Басқарудағы жүйелілік көзқарас, басқару функциялары мен құрылымы

Жоспар:

Кіріспе
1.Басқару ісінің мәні мен құрылымы
2.Басқарудың негізгі функциялары
3.Басқару жүйесінің жалпы теориясы
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе

Мемлекеттік билік және жергілікті басқару органдары мемлекеттік басқару мақсаттары мен функцияларын кәсіби даярлықты және қажетті амалдарды , тәсілдерді, нысандарды, әдістерді қолдануды талап ететін адамдар еңбегінің ерекше түрі- басқару ісі арқылы жүзеге асырады. Басқару ісі- қолданбалы сипаттағы құбылыс, себебі ол басқару мақсаты мен функцияларын жүзеге асыруға, басқарушылық шешімдер мен әрекеттерді әзірлеп, нақты өмірде қолдануға бағытталған.
Басқару ісі әрқашанда ұжымдық түрде көрініс табады, себебі ол қандай да бір мемлекеттік орган ұжымында жүзеге асырылады және бір мезгілде басқа мемлекеттік органдардағы адамдар ұжымымен тігінен де, көлденеңінен де өзара әрекеттесуді көздейді. Онда мемлекеттік орган құзіретін және жалпы мемлекеттік басқару функцияларын кешенді түрде жүзеге асыру мақсатында кооперацияны талап ететін, белгілі бір жұмыстың мазмұны мен түрлері бойынша мамандандыру бар.
Басқару аппаратының құрылымы келесілерді есепке ала қалыптастыра ды:
- басқарудың мақсатына құрылымның сәйкестігін басқарудың функциясы мен құрылымының бірегейін;
- басқарудың құрылымында басқару функцияларын орталықтандыру және орталықсыздандыру, мамандандыру және интеграциялау — рационалды үйлестіруін;
- басқарудың құрылымын басқару объектісінің өндірістік және ұйымдық құрылымымен өзара салыстырмалылығын;
- басқарудың құрамында барлық іс-қызмет түрлерінің кешенді байланысын.
Реферат үш тақырыпты қамтыған: Басқару ісінің мәні мен құрылымы;
Басқарудың негізгі функциялары; Басқару жүйесінің жалпы теориясы.
«Басқару ісінің мәні мен құрылымы» тақырыбында басқару ісі туралы жалпы түсінік және оның құрылымы, басқару шешімдері, соның ішіндегі ең маңыздысы- мемлекеттік шешім және мемлекеттік шешімнің белгілері бойынша топтастырылуы туралы жазылған.
Екінші, яғни «Басқарудың негізгі функциялары» тақырыбында қамтылғандар: басқарудың функцияларының жіктелуі және басқарудың негізгі функциялары.
«Басқару жүйесінің жалпы теориясы» тақырыбында жүйенің жалпы теориясының мазмұны, жүйенің ерекшеліктері, түрлері қарастырылған.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:

1. Т.И.Есполов, Ж.Ж. Сүлейменов. Менеджмент, - Алматы. 2003ж., «Агроуниверситет».
2. Ихданов Ж., Сансызбаева Ғ.Н., Есенжігітова Р.Ғ..Мемлекеттік басқару теориясы, - Алматы. 2007ж., «Экономика».
3. К.Бердалиев. Менеджмент, - Алматы .2005ж. «Экономика».
        
        Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігі 
І.Жансүгіров атындағы Жетісу Мемлекеттік университеті
Қаржы-экономика факультеті
Реферат
Тақырыбы: ... ... ... ... ... мен құрылымы
Тексерген : Қыдырбаева Э.О.
Дайындағандар: МжЖБ-312
Бершинбекова М.С.,Кобдиков Т.С.
Талдықорған қаласы
2011 жыл
Жоспар:
Кіріспе
1.Басқару ісінің мәні мен ... ... ... жүйесінің жалпы теориясы
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Мемлекеттік билік және жергілікті басқару органдары мемлекеттік басқару мақсаттары мен функцияларын кәсіби даярлықты және ... ... , ... ... әдістерді қолдануды талап ететін адамдар еңбегінің ерекше түрі- басқару ісі арқылы ... ... ... ісі- ... сипаттағы құбылыс, себебі ол басқару мақсаты мен функцияларын жүзеге асыруға, басқарушылық шешімдер мен әрекеттерді әзірлеп, нақты өмірде қолдануға ... ісі ... ... ... ... ... себебі ол қандай да бір мемлекеттік орган ұжымында жүзеге асырылады және бір мезгілде басқа мемлекеттік органдардағы адамдар ... ... де, ... де ... ... көздейді. Онда мемлекеттік орган құзіретін және жалпы мемлекеттік басқару функцияларын ... ... ... ... ... кооперацияны талап ететін, белгілі бір жұмыстың мазмұны мен түрлері бойынша ... ... ... ... келесілерді есепке ала қалыптастыра ды:
- басқарудың мақсатына құрылымның сәйкестігін басқарудың ... мен ... ...
- ... ... ... функцияларын орталықтандыру және орталықсыздандыру, мамандандыру және интеграциялау -- рационалды үйлестіруін;
- басқарудың құрылымын басқару объектісінің өндірістік және ұйымдық ... ... ... ... ... ... іс-қызмет түрлерінің кешенді байланысын.
Реферат үш тақырыпты қамтыған: Басқару ісінің мәні мен құрылымы;
Басқарудың негізгі функциялары; Басқару жүйесінің жалпы теориясы.
... ... ісі ... ... ... және оның ... ... шешімдері, соның ішіндегі ең маңыздысы- мемлекеттік шешім және мемлекеттік ... ... ... топтастырылуы туралы жазылған.
Екінші, яғни тақырыбында қамтылғандар: басқарудың функцияларының жіктелуі және басқарудың негізгі функциялары.
... ... ... ... ... ... ... түрлері қарастырылған.
Басқару ісінің мәні мен құрылымы
Саяси институттар мен әкімшілік басқару органдарының қызметі тиісті мемлекеттік ... және ... ... ... мен іске ... көрініс табады. Шешімдерді талдау- мемлекеттік басқару теориясының ажырамас аспектісі болып табылады. Шешімдердің тұрпаты оларды әзірлеу тәсілдері бойынша әр ... ... ... ... ... қоғамдық-саяси жүйенің нақты сипаттары туралы айтуға болады. Басқарушылық шешімдер барлық деңгейлерде - ұлттық, аймақтық, муниципалдық деңгейлерде қабылданады. Сәйкесінше, ... ... және ... ... органдары шешім қабылдау субъектілері болып табылады. Шешімдерде қарастырылатын мәселелер басқарылатын ... ... мен ... ... ... Осы ... ... мен деңгейлеріндегі айырмашылықтарға қарамастан, қабылдау және іске асыру процестерін ... ... ... ортақ белгілер тән. Сондықтан теориялық талдау басқару ... ... ету ... ... белгілерімен қатар ерекшеліктерін де қарастырады.
Сонымен мемлекеттік билік және жергілікті басқару органдары мемлекеттік ... ... мен ... ... ... және қажетті амалдарды , тәсілдерді, нысандарды, әдістерді қолдануды талап ететін адамдар еңбегінің ... ... ... ісі ... ... асырады.
Басқару ісі- қолданбалы сипаттағы құбылыс, себебі ол ... ... мен ... ... ... ... шешімдер мен әрекеттерді әзірлеп, нақты өмірде қолдануға бағытталған.
Басқару ісі басқару шешімдерін қабылдап, іске асыруға ... ... ... ерекшеленеді, өйткені ол қоғамдық процестердің ағымын және жағдайын, адамдардың сана-сезімін, тәртібін, қызметін өзгертетін басқарушылық шешімдерді дайындауға, қабылдауға және іс ... ... ... ... Ол ... ... ... қорларды, құралдарды, резервтерді анықтайды, оны жетілдіру мен жаңа деңгейге көшірудің оңтайлы әдістерін табады. Оның басты мән-мағынасы ... ... жаңа ... ашу, ал бұл ... ... ... ...
Басқару ісі ақпараттық мәнге ие, яғни ең ... ... ... ... ой елегінен өткізу, мәселені талдау, бір жүйеге келтіру процестері орындалады. Мемлекеттік басқаруда тек қандай да бір жалпы қоғамдық процесті сипаттайтын, оның ... мен ... ... ... ... ... ғана ... болып табылады.
Басқару ісі сондай-ақ субъектінің ерік-қалауын білдіретін күрделі әлеуметтік-психологиялық құбылыс болып табылады. Онымен айналысатын әрбір адам талдау, бағалау, таңдау, ... ... ... және орындау, бұйрық беру мен бақылау амалдарын ойлау қабілеті. Ерік қалауы ... ... Бұл ... билік органдарының ұжымдарында ерекше әлеуметтік-психологиялық жағдайды, мінез-құлық пен қызметтің белгілі бір түрін қалыптастырады. Ерікті үнемі шыңдау, ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органдарда басқарушылық қызметпен айналысатын адамдарға тән қасиеттер. Егер бұл ... ... онда ... ... жүзеге асыратын басқарушылық ықпалдар адамдар арасында беделге ие болмайды.
Басқару ісі әрқашанда ұжымдық түрде көрініс табады, себебі ол ... да бір ... ... ... ... асырылады және бір мезгілде басқа мемлекеттік органдардағы адамдар ұжымымен тігінен де, көлденеңінен де өзара әрекеттесуді көздейді. Онда ... ... ... және жалпы мемлекеттік басқару функцияларын кешенді түрде жүзеге асыру мақсатында кооперацияны талап ететін, белгілі бір жұмыстың ... мен ... ... ... бар. ... кейде ұжымдық сипат басқарушылармен дұрыс бағаланбайды, мұндай жағдайда басқарушылық қызмет өзінің әлеуетін ... ... ... ... ... жағынан басқару ісі- сан қырлы құбылыс. Оған адамдар да, білім де, ақпарат та, техникалық құралдар да жатады, олар ... ... келе ... ... ... ... Көп ақпараттар бола тұрса да, ол білімнің немесе ... ... ... өңделмеуі мүмкін. Сол сияқты едәуір басқарушылық ұжым бола тұра, өзінің кәсіби деңгейінің төмендігі салдарынан мемлекеттік орган өкілеттігін ... ... ... ете ... мүмкін. Сондықтан басқару ісінің барлық элементтерін жан-жақты ойластырып, ... ... ... ... ғана оған ... пен ... бере ... Сол себепті кешенділік басқару ісінің маңызды, жалпы белгілеріне жатады.
Сонымен қатар басқару ісі белгілері мен уәждеріне адамдардың кәсіби даярлығы мен ... ... ол ... ... ... ... көрініске ие болады. Оны тиісті мемлекеттік органдармен лауазымды тұлғалар әрбір нақты мемлекеттік орган құзіретіне сәйкес, ... ... ... ... қызмет түріне сәйкес атқаруға тиіс. Сондықтан да басқару ісінің ... ... ... ... ... ... ... олардың құқықтық мәртебесінде процессуалдық нормалар түрінде бекітіледі. Бұдан ... ... ... ... ... ... туындайды.
Барлық басқару деңгейлеріндегі басқарушылық шешімдердің ішінде біз мемлекеттік шешімдерді қарастырамыз. Мемлекеттік шешім- бұл қоғамдық мақсаттарға қол ... ... ... ... әрекетінің нақты жобаларын таңдау мен негіздеу.
Саяси және әкімшілік шешімдерді бірінен- бірін ажырата білген жөн. Саяси шешімдер ... ... ... ... ... Олар ... топтардың немесе нақты қоғамдастықтың ортақ мүдделері мен мақсаттарын жүзеге асыруға бағытталған. Саяси шешімдер аймақтық ... ... ... бір ... ... шнңберінде қабылдансасол мемлекетте тұратын адамдардың мүдделеріне, мемлекеттік биліктің қызметіне қатысты болады.
Әкімшілік шешімдер адамдардың өндірістік-шаруашылық, әлеуметтік және ... ... жеке ... ... ... ... ... актілері. Әкімшілік шешімдерді шығару атқарушы билік пен басқару органдарының ... ... ... ... ... ... ... нақты қоғамдық топтарға тікелей немесе жанама түрде бағытталады, олардың арасындағы қатынастарды реттеу құралы, әлуметтік топтардың ... мен ... ... ... ... ... болып табылады. Олар саяси билік пен саяси басұару судьектілерінің қызметінің нәтижесінде туындайды . ... ... ... ... ... сәйкес саяси шешімдер әкімшілік - басқарушылық шешімдерге қарағанда артықшылық сипатқа ие.
Мемлекеттік шешім, ең ... ... ... субьект- мемлекеттік биліктің басқарушы органы мен алқалы немесе жеке лидермен ; шешімді атқарушы субьект- мемлекеттік қызмет аппаратымен ; ... ... ... (төмен деңгейдегі басқару органдары, қоғамның әр түрлі ... ... ... ... ... саяси және қоғамдық бірлестіктер) сипатталады.
Мемлекеттік шешімдердің басқа да сипаттамалары бар:
- шешім беделі, яғни шешім қабылдаушы мемлекеттік билік ... ... оның ... ... мен ... білдіреді;
* шешім диапазоны, өзі әрекет ететін саяси кеңістікті және ... ... ... ... ... ... әдетте саяси шешімдер көп мақсатты болып келеді;
* шешімдерді ақпаратпен қамтамасыз етілуі, яғни оны қабылдаудың ғылыми және ақпараттық негізі- ... ... ... мен ... ... ... мен қабылдау әдіс - тәсілдерінің шешім қабылдауға қажетті ақпаратты жинақтау мен қабылдау әдістерінің ... ... ... нұсқаларын талдау тәртібі мен сипаты, олардың ішіндегі басым бағыттарын айқындау және оларды іске асыру үшін ... ... ... ... ... ... ... түрлері- демократиялық немесе авторитарлық;
* шешімдердің тәжірбиелік маңыздылығы.
Мемлекеттік шешімдер көптеген белгілер бойынша топтастырылады. Соның ішінде мемлекеттік билік пен басқару ... ... ... ... ... ... ... және жергілікті органдардың шешімдері; мақсаттар мен міндеттер сипатына қарай - ... және ... ... ... және ... ... немесе оперативті- тактикалық жалпы мемлекеттік немесе мемлекеттік өмірдің жекелеген ... ... ... ... өмір ... ... ... экономикалық, әлеуметтік, мемлекеттік құрылыс және басқару мәселелері бойынша, мәдени құрылыс және т.б. бойынша шешімдер; басқару обьектісін маштабына қарай- жалпы ... ... ... ... ... ... функциялары бойынша - жоспарлау, ұйымдастыру, бақылау және тағы басқа мәселелер бойынша шешімдер.
Саяси шешімдердің мысалы ретінде мемлекеттік бағарламаларды, әлеуметтік- ... ... ... және ... ... тұжырымдамаларды, елдің Парламентімен қабылданған конституциялық сипаттағы заңнамалық актілерді, мемлекет қызметіне ... ... ... ... ҚР ... ... айтуға болады. Әкімшілік- басқарушылық шешімдер қатарына Үкіметтің қаулыларын , министірліктер мен ведомстволардың үкімдері жатады.
Басқарудың негізгі ... ... - бұл ... түрлері, олардың көмегімен басқарушы жүйелі іс басқарудың объектісіне ықпалын тигізеді. Басқару функциялары жалпы және жеке (айрықша) болып ... ... ... -- барлық әлеуметтік жүйесіне тән функциялар.
Жеке функциялардың белгілі бір айрықшылығы бар. Менеджментке ... ... ... ... ... ... ... жоспарлау, ұйымдастыру, сылтаурату, бақылау.
Стратегиялық жоспарлаудың кәсіпорындармен өздерінің мақсаттарына ... жету үшін ... ... жиынын көрсетеді. Стратегиялық жоспарды жүзеге асыру кәсіпорынның тактикасы мен саясатын камтиды. Стратегиялық жоспарлаудың мәні кәсіпорынның мақсатына жетуге бағытталған арнайы стратегияны ... ... ... ... ... бұл ... мақсатына дұрыс жетуді қамтамасыз ететін жан-жақты кешенді жоспар.
Стратегиялық жоспарлау басқару іс-қызметтің негізгі төрт ... ... ... ... ... ортаға бейімделуі; ішкі үйлестік, ұйымдық стратегиялық алдын-ала көру.
Кәсіпорындардың ресурстарын бөлу жерді, машина мен жабдықтауды, eгic алқабын көбірек ... ... ... ... ... жасауды, айналым каржысының айналысын тездету, шығынды азайтуды, кадрларды оңтайлы орналастыруды және т.б. көздейді.Сыртқы ... ... ... өзін ... қатынасып жақсартудағы іс-әрекеттің стратегиялық сипаты деп түсіну керек. Ауыл ... ... үшін бұл оның ... ... және ... алушылармен қатынасы, оның сұранысқа, ғылыми-техникалық және мәдениеттегі өзгерістерге реакциясы.
Ішкі үйлестік ішкі ... ... ... ... ... ... ... оңтайлауды, олардың әлсіз жақтарын ашып көрсетуді және жоюды үйғарады.
Ұйымдық стратегиялық алдын ала көру ... ... ... ... ... ала отырып әзірлегенді көрсетеді. Ауыл шаруашылығы ұйымдарына ... бұл ең ... ... ... ... сұраныс пен ұсынысты. Халықты канағаттандыруға қажетті оның қорын алдын ала көруді көрсетуі. Бірақ алдын-ала көру -- бұл ... ... ... ғана ... ... қатар ақиқат материалды зерттеудің және талдаудың негізінде жасалған ғылыми болжам. Стратегиялық жоспарлау кәсіпорынның ... ісін және ... ... ... ... ісі - бұл оның өмір ... ... көрсетілген себебі.
Міндетті істі дәлдеп көрсету келесіге негізделеді:
1. Кәсіпорынның іс-қызметінің затын, яғни өнімді(қызметті) өндіруді, оны өткізудің ... ... ... ... мен қоршаған ортаның арасындағы қатынасты білу.
3. Өндіріс мәдениетін сақтау, яғни ... ... ішкі ... ... орындау.
Кәсіпорынның міндетті ісін анықтай отырып, келесіге бөлген жөн: ... алу - бұл оның ішкі ... ал ... іс ... тыс ... ... ... байланысты.
Генри Фард деген менеджер, пайданың маңызын жақсы білетін, өзінің фирмасының міндетті ісін адамдарға арзан көлікті беру деп анықтады, ал ... істі ... ... ғана ... Ауыл ... кәсіпорындары осыған қарай өздерінің міндетті ісін аграрлық өнімді өндіруден және халықты азық-түлікпен қамтамасыз етуден көруі керек, ал ... ... оны ... ... ... айқын ұйымдастырғанда және өзінің міндетті ісін орындағанда алып отырады.Кәсіпорынның ... ... ... ... оның ... анықталады. Бұл орайда мақсат айқын түрде және өлшенетіндей болуы керек. Оның жүзеге асатын уақытының анықталғаны және қол жететіндей болғаны жөн. ... ... ... ... баға беру және ... ... ... және кәсіпорынның потенциалын таңдап алған мақсатпен байланысы болу керек.
Стратегияны жүзеге асыру -- басқарудың ... ... ... жоспарлаудың маңызды жасаушысы. Ең алдымен стратегияны жүзеге асыруда тактиканың болуы қажет. Кәсіпорынның ұзақ мерзімдік мақсаты оның стратегиясында ... ... және ... мерзімдік мақсаттарға бөлінеді, ал бұл мақсаттарға жету ... ... ... ... өзінше тактика деп аталатын қысқа мерзімдік стратегияға негізделуі керек. Тактика стратегиямен ... ... ... жасалады. Стратегияның нәтижесі әдетінше бірнеше жылдардан кейін күмәнсіз байқалады, ал тактиканың нәтижесі қойылған нақты мақсатпен тез және ... ... ... өзін ... ... ... және ... жоспарларды байланыстыру үшін кәсіпорынның саясатын құру қажетті, ол іс-әрекетке және ... ... ... ... қабылдау жұмысына жасалатын жалпы басшылықты көрсетеді.Саясат ережені әзірлеуді және қолдануды ұйғарады. Ереже ... ... ... ... дәл анықтайды. Стратегиялық жоспарды жүзеге асыру тактиканы, ... және ... ... ... алға ... ... ... үшін бақылау жүргізуді ұйғарады. Бұл орайда бақылау тапсырманы көлемі мен уақытына белгіленген ... ... ... бойынша орындағанды ұйғарады. Оның үстіне бақылау әрекеттілікті болуы ... яғни ... ... жою ...
Ұйымдастыру -- кәсіпорынның мақсатына жету үшін адамдардың ... ... ... ... ... ... ... ұйғаратын басқарудың функциясы.
Өкілеттілік -- менеджердің құқығы, кәсіпорынның белгілі ресурстарын пайдалануда және оның жеке ... ... алда ... ... орындауға бағыттағанда керек болады.
Жауапкершілік - қойылған мақсатты орындаудың міндеттемесі және шешімді орындамағаны үшін алатын жаза.Өкілеттілікті ... беру оны ... ... ... бір ... ... үшін өз мойнына жауапкершіліктің алғаны болып табылады. Өкілеттілік нақты бір адамға емес, лауазымды қызметтегі адамға ... ... іс ... кейбір басшылар өзінің өкілеттігін басқа біреуге көңілсіз береді, олар жұмысты жақсы істеп жібереме деп немесе қол ... ... ... ... ба, әлде ... қорқады.
Кәсіпорыңдардың салынуы -- басқару функциясы болып табылатын ұйымдастырудың маңызды аспектісі, ол басқарудың аппаратын құрғанда, оның кәсіпорынның стратегиялық жоспарына ең көп ... ... ... және ... ... ... ... әрекетін қамтамасыз етуін, сонымен бірге қойылған мақсаттарға жетуге мүмкіншілік беруін ұйғарады. Кәсіпорынның салынуы басқаруда еңбектің ... жеке және ... ... ... күні ... ескереді.
Басқаратын еңбектің жалпы бөлінісі оның: сфералардың, қоғамдық өндірістің, ірі ... және ... ... ... ... жеке ... -- бұл оның ... шаруашылығы салаларының ішіндегі кәсіпорындардың және салашықтардың арасында бөлінуі ... АӨК ... және ... ... ... бөлінісі -- бұл оның кәсіпорынның ұйымның, ... ... ... ... ... ... ... агроконсорциумның ішінде бөлімшелерді құру: бухгалтерияны, коммерциялық бөлімді және басқа бөлімшелерді).
Басқару аппаратының ... ... ... ала ... ды:
- басқарудың мақсатына құрылымның сәйкестігін басқарудың функциясы мен ... ...
- ... ... басқару функцияларын орталықтандыру және орталықсыздандыру, мамандандыру және интеграциялау -- рационалды үйлестіруін;
- басқарудың құрылымын басқару объектісінің ... және ... ... ... салыстырмалылығын;
- басқарудың құрамында барлық іс-қызмет түрлерінің кешенді байланысын.
Басқарудың маңызды функциясының бірі ... ... ... -- бұл ... ... өзінің жеке мақсатына немесе кәсіпорынның мақсаттарына жетуге ... ... ... ... ... қажеттілік және төлеу бойынша айқын түсініктің болғанын талап етеді.
Қажеттілік (мұқтаждық) - бұл қандай болмасын бір нәрсе (зат) бойынша ... ... ... адамның физиологиялық және психологиялық сезімі.
Ақы алу (сыйлық) -- ... өзі үшін ... ... сылтаурату менеджермен оның қол астындағы адамдардың қажеттерін біле және ескере отырып іс жүзінде пайдаланылады. Бұл қажеттердің белгілі иерархиясы болады. ... ... әр ... ... ... Американдық ғалым А.Маслоуды алатын болсақ, ол адамның жүріс-тұрысын анықтайтын бес қажеттілікті бөліп шығарды. Бұл иерархияның ең төменгі ... ... ... ... одан кейінгі қажеттілік қорғануға байланысты, бұдан кейінгі керек-жарақ қажеттілігі, содан соң ... ... ... және ... ... ... қажеттілік.
Сылтаурату проблемасы американың ғалымы Ф.Герцбергтің еңбектерінде де қарастырылады, онда ол ... ... ... факторға және сылтауратуға бөледі. Гигиена факторларға ол ... ... ... тікелей бақылау дәрежесін жатқызса, ал сылтауратуға табысты, қызмет бабы бойынша көтерілуді, жұмыстың нәтижесін мойындауды жөн кабылдауды жатқызады.Гигиеналық факторлар ... ... ... ортамен, ал сылтаурату жұмыстың мәнімен және сипатымен байланысты.Әзірлік түрде гигиеналық ... ... ... аз ... болуы адамның жұмыспен канағаттанбағанын тудырады. Сөйтіп, гигиена факторлардың әзірлігі жұмыспен канағаттанбағанда әрі қарай өршітпейді. Қол астындағы адамдарды ... ... ... өзі ... ... ... білуі керек және дұрыс пайдаланғаны жөн. Бірақ ... ... ... ... және ... ... ... негізделеді, бұл басқа елдерге кейін қолайлы болмайды (мысалы, ... ... ... жапоңдық жүйесі мен менеджменттің жапондық жүйесі басқа елдермен сөзсіз кабылданбауы ... ... ... ... ... сапа ... тырысып алғаны пайдаланған кезде табысқа әкеледі. Шамасы еңбектің іс-жұмысын сылтауратуды әр ұлттың ... ... ... ... ... ... ... теориясы пайдаланылады, сылтаурату ... ... ... ... ... теориясы, әділеттік теория ІІортер-Лоулераның теориясы жатады.
В.Врум теориясының негізгі мазмұнын сылтаурату іс-қызметтен күткен нәтижемен, акы алуды тосумен және күткен ... ... ... ... болады. Бұл теорияны тосу теориясы деп атайды. Әділеттік теорияны жақтаушылардың ойы бойынша адамдар ақы алуды субъекті түрінде ... және оны ... ... жұмыс үшін алған ақысымен салыстырады. Осы уақытта жұмыскер өзінің алған акысын қанағаттанарлықсыз деп ойласа, онда ол еңбектігінің икемділігін және оның ... ... ... және ... ... ... теориясы бойынша оған тосу теориясының және әділеттік теориясының элементтері кіреді. Олардың теориясына сәйкес қосымша күш салу дәрежесі ақы алудың ... және ... ала ... ... күш салу ... осыған сәйкес ақы алуға әкелетіндігіне карайтын сенімділік деңгейімен анықталады.
Қазіргі уақытта сылтаурату кешенін жасауға тырысып кірісуде адамның немесе ... ... ... ... ... жиынтығын айқындау үшін аграрлық сфераның кәсіпорнына орайлас бұндай кешен ... ... ... ... Ол келесі себептердің тобын керсетеді:
Өндіріс себебі (ӨС) -- ... ... үшін ақы ... ... ... (ҚС) -- бұл жеке ... өзінің іс-қызметінің нәтижесін басқару мақсатына сәйкес келмегенде айып санкциясынан құтылуға детерминиравандық әрекеті.
Энергиялық үнемдеу себебі (ЭС) -- бұл ... ... ... ... ... ... және ... күшті аз талап ететін, онымен бірге психологиялық зорлануды аз керек ететін іс-қызметтің сондай бір ... ... ... (БС) -- бұл ... ... жүріс-тұрыстық нормасына және рольдік предписанияға тәуелділігі.
Қанағаттандырудың себебі (ҚС) -- ... ... және ... ... эмоцияны алуға негізделеді.
Осы себептердің барлық топтары еңбек ұжымында ... ... ... ... ... ... олардың әр түрінің көрсететін ыкпалының күші әр кезеңде және жағдайдың ақиқатына тәуелді болуына қарай бірдей ... ... ... ... елде ... ... ... нарықтық қатынастар жағдайында басым түрде сатып алу себебі тұр.
Бірақ ... ... ... ... әрдайым болған жоқ. Мысалы, 30-шы жылдары жеке адамның және ... ... ... ... сол ... ... бағытқа байланысты басым түрде айқын бағынушылдық себебі тұрды. Бағынушылдық себепке ерекше назар ... ... ... ол ... сылтаурату кешенімен өте тығыз байланыста болады. Бұл себептердің жиынтығы ... ... ... ... ... ... деңгейімен, қоғамның тұтас даму дәрежесімен анықталады.
Американдық социолог Э.Мэйо 1927-1931 ж.ж. өзі өткізген ... ... ... ... нормасының ерекшелігін ашты. Сол уақыттағы АҚШ-тың көптеген кәсіпорындарында жұмыскерлердің бағыныштылық ... ... Бұл ... ... ... ... ... не көп немесе не аз өндірмеу керек. Ол тек қана ... ... ... ... ... ... жолдастарына зиян келтіретін мәліметті хабарландырмау керек; жұмыскер ... ... ... қарағаннан гөрі көп қатыспауы керек.
Персоналдың сылтаурату кешенінде әртүрлі себептермен байланысты кедергілердің болуы мүмкін, олардың ішінде көп тараған жеке ... ... ... ... ... ... Осы себептерді қарастырайық:
Жеке себептің басымдылығы -- бұл энергиялық үнемдеу себебінің көрсететін іс-әрекетіне ... ... ... ... ... оның ... түріне көңілсіз ауыстырмауы.Жанжалдың себебі әр түрлі топтардың қақтығысы, олардың еңбектегі жүріс-тұрыс жолы өзінің мағынасы бойынша қарама-карсы, бірақ жұмыскерге бірдей ... ... ... ... ... дегеніміз - іс-қызметтің мақсатына жақындаған сайын оған жетуге итеретін себептің іс-әрекеті күшейе түсуі. Басқаша айтқанда, ... ... тең ... ... ... сол, кім ... іс жүзінде өзін көрсете біледі.
Әрбір жұмыскердің және жалпы алған персоналдың сылтаурату ... ... ... ... ... ... және ... менеджер арнайы тесттің көмегімен жеке себептер тобының іс-әрекетінің көрсететін күшін өлшеуге болады және олардың әрқайсысына ... ... ... ... ыкпалды бір мезгілде тигізуге болады, персоналды белсенді еңбектің ... ... ... ең ... ... ... ...
Бақылау - бұл кәсіпорынның стратегиялық және тактикалық мақсаттарынан шығатын алға қойылған ... ... ... ... ... тексеру мақсатты қойған уақыттан және орыңдаушыға міндеттерді жеткізген ... ... ... ... мақсаттарды қол жеткен нәтижелермен салыстыруды, бұнымен бірге алдын ала белгіленген нәтижелерге қол жетпегенде онда оның қажетті корректурасын түзетуді ... ... мен ... ... өз ... ... ... сай ойдағы ахуалды көрсетеді, бірақ оларды жүзеге асыру жолында басқару жүйесінде және қоршаған ортада өзгерістер болуы ... ... мен ... жасаған уақытта байқалмаған. Заңдар өзгеріп отырады, бағалық жүйесі жаңалау өзгеріске ұшырайды, жаңа технологиялар жасалып, өндірісте пайдаланып ... және т.б. Осы ... ... ... ... және ... объектісіндегі өзгеріске олардың көрсететін ықпалын бағалауға қажетті механизмді ұйымдастыру керек. Осындай механизм бұл -- ... ... ... түрлері болады:
Алдын ала жүргізілетін бақылау қойылатын талаптарды, бекітілген ережелерді,процедураларды және стандарттарды іс жүзінде жүзеге ... ... ... ... ... ... бақылау материалдық ресурстар бөлігі бойынша ең алдымен сатып алатын ... ... ... ... ... ... ... етуге бағытталады. Еңбек ресурстары бойынша бұл бақылау жұмыскерлерді жұмысқа алу үшін қызметтің ... ... және ... жеке ... ... ала ... әбден іріктеудің жүргізілгенін көрсетеді.
Ағымдағы бақылау жұмысты тікелей өткізген уақытта жүргізіледі. Бұндай бақылауды басшының өзі өткізеді, қол астындағы адамдардың жұмысын ... ... ... ... ... ... кері байланысқа негізделеді.
Қорытынды бақылау әдетінше жұмыс орындалғанда және алынған нәтижелерді берілген ... ... ... ... ... ... ... кеш өткізіледі, жұмыс барысыңда пайда болған проблемаларға уақытында көңіл бөліп, карау үшін. Бірақ бұл ... ... ... ұқсас жұмысты (немесе жоспарлауды) орындағанда бұл проблемаларды есепке алуға және екіншіден, жұмыскерлердің алынған нәтижелер үшін ақы ... ... ... ... ... ... үрдісінде тексеретін параметрлердің тізімін дұрыс таңдап алудың, тапсырмаларды және оларды қол астындағы адамдардың қабылдайтын ... ... ... ... ... өте ... жүйесінің жалпы теориясы
Жүйенің жалпы теориясы - күрделі жүйенің іс-қимыл жасау ... ... ... ... ... ... және ұйымдастыру теориясының әдістемелік негізі болып табылады. Басқару мен жүйелі талдау әдістемесі, басқару процесіндегі құралдар ретінде оның қолданылу ... ... ... ... ... өмірде орын алатын барлық күрделі объектілердің объективті ерекшелігін білдірмек. Профессор Людвиг фон Берталанфи жүйелі тәсілдеменің әдістемесін кеңінен баяндап беруші ... Ол 1937 ... ... алға ... ... ... ие, ... ықпалдасушы компоненттердің жиынтығы деп ұғуға болады. Aл ... ... жеке ... осы элементтердің (компоненттер) бәріне бірдей тән емес. (Берталанфи анықтамасы).
Кез келген жүйенің ерекшеліктеріне ... ... ... ... құрайтын ерекшеліктер жиынтығындағы жүйелердің ерекшеліктері); құрылымдығы (жүйелерді оның құрылымын белгілеу арқылы сипаттау мүмкіндігі); иерархиялылығы (жүйенің әр бөлігі ... бір ... өз ... ... қосалқы жүйе ретінде көрінеді).
Жүйе, ең алдымен, тұтас білім ретінде қарастырылады. Жүйе қандай да бір ішкі ... ... ... ... ... ... ол ... өзара байланысты және өзара ықпалдасу үстінде болатын, сыртқы әсерге жауап қататын тұтас организм ... Жүйе ... ... жеке пайда болатын элементтердің құрамында болмайтын жаңа қасиетке, жаңа сапалы сипаттамаларға ие болмақ. Тұтастық нәтижесінің, ... жаңа ... көз ... ... ... процесіндегі жай кооперацияны жатқызуға болады. Жүйенің мүмкіндіктері оның кұраушы элементтерінің жай ... ... ... әлдеқайда кең.
Барлық жүйелерді шартты түрде үш түрге бөлуге болады: техникалық;
биологиялық; әлеуметтік, оның ... ... ... өз ... мен ... ... ... жақтары бар. Менеджмент үшін әлеуметтік жүйенің маңызы аса зор. Кез ... ... жүйе ... жүйелер болып табылады, оған белгісіздік тән. Әсіресе, үлкен айырмашылықты әлеуметтік-экономикалық жүйеден кездестіруге болады, оған өндірістік-шаруашылық кешендері (кәсіпорын, салалар, аймақтар, тұтас ... ... ... болатын себебі (яғни, жүйелердің әркелкі болуы), адам оның (жүйенің) ... ... ... ... Адам осы ... белсенді қалыптастырушысы, жүйелердегі байланыстар мен қатынастардың сипатын танытып, оларды жұмыс істетеді әрі дамытады.
Әлеуметтік-экономикалық жүйенің басты ерекшелігі - оның ... ... адам ... бұл жүйенің негізінде адамдардың мүддесі жатады. Мұндай жүйе дербестікке ие элементтерден тұрады. Бұл оны жүйе тармақтары (подсистема) мен қосалқы жүйе ... ... жүйе ... ... ... береді. Осылайша, жүйе тармағы жүйе элементі немесе осы элементтердің тобы болып ... ... ... ... ... қатынасындағы жүйе жүйенің тармағы бола алады. Мәселен, кәсіпорын, бір жағынан, дербес жүйені білдіретін болса, екінші жағынан оны салалардың жүйе ... ... ... ... ... ... ... жүйе мен жүйе тармағы арасындағы айырмашылық салыстырмалы түрде де, ... ... да бола ... ... егер ... басқару ісінің жүзеге асуы мүмкін болмайтынын белгілейді. Бұл ... ... ... де ... ... ең ... басқарушы және басқарылушы жүйелер арасында себеп-салдар байланысы ... ... Бұл ... ... ... ісі ... ... объекті өзгерістерге бірдей жауап қайтарған жағдайда ғана мүмкін болады, яғни кері байланыс орнайды.
Жүйелердің динамикалылығы. Жүйе бір ... ... ... өте ... ... ие ... керек, яғни бір сапалы жағдайдан екіншісіне өту ... да ... ... де ол жүйе ... қалуы керек. Жүйеде процесс ағымына әсер ете отырып, оны өзгерте алатындай параметрдің бар болуы. Жүйенің басқару ықпалын күшейте алатындай қабілет, яғни осы ... ... ... қана ... оны ... қабілетке ие болуы керек. Басқару ақпаратын табыстау, ... және ... ... қамтамасыз ету.
Жүйелердің тұтастай сипаты. Онсыз бақылау мен басқару мүмкін емес.Жүйеде басқару барлық басқару ... ... аты ... шарттар орындалғанда ғана мүмкін болады.
Жүйелі тәсілдеме - экономикалық ғылымда қолданылатын зерттеулердің ең жемісті (нәтижелі) әдістерінің ... ... ... ... - грек ... ... сөзі көптеген элементтерден құралатын, бөліктерден тұратын бір бүтін тұтастық үғымын білдіреді. Жүйенің бұлайша ұғындырылуы экономикалық тұтастыққа да қатысты.
Өндіріс - бұл ... ... ... деп аталу себебі, еңбек және материалдық ресурстарды ұштастыру нәтижесінде материалдық игіліктер ... ... ... өндірістік күштерінің ұдайы өндірісі ұлғаяды. Оны қысқаша былай анықтауға болады: .
Әлеуметтік жүйе деп аталуы ... ... ... ... ... жүйеге басқа жүйелерге ұқсамайтын өзіндік ерекшеліктер тән. Экономикалык жүйе әлеуметтік сипаттағы адам-машина жүйесі ретінде ... ... ... рөлді материалдық және рухани игіліктерді өндіретін әрі тұтынатын адам орындайды. (академик Н.П. Федоренко).
Экономикалық ... ... ... ... жүйесі), заңдылықтар (техникалық прогрестің, өндірістік ұйымдастырудың даму заңдылықтарының жүйесі), міне, осы аталғандар экономикалық жүйе болып табылады. Жүйелі тәсілдеме арнайы ғылыми ... ... ... теория жүйесіне қызмет етеді, ал басқару ісі жалпылай түрде жүйелерді ретке келтіруші ретінде анықталуы ... ... ... ісі ... сипаттағы құбылыс болып табылады, себебі ол басқару мақсаты мен функцияларын жүзеге асыруға,басқарушылық шешімдер мен ... ... ... ... ... ... ісі ... шешімдерін қабылдап, іске асыруға бағытталған интеллектуалдық мазмұнымен ерекшеленеді, өйткені ол ... ... ... және ... ... сана-сезімін, тәртібін, қызметін өзгертетін басқарушылық шешімдерді дайындауға, қабылдауға және іс жүзінде жүзеге асыруға бағытталған. Ол ... ... ... қорларды, құралдарды, резервтерді анықтайды, оны жетілдіру мен жаңа деңгейге көшірудің оңтайлы әдістерін табады. Оның басты мән-мағынасы басқарылатын ... жаңа ... ашу, ал бұл ... ... қажет етеді.
Басқарудың функциялары - бұл іс-қызметтің түрлері, олардың көмегімен басқарушы ... іс ... ... ... ... Басқару функциялары жалпы және жеке (айрықша) болып екіге бөлінеді.
Жалпы функциялар -- барлық әлеуметтік жүйесіне тән функциялар.
Жеке функциялардың ... бір ... бар. ... ... жалпы функциялардың келесі түрлері болады: стратегиялық жоспарлау, ... ... ... жоспарлау басқару іс-қызметтің негізгі төрт түрін үйғарады: ресурстарды бөлу; сыртқы ортаға бейімделуі; ішкі ... ... ... ... ...
Кәсіпорындардың ресурстарын бөлу жерді, машина мен жабдықтауды, eгic ... ... ... ... ... ... ... жасауды, айналым каржысының айналысын тездету, шығынды азайтуды, кадрларды ... ... және т.б. ... ... бейімделуді ұйымның өзін қоршағандармен қатынасып жақсартудағы іс-әрекеттің стратегиялық сипаты деп түсіну керек. Ауыл ... ... үшін бұл оның ... ... және ... ... ... оның сұранысқа, ғылыми-техникалық және мәдениеттегі өзгерістерге реакциясы.
Ішкі үйлестік ішкі шаруашылық жоспарлауды айқын коюды, кәсіпорын бөлімшелерінің жұмысын оңтайлауды, олардың ... ... ашып ... және ... ... ... ... ала көру кәсіпорынның стратегиялық жоспарын болашақты есепке ала отырып әзірлегенді көрсетеді. Ауыл шаруашылығы ұйымдарына орайлас бұл ең алдымен аграрлық ... ... ... пен ... ... канағаттандыруға қажетті оның қорын алдын ала көруді көрсетуі.
Басқарудың маңызды функциясының бірі сылтаурату болып табылады.
Сылтаурату -- бұл ... ... ... жеке ... ... кәсіпорынның мақсаттарына жетуге еліктіретін іс-қызмет. Сылтауратуды іс-жүзінде пайдалану қажеттілік және төлеу бойынша ... ... ... ... ... уақытта сылтаурату кешенін жасауға тырысып кірісуде адамның немесе ұжымның еңбегінің ... ... ... жиынтығын айқындау үшін аграрлық сфераның кәсіпорнына орайлас бұндай кешен ресейдің профессоры А.А.Литвинкомен әзірленген. Ол келесі себептердің тобын керсетеді:
Өндіріс ... (ӨС) -- ... ... үшін ақы ... ... себебі (ҚС) -- бұл жеке адамның өзінің іс-қызметінің нәтижесін басқару мақсатына сәйкес келмегенде айып ... ... ... ... ... ... (ЭС) -- бұл басқа жағдайлардың бірдей болған уақытта қолдағы және рухани күшті аз ... ... ... ... ... ... аз керек ететін іс-қызметтің сондай бір түрін таңдау.
Бағынудың себебі (БС) -- бұл ... ... ... ... және ... ... ... себебі (ҚС) -- еңбектің ... және ... ... ... ... негізделеді.
Басқарудың ең маңызды функциясына бақылау жатады.
Бақылау - бұл кәсіпорынның стратегиялық және тактикалық мақсаттарынан шығатын алға ... ... ... ... Бақылаудың бірнеше түрлері болады:
Алдын ала жүргізілетін бақылау- қойылатын талаптарды, бекітілген ережелерді,процедураларды және стандарттарды іс ... ... ... ... ... бақылау- жұмысты тікелей өткізген уақытта жүргізіледі. Қорытынды бақылау- әдетінше жұмыс ... және ... ... берілген тапсырмамен салыстырғаңда жүргізіледі.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Т.И.Есполов, Ж.Ж. Сүлейменов. Менеджмент, - Алматы. 2003ж., .
2. Ихданов Ж., ... Ғ.Н., ... ... басқару теориясы, - Алматы. 2007ж., .
3. ... ... - ... .2005ж. .

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
“Білім беру мекемелері менеджментінің ғылыми қағидасы”. Баяндама. Оқу-танымдық үдерісінің және оқу-тәрбие үдерісінің менеджеріне қойылатын талаптар4 бет
Қазақ қоғамындағы “билер институтының” құқықтық қызметi, бұл институттың қалыптасу кезеңдерi және құқықтық қатынастардағы орны, сондай-ақ, билердiң билiк шешiмдерiне ғылыми тұрғыда талдау жасау, оның құқықтық табиғатын айқындау және мән-мазмұнын ашып көрсету134 бет
Қазақ әдеби тілі функционалдық стильдер жүйесі29 бет
Ұлттық дәстүр - әлеуметтік институт ретінде183 бет
Педагогика пәнінен тест сұрақтар3 бет
Linux операциялық жүйесінің функциялары20 бет
MS Excel - дегі формулар мен функциялары7 бет
MS Excel функциялары мен формулалары30 бет
Norton Commander сервистік қаптама бағдарламасының функциялары мен қызметі7 бет
PHP тілінде шартты операторлар (if, switch), циклдермен жұмыс (while, for, foreach) және include, require функцияларын қолдану12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь