ... ... ... ... ... және нақты міндеттерді шешуге жоспарлар құратын адамдарды айтады. Бағдарламалық өніммен ... ... ... ... ... бір ... ... қарастырылуының да өз мәні бар. Географиялық ақпараттық ... ... ... ... үшін ... жасаған әдістерді қолдану міндетті болып табылады, сондықтан арнайы мамандандырылған орындаушылар болмаса, кез келген өнімнің мәнісі болмайды.
ГАЖ ... ... ... ... және ретке келтіріп отыратын арнайы мамандарымен қоса, күнделікті ағымдағы жұмыстары мен мәселелерін шешу үшін ... ... ... ... ... ... ... қолданудағы сәттілік пен тиімділік (оның ішінде экономикалық та ... ... ... ұйымның жұмысы мен міндеттерінің спецификасына сәйкес құрастырылатын жұмыс ережелері мен дұрыс жасалған жоспарға байланысты болады[3]
2.1 ГАЖ ... ... ... ... ... төрт міндетті қосалқы жүйе кіреді:
* Мәліметтерді енгізу. Бұл жүйешік қашықтықтан зондылау немесе карта материалдарынан алынған кеңістіктік мәліметтерді ... мен ... ... ... ... мен іздеу. Бұл сәйкес талдау мәліметтерін жедел түрде алып отыру үшін және ... іске ... ... үшін ...
* Өңдеу мен талдау. Бұл параметрлерді бағалауға және есептік-аналитикалық тапсырмаларды шешу үшін пайдаланылады;
* Мәліметтерді әр түрлі формада (жергілікті орынның картасы, ... ... ... ... ... ... ... геоақпараттық жүйелердің міндеттеріне тек карталарды құрастырып, бейнесін көрсету ғана кірмейтінін байқаймыз. Бірақ, оған қарамастан, әлемдік тәжірибеде де, өзіміздің отандық пайдалануда да ГАЖ ... ... ... ... ... ... ... мәліметтерді аналитикалық өңдеу мен тауарлар мен қызметтердің ағымын басқаруда аса ескерілмей келеді.
2.2 Бағдарламалық қамтамасыздандыру - құрылым ... ... ArcGIS ... - ... ... географиялық ақпараттарды өңдеуге арналған ГАЖ бағдарламалық өнімдерінің оңтайлы жиынтығы. ArcGIS пайдаланушыларға ГАЖ қажет болатын жерге, үстел ... ... ... ... ... ... ... дамытуға рұқсат береді. Ол Web немесе ұжымдық жағдайларда ... ... ... үстілік ГАЖ географиялық ақпаратты және білімді біріктіретін, құратын және қолданатын ГАЖ кәсіпқойларына арналған негізгі платформа болып табылады. Серверлік ГАЖ ... ... ... ... ГАЖ ... ... ... қосымшалар серверлерінде бағдарламалық қамтамасыз етуді орталықтандыруға рұқсат етеді. ... ГАЖ ... ... ... ... ... жинауға, сақтауға, жаңартуға, өңдеуге, талдауға және бейнелеп көрсетуге ... ... ... ... ... ArcGIS мәліметтермен жұмыс жасауға арналған тексерілген үлгімен жабдықтаған - ол ... ... ... ... ArcGIS ... ... өнімдері мен қосымшаларымен бөлінетін жалпы кеңістігі болады, мүмкіндіктері төмендегідей:
:: әр түрлі мәліметтер түрімен жұмыс жасау;
:: ... ... ... мен ... ... ... файлдары мен базаларында сақталынған географиялық мәліметтердің үлкен көлемін алу.
Геодеректер қоры географиялық мәліметтердің менеджері ғана ... ... ... ... ... шыққан бизнес-логиканы қалыптастырады, мысалы топология және геометриялық желілер түріндегі мәліметтер арасындағы байланысты қалыптастырады, мәліметтерді ... және ... ... ... атқарымдық географиялық ақпараттық жүйе бола тұрып, ArcGIS үстел үстілік ГАЖ көмегімен мәліметтер, карталар, ғаламшарлар және ... ... ... ... ГАЖ сервер арқылы оларға рұқсатын ұйымдастырып, осы ақпаратты Web, үстел үстілік ГАЖ және ... ... ... ... ... ... ArcGIS іскерлік және ғылыми қолдануға картографиялық бейнелеуге құралын ұсынады. ... ... 2D ... 3D ... интерактивті зерттеуге, ақпараттағы уақытша және кеңістікті өзгерістерді визуаландыруға, деректердің өзгерісіндегі жасырын құрылым мен үрдістерді тауып, ... ... ... мен ... ... және ұйымдық жұмысшыларға бағыттауға болады.
ArcGIS жедел шешімдерді қолдайтын географиялық ақпаратты үлгілеуге арналған ... ... ... ... жиынын ұсынады. ArcGIS жүйесін:
:: Географиялық құрылымдарды табу және сипаттау;
:: Географиялық ақпараттың барлық деректемесі негізінде үлгілеу және ... ... ... ... және қорларды бөлу;
:: Визуалды үлгілеу ортасы арқылы ретпен орындалатын әрекеттерді автоматтандыру үшін қолданылады.
Компанияның деректер қорына қарамастан, ArcGIS географиялық ... ... ... және ... ... және ... аналитикалық өңделуін қамтамасыз ететіндей ұйымдастырады және басқарады.
Жүйе кеңістікті ақпараттың үлкен көлемін тиімді сақталынуын және басқарылуын, сонымен қатар бірнеше ... ... ... мәліметтердегі өзгерістердің таратылуын қамтамасыз етеді. Мысалы, коммуналдық қызметтегі жұмысшыла оңтайлы құрылғыларды қолданса, өздерінің құрылғыларында істен ... су ... ... осы ... орталық серверге жібере алады[4].
3 ГАЖ мүмкіншіліктері (нақты жағдайлар ... атап ... ГАЖ ... ... ... оның ... талдап шығарады. ГАЖ-дың мәліметтер базасында іздеулер салып, кеңістіктік сұраныстар жасауы көптеген компанияларға миллиондаған ... ... ... ... ... тұтынушылардың сұраныстарына жауап алуға, керекті іс-шараларға сәйкес ... ... ... ... әр ... ... арасындағы байланыстарды шығаруға, электр желілерінің тұйықталған немесе ажыратылған нүктелерін анықтауға кететін уақытты ... әрі ... ... ... ... мол. ... ... жүйелерді белгілі бір аумақтардағы шиферлі шатырларды, үш бөлмесі бар немесе 10 метрлік асханасы бар үйлерді анықтау ... ... ... ... ... алу үшін ... ... сұраныстар қосымша параматерлерді енгізу арқылы (мысалы, бағалық ... ... ... ... ... ... бір ... немесе жұмыс орнынан нақты бір қашықтықта орналасқан барлық үйлердің тізімін сұратуға да болады.
Геоақпараттық жүйелерді ... ... ... оның ... ... өз ұйымын басқаруда бұрыннан сақталған мәліметтерді географиялық негізде біріктіріп және оларды ұйым бөлімшелерімен модификациялау арқылы жұмыс тиімділігін жақсартуға ... деп ... ... ... мен әр түрлі бөлімдермен мәліметтер базасын тұрақты түрде жаңартып ... ... ... ... ... да, ... ұйымның жұмыс тиімділігін арттырады. Мысалы, инженерлік коммуникациялармен айналысатын компания компьютермен-ақ жөндеу немесе профилактикалық жұмыстарды жоспарлап, теориялық негізде ... ... ... су ... ... бағытын, физикалық сипаттамаларын, сонымен қатар, осы жұмыстар әсерін тигізуі мүмкін жақын ... ... ... ... ... су ... ... мерзімдерімен хабарлау, т.б.
Геоақпараттық жүйе - бұл шешімдерді шығаратын арнайы құрал емес, оны ... ... ... ... ... Ол әр ... критерийлер бойынша жоспарлау органдарының сұраныстары, территориялық мәселелерді шешу, нысандарды оптималды түрде орналастыру бойынша сұраныстарға жауап береді. Шешімдерді ... ... ... қосымша мәтіндік түсініктемелер, графиктер және диаграмалары бар ықшамдалған картографиялық формада берілуі мүмкін.
Геоақпараттық жүйеде карталарға ерекше мән ... ... ... жаса бұрыннан келе жатқан дәстүрлі қолдық немесе автоматтық ... гөрі ... ... Ол ... ... ... ... Бастапқы мәліметтер көзі ретінде кәдімгі қағаз карталардың оцифровкасын қолдануға болады. ГАЖ-да жасалатын карталар үздіксіз болуы және белгілі бір ... ... ... ... ... ... негізінде кез келген территориядағы, масштабтағы, керекті символды белгілеу арқылы, т.б. ... ... ... ... Ірі ... ... топографиялық мәліметтер базасын басқа бөлімдермен бірге негіз ретінде қолданылады, сонымен қатар, оларды ... және ... ... ... ... және көшіруге мүмкіндік болады[5].
Қорытынды
Қазіргі таңда геоақпараттық жүйелер - әлемнің әр түкпірінде әр ... ... ... ... ... ... ... отырған ауқымды индустрия. Геоақпараттық жүйелерді университеттерде, колледждерде, тіпті мектептерде оқытуда. Бұл технологияларды ... ... ... ... - ... көшіру, аумақтың ластануы, ормандардың азаюы, табиғат апаттары сияқты жаһандық ... мен жаңа ... ... орналастыру, пунктер арасында маршрутты іздеу, үйді мекенжайы бойынша табу, жергілікті жерге ... ... ... әр түрлі муниципалды міндеттер сияқты жекеленген мәселелерді ... ... ... географиялық ақпарат кеңістіктік орналасу жөніндегі мәліметтерге ие, ол географиялық координаттар бойынша байлау болсын, мекенжайға деген ... ... ... ... округі немесе халық санағын жүргізу, жер немесе орман учаскесінің идентификаторы, жолдың атауы, т.б. Мұндай сілтемелерді ... ... ... ... ... автоматты түрде анықтау кезінде геокодтау деп аталатын үрдіс қолданылады. Оның көмегімен картада кез келген нысанды немесе ... ... ... ... ... кәсіпорын, мекемелер, жер сілкінісі немесе су тасқыны болған аумақты табу, керекті пункт немесе орынға қай маршрут бойынша оңай әрі тез ... ... ... ...
ГАЖ құраушыларының шарттары бірінші кезекте қолданушымен анықталады, оның алдында нақты мәселесі бар (табиғат ресурстарын есептеу, қала ... ... ... ... ... және оны ... ... ерекшеленетін белгілі бір территория үшін шешілу керек.
Пайдаланылған әдебиеттер:
* ... Н.В., ... Е.Г. ... в ГИС: ... пособие.-М,. 1997. - 160 б.;
* Дәрістер жиынтығы
* Структура геоинформационных систем: [Электронды ресурс]//gis-laris.narod.ru/strukturagis.htm (09.10.13);
* Географические информационные системы: Основные ... и ... ... ... ... ... и трансфер технологий. Геоинформационные системы: [Электронды ресурс]// cttgroup.ru/solutions/geoinformsyst.htm(09.10.13).

Пән: Геология, Геофизика, Геодезия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Несие операцияларын басқарудың ақпараттық жүйесін тұрғызу ( казкоммерцбанк материалдары негізінде )54 бет
“Қазынашылық бюджетінің кірісін бақылаудың” ақпараттық жүйесін талдау69 бет
"Балқаш көлінің физика-географиялық сипаттамасы."16 бет
"ҚАЗАТОМПРОМ" БІРЛЕСТІГІНІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ, ӘЛЕУМЕТТІК ЖӘНЕ САЯСИ ГЕОГРАФИЯЛЫҚ СИПАТТАМАСЫ55 бет
1 Абай және казіргі заман 2 Шокан және географиялык детерминизм 3 З,Фрейд және психоанализ 5 Ф,Ницше және аса кушті адам15 бет
XVI-XIX ғасырларда Қазақстан аумағын физикалық-географиялық тұрғыдан зерттеу11 бет
Іле алатауының ландшафтарына физикалық географиялық сипаттама59 бет
Іле Алатауының физикалық – географиялық жағдайы46 бет
Іле алатауының физикалық-географиялық жағдайы.Улы өсімдіктердің улылық қасиеттерінің ерекшеліктері30 бет
Іле алатауының физикалық-географиялық сипаттамасы12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь