Ұрлық талан-тараждың бір нысаны ретінде

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

Ұрлық талан.тараждың бір нысаны ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4

1.Ұрлықтың объектісі және қылмыстық қол сұғушылықтың заты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4

2.Ұрлықтың объективтік жағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . ... ... ... ... ... ..8
3.Ұрлықтың субъектісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13

4.Ұрлықтың субъективтік жағы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..15

5.Ұрлықтың сараланушы белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17

6.Ұрлық құрамын шектес қылмыс құрамдарынан ажырату ... ... ... ... ... .22

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25
Пайданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27
Кіріспе

Қылмыстылықпен күрес жүргізу кез келген қоғамға тән актуальды құбылыс. Ол кеңестік дәуірдің өзінен ақ ерекше маңызға ие болған. Кеңес одағы өмір сүруін тоқтатқан кездегі қоғамдағы дағдарыс көптеген бұрынғы одақтас республикаларда саяси, әлеуметтік- экономикалық, ұлттық қайшылықөтардың шиеленісуіне әкеп соқты. Бұл жаңа қоғам жағдайына өтуге дайын болмағандықтың көрінісі еді.
Қазіргі уақытта криминогендік жағдайдың шиеленісу факторы болып экономиканың тұрақсыздығы, өндіріс пен тұтынушылық рыноктың мүмкіндігінің қысқаруы, ақшаның құнсыздануы, бағаның үнемі өсуі, көптеген азаматтардың өмір сүру деңгеінің төмендеуіне әкеп соқты. Бұл жағдайдан Қазақстан да тыс қалмады.
Қазақстанда қылмыстылық деңгейі 80 жылдардың соңында жедел өсіп, жоғары күйінде қала берді, соңғы жылдардағы криминалдық өзгеріс, қылмыстыдықтың санының ғана өсуі емес, сонымен бірге қылмыстылық сапасының өзгеруі болды.
Мемлекеттің қылмыстылыққа бақылау жасап, оның алдын алуға қабілетсіздігі– қоғамның саяси, заңдық, элеуметтік-экономикалық тұрақсыздығы екені белгілі.
Осындай жағдайға байланысты криминологиялық және қылмыстық құқықтың зерттеу шегіне кіретін ұрлықпен күрес жүргізу мәселесі ерекше маңызға ие болды.
Қазақстан Республикасының Конституциясы мемлекеттік және жеке меншікті теңдей бекітіп, меншік құқығын бірдей қорғауды заңда бекіткен. Меншікке қылмыстық қол сұғушылық азаматтарға үлкен материалдық шығын әкелгені үшін ғана емес, мемлекет атынан адам мен азаматтардың Конституциялық құқығын қорғауды қамтамасыз етіп, қылмыстылықпен күрес жүргізетін құқық қорғау органдарының қызметінің қабілеттілігіне сенімін жоғалтатын саяси салдар туғызатынымен де қауіпті.
Сондықтан да меншікті қылмыстық қол сұғушылықтан қорғау Қазақстан Республикасы ішкі істер органдарының бөлімшелері мен қызметтерінің алғашқы міндеттерінің бірі ретінде көрініс табады. Осыған орай ұрлық қылмысының алдын алу шараларын қарастыруда әлеуметтік- экономикалық саяси, жағдайлардағы сұрақты шешу үшін ғылыми зерттеуді талап етеді.
Зерттеу объектісі ретінде ұрлық пайдакүнемдік қылмыстың бір түрі кримилогиялық ерекшіліктегі құбылыс ретінде көрінеді.
Ұрлықты зерттеу пәніне оның жағдайын, құрылымын, өзгерісін білу, қарастырылып отырған қылмыстың сандық сапалық ерекшіліктерін зерттеу Қазақстан Республикасы Ішкі істер органымен ұрлықтың алдын алу шаралырын қолдану мақсатында жүйелі түрде зерттеу кіреді.
Соңғы кезде қылмыстың бұл түрінің сандық және сапалық көрсеткіштері ғана емес, сонымен бірге, жасау тәсілі де өзгеріске ұшырады.
Менің жұмысымдағы алдыма қойған мақсаттарым келесідей:
Пайдалынылған әдебиеттер
Нормативтік актілер:
1. Қазақстан Республикасы Конституциясы. Алматы., 1995 ж.
2. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі Алматы,1998ж. 01 қаңтар.
3. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексі (жалпы бөлім) Алматы,1995ж.01 наурыз.
4. Қазақстан Республикасының Жоғарғы сот Пленумының «Бөтеннің мүлкін ұрлауды саралаудың кейбір мәселелері «туралың 1996 жылғы 25 шілдедегі қаулысы. 1997 жыл 2 мамырдағы №3 қаулыларымен енгізілген өзгерістерімен бірге.
5. Комментарий к уголовному кодексу Республики Казахстан. Караганда 1999 г.

Арнайы әдебиеттер:
1. Владимиров В.А. Ляпунов Ю.И. Ответственность за корыстное посягательства на социалистическую собственность Москва., Юрид. лит. 1980
2. Владимиров В.А. Ляпунов Ю.И. Социалистическая собственность под охраной закона. Юрид. лит. 1979
3. Кригер Г.А. Квалификация хищений социалистического имуществаИзд. 2-ое испр. и допол. Москва., Юрид. лит. 1974 г.
4. Пинаев А.А. Уголовно-правовая борьба с хищениями Харьков 1975 г.
5. Зарипов З.С. Кабулов Р.К. Квалификация краж, грабежей, разбоев совершенных путем проникновения в помещения или иное хранилище Ташкент., 1991 г.
6. Советское Уголовное право (особенная часть) Москва., 1962 г.
7. Пионтковский А.А. Учение о преступлении по советскому уголному праву Москва., 1961 г.
8. Владимиров В.А. Преступление против личной собственности граждан. Москва Юридическая лит. 1974 г.
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
.................................................3
Ұрлық ... бір ... ... және ... қол сұғушылықтың
заты...................................................................
...........................................4
2.Ұрлықтың ... ... ... ... ... қылмыс ... ... ... кез ... ... тән ... ... кеңестік дәуірдің өзінен ақ ерекше маңызға ие болған. Кеңес одағы өмір
сүруін ... ... ... ... ... ... одақтас
республикаларда саяси, әлеуметтік- экономикалық, ұлттық ... әкеп ... Бұл жаңа ... ... ... ... көрінісі еді.
Қазіргі уақытта криминогендік жағдайдың ... ... ... ... өндіріс пен тұтынушылық рыноктың мүмкіндігінің
қысқаруы, ақшаның құнсыздануы, бағаның үнемі өсуі, көптеген азаматтардың
өмір сүру ... ... әкеп ... Бұл ... ... да ... қылмыстылық деңгейі 80 жылдардың соңында жедел өсіп,
жоғары күйінде қала ... ... ... ... ... ... ғана өсуі емес, сонымен бірге қылмыстылық сапасының
өзгеруі болды.
Мемлекеттің қылмыстылыққа бақылау ... оның ... ... ... ... заңдық, элеуметтік-экономикалық
тұрақсыздығы екені белгілі.
Осындай жағдайға байланысты криминологиялық және қылмыстық ... ... ... ұрлықпен күрес жүргізу мәселесі ерекше маңызға ие
болды.
Қазақстан Республикасының Конституциясы мемлекеттік және жеке меншікті
теңдей бекітіп, меншік құқығын ... ... ... ... ... қол сұғушылық азаматтарға үлкен материалдық шығын әкелгені үшін
ғана емес, мемлекет атынан адам мен ... ... ... қамтамасыз етіп, қылмыстылықпен күрес жүргізетін ... ... ... қабілеттілігіне сенімін жоғалтатын саяси салдар
туғызатынымен де ... да ... ... қол ... ... ... ішкі ... органдарының бөлімшелері мен қызметтерінің алғашқы
міндеттерінің бірі ретінде көрініс табады. Осыған орай ... ... алу ... ... ... экономикалық саяси,
жағдайлардағы сұрақты шешу үшін ғылыми ... ... ... ... ... ұрлық пайдакүнемдік қылмыстың бір түрі
кримилогиялық ерекшіліктегі құбылыс ретінде көрінеді.
Ұрлықты зерттеу пәніне оның ... ... ... ... ... ... ... сапалық ерекшіліктерін зерттеу
Қазақстан Республикасы Ішкі істер органымен ұрлықтың алдын алу ... ... ... ... ... ... ... қылмыстың бұл түрінің сандық және сапалық ... ... ... ... ... ... де өзгеріске ұшырады.
Менің жұмысымдағы алдыма қойған мақсаттарым келесідей:
- меншікке қарсы қылмыстардың ішіндегі ... бір ... ... өзіне тән қылмыстың құқықтық және
криминологиялық ... ... ... ... ... ... ... өзіне тән белгілерді
ажырату;
- ұрлықтың жасаушы қылмыскер тұлғасын, ұрлықты жасауға әсер етуші
себептер мен ... ... ... ... алу ... жұмысы үш тараудан тұрады. Бірінші тарауда талан-тараждың жалпы
сипаттамасы туралы айтылса екінші тарау талан-тараждың жеке нысаны ... ... ... ... ... ... аспектілері туралы
айтылады.
Мұнда қолданылған пікірлер мен ... ... ... мен ... ... ... ... мен заңға және нормативтік актілерге негізделген.
1 Ұрлықтың объектісі және қылмыстық қол сұғушылықтың заты
Меншік иесінің мүлкін талан-тараждаудың бір ... ... ... көп ... ... ... ... жатады.
Заң ұрлықты меншік иесінің мүлкін жасырын талан-тараждау ... ... ... ... нәтижесінде түсетін қылмыстық жауаптылық
Қазақстан Республикасының қылмыстық кодексінің 175-бабында көзделген, яғни
ұрлық бөтеннің мүлкін иелену ... ... ... ... ... күш ... алу ... табылады.
Ұрлықтың топтық объектісі ретінде меншік қатынастары танылады,
Қазақстан Республикасының Азаматтық заңына ... ... ... ... және ... субъектінің өзінің мүлкін өзқ қарауы бойынша
иелену, пайдалану, және билік ету құқығы болып табылады[1].
Қазақстан ... ... екі ... жеке ... ... ... тең ... және қорғалады, жеке меншік ретінде
азаматтардың және ... емес ... ... және ... меншігі танылса, ал мемлекеттік меншік республикалық және
комуналдық меншік түрінде көрініс табады.
Жеке меншіктің ерекше түрі ретінде Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... соның ішінде діни
бірлестіктердің меншігі танылады.
Ұрлықтың негізгі тікелей объектісіне қол ... ... ... ... ... ... ... мүлкін ұрлауда кінәлі іс жүзіндегі құқықтық қатынасқа
емес, оның элементіне, яғни мүлікті иелену, пайдалану, билік ... ... ... ... қол ... ... объектісін ғана емес сонымен бірге қылмыстық
затын, яғни ... ... ... қажет.
Қылмыстың қол сұғушылық заты ретінде мүлікті қарастыра отырып сол
уақытта оны ... ... ... ... ... мен зат құбылыстың бір ... ... ... ... ... ... ... қатынастардың материалдық алғы
шарты болғандықтан қол сұғушылық заты, қылмыс объектісінің ... ... ... ... ... яғни меншік қатынастары ... ... ... әсер ету ... ... ... зиян келеді. Затты ұрлау
мүліктің бөлшігі ретінде осы заттардың есебінен жүзеге ... ... ... ... В. А. ... ... шыққан. Ол ұрлықтың заты мен
тікелей объектісін бөліп қарастыруда қате санаған. Оның пікірінше ... ... ... ... жиынтығы ретінде түсіндірілетін
мүлік табылады.
Сондай-ақ М. П. ... ... ... қылмыстық қол сұғушылықтан зиян
келмейді деген[2].
Басқа авторлар ұрлық жасағанда зиян ... ... ... ... әсер ету ... келтіріледі. Қоғамдық қатынас болып
табылатын меншік ұрланбайды, жойылмайды, меншік қатынастары тек бұзылады.
Соған сәйкес ұрлықта зиян ... ... ... ... ... ... яғни ұры ... дүниенің материалдық заттарына емес,
меншік құқығына, меншіктік қоғамдық қатынастарға қол ... ... ... сыртқы дүниенің материалдық заттарының белгілі
жиынтығы деп дұрыс ... ... ... ... белгілеріне орай ол ... ... ... ... затық денелерде жабдықталған, кез-келген
физикалық жанды және жансыз жағдайда болу мүмкіндігі бар, өз алдына маңызға
ие ... ... ... ... жату ... ... ерекшліктерге ие
болады.
Ереже ретінде ұрлықта қол ... заты ... ... ... ... ... ... жоғалтпай араласатын қозғалатын мүлік
жатады.
Ұрлықтың мақсаты бөтен еңбектің материалдық ... ... ... алу ... ... заты ... болжамдар, кітапта,
картинада материалдық көрініске ие ... ... ... ... ... ... ... мемлекетке немесе
басқа құқық субъектісінің меншігіне ... ... ... ... саналмайды.
Ұрлықтың затына тек адам еңбегі ... ... мен ... ... ... заты ... үшін мүдік тұтынушылық қасиетпен бірге
баға құнына ие бола ... ... ... азаматтың айналымға
қатысу қабілетіне ие болу керек.
Орман, жан жануарлар мен құстар, ... ... ... ... жұмсалған табиғи байлықтар да меншік–мемлекеттің меншігі. Бірақ бұған
адам еңбегі жұмсалмағандықтан оны ұрлау мүлкі ретінде ... ... ... ... қол ... үшін ... Қазақстан
Республикасының қылмыстық кодексінің 11 тарауында экологиялық қылмыстарда
көзделген[3].
Қазақстан Республикасының ... ... 175 ... ... ... ақшы ... мен атыс ... қоспағанда оқ
ату қаруының барлық түрлері жатпайды. Бұл заттарды талан-тараждау ... ... ... көрсетеді, оларды қолданып ауыр, аса ... ... ... ... Бұл ... ... объектісі меншік
емес, қоғамдық қауіпсіздік болып ... ... ... бұл ... объекті ретінде ... ... ... ол ... қылмыстық кодексінің «қоғамдық қауіпсіздікке және қоғамдық
тәртіпке қарсы қылмыстарң деп ... 9 ... ... ... орай көрсетілген тарауға жеке қылмыс құрамы ретінде
радиактивті материалдарды ... және ... ... ... қарсы қылмыстарң деп аталатын 10 тарауға «Есірткі заттарды
немесе жүйкегк әсер ететін заттарды талан-тараждағаның[4] үшін ... ... ... ... 115 ... мазмұнынан
келіп мүлік түсінігі заттарда, ақшаны, шет ел валютасын, бағалы қағаздарды,
шығармашылық ... ... ... ... фирмалық
атауды, тауарлық белгіні, мүліктік құқықтың ... ... ... ... және басқа мүліктерді қамтиды. ... ... ... ... сәйкес ұрлықтың заты қозғалатын және
қозғалмайтын мүліктер болуы ... ... ақша ... ... ұшыраған көп жылдық екпелер жатады.
ұрлықтың затына:
- бөлінбейтін мүліктер, яғни шаруашылық мақсатын ... ... емес ... заң ... ... бөлінуге
жатпайтын мүліктер (Қазақстан Республикасының Азаматтық
кодексінің 120 бабы). Сонымен бірге ... ... ... ... ... мақсатын жоғалтпайтын мүліктер.
- қиын заттар, біртұтас бүтінді құрайтын, белгілі ... ... ... ... ... беретін заттар
(Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 121 ... ... ... ... т. б ... Заң негізінде мүлікті пайдалану жолымен алған тұлғаның
кірістері, өнімдері және тұқымдары (Қазақстан ... ... 123 ... ... Ақша ... Біздің елімізде ақша бірлігі ... ... ... ... шет ел ... ... жағдайы мен тәртібі Қазақстан Республикасының Заңымен
блгіленеді (Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінің 127
бабы).
- Валюталық құндылықтар. Валюталық ... ... ... түрі және ... мәміле жасау тәртібі заң актілерімен
белгіленеді.
- Бағалы қағаздар. Бағалы қағаздарға ... ... ... заң ... немесе соларда белгіленген ... ... ... ... ... ... ... да
құжаттар жатады (Қазақстан Республикасының Азаматтық
кодексінің 130 ... Сот ... ... затына
азаматтық кодекс бағалы қағаз деп танылмайтын, оны иеленушінің
берілген мүлікке не қызметке, не ... ... ... куәландыратын сурагаттық бағалы қағаздарды да
жатқызған. Мұндай ... ... ... ... ... ... немесе біртұтас мемлекеттік қордың жанар жағар
материалдарының ... ... ... көліктік
қызметке ақы төлегендігін ... ... ... ... ... қоғамдық көлікке жүруге құқық
беретін жол жүру билеттері және лоторея билеттері ... ... ... және ... ... ... ... Республикасының Азаматтық кодексінің 135 бабы).
Құжатталмаған ... ... ... ... ... ... техникасы
құралдарының көмегімен магниттаспада жазылады. Тәжірибе көрсеткендей ... де олар ... ... жатқызылады. Мұндай талан-тараж компьютерлік
техниканы қолданумен, соның ... ... ... ... жолмен
кірумен жүзеге асады.
Құндылыққа ие емес ... ... ... ... ... полистері, әуе, су, ... жол ... жол ... яғни ... ... ... жазу, мөр басу, компьютерлеу)
енгізілгеннен кейін ғана ... ... ие ... құжаттар және
мгимитациялық белгілер (сақтау орнының жетоны, гардероб нөміршесі) бағалы
қағаз болып табылмайды.
Мұндай заттарда талан-тараждау әр ... ... ... бағалануы
мүмкін. Ол меншікке қарсы қылмыстар жасауға дайындық болып табылуы мүмкін.
Азаматтардың жеке ... ... оқу ... ... ... жұмысым, кәсіпорынның мөрін, штампысын, бланкілерін талан-тараждау
меншік қатынастарын бұзбайды. Сондықтан заң шығарушы бұл ... ... ... ... қарсы қылмыстар қатарына жатқызған (Қазақстан
Республикасының қылмыстық ... 14 ... ... ... ... ... иелігінде болуы мүмкін. Ортақ
бірлескен меншікті құрайтын мүлікті, оның ... ... ... ... ... зиян келтіре отырып, өз ... ... ... ... ... ... заты ... танылмайды.
Сонымен бірге қылмыс жасалған кезде ұрланған мүлік басқа адамның
заңсыз иелігінде болған жағдайда да (мысалы, оны ... ... ... ... ... мүлкін талан-тараждау ... орай ... ... ... ... әр ... ... тапқан меншік қатынастары табылады. Ал ұрлықтың ... ... ... ... ұрлаушы үшін бөтен болып ... ... ... ... ... объективтік белгісіне орай мүлікті меншік иесінің
иелігінен немесе қорғауға ... ... қол ... ... ... ... ... алуда көрініс табады. Ұрлық ұрының меншік иесінің
билігінен бөтен ... ... ... ... ... ғана жүзеге
асырылады, ұрлық әрекетсіздікпен жасалмайды.
Осыған орай ұрлықтың ... ... ... ... және ... ... ... тікелей себепті байланыс деп көрсетуге болады.
Талан-тараждың ерекше нысаны ретінде ұрлықты бөліп көрсететін ... ... ... ... ... болып табылады. Қазақстан
Республикасының қылмыстық кодексінің 175 бабы ұрлықты ... ... ... деп ... осыған көңіл аударған.
Ұрлық әр түрлі тәсілдермен жасалуы мүмкін:
1. бұзудың әр түрлі нысаны.
2. төбе жапқыларын бұзудың, терезедегі ... ... ... ... ... ашу құралын таңдаумен.
4. қалтаға түсіп ұрлау.
5. еркін жету деп аталатын.
Жасырын деп белгісіз, тығылып жасалатын талан-тараж танылады. ... ... ... немесе қарауындағы мүлік бар тұлғаға
білінбеуі қажет. Мысалы ұры ... ... ... онан мүлікті ұрлағанда
күзетінің қорғауындағы басқа объектіні қарауға кеткенін пайдаланып ... ... ... ... оның ... ... ... жағдайында үшінші тұлға деп аталатын бөтен адамдар қатысуы
мүмкін. Олар ... ... ... қойма жанынан өтіп бара жатқан
азамат болуы мүмкін. Бұл тұлғалар ... ... ... ... ... не ... ... емес Заң әдебиетіндегі үшінші тұлға раш
туралы белгілі пікір бірден қалыатасқан ... И. ... ... ... ... ... шешу үшін үшінші тұлғаның
қатысуының не қатыспауының ешқандай әсері жоқ деп санаған.
Бірақ үшінші тұлға –бұл көзбен көргендер яғни ... ... ... ... ... тигізетін, сол сияқты соңынан ұрлаушыны
кінәлі ретінде тануға көмектесуі ... ... ... ... ... ... тұлға үшін белгісіз тәсілмен алған жағдайда ғана
жасырын болып табылады. Керісінше ... ... ... ... Республикасының қылмыстық кодексі кінәлінің жасырын әрекет етуіне
байланысты тұлғалардың шеңберін шектемеген.
Осының негізінде ... ... мен ... ... қылмыс
болған жерде болғанымен кінәлінің құқыққа қайшы ... ... ... ... көп адам болған жерде бөтен мүлікті иеленген тұлғаның
әрекетін басқа адамдар оны мүліктің иесі деп ... ... те ... ... ... ... ұрының өзі, яғни сол мүліктің иесі
сияқты етіп өзін ... ... ... ... адам ... ... отырып айдап кетсе айналадағы адамдар оны ұры деп ойламай иесі екн
деп ойлап ... ... ... автокөлікті, велосипедті мотоциклді көп
адамның көзінше талан-тараждаса бұл әрекет ... ... ... 175 ... ... автоматтандырылған сақтау қоймасынан талан-тараждау жасырын
деп саналады. Сақтау ... ... ... ... ұрыны жанындағы адамдар
зат алып ... ... тек ... иесі ғана біледі деген пікір
қалыптасқандықтан байқамайды.
Егер ұрыға басқа ... оның ... ... қайшы екендігін
білетіні мәлім болса, бұл факті талан-таражды ашық деп ... оны ... ... негіз болады.
Жас ерекшелігіне, психикалық не басқа ауру жағдайына орай ... мас болу ... ... ... жағдайда екендігі кінәліге
белгілі тұлғаның көзінше жасалған ... ... ... ... ... байланысты қылмысты жасауға ... ... ... ... ... ... ... талан-
тараж жасырын болып табылады. Мұнда ұрлыққа ... ... ... ескеріліп тұлға ұрлықты жасауға қатысушы ретінде жауапқа
тартылуы ... ... ... ... бас ... және
қолындағы мүлкін кенеттен алып қашқан жағдайда, яғни бір уақытта кенеттен
талан-тараждауды қалай ... ... ... ... ... ... жоқ. Алғаш
қарағанда мұндай талан-тараж барлық уақытта ашық ... ... ... ... 178 ... ... сәйкестенеді.
Бірақ мұндай пікір барлық уақытта кенеттен ... ... ... ... мүлікті алу кезінде жәбірленушінің сезімімен бұл ... ғана ... ... ... ... мысалы жәбірленуші ұры
әмиянды алып болып жасырынуға тырысқанда ... ... ... ... ... ... ... мүлікті өзінен алу аяқталғаннан кейін байқаған дерек талан-
таражды ашық деп тануға әсер етпейді.
Айтылғандар кенеттен жасалған талан-тараж ... ... ... ... ... бас ... ... затты кенеттен тартып алу
өткен оқиғаның мәнін жәбірленуші сезінбеген жағдайда, яғни өз ... ... ... кейін байқаса ол ұрлық ретінде
саралануы мүмкін.
С. және П. ... ... ... ... ... болсақ,
олардың әрекеті тонаудың емес ұрлықтың белгілерін көрсетті. Олар қақпаның
артына ... ... өтіп бара ... ... бас киімдерін
қолдарындағы құралмен ... алып ... іс ... бұл әрекетті кешкі уақытта жалғыз жолаушыларды құрбан ... ... тұр. ... ... кездейсоқ болған әрекеттен
біраз уақыт бойына болған оқиғаны, бас киімді кім және ... ... ... бере ... ... ... талан-тараж ұрлық ретінде жасалған әрекет
тәсілі мен жасалу ... ... және ... тұлғаға белгісіз
болғанда қарастырылуы мүмкін.
Кінәлінің жасырын әрекет етуге ... ... ... ие. Бұл ... ... ... үшін шешуші болып табылады, ... ... және ... ... ... үшін жауапты болады. Егер
қылмыскер ұрлық жасап жатып жасырын әрекет етіп жатырмын деп ... ... ... ... ... тұрса, онда мұндай алу жасырын ретінде
қарастырылады[9].
Ұрлықтың ... ... ... ... ... ... ... қылмыс құрамының қатарында әрекет тәсілінің ерекшелігі
объективтік жақтың ... ... ... ... деп белгілеп мысалыға
ұрлық құрамын келтірген.
В.Н.Кудрявцев объективтік жақтың белгілерін тұрақты және тұрақсыз деп
бөле ... ... ... тәсілін тұрақты белгіге жатқызған.
Ұрлаушы әрекетін біреудің байқағанын біліпталан-таражды ... ... ... қала береді.
Мұндай әрекет ұрлыққа ққталу немесе ұры мүлікті иеленіп үлгерген болса
аяқталған ұрлық құрамын ... ... ... ... мүлікті алуды тоқтатпайтын жағдай
болуы мүмкін. Мұндай ашық ... ... ... күш ... егер ол талан-таражда мүлікті алудың
құралы ... ... ... ... ... өзгерте алмайды.
Мысалы кек алу мақсатында бұзақылық ниетпен жәбірленушіге күш ... ... ... ... ... оның мүлкін талан-тараждауды жүзеге
асырса, егер ... ... ... ... ... ол ... ... сараланады. Мүлікті жасырын ұрлауды білдірмеу ... ... ... үшін ... ... бұл әрекет ұрлық
ретінде сараланады.
Мүлікті бөтеннің иелігінен алып ұры меншік иесіне ... ... ... пайда емес келтірілген жоқты шығын ұрлықтың ... ... зиян ... ... ... болған материалдық
зиянның орнын дер кезінде толық ... ... заң ... қатаң
орындауға тиіс.
Ұрлықтың объективтік жағының маңызды белгісін қылмыскердің ... ... ... ... ... ... ... не сеніп
тапсырылған басқа тұлғаның иелігінен алуы құрайды.
Ұрлықтың объективтік ... ... егер ... ... ... ... ... болса, толық емес болады.
А. И. Санталов пен М. И. ... ... ... ... ... ... ... бастап аяқталған деп санайды. Олардың пікірі қате
болып саналады, себебі, талан-таражды аяқталған деп ұры ... ... емес оған ... еткен кезден бастап аяқталған болып саналады. Мұндай
жағдайда ... ету ... ... ... және ... жоқ, ... ... әлі белгілі әрекеттер жасау тұр. ... ... ... бір ғана алу ... ... ... мүлкін заңды иелігінен айырады, бірақ іс жүзінде оған ... ... мен Ю. М. ... ... ... меншік иесінің
мүлкімен иелік еткеннен бастап ... деп ... ... ... ... ... уақыттан бастап аяқталған
деп санаса, ал А.К.Шидрина ұрлықтың аяқталу уақытын меншік ... ... және ... ... орай пайдалануға ... ... ... ... ... ... бөтеннің иелігінен алып”, “кінәлі
иелігіне өткен уақыттан бастап аяқталған” деп санаған.
Осылардың негізінде ұрлықты аяқталған деп айыптының мүлікті іс ... ... емес сол ... өз қалауымен билік ете алатын мүмкіндігі
туған кезлен бастап санау керек.
Мұндай жағдайды иелену кінәлінің мүлікті жасыру, ... ... ... сияқты алғашқы әрекеттерде жүзеге асыруын көрсетеді. Бұл кезеңді нақты
анықтау үшін ұрлық жасалған мүліктің ерекшелік ... ... ... және ... өз ... ... пайдалануды жүзеге асыру
мүмкіндігінің бар болуына байланысты.
Ұрлықтың ... ... алу ... ... келісуге болмайды. Мүлікті алу ұрлық қылмысының аяқталған
құрамын емес ұрлыққа оқталудың аяқталғандығын көрсетеді. ... ... ... ... ... ұры шығу алдында ұсталып қалса, ұрлыққа оқталу
ретінде жауапкершілікке тартылады. Нақты жағдайда ұрыға ... ... ... толық орындалған жоқ.
Бұл жағдай кінәлінің барлық әрекетіне бұл сатыда ... ... ... ... ие болады. Мысалы, күзет
қызметкері талан-таражды жасаушы ... ... ... ... жою
тәсілімен қасақана көмек көрсетуі мүмкін.
Сонымен бірге барлық жағдайда бірдей болмайды.
“Ұрлықтың аяқталу уақытын іс жүзінде ұрланатын ... рыны мен ... ... ... ... байланысты анықталады” деген С. А.
Фроловтың ... ... ... ... ... егер сағат зауытында
ұрлаушы зауытқа кірмей тұрып конвейерден сағатты алып өз киіміне жасырған
кезден бастап аяқталған ... ... Ал ірі ... ... байланысты
болса оны кәсіпорынның аумағынан алып кеткенде аяқталған болып табылады.
Ұрының ұрланған мүлікпен өзіне қалдыру, ... жою, ... ... ... әсер ... ... жағына оның жасалуының орны мен уақыты жатады.
Мемлекеттік ... ... ... және ... ... ... ... мүлікті ұрлау ауылдық жерге қарағанда қалалық жерде көп ... ... ... ... орны ... көліктің көп болуы, халықтың
көпшілігі, автокөлікиердің, әр ... ... ... көп болуынан көрінеді.
Ұрлық күндіз 8-16 ға дейінгі уақытта (оның ... ... ... кешкі уақытта жасалады.
Ұрлықты жасап отырып қылмыскер мүліктің меншік ... зиян ... баю ... бұл зиянның клтірілуі ұрлықтың материалдық
нәтижесі болып табылады, кінәлінің әрекеті мен нәтижесінің арасында себепті
байланыс болады.
Бұл ... ... ... пен нәтиже уақыт пен кеңістік
бойынша бір бірінен бөлінбейді, яғни мүлікті алу мен оны ... ... ... бар болуын көрсетеді. Осы ерекшелікке ... ... ... ... ... өте ... және дау туғызбайды.
Сонымен ұрлықтың объективтік жағының ерекшелігі ретінде ұрының жасырын
әрекет тәсілі ... ... ... ... байланысты иесіне ғана емес,
сонымен бірге үшінші ... да ... ... ... ... ... бастап аяқталған болып
саналады.
Осы аяқталу уақытына орай ортақ ... ... ... ... ... әрекеттерден құралған жиынтығында бір қылмыс болып
табылатын жалғаспалы ... ... ... ... ұсақ ... ажырату керек. Бұл әрекет сырттай қарағанда
ұсақ талан-тараж ретінде ... ... ол бір ... ... бірнеше қылмыстық әрекеттен құралып, яғни ... бір ... ... ... ... затына қол сұғушылық келтіреді.
3. Ұрлықтың субъектісі
Қылмыстық құқықта қылмыстың субъектісі бұл қоғамға қауіпті әрекетті
жасаған, және ... ... ол үшін ... ... ... жауаптылық қабілеттілігі субъектінің өзіне тән белгілерінің, яғни
есі дұрыстығы, қылмыстық жауаптылық жасына жетумен сипатталады.
Бұл қылмыстың жалпы субъектісінің ғылыми түсінігін құрайтын ... ... тән ... ... ... ... ... белгіге қоса нақты қылмысты
ерекшелейтін қосымша белгілерге ие ... ... ... ... деп
аталады. Арнайы субъектінің түсінігі заңда белгіленбеген, ол ... ... ... ... ... ... ... қылмыстық кодексінің
15 бабы) қылмыстық жауаптылыққа қылмыс жасаған сәтте 16 ... ... ... Осы ... ... бөлігінде жауаптылық 14 жастан ... ... ... Ол ... ұрлық та жатады. Сондықтан да
ұрлықтың субъектісі 14 жастан жауаптылыққа тартылады.
Заңда көрсетілген жасқа жету тұлғаны ... ... ... ... ... Заңда қылмыстық жауаптылықтың төменгі мөлшерін
белгілеу қажеттілігі тұлғаның өз әрекетіне есеп беру және оған басшылық ... ... ... ... ... сезінбейтін
жасөспірімді жауаптылыққа тартуға жол берілмейді.
Қылмыстық жауаптылық жасы заңда ... ... ... ... ... жалпы және жастық психология мен педагогиканың, физиологияның
деректері ... ... ... ... ... ... ескеріледі. Мемлекет құқықтық мән беретін
көптеген біреудің ала ... ... ... ... ... сияқты тиымдарды
баланың кішкентай кезінен құлағына құйып өсіреді.
Сонымен ... ... ... ... үшін оның ... белгілі деңгейі өз әрекетінің фактілік жағын ғана ... ... ... ... болуы талап етіледі.
Қылмыстық жауаптылық белгіленген жасқа тұлғада қылмыстық жазаның дұрыс
қабылдау қабілеттілігінің бар болуынан ... ... ... жеке ... ... жасаған уақытта олардың
жасы яғни туған жылы, айы, күні тура ... ... ... ... ... Адам белгілі бір жас мерзіміне толған болып, ресми
белгіленген туылған күнінің, ... ... ... ... ... ... жеке тұлғаның жасы белгісіз жағдайда сот
дәрігерлік сараптамамен ... ... ... ... ... күні
болып сараптамамен белгіленген жылдың соңғы күні тағайындалады. Сараптама
жүргізу барысында ең ... және ең ... ... жас ... ең ... жасы ... субъектісінің міндетті белгісінің бірі, оның есі ... ... ... бұл ... ... қауіпті әрекетті жасағанда қылмыс
субъектісі деп танылуға қажетті бөлінбес ерекшелігі. Бұл ... ... ... ... бейнелейтін құқықтық түсінік.
Қылмыстық заң есі дұрыстықтың анықтамасын ... Есі ... ... анықтама берілген есі дұрыс ... ... ... ... ... ... есі ... дегеніміз тұлғаның қылмысты
жасаған уақытта өз ... ... ... ... және ... ететін қабілеттілігі деген түсінік берген. Осы қабілеттілікке
байланысты қылмыстық құқықта есі ... ... және ... ... ... дұрыстықтың заңдық белгісі туралы әрекетінің қоғамға қауіптілігін
сезініп оған ... ету ... ... ... ... ... есі ... еместіктің белгісін көрсетеді. Есі
дұрыстықтың бұл белгісі үш ... ... ... ... ... ... дұрыстықтың заңдық белгісінің интеллектуалдық кезеңі тұлғаның
қылмысты жасаған уақытта оның әрекеті мен зардабының ... ... ... ... дұрыстықтың заңды белгісінің еріктілік кезеңі- тұлғаның қылмысты
жасаған уақытта өз әрекетіне (әрекетсіздігіне) ... ... ... ... ... ... сәйкес әрекет ету қабілеттілігін
білдіреді.
Заңдық белгінің эмоцомналдық кезеңі есі ... ... ... тек есі ... белгілегенде ескерілуі тиіс ... ... ... ... ... дұрыстықтың заңдық белгісінің маңызы, ол тұлғаның кінәлі (қасақана
немесе абайсызда) әрекет етуінің көрсеткіші болып табылады.
Есі дұрыстықтың медициналық белгісі қылмысты жасаған уақытта ... ... ... және өз ... ... есеп
беріп, басшылық ету қабілеттілігімен бірге психикалық ... ... ... ... ... белгісі бір қатар ерекшеліктерге ие.
Біріншіден бұл белгі ... ... ... екіншіден есі дұрыс
еместіктің медициналық белгісіне қарағанда көлемі мен мазмұны жағынан оның
шеңбері өте кең. Бұл оның адам ... ... ... ғана емес
қылмысты жасаған уақытта тұлғаның әрекетінің ... ... ету ... ... ... ... ... Сондықтан да есі дұрыс деп психикалық дені сау субъект және
есі дұрыс еместіктің медициналық белгісіне ... ... ... ... заң әдебиетінде есі дұрыстық үш ... ... және ... ... ... ... тралы
көзқарас қалыптасқан. Мұнда а) заңды белгі “қылмыстың нақты тұлғаның жасалу
фактісін” б) психологиялық белгі “тұлғаның ... ... ... ... есеп беру және ... ету ... ұштасуын”, в)
медициналық белгі “тұлғаның психикалық денінің саулығын ” ... ... ... ... ... ... тығыз байланысты, яғни
есі дұрыстық адамның кінәсін белгілеу үшін қажетті ... ... ... заң ... есі ... кінә негізі деп санауға
болмайды. Ол тек онсыз адамға кінә туралы сұрақ ... ... емес ... есі ... ... үшін оның жасаған әрекетке кінәлі не
кінәсіз екендігі анықталады. Соған ... ... ... 14 ... есі ... жеке ... ... табылады.
4. Ұрлықтың субъективтік жағы
Субъективтік жағынан ұрлық тек қасақаналық әрекеттен көрініс табады,
бөтеннің мүлкін абайсызда иелену ұрлық құрамын құрамайды. ... ... ... ... ... ... сезінеді, қоғамға қауіпті зардаптың
туындайтынын алдын ала біледі және сол меншікке зиян ... ... ... ... не кенеттен пайда болуы мүмкін тек тікелей ниетпен
жасалады.
Ниет ұрлықта ұрланатын мүлік ұры үшін ... ... ... ... ұрлықтық затының қасиеті ... ... ... әсер ... ... ұры ... ... үшін дүкенге кіріп
оның жоқ болуы салдарынан магнитофон ... ... ... ... мәнді ережесі ұрлықты саралаушы құрамына
айналдыратын жағдайлар кінәға, егерде кінәлінің ... ... ғана ... мүмкін. Айтылған ереженің маңыздылығы ұрының сезінуінің бар болуында
ғана саралау нәтижесінде қателіктен қашудан көрінеді.
Азаматтың ... ... ... ... ... иелену жағдайында
ұрының ұрының ниеті материалдық құндылықтарды ұрлауға бағытталған ... ... деп ... ... ... ... қылмыстық
кодексі 324 бабымен саралауды қажет етпейді.
Егер ұрының ... ... ... ұрлауға бағытталып ... ... ... ... ... жасалған әрекет
Қазақстан Республикасы қылмыстық кодексі 324 бабының 2 бөлігі мен ... ... ... ... сараланады.
ұрлықтың маңызды бөлігі қылмысқа мұқият дайындықсыз жасалады, шамамен
қылмысты жасаудың жағдайының 35 % дайындықпен жасалады. Қалған ұрлықта ... ... ... ... ... ... орай меншік иесінің мүлкін ұрлауда ұрыда жеке баю немесе үшінші
тұлғаны байыту мақсатының мүлікті заңсыз, ... ... ... ... бар ... ... ... Мұнда кінәлі бөтен мүлікті
заңсыз, қайтарымсыз алып жатқанын ұғынады, өз әрекетінен ... ... ... алдын ала біледі, және бұл зардаптың болуын тілейді.
ұрлықтың субъективтік ... ... ... пен ... кіреді.
Заңдылық анықтамада мотив пен мақсат туралы айтылмайды. Бірақ ... ... ... мен ... туралы көптеген авторлар айтқан. В.
И. Сантолов мүлікті ұрлау “пайдакүнемдік мақсатта яғни материалдық ... алу ... өз ... айналдыру мақсатында жасалады” деп
көрсеткен.
ұрлықтың мақсаты- меншік иесінің мүлкіне өз ... ... ... ... ... Ұры басшылық ететін сезімін ояту деп түсінілетін ұрлықтың
мотивін анықтауда келіспеушілік жоқ. П. С. ... мен Б. А. ... ... ... ... ... ... жпсплады деген.
Көптеген авторлар ұрлықтың мақсатын оның мотиві сияқты пайдакүнемдік
болатыны ... ... ... Бұл ... емес тек ұрлықтың ғана емес
талан-тараждың да мотиві мен мақсаты пайдакүнемдік болып табылады. Ұрлықтың
мотиві мен мақсатының бағыты мен ... ... ... Сондықтан арнайы
әдебиетте ұрлықтың пайдакүнемдік мотиві сияқты пайдакүнемдік ... ... ... ... ... ... құрамы болмайды.
Т. Л. Сергеева ұрлықта пайдакүнемдік мақсаттың міндеттілігін жоққа
шығарушыларға талан-таражда кінәлінің пайдакүнемдігі барлық жағдайда ... ... мен ... табыс тартуды білдірмейді, қылмыскердің
әрекеті нәтижесінде материалдық пайданы басқа тұлғалардың да ... ... ... ... ... өз ... ... пайдалануға не басқа
тұлғаға беруге мақсат қояды. Ұры ... ... ... ... ... ... мүлікті өз меншігіндей көріп пайдакүнемдік мақсатты көздейді.
Мүлікті заңсыз иемденуде пайдакүнемдік ... ... ... үшін
жауаптылыққа әкелмейді. Мұндай жағдайда мысалы, өзінше билік еткені үшін
жауаптылық ... ... ... ... ... заңсыз
иелену ұрлық құрамын көрсетпейді. ... ... ... ... ... қылмыстық кодексінің 185 бабы бойынша көзделуі
мүмкін.
Көлік құралдарын, мүлкін, онда орналасқан ... ... ... және т. б) ... ... ... өзінің бөлігін алу
мақсатында заңсыз иеленуді қылмыстардың жиынтығы ... ... ... ... 175 және 185 ... ... саралаймыз.
Пайдакүнемдік мақсаттың ұрлық қатысушысының әрқайсысының жеке әрекеті
емес ұрлықтың белгісі ... ... ... ... кейбір
қатысушылары пайдакүнемдік мақсатсыз әрекет етуі мүмкін, бірақ егер олар
басқа ... ... ... жүзеге асыру үшін әрекет
еткенін сезінген ... ... ... ... ... болмауы оны ұрлық ретінде
саралауға ... ... ... бақтан алма, бақшадан жеміс- жидек
ұрлайтын кәмілетке толмағандар жиі ... ... ... бұл ... мотивтен емес қызығушылықтан жасалады.
Субъективтік жақ оны жасаудың ... де ... ... ... де ... ... да ... білдірмей әрекет еттім деп
санайды. Тек осы субъективтік кезеңде ескеріп жасалған әрекет ... ... ... деп ... ... ... орай ұрлықтың
субъективтік жағына кінә, мақсат және мотив кіреді. ... деп ... ... ... ... ... ... жасағанда
арнайы мақсатқа бөтеннің мүлкін өз ... ... ... ие ... пайдакүнемдік мотивпен заңсыз баюды тілеумен жасалады.
5 Ұрлықтың сараланушы белгілері
Қылмыстық құқық ғылымында және құқық қолдану тәжірибесінде ... ... ... ... ... ... ... жатқызып
кінәлінің әрекетін саралауға әсер ететін қылмыс ... ... ... ... әрекетінде сараланушы белгінің бар екенін сезінген
жағдайда қылмыс сараланған болып танылуы ... ... ... ... 175 бабы ... ... екі тобын көрсеткен:
- адамдар тобының алдын ала сөз ... ... ... бірнеше
рет, немесе тұрғын қызметтік не өндірістік үй жайға, қоймаға
заңсыз кірумен жасалынған ұрлық ;
- ... топ ... ... не ... ... үшін
бұрын екі немесе одан көп рет сотталған адам жасаған ұрлық .
Кінәлімен жасалған ұрлық бір уақытта бірнеше ... ... ... ... ... ... саралау сараланушы белгілердің
қауіптілігі жоғарысының есебінде негізделуі керек.
Заң ұрлық нысанындағы ... ... ... қауіптілігін
жоғарылататын алғашқы сараланушы белгі ретінде адамдар тобының алдын ала
сөз ... ... ... ... ... алдын ала сөз байласуы бойынша ... ... деп тану үшін ... оның екі немесе одан да көп
тұлғамен жасалғанын, екіншіден олардың арасында ... ... ... ала ... ... ... қажет.
Топ– бұл қылмыстық әрекетті бірлесіп жасауға бір уақытта қатысушы екі
немесе одан да көп тұлғалардың ... ... ... ... ... ... адамдар тобының бірлесіп жасауын, яғни топ қатысушылары
мен ұрлықтың объективтік ... ... ... ... ... ... негізделген. “Бөтеннің мүлкін талан-тараждауды
саралаудың кейбір мәселелері туралы” 1996 ... 25 ... ... ... ... ала сөз байласуы арқылы жасалған талан-тараж деп,
қылмысты жасауға алдын ала ... ... және оны ... ... ... екі немесе одан да көп тұлғалардың ... ... ... ... Осыған орай қылмыстық жолмен қол жеткізген
мүлікті алу талан-таражға айдап ... ... ... ... ... ... тең қатысушылық ретінде саралау керек.
Сондықтан да топ деп ... ... ... ... ... әрекетті бірлесіп орындаушы екі немесе одан да көп ... ... ... ... айтқанда тең қатысушылар арасындағы
байланыс нысаны қоса орындаушылық ... ... ... ала ... барлық кінәлілер бірлесіп ұрлық ... ... ... иелену актісінде басқалармен бірдей қатысу міндетіне келіседі. Ал
қоса орындаушылықта барлық тең ... ... ... ... ... ... олардың әрбіреуі қылмыстың толық құрамы емес оның
бөліктерін ғана орындайды, яғни олардың әрекеттерінің ... ... ... құрайды.
Әдебиетте талан-таражды адамдар тобының жасауы түсінігіне бірнеше рет
басқа ... ... ... ... (Н. С. ... А. А. ... қоса қоса орындаушыларды ғана емес өзінің әрекетін ... кез ... ... да ... ... ... келіссек, онда алдын ала сөз байланысын жасауды
сараланушы белгі ретінде қарастыратын меншікке ... және ... ... ... институты өзінің қызметі мен маңызын
жоғалтатындығы ... ... ... болады, яғни кез келген тең
қатысушымен ... ... ... алдын ала келісім болған әрбір
әрекетті топтық ретінде ... әкеп ... Бұл ... ... негізделмеу ретінде көрініс табады.
Талан-таражды жасауда адамдар тобын сараланушы белгі ретінде тану
үшін, оған екі немесе ... да көп ... ... яғни ... ғана ... ... бірлесіп жасауға олардың арасында алдын ала
келісімінің яғни сапалық белгісінің болуы қажет.
ұрлықты жасауда дайындық сатысында ... ... ... ала ... Қылмыскерлер арасында алдын ала келісімнің бар болуы ... ... ... ... ... отырып қылмыстық
жоспарлардың сәтті жүзеге асуына сенімділігін арттыратын бірлескен талан-
тараждың ... ... ... талан-тараж қылмысы түрі қылмыстық жауаптылыққа тартылатын жасқа
толмаған немесе есі дұрыс емес деп танылған адаммен ... ... ... бір топ адам ... деп санауға болмайды. Бұл жағдайда
қылмыс субъектісі деп ... адам ... ... ... ... ... деп танылуға оған қоса қолда бар негіздерге сәйкес, оның
әрекеттері, қылмыстық әрекетте кәмелетке толмаған ... ... ... саралануы тиіс.
Талан-таражды саралаған кезде бір топ адам жасаған ұрлықты ұйымдасқан
қылмыстық топ жасаған ұрлықтан ажырата ... ... ... ... ... ... ... оймен алдын ала
біріккен екі немесе одан да көп адамнан тұратын тұрақты топ ... ... ... ... бір басшылықпен қылмыстық әрекет жасаумен
айналысу үшін құрылған құрылымдық бірігулер жатады деп түсіну керек. ... ... ... бір ... сол, қылмыстық қауымдастық
құрылымында екі немесе одан да көп ... топ ... ала сөз ... ... ... ... қылмыстық топ пен
қылмыстық қауымдастықтың негізгі айырмашылығы– олар ұйымдасқан ... ... ... ... ... ... рет ... белгісін
жатқызған. Тұлғаның меншік иесінің мүлкін ... ... ... ... ... және ... ... қоғамға қауіптілігін
жоғарылатушы мән жай болып табылады.
қылмыстың заңға сәйкес жалпы және арнайы ... рет ... ... ... ... рет ... ... қоғамға қауіптілік дәрежесі
және ерекшелігіне қарамастан кез ... екі ... одан да көп ... ... бірнеше рет жасалу қылмысты сараланушы белгі ретінде саралауға
әсер етпейді.
Арнайы бірнеше рет жасалу тұлғаның екі немесе одан да көп ... ... ... ... жасауынан көрінеді. Осыған орай қылмыстық кодекстің
175 бабының ескертуінің 3 тармағына сәйкес бірнеше рет ... ... ... баптардағы және 248, 255, 260 баптарда көзднлген бір немесе одан да
көп қылмыстардан кейін жасалған қылмыс танылады.
Бірнеше рет жасалған деп ... ... ... ... ... ... ... көрсететін, және бір бірінен кейін ... ... ... ... ... ... да ... әрбір жаңа
қылмысты жасағанда субъектіде жеке ниет ... ... ... ... осы ... жаңа ... бірнеше рет қайтадан жасауға келісімі оның
әрекеті мен өзінің тұлғасының ... ... ... және ... ... ... деп ... әрекетті бірнеше
рет жасалған талан-тараж деп тануға жол берілмейді. Осыған орай созылмалы
қылмысқа 4 ... ... ... біртұтастығы, әрекеттердің
ұқсастығы, жалғыз ниет пен ортақ мақсаттың бар болуы тән.
Егер кінәлінің қылмыстық кодекстің 69 ... ... ... мерзімінің
өтуіне және қылмыстық кодекстің 76 бабына сәйкес рақымшылық немесе кешірім
жасау актісі негізінде ... ... пен ... ... ... қылмысы үшін соттылығы алынып тасталған болса бірнеше рет ... ... ... деп ... ... ... аяқталмаған әрекетті де
таныған. Сондвқтан ... ... ... оны ... ... және ... де болуы мүмкін.
ұрлықтың үшінші бір сараланушы белгісіне тұрғын, қызметтік немесе
өндірістік үй-жайға қоймаға ... ... ... ұрлық жатады.
Тұрғын, қызметтік немесе өндірістік үй-жайға не қоймаға заңсыз ... ... ... ... ... ұры ... бұзып өтіп
мүлікке жету үшін белгілі бір қиындықтарды жеңеді, төбені, қабырғаны ... ... ... өз ... ... үшін ... ала қарастырған
шараларын жоққа шығарады, өз мақсатына жету үшін ... ... ... ... ... ... ұрлықты жасау үшін, ұрыға, қоймаға,
тұрғын үй-жайға, сақтау орнына енуге ... алу үшін ... ... ... негізгі мағынасында кез ... ... ... ... ... ішкі ... сәйкес жабдықталған ғимарат,
құрылыс, құрылымды айтамыз.
үй-жай белгілі қоғамдық пайдалы қызметтерді орындау үшін өндірістік
(өндірістік кәсіпорын, ... не ... ... ... сауда
мекемелері), тауарлық материалдық құндылықтарды сақтау үшін арнайы
тағайындалған (қойма, сауда ... ... ... ... ... қатар
мәдени іс шараларды өткізу үшін (кинотеатр, клуб, музей) немесе ... ... ... тағайындалған (жатақхана, қонақ ... деп ... және ... ... ... де
саналады.
қойма дегеніміз материалдық құндылықтарды тұрақты ... ... ... ... ... Бұл ... ... жету үшін құндылықтар
туғызатын қоймалар жөнінде ... Олар атап ... ... арнайы
жабдықталған автомашиналар, жүгінен күзетте тұрған темір жол ... ... ... ... ... ... ... алаңдар жатады. Қойма заттар сақтау үшін арнайы ... ... ... ... ... табиғи жолмен пайда болған қоршаулар,
яғни мүлік жатқан шатқал, затты ... ... мұз ... ... түсінігін
бермейді.
Ену дегеніміз– ешқандай құқығы болмаса да ... ... ... үй-жайға не қоймаға, онда жұмыс істейтін немесе заңды негізде
тұрған (сатушылардың, күзетшілердің) және т. б ... ... ... ... ... заңсыз басып кіру не өтіп кету.
Тұрғын ... ... ... ... Қазақстан Республикасы
қылмыстық кодексінің 175 ... 2 ... ... және ... ... ... ... уақытта ену деп санауға болмайды. Мысалы ... ... ... ... егер де ... ... ... үйге
енгеннен кейін пайда болған болса ... ... ... 175 ... 2 бөлігі бойынша сараланбайды.
Г. Н. Борзенков «Ену түсінігі барлық уақытта тұлғаның тұрғын үй-жайдың
ішінде болуын ... ол үй ... ... ... ... ... ... үй жайға кіруді білдіреді. Егер тұлға ... ... ие ... ... ... ... немесе тұрғын ретінде) немесе онда үй
иесінің келісімімен (қонаққа келу, жөндеу жұмыстарын жасау ... ... ... ... ... ... тұрғын үй-жайдағы талан-
тараж бұл қылмыстың саралаушы блгісін құрамайдың,- деп ... ... ... ... не ... ... ... әр түрлі айла тәсілдерге жүгініп мүлікке ... ... ... ... ... алдау арқылы ондағы мүлікке баруға мүмкіндік алады.
Мүлікті талан-тараждау мақсатында айыпты үй-жай не ... ... ... қалып қойса да алдап кіргендікке жатады.
Ену құралы алдау болған мұндай ... ... жеке адам ... ... ... ... ... 175 бабының 2
бөлігі бойынша жауаптылықты көздейді.
ұрлықтың ерекше сараланушы ... бірі ... топ ... ... ... ... Жоғарғы Сот Пленумының 1996 жылғы 25
шілдедегі “Бөтеннің мүлкін талан-тараждауды ... ... ... ... ұйымдасқан қылмыстық топқа бірнеше қылмыс ... ... ала ... екі немесе одан да көп адамнан тұратын тұрақты ... деп ... ... ... ... белгісі ол ұйымдасқан және
тұрақты болып келеді.
қылмыстық топтың ұйымдасқандығы мен тұрақтылығын олардың құрамы ... ... ... олардың мүшелерінің топтасқандығы топтық
тәртіпке және ұйымдастырушы мен ... ... ... ... түрі мен ... ... ... жоспарлау
мен оған жан-жақты даярлық жасауы, қатысушылар арасындағы ролдерді бөлісу,
қылмысты жасырудың алдын ала ... және ... ... тапқан
мүлікті өткізіп жіберуді қамтамасыз ету шаралары сияқты белгілер дәлелдей
алады.
ұйымдасқан ... топ ... ... ... ... емес осы ... ... мүддесіне талан-таражға басшылық етуге,
қаржыландыруға, ұрлық оьъетілерін ... ... және т.б ... ... ... да ... ұйымдасқан қылмыстық топқа қатысқан
деп танылады.
Егер талан-таражды қылмыстық ұйымдасқан топ жасаса; онда талан-таражға
қатысқан топ ұйымдастырушысының, ... және ... ... топ ... ... үшін жауаптылық көзделген баппен,
ұйымдасқан топты құрағаны және жетекшілік еткені ... ... 235 ... ... ... жиынтығы бойынша саралау қажет.
ұрлықтың келесі саралаушы белгісі ірі мөлшерде жасалған ... ... ... жоғарылатады. Ірі мөлшердің түсінігін заң
шығарушы қылмыстық кодекстің 175 бабының ескертуінде берген. Бұл жерде ... не ірі ... деп ... ... ... Қазақстан Республикасының
заңдарымен белгіленген айлық есептік көрсеткіштің бес жүз есе асып түсетін
мүліктің құны мен залалдың мөлшері танылады ... ... ... ... ... үшін ... натуралдық түрдегі сандық және сапалық құнын есепке алу қажет.
қылмыс объектісі ... ... ... иесінің оны қандай жағдайда
сатып алғандығы ... ... ... ... мемлекеттік бөлшек,
нарықтық немесе комиссиялық бағамен анықталуы тиіс. Бағасы ... ... құны ... ... ... негізінде анықталады.
Талан-таражбен келтірілген зиянның орнын толтыру кезінде оның мөлшері
сот шешім қабылдаған сәттегі бағамен ... ... ... ... не ... алушылық үшін бұрын
екі немесе одан да көп рет сотталған адам жасаған ... ... ... ... ... 175 ... ... талан-тараж не
қорқытып алушылық үшін бұрын сотталған адам деп осы ... 175-181, ... 260 ... көзделген бір немесе бірнеше қылмыстар үшін соттылығы
бар адам жатады делінген. Бұрын соттылығы бар адам дегеніміз қоғамға ... ... ... ... ... үшін ... өтеген немесе
жазасын өтеп жатқан тұлға ... ... ... ... ... ... ажырату
Қазақстан Республикасының заңына сәйкес меншік иесінің мүлкін талан-
тараждауды жасалу ... орай ... ... ... мүлікті иеленіп
алу немесе ысырап ету, алаяқтық, тонау және қарақшылық деп нысандарға бөліп
нормативтік тұрғыдан ... ... ... ... ... ... қарсы қылмыстарң
деп аталатын 6 тарауына біріктірілген. Осының негізінде олардың жалпы қол
сұғу объектісі меншіктік қоғамдық қатынастар және қол сұғу заты ... ... ... ... олар бір ... ... ... ие.
1. Ұрлық пен Қазақстан Республикасы қылмыстық кодексінің 176 бабына
сәйкес ... ... ... мүлікті иеленіп алу немесе ысырап ету.
қол сұғушылықтың бұл нысанында меншік қатынастары ғана ... ... ... қарауға, басқаруға берілген өкілеттік те бұзылады.
Иеленіп алу немесе ... ету ... ... міндетті, шарттық
қатынастар не меншік иесінің арнайы тапсырмасымен сеніп ... ... ... ... ... ... жеткізуге өкілеттігін жүзеге
асыратын тұлғаның әрекеті сараланады.
Егістіктен сақтау ... ... үшін есеп ... бір ... ... білдірілген жүргізушімен, тракторшымен не басқа тұлғамен жасалған
мүлікті талан-тараждау кінәлінің басқаруындағы мүлікті ... және ... ... жасалған талан-тараж ретінде сараланады.
Алдын ала келісім бойынша ... тобы ... ... бір ... мүлік сеніп тапсырылған болса, жасаған қалған барлық
тұлғалардың әрекеті 176 баптың 2 бөлігінің а) ... ... ... ... орай қарастырылған қылмыстардаң айырмашылығы ... ... ... ... ... алу ... ысырап ету
қылмысының субъектісі мүлік сеніп тапсырылған арнаулы тұлға,
ұрлықтың субъектісі бөтен мүлікке қол ... кез ... ... алу немесе ысырап етудің заты кез ... ... Ол ... ... ... ... мақсат үшін
сеніп тапсырылған мүлік, ал ұрлықтың заты адам ... кез ... ... ... ... үшін ... жауаптылық 14 жастан 176 бап
бойынша 16 ... ... және ... ... ... ... немесе бөтен мүлікке құқықты
алдау немесе сенімге қиянат жасау арқылы алу.
Алаяқтықтың ерекшелігі оның жасалу ... ... ... ... ... ... қылмыскердің әрекеті, жәбірленушімен
кінәлінің арасындағы ... ... ... құру ... ... ие ... алаяқтықтың нысанында мүлікті иелену тәсіліне, нақты қылмыстың
ерекшелігін көрсететін, алдау мен ... ... ... атайды. Сонымен
алаяқтыққа нәтижесінде жәбірленушінің ... ... ... ... ... әсерінен мүлікті немесе мүлікке құқықты өз ... ... ... белгілі мүлікке қатысты жәбірленуші мен қылмыскер
арасындағы байланыстың бар ... ... ... ұры мен ... ... белгілі мүлікке байланысты
ешқандай әңгіме болуы мүмкін емес, ешқандай өз еркімен беру ... ... ... ... ерекшелігі әрекеттің жасырын тәсілі болып
табылады.
Осыған орай ұрлық пен алаяқтықтың негізгі ... ... ... ... ... ... барлық жағдай да жасырын
жасалады, алаяқтық нәтижесінде қылмыскердің мүлкін алу ... ... ... және алдауға негізделеді.
2) ұрлықтың объектісі адам еңбегі сіңірілген кез келген мүлік, ал
алаяқтықтың затына мүліктен ... ... ... та ... ... үшін қылмыстық жауаптылық 14 жастан алаяқтық үшін 16 жастан
басталады.
Ұрлық тонау және қарақшылық
ұрлық меншік ... ... ... ... ал ... ... мүлкін ашық талан-тараждау. осыған орай мүлікті ... ... ... жасалатын ұрлықтан ажыратылатын тонаудың анықтаушы
белгісі болып ... ... ... ... ... тұрған басқа
тұлғалардың көзінше ашық ... ... ... ... А. ... ашық ... күш ... жасаған талан-таражды
барлық уақытта ұрлыққа қарағанда егер ұрлаушы жәбірленушінің немесе басқа
тұлғалардың тарапынан ... ... ... ... туралы
айтқан.
ұрлықты, күш қолданудағы тонаумен және қарақшылықтан ажырату туралы
сұрақ көп маңызға ие. Бұл әрекеттер ... ... қол сұғу ... ... объектісі меншік қатынастары болса, күш қолданумен
тонау мен қарақшылықтың объектісі ретінде меншік иесінің ... ... ... ... күш ... немесе сондай күш қолданамын деп
қорқытып талан-тараждауда меншік қатынастарынан басқа жәбірленушінің ... ... жеке ... мен ... ... ... өмірі мен денсаулығы) танылады.
Заң әдебиетінде көп уақыт бойы қол сұғу объектісі бойынша ... ... ... көзқарас қалыптасып келді. Бұл көзқарас М.
М. ... мен А. ... және ... да ... ... ... ... мен қарақшылықтың қосарланған ... ... ... ... ... ... тергеуімен тәжірибеде ұрлық белгісін көрсететін әрекетті тонау деп
немесе керісінше сараланған қателіктер жиі кездеседі.
қарастырылып отырған қылмыстарды ажыратқанда алғашында ұрлық белгілері
бар ... ... ... немесе қарақшылыққа ауымуы мүмкін.
Мысалыға, троллейбуста тұлғаның әмиянын ұрлап ... оны ... ... туралы айқайласа, ал ұры әмиянды тастамастан ... ... ... ... отырған қылмыстардағы бәлгілі айырмашылықты кінәнің
мазмұнынан қарауға ... ... ... ... күш ... жасаса, тонауда кінәлі өмірге және денсаулыққа қауіпті күш қолдануы
немесе күш қолданбауы мүмкін. Қарақшылықта қылмыскер тұлғаның ... ... ... күш ... ... орай ... ... қылмыстардың айырмашылығы
төмендегідей:
1. ұрлық жасырын, ал тонау ашық жасалады.
2. ұрлықта тұлғаға күш қолданылмайды, тонауда өмір мен ... ... ... ... Қарақшылық барлық уақытта жәбірленуші
өмірі мен денсаулығына қауіпті күш қолданумен жүзеге асырылады.
3. ұрлықтың объектісі ... ... ал ... мен ... меншікпен қатар жәбірленушінің өмірі мен денсаулығы (күш
қолданып ттонауда жеке ... мен ... ... ... мен денсаулығы).
Қорытынды
Меншік кез келген мемлекетке материалдық негіз ... ... ... және ... ... ... ... ретінде
қызмет етеді. Меншік өзінің міндетін орындауы үшін ол ... ... ... жолында шешімді күрес жүргізуді қажет деп санаған.
Мемлекет барлық уақытта меншік иесінің мүлкін қол сұғушылықтан қорғау
жолында шешімді күрес жүргзуді қажет деп ... ... ... ... ... біріне меншіктің барлық
түрін қорғауды күшейту ... ... ... ... қол ... заң ... ... қатаң жазалап, қылмыспен келтірілген
материалдық шығынды толық өндіруді ... ету ... ... ... ... ... талан-таражбен
байланысты жүзеге асырылатын қылмыстар жатады.
Жалпы алғанда талан тараж дегеніміз пайдакүнемдік мақсатта меншік
иесінің мүлкін, ... ... ... залал келтіре отырып, кінәлінің
өзінің немесе басқа адамдардың ... ... ... алуы ... ... ... ... тұлғаның бөтеннің мүлкін алуы, алудың
заңға қайшылығы, қайтарымсыздық, пайдакүнемдік мақсаттан құралатын ажырамас
белгілерін бөліп ... ... ... ... ... кең ... түсінік беру
үшін онымен байланысты қылмыстарды жеке нысандар мен түрлерге бөліп әр
нысанның өзіне тән ... орай ... ... ... ... ... орналастырған, олар: ұрлық, сеніп тапсырылған ... алу ... ... ету, ... тонау, қарақшылық деп бес нысанға
бөлінген.
Ал түрлеріне орай ... ... және ірі ... ... ... ... орай ... қылмыстық қол сұғушылық затына
негіздеп қарапайым заттарды, ерекше ... ... ... ... оқ ... жарылғыш заттар мен жару құрылғыларын,
есірткі немесе жүйкеге әсер ететін заттарды ... деп ... ашып ... ... қауіптілік дәрежесіне орай әрқайсысын
арнайы тарауларға орналастырған, бұларға қоса ... ... жеке ... ... ... ... түрі ... құжаттарды, мөрлерді,
мөртаңбаларды ұрлағаны үшін жауаптылық көзделген.
Осы талан-таражға байланысты айта ... ... ... ... ...... терминінің ұрлау деп жазылып, яғни барлық талан
тараждың нысандарының ұрлықтың нысандары ... ... ... ... ... ... қылмыстық кодекстегі талан таражды ұрлау емес талан
тараж деп өзгертуге ұсыныс жасаймын, бұл 1959 жылы ... 1998 жылы ... ... ... ... кодекс пен 1998 жылы 1 ... ... ... ... ... деп келтірілген
терминді қазақшаға аударғанда ұрлау деп ... ... ... ... ... ... ... көп тараған жеке нысаны-ұрлық, яғни бөтеннің мүлкін
жасырын талан тараждау ... ... ... әрекеттің қылмыс болып табылуы үшін құрам элементтері
түгел болуы керек соған сәйкес ұрлықтың объектісіне меншік қатынасы, ... ... кез ... ... және қозғалмайтын қарапайым түрдегі
заттар жатады ұрлықтың ... жағы ... ... күш ... ... ... ... жасаушы тұлғаның жасаған әрекетінің есеп беруі мен басшылық
етуінің ерекшелігіне байланысты ... ... ... 14 ... есі ... жеке ... танылады.
Ұрлық субъективтік жағынан тікелей бағытталған пайдакүнемдік мақсатпен
ерекшеленеді.
Осы ұрлықтың сараланушы белгі ... ... ... ... ... ... ... белгілер танылады.
Олар адамдар тобының алдын ала сөз байласуы бойынша немесе ... ... ... қызметтік не өндірістік үй жайға, қоймаға заңсыз кірумен
және ұйымдасқан топ ... ірі ... ... ... ... не қорқытып
алушылық үшін бұрын екі немесе одан да көп рет ... адам ... ... деп ... ... ... ... жататын, қол сұғу объектісі мен
заты ортақ, талан тараждың нысандарынан ұрлық жасалу тәсіліне орай маңызды
айырмашылыққа ие. Ұрлықтан ... ... ... ... иеленіп алу
немесе ысырап ету қылмысы субъектісі және ... ... яғни ... 16 ... толған тұлға мен мүліктің кінәліге ... ... ... алаяқтықта заты ретінде мүлікпен қоса мүлікке құқық
танылады және алаяқтық сенімге қиянат ете ... ... ... ... субъектісінің 16 жасқа толу міндетті шарт.
Талан тараждың келесі ... ... ашық ... ... күш
қолданумен жасалса, ұрлық жасырын тәсілмен, күш қолданусыз жасалады.
Ұрлықтың мәнін ашу мақсатында оған ... ... ... жай күиі Қазақстан Республикасында соңғы бес жылдық есеп бойынша
1998 жылы жүз мың тұрғынға ... 60,624 ... 2002 жылы ... жалпы
саны 48,995 құрайды, соның ішінде тұрғын жайға кіріп ... 1998 жылы ... 2002 жылы 15,479 ... ... ... ... ... себептер пайдакүнемдік ниетпен
материалдық ... ... ... ... ... ... ... табады.
Осыған қоса тұлғаның виктимологиялық жағдайын айта кетуге болады, яғни
бұл жерде ұрлықты жасауға тұлғалардың өздерінің ... ... ... ұрлықты жасаушы пайдакүнем қылмыскер ... ... ... ұрлықты жасау тәсілі бойынша арнайы атауларға ие болып
маманданған ұрылар ... ... Бұл ... ... ... жазалағаннан гөрі, алдын алу шараларын қолданғанның
қоғамдағы қылмыстылықты жоюға әсері өте ... ... ... ... ... Конституциясы. Алматы., 1995 ж.
2. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі Алматы,1998ж. 01 ... ... ... ... ... ... бөлім)
Алматы,1995ж.01 наурыз.
4. Қазақстан Республикасының Жоғарғы сот Пленумының «Бөтеннің мүлкін
ұрлауды саралаудың кейбір мәселелері «туралың 1996 жылғы 25 ... 1997 жыл 2 ... №3 ... ... ... ... к ... кодексу Республики Казахстан. Караганда 1999
г.
Арнайы әдебиеттер:
1. Владимиров В.А. Ляпунов Ю.И. ... за ... на ... ... ... ... лит. ... Владимиров В.А. Ляпунов Ю.И. Социалистическая собственность под
охраной закона. Юрид. лит. ... ... Г.А. ... ... ... ... 2-ое
испр. и допол. Москва., Юрид. лит. 1974 г.
4. ... А.А. ... ... с хищениями Харьков 1975 г.
5. ... З.С. ... Р.К. ... ... ... ... путем проникновения в помещения или иное хранилище Ташкент.,
1991 г.
6. Советское Уголовное право (особенная ... ... 1962 ... ... А.А. ... о ... по ... уголному праву
Москва., 1961 г.
8. Владимиров В.А. Преступление против личной собственности граждан.
Москва Юридическая лит. 1974 г.
-----------------------
[1] Қазақстан Республикасыны» ... ... 188 ... ... ... ... за ... личного имущества»
Москва 1958г., стр 46
[3] В. А. ... ... ... ... ... ... стр. 22
[4] Сонда., 260 бап
[5] Қазақстан Республикасыны» қылмыстық кодексi 324 бабы
[6] ²азақстан Республикасыны» Жо¹ар¹ы Сот Пленумыны» 1996ж., 25 ... ... ... ... ... м¸селелерi туралы
қаулысыны» 3 тарма¹ы
[7] ²азақстан ... ... ... 178 ... В. А. ... ... похищении личнего имущества» Москва,
1974г., стр. 46
[9] В. С. Шикунов «Кража и ответственность» Минск 1978г., стр. 27

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұрлық қылмысының криминологиялық мәселелері67 бет
Кәсіпорын бухгалтериясында ТМҚ-ды есепке алу31 бет
«Мемлекет нысаны түсінігі, түрлері және ерекшелігі»68 бет
«ҚазАгроҚаржы» АҚ-на қарыз нысанында қаржыландыру алуға өтінімдерді қарау үшін ұсынылатын инвестициялық жобаларға арналған бизнес-жоспар12 бет
«Қаржы » пəн бойынша сырттай оқу нысанында оқитын студенттерге өзіндік жұмыстарды орындауға арналған əдістемелік нұсқасы11 бет
«Қаржы менеджмент» пəн бойынша сырттай оқу нысанында оқитын студенттерге өзіндік жұмыстарды орындауға арналған əдістемелік нұсқасы24 бет
«Құрылыс нысанындарындағы өрт қауіпсіздігі»31 бет
Абайдың өлеңдерді аударғандағы аудармашылық таланты20 бет
Азаматтық-құқықтық шарттар мәміленің құқықтық нысаны ретінде22 бет
Акционерлiк қоғам-заңды тұлғаның ұйымдық-құқықтық нысаны ретiнде42 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь