ХІХ ғасырдағы шетел әдебиетінің тарихы

Франциядағы романтизм тағдырының өзіндік ерекшелігі аталмыш жалпыеуропалық қозғалыстың XVІІІ-ХІХ ғасырлар тоғысында пайда болуына және дамуына қоғамдық және рухани алғышарттар қалыптастырған осы елде өзге ірі еуропалық әдебиеттерден, атап айтқанда, неміс және ағылшын әдебиеттеріне қарағанда романтизмнің дүниетанымдық-көркемдік жүйе ретінде толыққанды түрлеріне кейінірек қол жеткізуіне байланысты. Демек, Франциядағы романтизмнің ұлттық тағдырының ерекшеліктерінің түп-тамыры осында жатыр.
Француз романтизмінің даму барысының өзіне ғана тән сипатын терең ұғыну үшін мәселенің екінші жағы да аса маңызды. Романтизм «сыртқы шындық пен жалпы дүниеге» (Гегель) жеке адамды қарсы қоятын таным ретінде француз буржуазиялық революциясының басталуы қарсаңындағы дәуірде кездейсоқ пайда бола қойған жоқ. Оның революциялық рухы романтиктерге қанат бітірсе, буржуазиялық астары олардың көңіліне сезік ұялатты, ал рухани «арақашық жақындығы» шешуші міндет атқарды. Германияда, әсіресе, Англиядағы романтикалық қиялшылдық белгілі дәрежеде уақыттық және кеңістік тұрғыдан алғанда сол тұстағы өмірден біршама тыс тұрды. Ал француз романтизмінің құрылымы, ең алдымен, өз уақыт кезеңінің тезінен өтіп, заманымен үндестік тауып отырды. Тіпті онда өзін қоғамға қарсы қойған тұлғаның типтік бейнесі жасалғанның өзінде, сол қоғамның өз уақытының адамы туралы сөз қозғалады.
ХХ ғасырдың 30-шы жылдарында француз әдебиеті мен рухани өмірінің аса қуатты бөлігінің біріне айналған реализм өз кезегінде көптеген романтиктер шығармашылығының дамуына игі әсерін тигізді, атап айтқанда, ол кемелденген Мюссе, Жорж Санд, Гюго шығармашылықтарынан көрініс тапты.
Енді француз романтизмінің жаңа заманы, романтикалық идеялар мен
        
        ХІХ ғасырдағы шетел әдебиетінің тарихы
Романтизм дәуірі
Француз романтизмі
Франциядағы романтизм тағдырының ... ... ... ... ... ... ... пайда болуына және
дамуына қоғамдық және ... ... ... осы елде өзге ... ... атап ... неміс және ағылшын әдебиеттеріне
қарағанда ... ... жүйе ... толыққанды
түрлеріне кейінірек қол жеткізуіне байланысты. ... ... ... ... ... түп-тамыры осында жатыр.
Француз романтизмінің даму барысының өзіне ғана тән сипатын терең ұғыну
үшін мәселенің екінші жағы да аса ... ... ... шындық пен
жалпы дүниеге» (Гегель) жеке адамды қарсы қоятын ... ... ... революциясының басталуы қарсаңындағы дәуірде кездейсоқ пайда
бола ... жоқ. Оның ... рухы ... қанат бітірсе,
буржуазиялық астары олардың көңіліне сезік ұялатты, ал ... ... ... ... ... Германияда, әсіресе, ... ... ... ... ... және ... тұрғыдан
алғанда сол тұстағы өмірден біршама тыс ... Ал ... ... ең ... өз ... ... ... өтіп, заманымен үндестік
тауып отырды. Тіпті онда өзін қоғамға қарсы қойған тұлғаның типтік ... ... сол ... өз ... ... туралы сөз қозғалады.
ХХ ғасырдың 30-шы жылдарында француз әдебиеті мен рухани өмірінің аса
қуатты ... ... ... ... өз ... ... ... дамуына игі әсерін тигізді, атап айтқанда, ол кемелденген
Мюссе, Жорж Санд, Гюго шығармашылықтарынан көрініс тапты.
Енді француз ... жаңа ... ... ... ... тазалану, жаңғыру, түрлену, түрлеу, яғни қайта өрлеу дәуірі келіп
жетті. Табиғаты терең, мазмұны сан алуан, пішіндік ... қыры көп ... ... ... ... ... ... шығармалар
қатарынан Альфонс Ламартин, Виктор Гюго туындыларын айрықша атап көрсетуге
болатыны ... ... ... ... ... өзіндік бітім-
болмысы аталмыш ақын-жазушылардың шығармашылығымен тығыз байланысты.
Альфонс Ламартин (1790 – 1869)
Шығармашылық ғұмырнамасы. ... ... ... поэзия
көкжиегінде ХІХ ғ. 20 жылғы ең жарық жұлдызының бірі ... ... ... танымал өлең жинақтары “поэтикалық ойлар” (1820), “Жаңа
толғаныстар” (1823), “Поэтикалық және діни ... (1830). Бұл ... де ... ... Бональдқа арналған одалар болғандықтан және
оның ... діни ... көп орын ... ... оны ... ... деп ... әдеби ғана емес, саяси ... да ... ... Ол ... ... да, ... ... де
жарқырап көзге түсті. Бірақ Июль революциясы қарсаңында Ламартин күтпеген
жерден өзінің ... ... ... саясатымен келіспейтіні туралы
мәлімдеме жасап, қызметінен кетілді де, Июль революциясына ұстамды болса да
қолдау танытып, ... ... ... ... әу бастан-ақ Ламартиннің әуезді де мұңға толы
өлең- жырларынан тек діни және ... ... ғана ... ... да
өз жүректеріне тым жақын ырғақтарды сезініп, соларды бағалай білген еді.
Ламартин ... ең ... ... ерекше бір ойшыл, сезімтал,
даңғазасыз, оқшаулығы басым ақын ретінде көрінді. Оның ең ... ... ... өзі сол кезеңде жоғары классикалық үнді одаларының
немесе рококо ... ... ... ... қалыптасқан
француз поэзиясы үшін жаңалық еді.
Алайда бұл өлеңдердегі ... ... әуез шын ... ... сөз ... жоққа шығармайды, тек оны өзгеше бір ... ... Жан ... ...... ақыны. 1798 жылдан бастап өлең жаза бастаған. ... ... ... сияқты көтеріңкі жанрларды жасаушылардың бірі. Оның өлеңдері
марш әні, үндеу әні, памфлет әні, ... ән, ... ... ... Реставрация дәуірінде Беранже өзінің уытты сатираларында ... ... аз»), ... ... топас дворяндарды («Маркиз де
Караба», «Ақ кокарда»), католик дін иелері мен иезуиттерді («Әулие ... ... ... ... ... қайшоқпарын селтіре
сынады. Оларға қарсы Наполеон солдаттарының («Қарт сержант», «Қарт капрал»)
ұнамды бейнелерін ... және ... ... ... адал ұлдары деп
есептейді. Осындай еркін байлылығы мен ... ... ... екі рет
сотталып, абақтыда отырады. Беранже 1830 жылғы шілде революциясына қатысты,
оның жеңісін жырлады. Ақын ... ... ... ... ... ... ... Солардың басшыларын мадақтады. 1840 жылы
халық ... оның ... су» атты ... ... сезіледі. К.Маркс
Беранжені «өлмейтін ақын» деп ... ... ... оның әдеби мұраларын жоғары ... ... ... рет орыс ... ... Н.И.Дмитриев пен А.А.Дельвиг болды. 1850
ж. В.С.Курочкин мен М.М.Михайлов аударған өлеңдері халық ... ... ... ... ... ... В.Левик,
Вс.Рождественский де Беранже өлеңдерінен тамаша ... ... ... өлеңдері қазақ тіліне аударылды.
Виктор Гюго (1802 -
1885)
Француз романтизмі тарихының Қайта жаңғыру дәуірінде ... ... ... ... ... орын ... ... Гюгоның
есімі 20-шы жылдардың аяғында Франциядағы романтикалық қозғалыстың
символына айналды. Оның ... ... ... ... ... манифестерінің бірі деп қабылданды, ал «Эрнани» драмасының қойылымы
әдебиетке романтизмнің ... ... ... ... Өз бойына таусылмас
қажыр-қайрат пен табиғи талантты біріктірген Гюго француз әдебиетін өзінің
даңқымен аспандатып жіберді. Ол ... ... ... ... жаза ... болғандай. Алғашқы одалар жинағы (1822), кейінірек балладалармен
толықтырылып отырып, 1828 жылға дейін ... төрт рет ... ... және ... ... жазылған алғысөздер, 1819 жылы өзі
шығарған «Conservateur litteraire» ... ... ... ... да ... жарық көрген әдеби-сын мақалалары оны жаңа ... ең ... ... біріне айналдырды.
Гюго романтизмі – жазушының дүние-болмысты қабылдауымен, суреткердің
өмірдегі орны туралы түсінігімен тығыз байланысты. ... да ... Гюго да ... ... ... кәміл сенеді.
Өзгелер сияқты ол да қоршаған орта ... ... көре ... әлемдік тәртіптің негізіне ... ... ... ... Гюгоны өзіне тартпайды. Жеке адамның әлемге
жазмыштық ... ол үшін ... ... ... «екі ... ... таба алмау да, жалпы оған жат. Гюго ... ... ... бірақ олардың қашанда жалғаспалы (сериялы) қатерлі
кездейсоқтықтар мен ... ... ... ... тегін емес.
Бұл кездейсоқтықтар сырт қарағанда ғана ... боп ... ... өркениетпен жетілудің игілікті жалпы ұлы заңдарының кездейсоқтық
еместігіне ... ... тұр. Гюго ... ... ... пен ... дамуының
нақты қай жерінде трагедияға соқтырған кемшілік кеткенін және оны қалай
түзетуге ... өте ... ... ... 20-шы жылдардың басындағы сыни
жазбаларында ол жазушының парызы туралы ... ... ... ... ... ... Скотт туралы», 1823), жазушының ... ... ... және ... ... ... болуы керек» (1823)
деген ойларын айтқан болатын. Гюго ... бұл ... ... ... ... ... Ол осы бір сын ... өз бойындағы ерте кездегі
монархизмнің ... ... ... ... ... ... ... ойлары оны ағартушылық дәстүрлермен тікелей
байланыстырады.
Гюго шығармашылығының бәрін түгел қамтуға, ... ... ... ... тұруға деген ұмтылысы және жаңа ... ... ашу мен ... ... ... білуі – осының бәрі ... ... етіп ... ... ... ... емес,
әлемді бар күйінде қабылдауды (мироприятие) көздеген ... ... ... ... Гюго жаңа ... ... ... кеңінен дәлелдеп, ал эпопея антик заманының табысы деп бағалады.
Оның өзінің де ... ... ... соның ішінде
лирикаларына да буырқанған драматизм тән. Бірақ осы драматизмнен ... ... ... ... ... деген мақсаттан туған эпикалық ынта ... Бұл ... ... ... ... ... құдайана
соборынан» («Собор Парижской богоматери») бастап және лиро-эпикалық
топтамаларға ... ... ... ... ... ... жыл» («Грозный год») дейінгі жалпы ... ... ... бар. Гюго ... түп ... ... кеңдік жатыр.
Гюгоның алғашқы одаларынан классицистік эпика дәстүрлер айрықша
сезіледі. Гюго ... ... ... ... ... өнеге алған ақын романтикалық поэтиканың мүмкіндіктерін қуатты
түрде сынақтан ... ... ... ... одалар классицизмнің ең
бір жексұрындық (одиозные) бедер-белгілерінен арыла бастады. Одаларға,
көбіне, орта ... ... ... ... ... көне аңыздар
мен халықтық наным-сенімдерге құрылған балладалар келіп қосылады ... ... «Бюг ... ... Ган» ... «жергілікті
айқын көрініс» («местный колорит») поэтикасы маңызды роль атқарды. «Шығыс
әуендері» («Восточные ... ... ... романтикалық экзотизм
салтанат құрады. Ақын классикалық өлеңнің формалық қаңқасын ... ... Ол ритм мен ... ... ... ... жасай
отырып, ой мен оқиғаның қозғалысын ырғақтың өзімен беруге ұмтылады. ... ... ... ... ... ... ... жас Гюгоның ең
жемісті поэтикалық жаңалығы – оның өлеңді «азат етуінде» болып табылады.
Ламартин мен ... ... оның көп ... ... және еріктілеу
болып келеді. Бұл француз лирикасының ырғақтық байлығының ... де ... ... ... ... ... ... өз
лирикасы) жол ашты.
Романтикалық қозғалыстың жалпы арнасында Гюгоның тарихқа ... ... ... еді. Атап ... ... дүниетанымы, «адам және
әлем», ... және ... ... ... осы ... ... санасына халық тарихтың шынайы күші деген ой орын тебеді.
«Бюг Жаргальда» ол әзірше бойға үрей мен ... ... ... ... бұл көтерілістің салдары – қысымшылық, қатыгездікке қатыгездікпен
жауап беру деп түсіндіреді. Ал кен қазушы-бүлікшілерді суреттеген ... ... үн одан гөрі ... ... ... ... өлең-жырлар түрік езгісіне қарсы грек халқының ерлік күресіне
арналған.
Тарих тақырыбы мен халық ... ... ... соборы» (1831)
романында бір-бірімен аса кеңінен тоғысады. Әрине, мұнда алғашқысы, яғни
тарихи өркениет ... ... ... ... Бұл ... символикалық
бейне ретінде алынған собор архитектурасының «тас» тілін ... ... ... ... Клод ... ... жан титықтатын ілімінің
бейнесі арқылы берілген схоластиканың өлі тілін әріп пен ... ... ... ... ауыстырып, жаппай және жоспарлы сауат ашуға
бастайды.Ол сонымен ... ... ... («отверженные»)
Эсмеральда мен Квазимодо бейнесіндегі асқан ... ... ... Бұл жерде халық әлі де алаңдағы қара бұқара ретінде
көрінеді, ол – ... ... ... ... ... ... («бұзақылығымен») қорқытатын топ. Қалай болғанда да, Гюго
бұл бұқараны ... мен ... ... ... ... ... соқыр белсенділіктің өзінде әділдік ... ... ... ... ... ... ... пародия, былайша
айтқанда, ресми әділ сот жүйесін ұжымдық түрде күлкіге айналдыру (ресми
соттың Квазимодоны ... ... ... жалпы контексінде осылай
түсіну қажет). Ал соборға басып кіретін көріністе бұл стихиялық күш – ... ... ... ... ... ... қозғалыс.
20-шы жылдардағы Гюго жүріп өткен жол – бұл ... ... және ... да ... ... толы ... түйсіну жолы. Оның
түсінігінде, тарих ... ... ғана ... ... ... та, ... және оның «тәртіптеріне» үміт арту ... ... үміт ... ... әрі тұрақсыз,
болмыстың байланыссыздығын өткір сезінетін романтикалық өнер шын мәнінде де
заманауи. Бірақ тәртіптілік пен үйлесімділік ... өзі Гюго үшін ... ... бір ... әрі ... әрі ағартушылық борышына
деген сенім өте берік. Сондықтан да Гюго романтикалық құралдар ... ... ... ... ... талпыныс жасады. Ол, ең алдымен,
драмалық қарама-қарсылық пен гротеск идеясын қолға алды ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XVIII ғасырдың екінші жартысы мен XIX ғасырдағы Қазақстан мәдениеті9 бет
Абай өлеңдеріндегі кірме сөздердің қолданылу ерекшеліктері мен мағыналары8 бет
Абай, Шәкәрім мұрасындағы рухани тұтастық немесе жантану ілімі жайында7 бет
Р.Л. Стивенсонның «Қазына аралы» романының қазақша аудармалары47 бет
ХІХ ғасырдағы қазақ әдебиетінің тарихы, зерттелуі11 бет
ХХ ғасырдың бас кезіндегі іс-қағаздар18 бет
"Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері"3 бет
"Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері."6 бет
18 ғасырдағы ерте буржуазиялық мемлекеттер(еуропа), Британдық Үндістан(18-19 ғғ.)5 бет
18 ғасырдағы қазақ әдебиетінің даму жөніндегі сипаты18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь