ҚР жекешелендіру, меншік объектілерін заңдастырудың әлеуметтік және экономикалық мәні, маңызы, нәтижелері

Жоспары
Кіріспе

1. Экономикалық және әлеуметтік мәні, маңызы

2. Қазақстандағы жекешелендіру

Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер.
Кіріспе

Қазақстан Республикасында мемлекет иелігінен алу мен жекешелендіру процесі республикамыздың тәуелсіздік пен егемендікті алуымен 1991 жылы басталған болатын.
Елдегі дербес экономикалық саясатты жүргізудің басталуы құлдыраған тауар рыногы жағдайындағы кәсіпорындар арасында бірыңғай экономикалық кеңістіктің құлдырау, өндірістік байланыстың құру салдарына әкелген жүйелі дағдарыспен тұспа-тұс келді. Сол уақыттағы экономикалық жағдайға тән ерекшеліктер кәсіпорындардың өз жұмысын тоқтатуы, төлемдердің төленбеуі, дүкендердің босауы, инфляцияның басталуы болды. Халықтың саясаттандырылуы жоғары болды. Социализм кезеңінде ондаған жылдар бойы қалыптасқан халық менталитеті жеке меншікті теріске шығарды. Бұл ретте, көп деңгейлі нарықтық экономиканың негізін құратын процес ретінде мемлекет иелігінен алу мен жекешелендіруді халық ғана емес, сондай-ақ мемлекеттік саясатты жүзеге асырушы ретінде танылған басқарушы элита да қабылдаған жоқ.
Осы дағдарыс кезеңінде қоғамды, қоғамдық прогресті дамытудың диалектика заңдылықтары білімі бар Ел Президенті Н.Ә. Назарбаевтың жеке ерлігі, саяси даналығы, қайтпас жігері республикамызда мемлекет иелігіне алу мен жекешелендірудің жоспарлы, кезең-кезеңді процесін бастауға мүмкіндік берді.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. С. Әкімбеков, А.С. Баймұхаметова, У.А Жанандаров, Экономикалық теория. — Астана, 2002.
2. Е.Б.Жатқанбаев жетекшілігімен, Экономикалық теория бойынша практикалық оқу құралы, - Алматы, 2006 .
3. А. С. Сейдахметов, Кәсіпкерлік, - Алматы, 2011.
4. Елшібаев, Кәсіпкерлік қызметті ұйымдастыру, - Алматы, 2009.
5. Интернет желісі:
6. http://www.finpol.kz/kaz/protivo/formyzas/, Қазақстандағы кәсіпкерлік, М.Н.Батыров.
        
        Жоспары
Кіріспе
* Экономикалық және әлеуметтік мәні, маңызы
* Қазақстандағы жекешелендіру
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер.
Кіріспе
Қазақстан Республикасында мемлекет иелігінен алу мен жекешелендіру процесі республикамыздың тәуелсіздік пен егемендікті ... 1991 жылы ... ... ... ... ... ... жүргізудің басталуы құлдыраған тауар рыногы жағдайындағы кәсіпорындар арасында бірыңғай экономикалық кеңістіктің құлдырау, өндірістік ... құру ... ... ... дағдарыспен тұспа-тұс келді. Сол уақыттағы экономикалық жағдайға тән ... ... өз ... ... ... ... ... босауы, инфляцияның басталуы болды. Халықтың саясаттандырылуы жоғары болды. Социализм кезеңінде ондаған жылдар бойы қалыптасқан халық менталитеті жеке меншікті теріске шығарды. Бұл ... көп ... ... экономиканың негізін құратын процес ретінде мемлекет иелігінен алу мен жекешелендіруді халық ғана емес, сондай-ақ мемлекеттік саясатты жүзеге асырушы ретінде ... ... ... да ... жоқ.
Осы дағдарыс кезеңінде қоғамды, қоғамдық прогресті ... ... ... ... бар Ел Президенті Н.Ә. Назарбаевтың жеке ерлігі, саяси даналығы, қайтпас жігері республикамызда мемлекет иелігіне алу мен жекешелендірудің ... ... ... ... ... ... және әлеуметтік мәні, маңызы
Нарықтық құрылымының дамуын жеделдету мақсатында мемлекет меншігінен алу және жекешелендіру жоспары ... Ең ... ... нәтижесіздік танытқан мемлекеттік секторларды жекешелендіру қажет болды. Қазақстандығы жекешелендіру салық салу реформасы, бағаны қалыптастыру, еңбекті өтеу және бөлектену саясатымен қатар ... ... ... ... ... :
1. Кәсіпкерлікті дамыту.
2. Кәсіпорындарды мемлекет иелігінен алу.
3. Еркін баға орнату.
4. Жеке ... ... ...
5. ... ... ... ... экономиканың дамуын жеделдету мақсатында мемлекет меншігінен алу және жекешелендіру жоспары жасалды. заң ... ...
- ... ... ... ...
- Ерікті бақталастық пен кәсіпкерлікті, сұранымдылықты қорғауды қатамсыз ету.
- Тұтынушылардың мүддесін қорғау. Бұл заңда Монополиялық бақару құрылымын тарату, товар ... ... ... жою ... белгіленген.
Іскерлік белсенділіктің өсуі жаңа банктік құрылымның жасалуына әсер етті, бірақ құрылымдық өзгерістер республикада материалдық әл-ауқатты жақсартпады. Өндірістік тұтыну товарлары мен ... ... ... ... ... көшу мен меншік қатынастарын түбірімен өзгертуді талап етеді. Өйткені, шаруашылық субъектілер (иелері) нарықта өз жұмыстарына өздері ... ... ... ... ... ... нәтижесіне толығымен иелік ететіндей болуы керек. Мұндай талаптар дәрежесінен көріну үшін нарықта меншік иелері бәсеке жағдайында әрекет ... ... ... ұйым ... ... ... айтқанда, қазіргі нарық көп меншіктілік жағдайда ғана өз қызметін ойдағыдай атқара алады. ... ... ... алу мен ... ... көшу ... аса ... мәселе. Біріншіден, қазіргі күрделі де қиын жағдайда қалыпты әлеуметтік ахуалды жасауға еңбекшілерді әлеуметтік қорғауға, олардың ... ... ... ... күші ... ... көрсетуде. Міне, осындай жағдайда меншіктің бірқатар бөлігін ортақ мүдделерге сай пайдалана білетіндерге беру тиімді болары даусыз. Екіншіден, ... ... ... ... ... өндіріс шығындарын кеміту, тек бәсеке механизмі әрекет еткенде ғана мүмкін болады. Бәсеке - рыноктың қозғаушы күші ретінде әрекет ете ... ... ... шаруашылығын тұрақтандырып, инфляция құбылысын реттеу үшін, қаржы-несие қатынастарын ... ... ... ... ... ... салық ставкасы мен банк процентін енгізу керек болды. Әрине, ... ... ... ... ... дами алмайды, оның халыққа ауыртпалық келтіретіні де белгілі. Ал нарықтың қалыпты қызмет етуі үшін ... ... жою және ... өте қажет.
Мемлекет иелігінен алудың мәні мынада. Орталықтандырылған мемлекеттік экономиканы көп түрлі аралас экономикаға көшіру ... ... ... ... ... көп ... басқару формасына өтуді қарастырады. Мемлекет иелігінен алу мен жекешелендірудің формалары әр қилы. Олай дейтініміз біріншіден, мемлекет иелігінен алуды ... ... ... тек ... ... ... жолымен өзгерту жолымен жүргізуге де болады. Мысалы, аренда кезінде негізгі қорлар иесі өзгермейд, алайда оның ... ... ... ... ... ... ... байланысты меншік қатынасы да өзгеше сипатқа ие болады. Ал мемлекеттік кәсіпорынды акционерлік қоғамға айналдырғанда бүкіл акциялар мемлекет пен акционерлер арасында ... Осы екі ... ... де ... ... ... әкімшілік басқару қызметінен айырылады.
Жекешелендірудің ең қарапайым түрі өнім шығаратын кәсіпорындарды (өндірістік кешен ретінде) сату. Бұл жағдайда ... ... ... ... иесі ... Тағы бір ... формасы кәсіпорын мүліктерін түгелімен бөліп беру. Бұлардың күрделі формасы мемлекеттік кәсіпорындарды акционерлік қоғамға және ... ... ... және ... ... ... ... айналдыру.
Жекешелендірудің субъектісі физикалық мағынада - жеке азаматтарды, заңдық мағынада - кәсіпорындар мен ұйымдар. Бірінші ... ... ... жеке ... ... ... елдерде жеке меншік негізгі өндірістік қорлардың 5 - 13 пайызына иелік етеді. Ал акционерлік ... ... ... ... ие ... ... Жекешелендіру субъектісі еңбекшілер ұжымы болуы да мүмкін. Мұндай жағдайда ұжымдық ... ... ... орын ... ... ... алу мен жекешелендірудің объектісі мемлекеттік мүлік, оның ішінде өндірістік, материалдық айналым қорлары, мемлекеттік кәсіпорындардың қаржы ... ... үй ... т.б. ... ... алу мен ... ... жүзеге асыру кезінде мемлекеттік меншіктің басым көпшілігі жаңа субъектілерге көшуі тиіс. Сонда ғана ... ... ... арқасында ұдайы өндірудің экономикалық тиімділігі мен әлеуметтік әділеттілік ұштасатын болады. Мемлекеттік ... ... салу оңай ... емес, ол үлкен талдауды қажет етеді. Бұл арада қиындықтар да, жоғалтулар да орын алуы әбден ... ... көшу ... де, ... де қажет етеді. Дамыған демократиялық қоғамдардың әлеуметтік базасы орта тап өкілдері. Міне, осылардың қатары неғұрлым көп ... ... ... ... ... да ... болып нығаяды. Мемлекет меншігіне орта таптың иелік етуі дүниежүзілік ... ... ... экономикалық жағынан тиімді болады. Міне, сондықтан да тәуелсіз мемлекетіміздің егемендігін баянды етудің, күш-қуатын арттырудың маңызды ... ... ... ... ... тереңдету болып отыр. Бүгінгі күннің өзекті проблемасы Қазақстанның нақты экономикалық және ... ... ... ... ... ... ... асыру ең алдымен ұлттық нарықты құрумен тікелей байланысты. Міне, сондықтан да біздің қоғамымыздың даму ... ... ... ... ... ... ... иелігінен алу мен жекешелендіру болып отыр. Бізде ғасырға жуық уақыт меншікке деген көзқарас басқаша болып келді. Диалектикалық қозғалыс талаптары мәңгілік ... ... ... түрі ... ... ... мемлекеттік меншіктің де мазмұнын өзгертетін уақыт туды. Бұрынғы кеңес елінде бәрі мемлекеттік болды.
Қазақстандағы жекешелендіру
1992 жылы 6 ... ... ... ... жарлығымен республика бағаны босатты. Баға алғашқы кезеңде - 186,4 есіге өссе, 1992 жылы сәуірде 554,5 есеге өсті. Нәтижесінде ақшаның құны ... ... ... ... ... тамағынан аспады. Ауыл мен ауыл арасындағы қатынас мүлдем ... ... ... ... ... ... ... товарлардың бағасы бірнеше есе өсті. Нарыққа көшу саясатының бұрмалауынан өз жағдайын алыпсатарлық, делдалдық, пара алумен ... ... тобы ... болды. Қалаларда қайыр сұраған адамдар көбейді.
Нарықтық экономика саясатының негізгі белгілері:
1. ... ... ... алу.
2. ...
3. ... дамыту.
4. Монополияны жою.
5. Бағаны босату.
6. Қатал ақша - ... және ... ... ... ... ... ... процессі басталды.
Жекешелендіру процесі үш кезенге бөлінді. Бірінші кезең 199-1992 жылдар ... ... Оның ...
1. ... ... көлемі мен құрылымын белгелеу.
2. Меншіктік құқық беруді дайындау.
3. Шағын ... ... 50%-н ... Бұл ... ... ... кіші ... дамуына аударылды.
Жекешелендірудің екінші кезеңі 1992-1993 жылдар аралығын қамтыды. Міндеті: орта және ірі кәсіпорындарды жекешелендіру. ... ... ... ... жергілікті мемлекеттік мүлік комитеттерінің шешімімен байқау (конкурс) немесе аукцион өткізілмей, өте төмен бағаға берілді. Қазақстан парламенті бұл ... ... ... күш ... ... ... кезеңі 1993-1995жылдар аралығын қамтыды.
Міндеті:
1. Мемлекет ... ... ... ... ...
2. ... мүлікті басқару жөніндегі комитеттің қолына көшіру.
3. Инвестициялық купондар енгізу. ... ... ... ... ... алу және жекешелендірудің 1993-1995 жылдарға арналған ұлттық бағдарламасы қабылданды. Барлық меншік ... ... ... комитетінің қолына көшірілді. Бұл комитеттің міндеті:
1. Меншік республика азаматырына тегін таратылып берілуге тиіс.
2. Арнайы төлем ... ... ... ... ... ... иесі оны әр ... инвестициялық қорларға салуға мүмкіндік алды. Купондарды өнеркәсіптік кәсіпорындар акцияларына аустыруға және сатуға рұқсат берілмеді.
200-ге жуық инвестициялық ... ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптік кәсіпорындардың акцияларын иелену.
Бірақ 1995 жылдың басында жекешелендіру бағдарламасының жүзге аспайтындағы белгілі болды. Жекешелендірудің мына негізгі мақсаттары орындалмады: ... ... ... жеке меншік секторды қуру.
2. Қалыпты бәсекелестік ортаны қалыптастыру.
3. Экономикалық-әлеуметтік жағдайың төмендеуін тоқтату.
Бірқатар ірі ... өте ... ... ... ... ... Шетелдік фирмалар нелігіне берелген маңызды объектілер:
1. Қарағынды металлургия және Соколов-Сарыбай комбинаттары.
2. Жезқазған, Балқаш мыс қорыту комбинаттары.
3. ... ... ...
4. ... атом-энергетиқалық кешені кәсіпорны т.б.
1998 жылдың көктеміне қарай төленбеген қарыздар көлемі шексіз ... 18 ... ... ... ... ... ... жағдай әбден нашарлады.
1997-1998 жылдары Кентау (Оңтустік Қазақстан ... және ... ... ... ... ... ... ереуілдерге шығып, аштық жариялады.
1991 жылдың 22 сәуірінде Қазақ КСР Президентінің "Қазақ КСР Мемлекеттік комитетінің мемлекеттік мүлікті басқару жөніндегі мәселелері" атты ... ... ... басқару жөніндегі комитет құрылып, оның міндеттері мен өкілеттіктері белгіленді. Ал сол жылдың тамыз айында оның аумақтық органдары құрылды. Осылайша, ... ел ... ... Мемлекеттік мүлік және жеке­шелендіру комитеті жүйесінің құрылғанына да 20 жыл толып отыр.
Қазақстанда мемлекет меншігінен алу және ... ... ... ... 4 сатыда жүргізілді. Сатылардың әрқайсысы оның алдындағысының қисынды жалғасы болып табылып, тиісті нормативтік құқықтық базаны, одан арғы ... ... ... ... ... ... жүзеге асырумен қоса қабат жүріп отырды.
Бірінші саты (1991-1992 жылдар) - көптеген ... ... ... ... ... ... ... мемлекет меншігін қайта құрылымдаудың басы болып табылады. Бұл сатыда жекешелендіру ... ... ие ... - мемлекеттік органдар кәсіпорындар ұжымы жекешелендіруге өтініш бергеннен кейін ғана шешім қабылдап ... мен ... ... ... ... 4770 нысан жекешеленді­рілді, олардың қатарында ұжымдық меншікке берілген 472 кеңшар бар. Бөлшек сау­да, қоғамдық тамақтандыру, тұрмыстық қызмет көрсету, ... ... ... ... кәсіпорындардың жалпы санының 60 пайыздайын құрады.
Жекешелендірудің бірінші сатысында жүргізілген мемлекеттік меншікті қайта құры­лымдау жұмыстары Қазақстанда кәсіпкерліктің ... мен ... елде жеке ... ... ... ... арқауына айналды.
1993-1995 жылдары жүзеге асырылған жекешелендірудің екінші сатысы мемлекет меншігін басқару мен жекешелендірудің бірегей ... ... ... ... және дербес жобалар бойынша жүргізумен, агроөнеркәсіп кешенін жекешелендірумен әрі шағын жекешелендірудің ... ... ... ... ... ... шеңберінде 6 мыңнан астам нысандар мемлекет иелігінен алынды. Осы орайда шағын ... ... 200-ге ... адам ... ... ... тұрмыстық қызмет нысандарын және өнеркәсіп кәсіпорындарын аукцион және конкурс арқылы сату екенін айта кету ... бір ... ... ... ... ... да жүр­гізілді. Оның өзі жалпылай жекешелендірудің (200-ден 5000-ға дейін адам жұмыс істейтін кәсіпорындар) және дербес жобалар бойынша жекешелендірудің (жұмыскерлер саны ... ... ... басы ... ... Бұл ... бойынша 400-ден астам нысан жекешелендірілді.
Агроөнеркәсіп кешенін жекешелендіру шеңберінде 1967 кәсіпорын сатылды, ол АӨК-інің барлық нысандарының 93 ... ... ... және ... ... ... бағдарламасына көшу үшінші сатының, яғни 1996-1998 жылдардың еншісіне тиеді. Аталған саланың әрқайсысы ... ... ... ... бағдарламасы жасалды. Онда мүдделі орталық және жергілікті атқару органдарының ұсыныстарын ескере және білікті кеңесшілерді тарта отырып, дербес жобаларға басымдық ... ... ... ... ... ... кәсіпорын­дарды басқаруда шетелдік тәжірибелерді пайдалану, озық технологияларды игеру шетелдік тікелей ... ... ... ... ... ... ... берді.
Тағы бір айта кететін жәйт, осы сатыда әлеуметтік сала нысандарын жекешелен­дірудің ... ... ... ... ... ... жұмыс істеп тұрған да, оңтайландыру салдарынан бос қалған да ... ... ... ... ... ... меншігіндегі 14686 нысан жекешелендірілді.
1999 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін жекешелендірудің төртінші сатысы жүзеге ... Бұл саты ... ... ... мен ... ету мәселеле­ріндегі мемлекеттік басқарудың түрлі деңгейлерінің арасындағы ... ... ... жаңа ... ... ... меншіктің республикалық және коммуналдық меншік болып екіге бөлінуі осы аралықтағы шешуші кезең болып ... жылы 953 ... ... мен ... серіктестіктеріндегі мемлекеттік акциялар пакеттері мен қатысу үлестері коммуналдық меншікке берілді. 1991 жыл мен 2006 жылдың мамыр айы аралығында мемлекет меншігіндегі 39 ... ... ... ... ... жүргізілген жылдар ішінде одан түскен табыстар 335 миллиард теңгені құрайды, оның ішінде 68 миллиард ... ... ... ... ... Ұлттық қорына аударылды.
2000 жылы Мемлекеттік мүлік пен жекешелендіруді басқарудың тұжырымдамасы мақұлданды, оны жүзеге асыру үшін 2001-2002 және ... ... ... ... ... мемлекеттік мүлік пен жекешелендіруді басқарудың тиімділігін арттырудың екі бағдарламасы қабылданып, ... ... ... ... ... ... ... күшейту мақсатында 2003 жылы "Экономиканың стратегиялық маңызға ие салаларындағы меншікке мемлекеттік мониторинг туралы" Қазақстан Республикасының Заңы қабылданды.
Сонымен қатар, өздеріңізге белгілі, ... ... ... ... ... "Самұрық" холдингі" акционерлік қоғамын құру жұмыстары аяқталып, оған "Қазақтелеком", "Электр желілерін басқару жөніндегі қазақстандық компания", "Қазақстан темір ... ҰК", ... ... акционерлік қоғамдарының акциялары берілді. Мемлекеттік холдинг бәсекеге қабілетті ... ... мен ... ... ... әрі ... құралға айналып отыр.
Индустриялық-инновациялық саясат шеңберінде ұлттық экономиканың бәсекеге ... ... ... ... ... даму қоры" акционерлік қоғамы құрылды. Бұл АҚ "Қазақстанның Даму ... ... ... қор", ... ... ... ... кәсіпкерлікті дамыту қоры", "Экспорттық несиелер мен инвестицияларды мемлекеттік ... ... ... ... ... акционерлік қоғамдарының акцияларын біріктіріп отыр.
Қорытынды
2000 жылдан бастап қазіргі күнге ... ... ... мемлекеттік мүлікті басқару және жекешелендіру тұжырымдамасы, 2003-2005 жылдарға арналған мемлекеттік мүлікті ... ... және ... ... ... бірінші рет әзірленді және бекітілді, , Қазақстан Республикасының заңдары қабылданды. Бұл ... ... ... заң республикадағы жекешелендірудің барлық жылдарында бірінші рет қабылданғандығын атап ... жөн, ол ... ... бар салаларда меншіктің мемлекеттік мониторингін жүзеге асыру процесінде туындайтын қоғамдық қатынастарды ретке келтіреді, сондай-ақ оны ... ... мен ... ... Заң ... ... даму процестерін ретке келтіру мен болжауда мемлекет рөлін күшейту үшін, республика экономикасын басқаруда тиімді шешімдер ... үшін ... ... мемлекеттік басқару органдарын қамтамасыз ету үшін құқықтық негіз болып табылады.
Мемлекеттік мүлікті басқару және жекешелендіру мәселелері жөніндегі бағдарламалық, заң актілерін ... осы ... ... заңнамалық нормативтік құжаттардың бірқатар комплексін әзірлеу арқылы жүргізілді. Жоғарыда айтылғандар Қазақстан ... ... ... ... мен оны ... мәселелері ең басынан бастап уақыт шындықтары мен елдің әлеуметтік-экономикалық даму перспективаларын ескере отырып республика дамуының стратегиялық жоспарларына сәйкес ... ... ... ... ... ... нормативтік-әдістемелік қамтамасыз етуі бар екендігіне сену үшін негіз береді.
Пайдаланылған ... С. ... А.С. ... У.А ... ... теория. -- Астана, 2002.
* Е.Б.Жатқанбаев жетекшілігімен, Экономикалық теория ... ... оқу ... - ... 2006 .
* А. С. ... ... - ... 2011.
* Елшібаев, Кәсіпкерлік қызметті ұйымдастыру, - Алматы, 2009.
* Интернет желісі:
* http://www.finpol.kz/kaz/protivo/formyzas/, Қазақстандағы ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Меншіктің мәні және экономикалық мазмұны, оның тарихи нысандары23 бет
Жануарлар биотехнологиясының жалпы биологиялық негіздері6 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
Макро-, микро-және ультрамикроэлементтер6 бет
Медицина саласы бойынша 65 сұрақ-жауап118 бет
Оңтүстік Балқаш маңы аумағының шөлдену мәселелері70 бет
Түсті металдарды және темірді өндірістік айнымалы токпен поляризациялау арқылы олардың бейорганикалық қосылыстарын синтездеу109 бет
Халықаралық ядролық қауіпсіздікті қамтамасыз етілуіндегі қоғамдық-саяси ұйымдардың алатын орны теоретикалық-әдіснамалық мәселелері103 бет
Қазақстан-АҚШ қарым-қатынасының дамуы7 бет
Қылмыстық процестегі дәлелдемелердің ұғымы мен маңызы76 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь