Натуралды және тауарлы шаруашылықтың пайда болуы мен дамуының негізгі факторлары

Кіріспе
1. Тауар шаруашылығы
2. Натуралды шаруашылық
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер.
Кіріспе


Адамзат қоғамының тарихында қоғамдық өндіріс екі түрлі формаға бөлінеді: натуралды шаруашылық және тауарлы шаруашылық. Натуралды және тауарлы шаруашылық төмендегі келтірілген ерекшеліктермен сипатталады:
Натуралды шаруашылық:
1. Экономикалық қатынастар тұйық жүйелі түрде болады;
2. Еңбек бөлінісі дамыған негізінде қолмен жасалатын еңбектің түрі;
3. Өндіріс пен тұтынудың арасында тікелей экономикалық байланыста болады. Өндірілген өнім айырбасқа қатыспай-ақ тікелей тұтынылады.
Тауарлы шаруашылық:
1.Экономикалық қатынастар ашық жүйелі түрде болады;
2. Еңбек бөлінісі мен тауар айырбасы мамандарылған еңбек;
3. Өндіріс пен тұтынудың арасындағы жанама экономикалық байланыс. Өндірілген өнім нарықта айырбасқа сатуға түсіп, кейін тұтынылады.
Пайдаланылған әдебиеттер


1. “Жеке кәсіпкерлікті қолдау мен қорғау” туралы Қазақстан Республикасының Заңы. № 3 Х11, 4-шілде 1996ж.
2. Әубәкіров Я.. ҚаидиевА., Досқалиева В. және т.б, - Экономика. Оқулық, Алматы: Экономика, 1997ж.
3. Әубәкіров Я., Ескалиев К. Экономикалық теория негіздері. Алматы: Экономика,1996ж.
4. Әубәкіров Я., Нәрібаев К. Ескалиев К.т.б. Экономикалық теория негіздері. Алматы: Экономика, 1998ж.
        
        Жоспары
Кіріспе
* Тауар шаруашылығы
* Натуралды шаруашылық
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер.
Кіріспе
Адамзат қоғамының тарихында қоғамдық өндіріс екі түрлі формаға бөлінеді: натуралды шаруашылық және ... ... ... және ... ... төмендегі келтірілген ерекшеліктермен сипатталады:
Натуралды шаруашылық:
1. Экономикалық қатынастар тұйық ... ... ... ... ... ... негізінде қолмен жасалатын еңбектің түрі;
3. Өндіріс пен тұтынудың арасында тікелей экономикалық байланыста болады. Өндірілген өнім айырбасқа ... ... ... ... қатынастар ашық жүйелі түрде болады;
2. Еңбек бөлінісі мен тауар айырбасы мамандарылған еңбек;
3. Өндіріс пен тұтынудың арасындағы жанама экономикалық ... ... өнім ... ... ... ... ... тұтынылады.
Тауар шаруашылығы
Тауарлы өндірістің шығу себебі жеке меншік және шаруашылық қатынастары арқылы өндірушілердіңбір-бірінен ... жеке ... ... ... ... ыдырау кезеңінде бой көрсетті.
Тауарлы өндірістің даму сипаты айырбас пен рыноктың дамуына байланысты болады.
Тауарлы өндіріс натуралды шаруашылықтың даму ... ... ... ... ... шығу себебі жеке меншік және шаруашылық қатынастары арқылы өндірушілердің бір-бірімен оқшаулануы. Тауар айырбасы қауымдар арасында кездейсоқ ... ... ... ... ... әдетке айналады. Тауарлы өндіріс жағдайларында адамдар арасындағы ... ... ... ... айырбастау түрінде көрінеді.Бұл ерекше бір қатынастар, әрбір жеке еңбекті қоғам тарапынан жанама жолмен жонудың түрі.Ол өнім өндіруге жұмсалған еңбекті айырбас ... ... ... Тауарлы өндірісі алдымен қоғамдық еңбек бөлінісін тереңдеу ... ... ... ... ... ... мамандану өндірушілер арасында өнімдерін айырбастауды қажет етсе, өндірісті мамандыру еңбек өнімділігін арттыруға жағдай жасайды.
Сөйтіп, өнімді айырбастау ... ... ... ... өндірістің келуіне басты себепші және алғы шарт болды.
Тауарлы қатынастардың әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ең ... - ... ... ... болып табылады. Әрбір өндіруші қоғамға қажетті өнімдердің белгілі бір түрлерін өндіруге мамандалады да, ... ... ... ... ... табысқа ие болады. Еңбекші негізі - жеке меншікке байланысты өндірушілердің бір-бірінен оқшаулануы және өндірген өнімдерін еркімен өз қажеттеріне ... алу осы ... ... ... қажет етеді және оған негіз болады. Сөйтіп, еңбектің нәтижесі тауарға айналады да, ... ... ... ... ... көшеді.
Тауар айырбасы рынок арқылы болатын жеке өндірушілердің арасындағы байланысты көрсетеді. ... ... ... ... экономикалық процесс. Олай болса оның түпкі тамырын адам табиғатынан инстинктімен емес, олардың өмірінің экономикалық жағдайынан іздеген жөн.
Тауар өндірісі деп ... ... жеке ... ... оның ... ... ... қайсібір өнімді өндіруге маманданатын, сөйтіп, қоғамдық мұқтаждықтарды қанағаттандыру үшін өнімді рынокта сату және ... алу ... ... ... ... ... айтады.
Тауар өндірісін құрайтын және қалыптастыратын экономикалық жағдайлар алуан түрлі.Негізгілері: қоғамдық еңбек бөлінісі және осы екі ... ... ... ... ... еңбек бөлінісінің орын алуы жеткіліксіз. К.Маркс ертедегі Индияда қоғамдық еңбек бөлінісі жақсы дәрежеде орын алған ... ... ... ... ... 9 түрі болған. Өнімдер сауда - саттықсыз қауым мүшелеріне тегін ... ... ... болған. Кейініректе өндірілген өнім, құрал ө жабдықтар нақтылы біреудің жеке меншігіне айналғанда жағдай ... ... Енді ... ... ештеңені тегін бермеген. Мүлік иелерінен тегін беруді талап ету мүмкін болмаған. Өйткені, әрнәрсе әркімнің жеке ... өтті ғой. ... ... ... өздерінің қажеттерін қанағаттандыру мақсатындатауар аиырбас қатынасына түседі.Сөйтіп, өндіріс құралдарына жеке меншік тауар өндірісін біржолата қалыптастырады және даму процесін ... ... ... ... ... ... моделі сәйкес келеді:
1. Дамымаған рыноктың тауарлы өндірісі;
2. Еркін рыноктың тауарлы өндірісі;
3. Реттелетін рыноктың ... ... ... ... ... ... рыноктың тауар өндірісі (жай тауар өндірісі) қоғамдық еңбек бөлінісіне, өндіріс құралдарына жеке меншіктің ... ... ... өз ... ... Жай тауарлы өндіріс кезенде шығарылған өнімнің тек белгілі бір бөлігі ғана ... ... ... ол ... ... қамти алмағандықтан жалпыға ортақ емес.
2. Еркін рыноктың тауарлы өндірісі (рыноктық экономика) түбегейлі жаңа белгіге ие ... Ол ... ... ... алады, яғни ол келесі құбылыстарды білдіреді:
а) Адамның жұмыс күші тауарға айпалады және өндірушінің өз ... ... ... еңбек келеді;
б) Қоғамдық өмірдің басым бөлігі тек жеке тұтыну үшін емес, рынок арқылы сатуға арналады.
Бұл кезеңдері тауарлы өндіріс ... ... ... ... оны әлі күнге дейін еркін бәсеке дәуірінің капитализмі немесе "еркін экономика" деп ... ... ... өміріне тіпті толық араласпауы оны "таза" - Laisser faire, яғни ... ... ... ... ... ... үйлестіру мақсатында барлық жерде рынок пен баға жүйелерін қолдану бұл тауарлы өндірісті рыноктық экономика деп атауға негіз болды. Рыноктық экономика ... ... ... ... Реттелетін рыноктың тауарлы өндіріс экономикада мемлекеттік және жеке сектордың болуымен сипатталынады.
Бұл екеуінің елдегі барлық ресурстар мен материалдық игіліктерді ... ... ... мен ... ... ... ... белсенді түрде рыноктың экономикаға араласқанымен, рыноктың реттеуші ... ... ... шығарылмайды.Реттелетін рынок экономиканың монополияландыру, яғни үкімет алдында монополияны шектеу мәселесі пайда болатын кезде қалыптасаты. Мемлекеттік реттеудің басты формаларына заң ... ... және ... ... ... ... ... шаруашылықтың бірнеше моделдері бар:
а) Әлеуметтік рыноктық шаруашылық
б) Аралас экономика
в) Корпоративтік экономика
Олар, ең ... ... ... ... ... ерекшеленеді. Әлеуметтік шаруашылықтағы басты міндет- азаматтар мүддесін қорғау. Біріншісі- көбінесе Германияға, екіншісі- АҚШ-қа, үшінші модель- ... мен ... ... ... ... ... өндірісі әміршіл-әкімшіл э кономикаға тән және дамыған қоғамдық ... ... ... ... ... ... экономиканы ұдайы реттеуді, еркін нарықтық қатынастарды басып ... ... ... ... ... өндірісті ұйымдастырудың ең ертедегі түрі болып табылады.
Натуралды ... ... ... құл ... және феодалды өндіріс әдісінде басым болды. Алғашқы қауымдық құрылыстың ыдырауы ... ... ... бір ... ... айналды. Бұл мал шаруашылығының егін шаруашылылығынан бөлінуінен туындап, еңбек өнімділігінің өсуіне және өндірушіелердегі артық өнімнің ... алып ... Өз ... бұл олардың арасында айырбасты тудыруға жағдай жасап, тауар өндірісінің дамуына түрткі болды.
Кейініректе қол ... ... ... және ... ... тұрақты айырбасқа, жеке меншіктің пайда болуына жағдай жасады.
Тауар өндірісі капиталистік өндіріс әдісінде өзінің дамуының жоғарғы түріне қол жеткізді және жалпылама ... ие ... ... ... ... түрі ... жағдайда да орын алуда. Мысалы,бақшагердің натуралды шаруашылығы-өнімді тек өзі үшін өндіру, егер өнімнің бір бөлігін сату үшін бағыттаса, онда ол ұсақ ... ... ... ... ... ... ... өндірісіндегі тереңдеген еңбек бөлінісінің болуы және оның мамандануы. Еңбек бөлінісі өндірістің өсуімен барынша түрленеді және ... ... Бұл ... ... ... ... саласында, әсіресе өнеркәсіпте-өте көрнектілікпен байқалады. Мысал ретінде салалық және ішкі салалық мамандандыруды ... ... ... ... ... ... ... мамандану өте кең ауқымды: энергетикалық машина жасау,ауыл ... ... ... ... ... және ... ... айырбастау және сату, тұтыну үшін шығарылатын еңбек өнімі. Ал ол тауардың айырбасталу немесе сату үшін өзіндік бір қасиеті ... ... ... нан, ... ... жеке тұтыну қажетін қанағаттандыратын болса, құрал - ... ... ... ... ... ... да ... адамның бір қажетін өтейтін қасиеті оны тұтыну құны етеді.Адамның бір қажетін өтейтін заттың бәрін біз тауар деп атай ... ... ... Адам ... ең ... тіршілігін қамтамасыз ететін ауа екені белгілі. Алайда ол тауар емес, өйткені ол адам еңбегінің жемісі емес, табиғаттың сыйы. Ал осы ... ... бір ... оттегі жастығына жиыстырса, ол тауар бола алады.Өйткені оны ... ... ... ... бір ... адам ... жұмсалады. Оны сатып алуға, сатуға болады, сөйтіп оны адам қажетіне пайдаланады. Енді қандай да болмасын еңбек өнімі ... бола ала ма ... ... ... ... ... шаруалардың, қала тұрғындарының өз шаруашылығында, қосалқы шаруашылығында өсірген жеміс - ... өз ... яғни жеке ... ... ... ... Осы ... әлі тауар емес. Ол тауар болу үшін басқа бір қоғам мүшесінің қажетін қанағаттандыратындай айырбасқа түсуі шарт.
Ақша мәні орындалатын функциялары: құн ... ... ... ... ... ... анықталады.
Өтімділік дегеніміз - бұл активтердің айырбас құралына айналу ... ... ... ролін ақша атқаратындықтан, ол активтердің ең өтімді түрі болып келеді.
Ақша жүйесі - бұл әр ... ... ... және ... заңды түрде бекіткен ақша айналымының нысаны.
Ақша жүйесінің элементтері:
- ақша ... баға ... ... жүйе;
- ақша түрлері;
- ақша ... ... ... - елдегі бірлік ретінде қабылданған ақша мөлшері.
Баға ауқымы - елде ақша ... және оның ... ... ... ... ақша металының салмақ мөлшері.
Эмиссиялық жүйе - ақша мен бағалы қағаздарды шығаратын мекеме.
Ақша ... - ... ... ... ақша,тиын.
Ақша жүйесінің институттары - ақша айналымын реттейтін мемлекеттік және мемлекеттік емес мекемелер.
Ақша жиыны - ақша ... мен ... ... ... атқаратын, қолда бар және ақшасыз нысандағы барлық ақшалай қаражаттың жиынтығы.
Нарықтық механизм - сатушы мен сатып алушының ... іс - ... ... ... және ... мен ұсынымның негізінде төмендегідей үш мәселені шешеді: не өндіру керек ?, ... ... ... және ... ... ... ?
Сұраным мен ұсыным нарықтық экономиканың ең маңызды элементтері. Нарық - өндіруші мен тұтынушының арасындағы байланыстың ерекше түрі.Ол өндіріс пен тұтыныстың ... ... ... етеді.
Рынок қазір өз алдына қызмет ететін жүйеге айналды да, оның басты тетіктері "сұраныс", ... және ... т.б. ... олардың бірлігі "рынок" деген ұғымды құрайды.
"Рынок экономикасы" деген ұғым "рынок" ұғымынан кең, оған екі ... ... және ... ... "Әлеуметтік реттелетін рынок экономикасы" деген ұғым одан да кең, ол ... ... яғни ... ... ... ... және ... реттеуші механизмді тікелей және жанама қоса тіркейді. Реттеуші механизміне мемлекет, ... ... ... экономика әсерлері жатады.
Рынок әлеуметтік реттеуші деп аталады. Реттелуге жататын субъект бүкіл қоғам, оның ... ... ... - ... экономика", яғни рыноктык процестер, оның институттары мен факторлары (олар фирмалардың өндіріс ішіндегі қызметі емес); реттеудің мақсаты - ... ... ... ету, ... ... ... салаларының жалпы проблемаларын шешу.
Рынок бүгінде сатып алу, сату объектісіне тән дәстүрлі тауарлармен бірге қызмет көрсету, еңбек, ақша, капитал, ... ... ... және ... жетістіктерді біріктіреді. Соңғылары өте ерекше тауарлар, оларды сатып алу, сату рыноктың жаңа сапада болуын талап ... Ол ... ... жүйесі; сатушы мен сатып алушылардың кәсіпкерлік білімі және айырбастың механизміне де сапалық өзгерістер енгізеді. Рынок экономикасы жүйесіндегі сұраныс (тұтынудың) рөлі ... ... ... ... экономиканың "өзегі" әрқашанда өндіріс болып қала береді. Ал енді рынок экономикасы үшін өндіріс нәтижесін бағалау, ... ... ... сипат алатынын айту керек. Бұл ең алдымен ғылыми-техникалық революцияның ... ... ... ... ... өзгерістердің жасалуына байланысты. Осы өзгерістер адамзат тарихында тұңғыш рет постиндустриалды елдерде халықтың ... ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Әңгіме бір жағынан тұрғын үй, тағам, киім, аяқ киім туралы болса, онымен бірге жоғары білім және денсаулық ... ... ... де ... атқаратын қызметтері:
- ақпараттық;
- делдалдық;
- баға белгілеу.
Нарық ... ... ... ... объектілерінің экономикалық мүдделері бойынша;
- географиялық орналасуы бойынша;
- бәсекенің шектелу деңгейі бойынша;
- сала ... ... ... бойынша;
- заң нормаларына сәйкестігі бойынша.
Нарықтық қатынас объектілерінің экономикалық мүдделері бойынша:
- тауар мен қызмет ... ... ... ... қаржы нарығы;
- ақпарат нарығы.
Географиялық орналасуы бойынша:
- жергілікті нарық;
- аумақтық нарық;
- ұлттық нарық;
- дүниежүзілік нарық.
Бәсекенің шектелу деңгейі бойынша:
- монополиялық нарық;
- ... ... ... ... ... ... ... нарық;
Сала бойынша:
- автомобиль нарығы;
- компьютерлік нарық.
Сатылу сипаттамасы бойынша:
- көтерме ... ... ... ... ... ... сәйкестігі бойынша:
- ресми нарық;
- .
Қорытынды
Натуралды шаруашылық - қоғамдық өндірісті ұйымдастырудың ... түрі ... ... ... ... адамның еңбек құрал сайманының қарапайымдылығы оған өнімді тек өзінің ... үшін ... ... ... Яғни ... ... - адамдар өнімді айырбасқа нарыққа ... ... тек ... жеке бас ... өтеу үшін ... ... айтамыз. Олардың негізгі белгілірі мыналар:
* өндіргіш күштер мен оларды ұйымдастыру аса ... ... ... ... ... бойы өзгерместен жылдан- жылға бірдей көлемде өндіріледі.
Алайда - приципі бойынша өмір сүру ... емес ... ... ... ... ... яғни мұндай саясат елдің әлемдік рыноктан оқшаулануына экономикалық ... ... ... ... ... ... ұйымдастырудың бұл формасын қолдану мүмкін емес.
Осыдан кейін тауарлы шаруашылық қалыптасты. Мұның мәні мынада: ... деп- ... сату үшін ... ал ... мен ... арасындағы байланыс нарықтың көмегімен жүзеге асырылатын шаруашылық аталады.
Тауарлы шаруашылықтың пайда ... ... ... ... бір өнім ... ... ... білдіретін қоғамдық еңбек бөлінісі, яғни тауарлы шаруашылық - ... өнім ... ... түседі.
Пайдаланылған әдебиеттер
* "Жеке кәсіпкерлікті қолдау мен қорғау" туралы Қазақстан Республикасының Заңы. № 3 Х11, ... ... ... Я.. ҚаидиевА., Досқалиева В. және т.б, - Экономика. ... ... ... 1997ж.
* Әубәкіров Я., Ескалиев К. Экономикалық ... ... ... ... ... Я., Нәрібаев К. Ескалиев К.т.б. Экономикалық теория негіздері. ... ... 1998ж.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Нарықтың даму тарихы және теориясы10 бет
Қоғам дамуындағы экономикалық теорияның орны мен рөлі. Нарық. Нарықтың құрылымы мен инфрақұрылымы116 бет
Қоғамдық шаруашылықтың формалары. Тауар және ақша7 бет
«Шенгел и К» ЖШС63 бет
Натуралды және тауарлы өндірісті айырбас пен тұтынушылық құндарын салыстыру4 бет
Тауар шаруашылығын зерттеудің жалпы методологиясы 3 бет
Шаруашылықты ұйымдастыру түрлері. Ақшаның пайда болуы, мәні және қызметтері7 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық факторлары20 бет
«Табыс - шығыс» тепе-теңдіктегі толық үлгі. Инвестициялық сұраныс және тауарлы нарықтағы бағалар теңдігі25 бет
Адамның дербес психологиялық қалыптастырудағы тұқымқуалау мен орта факторлары6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь