Ислам дінінің пайда болуы және дамуындағы тарихи әлеуметтік, саяси жағдайлар

МАЗМҰНЫ

1. Ислам дінінің пайда болуы және дамуындағы тарихи әлеуметтік, саяси жағдайлар

2. Ислам дінінің әдет.ғұрпы, мейрамдары, догмалары, негізгі бағыттар
А) Құран туралы бірер сөз
1. Ислам дінінің пайда болуы және дамуындағы тарихи әлеуметтік, саяси жағдайлар
Басқа да барлық дүниежүзілік діндер сияқты Ислам дінінің де өзіндік ұзақ тарихы бар. Ол тарих дүниежүзілік әлем тарихымен ұштасып, жұптасып, шамдасып жатады. Бірақ, ислам дінінің шығу дәуіріне, уақыт талабына, оны ұстанған халықтардың тұрмыс-тіршілігіне, әдет-ғұрпына байланысты, психологиясына, көңіл-күйіне қарай өзіндік ерекшеліктерінің бар екенін аңғарғанымыз жөн.
Ислам діні – дүние жүзілік діндердің ішінде ең кеш шыққан жас дін. Ол біздің заманымыздың VII ғасырында арабия түбегін мекендеген тайпалар алғашқы қауымдық қатынастардан таптық қатынастарға көше бастаған кезде құл иеленушілік идеологиясы ретінде дүниеге келді. Тарихи деректерге, әдеби аңыздарға сүйенсек, Ислам діні Арабиядағы Хиджаз өлкесінің ең ірі қаласы – Меккеде шықты. Арабия елі бірқатар бай елдердің орталығы болды. Олар: Рим, Византия, Египет, Иран және басқа елдер бір-бірімен сауда қатынасын жасаған кезде Арабия жерін басып өтетін. Осыған байланысты Араб феодалдары жер келері боуымен бірге, құл жұмсаудан, құл сатудан орасан зор табыс түсіріп отырды.
Сонымен бірге, Мекке ерте уақыттан бастап-ақ діни орталық болып саналатын. Меккенің орталығындағы Зәмзәм су сөзі, оның жанындағы Әулиелі қагатас Қаабы Храмы көшпелі бадауиелердің өз құдайына табынатын орны болды. Бұл кезде әрбір рудың өздерінің рулық құдайы болды. Олардың бейнесі Қаабаның маңдайына орналасқан болатын. Кейбір мұсылман аңыздарында Кааба мен Зәмзәм су көзін Ибрагим пайғамбар мен оның ұлы Исмаил салған деген деректі де кездестіреміз.
Меккенің орналасқан жері егін шаруашылығымен де, мал шаруашылығымен де айналсуға қолайсыз болды. Сондықтан меккеліктер шамаларына, қолдарындағы қаражаттың мөлшеріне қарай Мекке шонжарларына сауда керуендеріне қосылатын. Тез дамыған сауда алғашқы қауымдық қоғамның ыдырауын тездетіп6 тайпалардың
        
        МАЗМҰНЫ
1. Ислам дінінің пайда болуы және дамуындағы ... ... ... ... дінінің әдет-ғұрпы, мейрамдары, догмалары, негізгі ... ... ... ... ... Ислам дінінің пайда болуы және дамуындағы тарихи ... ... да ... ... ... ... Ислам дінінің де
өзіндік ұзақ ... бар. Ол ... ... әлем тарихымен
ұштасып, жұптасып, шамдасып жатады. Бірақ, ... ... ... ... талабына, оны ұстанған халықтардың ... ... ... ... ... ... бар екенін аңғарғанымыз жөн.
Ислам діні – ... ... ... ішінде ең кеш шыққан жас
дін. Ол біздің ... VII ... ... түбегін мекендеген
тайпалар алғашқы қауымдық ... ... ... ... ... құл иеленушілік идеологиясы ретінде дүниеге ... ... ... ... сүйенсек, Ислам діні Арабиядағы
Хиджаз өлкесінің ең ірі ...... ... Арабия елі бірқатар
бай елдердің орталығы болды. Олар: Рим, ... ... Иран ... ... ... ... қатынасын жасаған кезде Арабия жерін
басып ... ... ... Араб ... жер ... ... құл жұмсаудан, құл сатудан орасан зор табыс түсіріп ... ... ... ерте ... ... діни орталық болып
саналатын. Меккенің орталығындағы Зәмзәм су ... оның ... ... ... ... ... бадауиелердің өз құдайына
табынатын орны ... Бұл ... ... ... өздерінің рулық құдайы
болды. ... ... ... ... ... ... ... аңыздарында Кааба мен Зәмзәм су ... ... ... оның ұлы ... ... ... деректі де кездестіреміз.
Меккенің орналасқан жері егін ... де, ... де ... ... ... ... ... қолдарындағы қаражаттың мөлшеріне қарай Мекке ... ... ... Тез ... ... ... ... ыдырауын тездетіп6 тайпалардың тайпалық одаққа бірігуін
қажет етті. Ны ... көп ... ... ... бір ... ... діни идеология керек ... Сол ... ... ... ... дін – ... бытыраңқы араб
тайпаларын біріктіруде көптеген топтардың идеологиясы ... ... сол ... ... ... ... ... политеизмге қарсы
күресті. Тайпалық көп ... ... тек бір ... ... ... деп уағыздады. Бірақ ханифистік діни ілім ... ... ... де ... ... ... ... күреске шыққан араб қоғамының жарлы, ... ... ... ... ... ... Өйткені
бұл діни идеологияның үйретуінше анық ... шын ... о ... бұл ... ... жоқ, ... деп уағыздады. Ақыр заман
боладыдан басқаға ... ... ... мен ... тарай алмады.
Бірақ, Ханифизм Ислам дінінің идеологиялық алғы ... ... ... уағыздан гөрі құдайды ... ... ... ... ... бар деу ... монотеистік дінді уағыздау
ұтымдырақ еді. Ол ... ... ... орта ... ... ... пайғамбарлық сүрелерінің мазмұнына ... ... ... шыққан. Ол 610 жылы жаңа дінді ... ... ... пен оның ... ... діни ... мен ұғымдарына өзгеріс ... ... ... ... ... Меккедегі үстем тайпа
басшыларының құғынына түскен Мұхаммед тобы 622 жылы ... ... ... көшеді. Оны мұсылман жыл санауының басы ... ... ... ... жаңа жыл санауын бастайды.
Ислам дінін ... ... ... ... ... діннің әлеуметтік мазмұны тікелей әсер етеді. Құлдық, кедейлік,
аштық, ... ... ... ... тәуір өмір о дүниеге
барғанда болады, бұл ... ... ... ... деп ... жаңа дін араб ... ... ... бәдауилерге
ықпал жасай алмайды. Сондықтан, құранның алғашқы сүрелерінде ... ... Бұл ... ру, ... шонжарларына ... ... ... дін тарау үшін: 1) Ислам дінінің ... ... 2) ... үшін ... ... болды. Бірақ Меккенің мұсылмандар қауымымен келісімге
келуінің ... ... бар еді: 1) ... ... жалғыз құдай –
алла – күрейшт тайпасының ... ... 2) ... ... ... орталығы Кааба храмы болды. Бұл ... ... дін ... жасаған уақытта да өз саясатын жүргізуге ... ... Осы біз ... ... ... нәтижесінде
Меккенің мұсылмандық орталыққа айналуымен Ислам діні ... ... ... ... жылы ... ... кейін мұсылман қауымын Абу-Бекр (632-
634) басқарды. Ол Халиф (пайғамбардың орынбасарлары. ... ... және дін ... ... ... деп ... Алғашқы үш
халифтің: Абу-Бекрдің, Омардың (634-644) және Османның (644-656) ... ... ... ... елдерге ауыз сала бастады. VII-
VIII ... ... ... ... Иранды, Египетті, Солтүстік
Африканы, Пиреней түбегін, Орта Азияны жаулап алды. Араб ... ... діні ... ислам діні Үндістан, Африка ... ... ... Барлық жерде ислам діні қамшының астымен, ... ... ... ... ... ... деу ... болған
болар еді.
Қазақстанда Волга бойындағы халықтар ... бұл дін ... ... ... ... ... феодалдардың ислам
діни идеологиясынан өз мүддесін ... ... ... ... ... ... Ислам діні араб елдерінде, Албания, ... ... ... ... ... морокоо, Сомали,
Ливия, Занзибар, Алжир т.б. ... орын ... ... ... діні Орта Азия ... ... ... Татар, Дағыстан республикаларында орын алды.
Сұраққа ... ... ... ... ... ... – ілім (учение) бағыну, бас ию, нану (покорность)
2. Мұсылман алланың нағыз – ... ... ... ... Хиджра – жаңаша мұсылман жыл санауының басы
4. Алла – күреншит руының жеке ... ...... ... руының аты
6. Политеизм – көп ... ... ... – бір құдайлы дін.
Қазіргі кейбір статистикалық ... ... ... ... саны – 1 ... адам екен.
2. Ислам дінінің әдет-ғұрпы, мейрамдары, ... ... діні - ... ... толы ... біз жоғарыда.
Ислам дінінің ... мен ... ... ... десе де ... ... ... дейінгі діндерден алынған,
ислам ... ... жаңа ... сипат және мән ... ... ету ... ... ... 2 ... ... Міндетті түрде орындауға тиісті ... ... бес ... бес ... намаз, ораза, зәкет-ұшыр, қажыға бару) жатады. Шариғат
бойынша бұл ... ... ... ... ... ... Діни ... бойынша «құдай-тағаланың әмірін орындап,
құлшылық ... яғни ... ... ... ... ... ғана «жұмақтың» тәрінен орын ... да, ал ... ... ... Дін ... молда-ишандар діни
парыздарды, әдет-ғұрыптар мен ... ... ... ... отыруын талап етеді.
2. Ерікті түрде орындалатын шаралар жатады. Олар ... ... ... ... Соңғы үшеуі қазақтан арасында тарамаған.
Бес парыз ... ... ... сену деген сөз, яғни «Бір алладан басқа ... күш жоқ. ... ... бізге жіберген елшісі» -
дегенге сену.
2. Намаз – таң, бесін, екенді ... және ясих ... ... Оларды оқу ислам дініне вороастризмнен (ерте Иран
діні) енген. Араб тілін ... ... ... ... де ... ... ... керемет күш бар деп
ұғады.
3. ... ... ... ... ... ... де болған.
Олардың ораза ұстауы күнаға, үш ... бір, үш ... ... ... ... келген. Рамазан июль ... отыз ... ... түбі ... арабтардың шаруашылық-тұрмыс
жағдайының қиындығына байланысты туған. Ислам дінінен көп
бұрын ... ... ... шілдеде күн бұрын нәр тартпай
көкке қарап, жаңбыр тілеумен ... ... ... ... ... ғана ... ... азық-түлікті тек түнде
ғана ойлап, ішетін болған. ... ... аты ... - ... кез ... береді.
Ал ислам діні оразаға жаңаша мән беріп, оның ... ... ... ... мәні адамдарды бір ... ... тір ... ... ... қызықпай, келешек мәңгілік «О
дүниенің» қамын ... ... ... ... дін басшыларына жыл сайын жан ... ... ақ ... ... оның ... құнын беруі керек. Мұны
пітір деп ... Айт ... ... ... ... ... отыз күн ұстаған оразасы зая кетеді. Онымен бірге рамазан
айында ... ... ... ... ислам дінін ... ... ... иелері ораза ... ... айын ... ... ... ... жібере бастаған айы, сондықтан бұл айда ... ... – мыс деп ... ...... ... ... салынатын діни салықтар. Кезінде
бұлар ... оның ... ... ... ... ... дін иелерінің ... ... ... ... 40 ... 1 қой, ... 1 тайынша, 5 түйеден 1 қой, ... ... ... сомнан 1 сом есебінде ... ... ... ... ... ... табыстың 10 проценті болып
белгіленеді. Дін ... бұл ... ... ... арам ... өздері тозаққа
барады деп қорқытады.
5. Қажы (поломничество) мұсылмандар үшін бірінші ... ... күші ... ... бір рет Мекке мен Мединеге
барып, ... ... ... ... ... бейітіне
намаз оқып, құрбан шалып, қайтуы тиіс. Сонда ғана ... қажы ... ... ... шалушылық араб тайпаларының алғашқы ... ... Ерте ... олар ... ... Кааба
құрбандық жасаған құдайларынан малдарын аман ... ... егін ... жақсартуды сұраған. Кейін келе ... жаңа ... ие ... да, ... ... ... Исмаилды алла жолына шалмақ болыпты-мыс
деген аңызбен ұштасады. Құрбанның ... ... ... ... ұсық мал, 7 ... ... 9 адамға түйе шалуға
рұқсат ... ... малы ...... ... болмаса ақшалай құдайы беруге рұқсат ... тек аша тұяқ ... ... ... мал «О ... барғанда қыяметтің қыл көпірінен
қиып өтетін пыраққа айналады-мыс. Ал ... көп ... қыл ... өте ... – тозақ отына жанады-мыс».
7. Сүннет екі түрлі. 1. Намазға ... ... ... ... ... парыздан және сүнеттен ... ... де ... ал ... ... ... 2.
Сүнеттің екінші түрі – балаларды сүндетке отырғызу. Молдалар
бұл ғұрыпты ... ... ... ... ... ... отырғызуды алғаш рет діни ... ... ... ... ол ислам дінінен орын тепкен, жаңа ... Яғни ... ... ... ... сырт ... мен
мұсылмандарды басқа діндегілерден оқшаулайтын және ... ... ... ... мейрамдары бар. Оларды дерлік барлығы, оның
әдет-ғұрыптары және догмаларымен ... ... ... ... ... ... мен құрбан ... Бұл ... ... ... ... көп жылдар бұрын пайда болған және ... мен ... шалу ... ... ... ... ... ораза және құрбан мейрамдары жаңа мәнге иен болды.
Ораза ... ... ... соң Рамаза айынан кейінгі Шаввал
айының бірінші күні басталатын ауыз ашу (айт) ... Бұл ... ... ислам дінінің талаптарын толық ... ... ... ... ... немесе ораза ұстамаса, ол күнәлары
үшін айып тартуы – ... ... ... ... ... ораза
мейрамынан кейін 70 күн өткеннен соң ... Айт ... ... ... ... тек дін ... ... өмір нормаларының орындалатынын баса айтамыз. Себебі – догма
бойынша бұл ... әр адам өз ... ... ... ... ... ... діні тараған кездерде шариғатқа ... ... ... ... болып кеткен ескілікті әдет-ғұрыптардың басқа да
түрлері бар. ... жеке адам ... ... ... ... алынған бала туу, үйлену, өлім және т.б. ... ... мен ... күндерді өткізу дәстүрлері.
Әулиелер аруағына табыну өте көне ... ... ... де ... ... ... ... болғаны мәлім.
Себебі, мұсылмандық әулиелер қатарына халифтер, сұлтандар, ... ... яғни ... ... орнын ол өлгеннен кейін де ... ... Сол үшін ... ... ... күмбездер,
мазарлар, табыттар ислам діні ... ... ... орын ... қазіргі Қазақстан территориясында оның мәні ... ... ...... ... ерте ... ірі ... Сайрам, Түркістан т.б. көптеп саналатын ... ... ... өзі осы ... ... деп ... ... Сонымен
бірге, ислам дінінің алғашқы шаққан уақытынан ... ... және ... жақ ... ... ... тарихтың өзі куә. Соның нәтижесінде ерестік, еркін ... ... ... қайшылықтардың шығуы, ресми,
табиғи ислам дінінің сунизм және шиизм ... екі ... ... ... үшін ... ... деп ... керек.
Сунизм – қоғам дамуының талаптарына байланысты үстем тап ... ... ... жеткіліксіз болды. Сондықтан, заман ағысына
қарай адамдардың өзара қатыынасын, ... ірі ... ... ... пайғамбардың тірі кезінде айтқан ... ... ... ... туралы қасиетті аңыздар деген
хадистер жинағы есунна ... ... ... топтардың үстем
таптардың мүдделерін қорғауға айналады. ... ... ... ... оларды ретке келтіріп, жинақтауды ... ... ... ... ... алты ... ... осы күнге дейін
қадірлі деп саналатыны ... Имам ... ... ... сүннәні құранмен бірдей мойындаған көпшілік мұсфлмандар ахль-
ас ... яғни ... деп ... (арабтың ши,-партия, топ деген сөз) ислам ... ... ... ... ... ... шыққан діни бағыт.
Алғашқы шиизм партиясының, ... ... ... ... ... ... ... сүннәні мойындағанымен құранмен қатар өздерінің ... ... ... Құранға екі «Нұр» дейтін сүре қосты. Ол
екі Нұры – ... пен ... ... Иранда, Иракта, Йеменде, ... ... ...... дінінің алғышқы жылдары ... ... ағым ... IX ... ... ... ... бұл бағыттың
алғашқы көріністері араб ... VIII ... ... Ал ... ... ... күн ... «Сүфи», одан
«софылық» деген атына байланысты ол ... деп ... ... ...... ... кедейлік, баспанасыздық, ауыр
экономикалық жағдай, қарапайым адамдардың ауыр ... ... ... ... екендігін көрсетті. Ол жолды олар аскеттік өмірден
көрді ...... ... бұл ... қызығын қабылдамау, жаман
киім кию - ... ... ... ... ... ... болды. Сопылардың фанатик-діншіл болуды үгіттеуі билік
қолдарында тұрған дін ... ... ... ... қауымы шығып, оны басқаратындарды Шейх деп
атады. ... ... өз ... ... ... ... (Мұрт) деп аталатын болды. Сопылар ... ... ... Орта Азия мен ... ... ... Ясевизы,
Нақшбандизм сияқты ағымдары орын алды. Сопылықтың ең ... ... ... ... ... ... ... көптеп
кездеседі.
Сопылық XI-XII ғасырларда ислам ... ... ... ... өзінің дербестігін сақтап қалды. Сопылық қауым
байыған Шйхтарға және ... ... өмір ... ... алдауыштарды көп дәруіштерге бөлінеді. Дегенмен, олар да
феодал дана бастап, ... ... ... ірі ... ... ... арасынан қарамағында мыңдаған Морид-құлдары бар
феодалдар шыға ... ... ... ... ... ... ... уағыздары мұсылмандардың «Қаиметті» - кітабы
аталған құранда жинақталып берілген. Ол уағыздар ... ... ... ... ... сөз ... тілінде «оқу» деген
ұғымды білдіреді. ... ... сол ... ... идеологиясы жинақталған. Бұл ... ... ... заңдары мен әдет-ғұрыптарының негізі болды. Ол
қасиетті кітапта егін ... ... әр ... ... ... мен ... ... мен салттардың және
астарлы сөздердің алуан түрі ... ... ... өмір мен
болашақ ... ... ... да ... жатыр. Осындайлық діни
қағида, заңдармен ... ... ... мен оның пайғамбарлары туралы
адамның, жалпы әлемнің жер ... ... ... ... жорамалдар бар.
Дін құранның негізгі нұсқасы жеті ... ... ... ... ... Әзірейіл періште құранды көктің бірінші қабатынан
түсіріп, бір ... ... не бір ... ... оның үзінділерін
Мұхаммедке мезгіл-мезгіл жіберіп ... ... мұны ... ... ... ... өткендігі оқиғалар мен ... ... ... барлығы осы кітапта жазылған. Сол ... ... ... тұрады екен. Құдай сөзі болғандықтан
құран-өмірдің шын ... ... және ... ... үшін ... барлық үміттің көзі. ... ... ... шек ... тиіс ... өйткені оны құдадың өзі көктен аян
етіп, адамдарға сыйға тартты ... ... өзін ғана ... ... ғана емес, әрбір
әріпі мен қағазын да ... ... ... ... еш ... ... асыл, онан артық бұл дүниеде ештеңе жоқ ... ... ... ант ... ... ... ... құраннан нанды
жоғары қою ... бар. Егер ... ... жетпесе, құранды аяғыңның
астына қойып, нанды алуға болады, ал ... ... ... алуға
болмайды.
Құранның 12 сүресінің 2 аятында құдай атынан: «мен оны ... ... ... деп араб тілінде жібердім» ... ... діні ... елдерге тарай бастаған кезде мұсылман дін
басшылары ... ... ... ... тыйым салады да, «құран ... ... ету араб ... ... ... ... ... араб тілін білмейтін мұсылмандар ... ... ... деген сеніп орнап, оған сиынып, жалбарынды.
Құран орта ғасырдың бас кезінде таяу ... ... ... ... ... ... Оны ... іріктеп
өлшеуге, толықтырып-түсіндіруге ғасырлар бойы ... ... ... ... ... ... түрі ислам діні шыққаннан кейін
белгіленеді: ... ... ... ... ... құран жинағы
болмады. Құранның ұмыт болу қаупінен ... ... ... үзінділерін жинақтауды әмір етті. Халиф Омардың ... ... ... ... мұсылмандары жинай ... ... ел ... ... аңыздарын қағазға, тастарға, сүйектерге
азылып қалған үзінділерден, ... ... ... ... құрастырды.
Бұрын Мұхаммедтің хатшысы болған ... ... ... ... төрт ... ... ... Оның бір данасы
Мединада қалдырылды да, ... ... ... және ... ... ... даналары алауыздық туғызбас үшін ... ... сол ... құрастырған жинақ, ол «Осман шығарған
құран» деп те аталады.
Құран тіл байлығы өте ... ... араб ... Куфа ... ... жазылған. Бұл тілді білмейтіндер оның ... ... үрей ... ... ... 114 ... 6225 аят бар. ... аят саны біркелкі емес: кіріспеден екінші ... 286 ... 110 ... не бары 3 аят бар. Осы ... ... өзі ... ... құранында» аяттардың саны 6000. ... ... ... мұсылмандарының құранында 6232 аят бар, шиитер қолданып жүрген
құранда 115 сүре бар. ... ... ... ... басында
ұзақ сүрелер, одан кейін орта ... ... ... ... ... ... анықталады. Бірақ біраз жағдайларда
сүренің аты өз ... ... ... де бар. ... ... осы ... кездесетін кейбір сөздер алына салынған.
Құран сүрелері мен ... ... ... тәртіптілік
сақталған. Сонымен бірге, оларда бірімен-бірі қайшы ... ... ... ... аяттарынан араб жұртының бағзы ... ... ... ... құбылыстарына бағынулары
байқалды, құран ертегілерінің ішінде ... ... да, ... де, ... ... де, парсы жұртының өте көне ... ... де, ... ... да ... ... мазмұнынынң төрттен ... ... ... ... алынған пайғамбарлар жайындағы аңыз – ертегілер. ...... ... ... Ғайса (Иисус), Жеқып (Якуб) т.б. ... ... ... ... ... әділ сөзін» адамдарға ... ... ... тағаланың ең қалаулы діні-ислам діні» жолына
түсіру үшін ... ... ... ... деп ... Ислам
діні көбінесе үгіттен гөрі соғыспенен таратылып, ... ... ... үрей тудырып, адамның ақыл-ойын шандып, ... ...

Пән: Дін
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қарахандар дәуіріндегі ғалымдар және олардың еңбектерінің тарихи маңызы мен мәні45 бет
Исламтану және ислам философиясы12 бет
Қазақстанның зайырлы мемлекет ретінде дамуы: мазмұны, белгілері, болашағы5 бет
Құранды түсіну8 бет
Б. Эльконин бойынша тұлға дамуы18 бет
Мінез – құлық функциялары мен мінез – құлық дамуындағы үш саты15 бет
Мектеп психологының іс-қағаздары3 бет
Мектепке дейінгі мекемелердегі психолог қызметі5 бет
«жасанды интелект дамуындағы кибернетикалық рөлі: білім беру саласында »9 бет
Адамның тарихи дамуындағы биологиялық және әлеуметтік факторлар 16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь