Бағалы қағаздар нарығындағы қызметті жүзеге асыру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

І. Бағалы қағаздар мен қаржы нарығы

1.1. Қаржы нарығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4.7

1.2. Қаржы нарығының мәні және оның құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8.10

1.3. Бағалы қағаздар нарығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11.15

1.4. Валюта нарығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16.19

ІІ. Бағалы қағаздар нарығындағы қызметті жүзеге асыру.
2.1. Қарыз нарығы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...20.22

2.2. Қор биржалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23.24

2.3. Бағалы қағаздар нарығын жетілдіру жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25.26

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27.28

Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..29

Қосымша ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30
Кіріспе.
Қаржы нарығы - құнды қағаздар айналысына байланысты экономикалық қатынастар және мемлекеттің бүкіл ақша қорының жиынтығы. Ол нарық қатынастарының құрамды бөлігі болып табылады және тауар, несие, валюта,сақтық және тағы басқа капитал, жұмыс күші, тұрғын үй, алтын нарықтарымен байланысты болады. Қазіргі кезде дүние жүзінде АҚШ, Еуропа бірлестігі мен Жапония қаржы нарығының ең үлкен қорларын иемденуде. Ал Қазақстанның нарықтық экономикаға өтпелі кезеңінде оның қаржы нарығының қоры мол, өзінің өркендеуіне байланысты жетеді деуге әзірше ерте. Қаржы нарығы біріне-бірі байланысты және бірін-бірі толықтырып тұратын, бірақ әрқайсысы өз алдына қызмет жасайтын үш нарықтан тұрады: қолма қол ақша нарығы, несие капиталының нарығы және бағалы қағаздар нарығы.
Қаржы нарығының ұғымы көбінесе кең түрде, оған ақша несие, валюта нарықтары қоса түсіндіріледі. Мұның өзі қаржыны ақшаға тең санат ретінде қарастыратын дүниежүзілік практикаға байланысты.
Қаржы нарығының айырмашылығы ақша нарығы төлем қаражаттарының нарығы болып табылады, ол қолма-қол ақшаны ғана емес, сондай-ақ қолма-қол емес төлем қаражататрының оның ішінде қысқа мерзімді банк несиесін қамитды.
Қаржы нарығының негізінен ұзақ мерзімді сипаттағы міндеттемелер немесе куәліктер нарығы болып табылады. Қаржы нарығы кейде қор нарығы деп те атайды. Ақша мен несие нарықтары әдеттегідей айналым активтерінің қозғалысына қызмет етеді.
Қаржы нарығы қызмет жағынан алғанда кәсіпорындардың, банктердің, мемлекеттің құнды қағаздар сату арқылы халықтың бос қаржысын жинап, қайта бөлуді қамтамасыз ететін нарықтық қатынастар жүйесі.
Қолданылған әдебиеттер:

1. «Құнды қағаздар және қор биржасы туралы» ҚР Президентінің заң күші
бар Жарлығы

2. «Инфраструктура финансового рынка» Саясат № 3 2003

3. Жүнісов Ө., Байжомартов Ү.С, Нарықтық экономика негіздері

4. Шеденов Ө.Қ., Жүнісов Б.А., Комягин Б.И., Жалпы экономикалық
теория Алматы, 1999

5. Міржақыпова С Банктегі бухгалтерлік есеп Алматы, 2004

6. Құнтөлеуов А Бухгалтерлік есеп негіздері Ақтөбе, 2002

7.Карташев А.Г. Как заработать деньги? Фондовая биржа и финансовые рынки, М., 1991

8. Дробозина Л.А. Общая теория финансов, М, Банки и биржа, 1995
        
        Жоспар:
Кіріспе.....................................................................
.................................................3
І. Бағалы қағаздар мен қаржы нарығы
1.1. ... ... ... мәні және ... ... ... ... ... қағаздар нарығындағы қызметті жүзеге асыру.
2.1. Қарыз
нарығы......................................................................
.....................20-22
2.2. Қор
биржалары...................................................................
.......................23-24
2.3. Бағалы қағаздар нарығын жетілдіру
жолдары.......................................25-26
Қорытынды...................................................................
....................................27-28
Пайдаланылған
әдебиеттер..................................................................
................29
Қосымша.....................................................................
...........................................30
Кіріспе.
Қаржы нарығы - құнды қағаздар ... ... ... және ... бүкіл ақша қорының жиынтығы. Ол нарық
қатынастарының құрамды ... ... ... және ... несие,
валюта,сақтық және тағы басқа капитал, ... ... ... үй, ... ... ... Қазіргі кезде дүние жүзінде АҚШ, Еуропа
бірлестігі мен Жапония қаржы нарығының ең ... ... ... ... ... экономикаға өтпелі кезеңінде оның ... ... мол, ... ... ... ... деуге әзірше ерте. Қаржы
нарығы біріне-бірі байланысты және бірін-бірі толықтырып ... ... өз ... ... ... үш ... тұрады: қолма қол ақша
нарығы, несие капиталының нарығы және бағалы қағаздар нарығы.
Қаржы нарығының ұғымы көбінесе кең ... оған ақша ... ... қоса ... ... өзі қаржыны ақшаға тең санат ретінде
қарастыратын дүниежүзілік практикаға байланысты.
Қаржы нарығының айырмашылығы ақша нарығы төлем ... ... ... ол ... ... ғана ... сондай-ақ қолма-қол емес
төлем қаражататрының оның ішінде қысқа мерзімді банк несиесін қамитды.
Қаржы нарығының ... ұзақ ... ... ... ... нарығы болып табылады. Қаржы нарығы кейде қор нарығы ... ... Ақша мен ... нарықтары әдеттегідей айналым активтерінің
қозғалысына қызмет етеді.
Қаржы нарығы қызмет жағынан алғанда кәсіпорындардың, ... ... ... сату ... ... бос ... жинап, қайта
бөлуді қамтамасыз ететін нарықтық қатынастар жүйесі.
І. Бағалы қағаздар мен қаржы ... ... ... өзіне тән инфрақұрылымы және жаңа принципті ақпаратты
ағымы бар күрделі экономикалық қатынастар саласы. Сондықтан қаржы ... үшін ... ... ... ... ... құру және
ақпаратпен қамтамасыз етуге ... ... ... зерттеу
қажеттілігі пайда болды.
Қаржы нарығы сату-сатып алу обьектісі болып спецификалық тауарлар ақша
және бағалы қағаздар болып табылады.
Қор биржасы бағалы қағаздар ... ... ... және сатып
алынатын, өзінің тұрақты орны мен жұмыс ... бар, ... ... түрде әрекет жасайтын қаржы мекемесі. Қор биржасы, негізінен
шығарылған және айналыста ... ... ... ... екінші кезектегі
бағалы қағаздар нарығына қызмет етеді. Қор биржасына оның ... ... ... ... бірінші класты бағалы қағаздар
жіберіледі. Нарықтық экономиканың ... ... бола ... қор ... қағаздарды сату арқылы уақытша бос ақша құралдарын жинақтап таратуға
жағдай жасайды. ... ... ... сатып алу –сату биржалық курс
негізінде жүзеге ... ... ... қор ... ... ... ... сатылу бағасы. Биржалық курс дивиденттің
шамасынан тікелей тәуклділікте, ал ... ... кері ... оны мына ... ... ... болады:
Ан = Д/ Кп*100%
Бұнда Ан-акция нарқы немесе биржалық курс
Д-дивиденд
Бұл формула экономикалық мағынасы мынада: егер акцияны сатып ... ... тең ... ... ... оның ... акция нарқына тең
сома салуына тура ... ... ... ... ... ең ... ... көрсеткіші Доу-
джонс индексі болып табылады. Ол ХІХ ғасырдың аяғынан бері ... ... ... ... келе ... ... бір топ аса ірі
компанияларының акциялар курсының орташа көрсеткіші.
Қалыптасып келе жатқан ... ... ең ... элементі-бағалы
қағаздар болып табылады. Оны акционрелік қоғамдар мен ... ... ... ... және тағы ... түрінде шығарады. Осы
бағалы қағаздарға ... ... да ... берейік, онсыз қаржы
нарығының мәнін түсіну ... ... ... ... дегеніміз, акционрелік қоғам капиталына белгілі
бір мөлшерде ... ... және ... түрінде табыс алып отыру
құқын куәландыратын ... ... Ал ... ... ... ... ... мағынаны береді. Дивидент акция иесінің, яғни
акционерлік қоғам ... ... ... басқаш айтқанда
акционерлік қоғам пайдасының белгілі бір бөлігі.
Акциялар категриялары ... ... ... ... ... акциясы, кәсіпорындардың акциясы және акционрелік қоғамдардың
акциялары. Еңбек ... ... ... құқы ... ... ұжымдық кәсіпорындарда болады. Еңбек ... ... өз ... ... ғана ... ... ұжымына мүше емес азаматтарға берілмейді.
Кәсіпорынның акциялары еңбек ұжымының ... ... құқы ... ғана ... сонымен бірге кооперативтер одақтарымен,
коммерциялық банктермен, ... ... және ... ... де ... ... ... кәсіпорын мүлкінің барлық сомасына
немесе оның жарғылық қорына шығарылады, сондықтан меншіктің ... ... ... ... ... ... ... кірісті оның иесіне төлеу жөніндегі
міндеттеме. Мұндай бағалы ... ... ... ... ... оның ... ақша қаражатын салғанын куәландырады және соған
белгіленген проценті төлеу уақыты көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... әдетте бірдей мөлшерде займның
барлық ммерзімі бойынша ... ... ... ... ... ... ... өтеу кезінде облигациялар сатып алынатын баға ... ... ... баға ... ... түрінде төленеді.
Облигацияның бірнеше түрі болады: мемлектетік, ... және ... ... Олар ... ... ... және пайызсыз (мақсатты), еркін айналатын және
айналым өрісі шектелген облигациялар болып та шығарылады.
Вексель заң бойынша ... ... ... Ол ... иесіне
вексель бойынша қарыз адамнан көрсетілген соманы белгілі ... ... бір ... ... ... құқық береді. Нарықты экономикада вексель
несие құралы және төлем қаржысы ертінде ... роль ... ал ... ... ... ... Вексельді басқа біреуге беру
индоссамент нысанындағы берілу жобасы ... ... ... ... ... ... жай және ... болып бөлінеді. Жай немесе
қарапайым вексель-бұл бір немесе бірнеше адамның белгілі бір ақша ... ... ... ... ... жазбаша міндеттемесі: жай
вексель ортақ жауапкершілікті бірнеше адамдармен берілуі мүмкін.
Аударылатын вексель ... бір ... ... ... ... ... бір ақша сомасын белгілі бірмерзімде төленетін жазбаша нысандағы
бұйрық болып көрінеді. Мерзімі көрсетілмеген аударылатын вексель ... ... ... ... ... вексельдің кең тарағанын атап
айту керек.
Депозиттік сертификат-бұл банкімен шығарылатын ақша нарығының құралы.
Мерзімде депозиттік сертификатта ... және ... ... ... ... ... жеңіл өтімді қысқа ... ... ... ... ... және ... ... қолданылады.
Депозиттік сертификаттар, көбінесе уақытша бос ақша қаржыларды орналастыру
құралы ретінде финанстік емес корпорациялармен сатып алынады.
Жинақ ... ... ... белгіленген мерзімі
өткеннен кейін оған берілген ... алу ... ... ... ақша ... ... ... туралы жазбаша куәлік.
Сертификаттар мемлекеттік банкпен және ... ... ... ... ... ... мерзімге немесе оны ... ... ... ... ... ... және мәлімдеуші сертификаты болып
та беріледі. Атаулы ... ... ... ал ... сату ... белгілі нысандағы банкіден ақша алатын немесе алу-беру шотына
белгіленген ақшаны аударуға нұсқау жазылатын ... ... ... ... есеп ... чектер деп айырады. Ақша чегі бойынша банктен қолма-
қол ақша алады. Есеп айыру чегі, чек ... ... чек ... ... ... ... ... ерекше бланкіге толтырылған банкке
берілетін жазбаша нұсқау болып табылады. Ол ... ... есеп ... ... Қаржы нарығының мәні және оның құрылымы.
Қаржы нарығы - ... ... ... ... ... Ол ... қатынастарының құрамды бөлігі болып табылады және
тауар, ... ... ... және т.б. капитал, ... ... ... ... байланыста болады.
Қаржы нарығының ұғымы көбінесе кең түрде, оған ақша, несие, валюта
нарықтары қоса түсіндіріледі. ... өзі ... ... тең ... ... дүниежүзілік айырмашылығы төлем қаражаттарының нарығы
болып табылады, ол қолма-қол ақшаны ғана емес, сондай-ақ қолма-қолсыз ... оның ... ... ... банк несиесін қамтиды.
Несие нарығы банкттердің орташа және ұзақ ... ... ... ... ... байланысты: бұған коммерциялық
несие де жатады.
Қаржы нарығы негізінен, ұзақ мерзімді ... ... ... ... ... табылады, олар қаражатты ұзақ мерзімге немесе
мерзімсіз жұмсалғанын немесе берілгенін яғни ... ... ... ... ... ... ... сондықтан да қор нарығы деп те
атайды. Ақша мен несие ... ... ... ... ... ... жағынан алғанда қаржы нарығы-кәсіпорындардың, банкілердің
мемлекеттің құнды қағаздар сатуарқылы халықтың уақытша бос ... ... ... ... ететін нарықтық қатынастар жүйесі.
Нарықтардың барлық тұрпаттарының өзара ... ... ... ... ... ... мыналар жатады:
1. реттелген тауар нарығының болуы, яғни тауарлар мен ... ... ... мен ... бойынша сұранымы мен ұсынысының тепе-
теңдігі;
2. Ұлттық банкі тарапынан ақша айналысын дұрыс реттеу; ... ... ... сондай-ақ қолма-қолсыз айналым эмиссиясына бақылау жасау
жатады;
3. несие нарығын жандандыру толық оны ... яғни ... ... ... орналастыру, несие ресурстарының қозғалысын
Ұлттық банкі проценттің есептік ставкасын коммерциялық банкілердің,
міндетті резерв нормасын белгілеу, ашық ақша ... ... ... ... ... ... ... алғышарттары болып табылады:
1. бәсекені дамытып, монополиялық үстемдікті шектеу мақсатымен меншіктің
барлық формасындағы, соның ішінде мемлектетік ... ... ... ... ... ... буындарына
неғұрлым кең дербестік беру;
2. қаржы ресурстарын қайта бөлуде мемлекеттің ролін қысқарту; ... ... ... ... азайту; кәсіпорындар
арасында қаражаттарды ведомстволық қайта бөлуді жою;
3. шаруашылық субьектілері мен халықтың құнды ... ... ... ... ... ... ... үшін ссуда қорын пайдалануды доғару;
республикалық және жергілікті бюджеттердің тапшылығы ... ... ... ... ... маңызы бос ақша қаражаттарын алып, оларды қайта бөлу
есебінен ұдайы ... ... ... ... ғана ... Оның
қызметі ресурстарды қайта бөлу түрінде кәсіпорындар арасында тіке
байланыс орнайды. Мұның өзі ... ... ... ... ... ... ... неғұрлым маңызды обьектілер ... ... ... ... ... инфляцияны тежейді, өйткені бюджет тапшылығын жабу үшін
үкімет ақша эмиссиясын ... ... ... ... олар ... ... ... және олардың бағасы сұраным мен
қамтамасыз етумен ... ... ... ... қор ... ... жұмыс
істеуі экономика дағдарысынан және онымен қабаттасқан инфляцияда болған
қиындықтарға кезігуде.
Инфляция елеулі әсер ететіндіктен, бағалы қағаздар қысқа ... ... ... ... тиіс. Баға ұдайы өсіп отыратындықтан, инвесторлар
ұзақ мерзімге ... ... ... жағдайында ұзақ мрезім
инвестициялар тауарға ... ... ... салынады.
Қаржы нарығы халықтың тұрмыс деңгейін төмен болғандықтан дамымайды.
Кәсіпорындардың төлем қабілеті ... ... ... ... ... салу
тиімсіз. Қаражаттың жетіспеуі қысқа мерзімді несиелер мен ... ... ... ... Нәтижесінде бағалы қағаздар
банкілердің ақша-несие операцияларымен бәсекелесе алмайды.
1.3. Бағалы қағаздар нарығы.
Бағалы қағаздар - өздерінің иесінің осындай құжаттар ... ... ... ... ... ақша ... Бағалы қағаздар жеке
құжаттар немесе есепшоттардағы жазбалар түрінде жүреді. ... ... ... ... ... мемлекеттік борыш міндеттемелер,
жинақ сертификаттары, вексельдер.
Акционерлік қоғамдар, ... ... ... ... айналым мерзімі белгіленбеген, иесіне кәсіпорын ұйымының табысының
бір бөлігін иемденуге құқығы берілетін бағалы қағаз акция деп аталады.
Бізде еңбек ұжымы, ... ... ... ... акциялар
пайдаланылады. Алғашқы екі түрі нағыз акция емес, бұл ... ... бос ... ... ... ... ұжымы акциялары кәсіпорын қызметкерлеріне ғана таратылып, ... үшін ақша ... ... Мұндай акциялар айналымға түспейді.
Акционерлік қоғам акцияларды жарғы қоры ... ... ... ... ... ... мүлкі көлемінде, еңбек ... ... ... бұл ... ... дивидент алдын ала белгіленген
процент мөлшерінде міндетті түрде ... ... аз ... резерв қорынан
төленеді.
Облигациялардың акциялардан айырмашылығы-олар кесімді процентімен
белгіленген мерзімде төленетін міндеттеме, яғни ... ... ... мен
осы құжатты шығарушы мекеме орындары қатынасын ... ... ... ... ішкі ... және ... заимдар облигациялары;
• кәсіпорын облигациялары.
Кәсіпорындар облигацияның барлық түрлерін өздерінің еңбек ұжымдарын
қарамағына ... ... ... ал ... ... ... есебіне сата алады.
Ішкі мемлекеттік және жергілікті заимдарды сатудан түскен қаржы тиісті
бюджеттік немесе бюджеттен тыс қорларға жіберіледі.
Вексель дегеніміз-вексель берушінің вексель ... ... ... жеткен кезде белгілі соманы сөзсіз төлейтін ақша міндеттемесін
куәландыратын бағалы қағаз. Жай және ... ... ... ... екі адамның өзара келісімі.
Ал аударма вексельде ақша үшінші адамға төленеді. Вексельдің иесі оны
есеп айырысуға пайдаланады ... оның ... ... басқа адамға
беретінін жаза алады. Мұндай операция көп ... ... ... ... басқа болады.
Вексель есеп айырысу формасы ғана емес, коммерциялық несие формасы
вексель ұстаушы кәсіпкер ... ... ... ақша ... Яғни,
әріптесі вексельде көрсетілген мерзімге оған несие береді. Вексель ... ... ... ... ол информацияны төмендетуге
жәрдемдеседі. Вексель айналысы тауар молшылығында тиімді болады.
Мемлекеттің қазыналық міндеттемелері-халық арасында ерікті ... ... ... ... ... ол осы ... ... қаражаттар аударған және бұл құнды қағаздарға ие
болған мерзім ішінде дивидент ... ... ... ... ... Ұзақ ... ... міндеттемелерді мемлекет ұсынушыға арнап,
5 жылдан 25 жылға дейінгі мерзімге, орта мерзімдіні 1 жылдан 5 жылға дейін,
қысқа ... 3 ... 12 айға ... ... ... сертификаттары несие мекемесінің қаражатты сақтап, белгіленген
мерзім өткен соң иесінің алу ... ... ... ... Банктер
сертификаттарды шартта белгіленген процент бойынша белгілі ... ... да ... береді. Олар атаулы және талапкерлік болып бөлінуі мүмкін:
атаулы сертификаттар айналымға ... яғни ... ... иесі ... мерзімнен бұрын ақшасын қайтаруды талап етсе,
оған төмен процент төленеді. Кәсіпорындар сертификаттарды ... ... жеке ... өз ... ... ... ... банкінің
сертификаттары халықтың қаражатын сақтау үшін шығарылады.
Бағалы қағаздарды айналысқа шығару-эмиссия бұл бағалы қағаздарды ... ... ... яғни ... ... мен жеке ... қағаздардың эмиссиясы былайша жүзеге асырылады:
• акционерлік қоғам құру мен акцияларды оның ... ... ... ... ... ... капиталының (қорының) ... ... ... ... жергілікті органдар мен облигациялар
мен басқа ... ... ... арқылы қарыз
қаражаттарды тартқанда.
Бағалы ... ... ... мен ... ... ... ... болып табылады.
Заңды ұйым, мемлекеттік орган немесе бағалы қағаздар шығарып, олар
жөнінде бағалы ... ... ... ... болатын жергілікті
әкімшілік органы эмитент деп аталады.
Инвесторлар-өз атынан және өз ... ... ... сатып алушы
заңды мекемелер немесе жеке адамдар.
Инвестициялық институттар ... ... ... ... ... ... ... қор ретінде қызмет атқаратын
заңды мекеменің ... ... бар. ... жеке ... ... ... бола алады.
Қор биржасы-бұл бағалы қағаздардың қалыпты айналысына қажетті жағдай
жасау, ... ... ... ... және олар жөнінде ақпараттар тарату
өз қфызметінің ... ... ... табылатын ұйым.
Қор биржасы жабық акционрелік қоғам формасында құрылады және кемінде
үш мүшесі ... ... Тек қор ... ... ған оның ... ... Ол коммерциялық емес ұйым, оның мақсаты пайда табу емес ... ... ... және өз ... ... ... ... Қор биржаларының ең аз жарғы капиталы заң ... ... ... ... ... ... шұғылданбайды, бірақ биржаға
мүше болуға құқық беретін өз акцияларын ... , сата ... ... ... туралы заңға сәйкес тіреліп, Қаржы
Министрлігінде бағалы қағаздармен ... ... ... ... алады.
Қор биржасы мен басқа биржалардың қор бөлімдері заң тәртібімен бекітілген
ереже, биржа ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істейді.
Бағалы қағаздармен жасалынатын операцияларды жүзеге асыру ... ... ... институттарын, сондай-ақ мемлекеттік атқару
органдары қор биржаларына мүше бола алады. Қор биржасындағы операцияларды
оның мүшелері ғана ... ... ... ... ... ... бағалы
қағаздарды сатып алуды және сатуды брокерлер мен дииллерлер атқарады.
Брокерлер-мәмілелер жасаудағы делдалдар клиенттердің ... және ... ... ... үшін ... бір төлем ала отырып,
жұмыс істейді. Қазіргі жағдайда ... ... ... ... бар брокерлік фирмалар жүргізеді.
Диллер бағалы қағаздар сатып алу және сатумен өз атынан және ... ... ... жеке ... ... жеке ... қор
биржасының мүшелері.
Қор биржасының қаржы қызметі мыналардың есебінен жүзеге асырылуы
мүмкін:
• қор ... оған ... ... ... ... ... қор ... мүшелерінің жасы мүшелік жарналары;
• биржа қызметін түсетін басқа табыстар;
биржада жасалынған әрбір мәміледен ... ... ... ... ... оның ... ауқымын ұлғайту мен жетілдіруге
байланысты шығындарды жабуға жұмсалады.
Қор биржасы Қаржы Министрлігімен келісіе ... ... ... жіберу-листинг, сондай-ақ оларды шығару-делистинг ережелерін
белгілейді.
1.4. Валюта нарығы.
Нарықтық экономиканың бөлінбес бөлігі болып-валюталық нарық ... ... ... ... ... операциялары бойынша (банкнот, қазыналық
билет пен монета түріндегі ақша белгілері) экономикалық-қаржы қатынастар
жүйесі. Валюталық ... ... ... ... ... ... асады.
Валюта-бұл ақша бірлігі және оны тауар құны ... ... ... ... ... 3 ... қолданылады:
1. сол елдің ақша бірлігі (Қазақстан теңгесі, АҚШ ... ... ... және оның әр ... ... ... ... мемлекетінің ақша белгісі, шетел ақша бірлігі түріндегі несие
мен төлем құралдары және халықаралық есептеуде қолданылатын ... ... ... ақша есептеу бірлігі және төлем құралы /
ЭКЮ,СДР/
Валюта қолдану саласы мен ... ... ... ... ... ... ... қайтарымды/ және ол кез-келген шетел
валютасына белгілі ... ... ... ... валюталық операциялар бойынша ішінара /ішінара қайтарымды/
конверсияланатын;
3. конверсияланбайтын /қайтпайтын тұйық/ - тек бір ... ... ... және ... ... ... айырбасталмайды.
Көптеген дамушы елдердің ұлттық валютасы тұйықталған болып ... ... ... «теңгеге» келетін болсақ, ол ... ... ... ... жатады.
Нарықтық экономикада ұлттық валюта теңге нарықтың қалыптасуына және онда
бәсекенің болуына көмектеседі, ішкі ... ... ... ... ... ... ... етеді, дәйекті сыртқы экономикалық
мамандануды жүзеге асырады.
Ұлттық валюта ... ... ... Республикасының егеменді
мемлекетінің барлық атрибуттарының ... ... ... ... ... көп ... ... алғашқы рет өзінің ұлттық ақша
бірлігі-теңгені ... ... ... ең ... ... ... табылады.
Барлық елдерде валютаны конверсиялау ... ... ... ... ... ... асырушы және тұрғындардың өмір
деңгейін көтеруге бағытталады. Ашық ... ... ... ... ... ... шаруашылықпен байланыстыруда
интеграциялық факторларды құрудың басты тетіктеріне айналады.
Валютаны конверсяиландыру дегеніміз-алдымен экономиканың әлемдік нарықта
бәсекелестік қабілеттілігін ... ал ... ... ... ... мен
валюта-несие қатынастарын халықаралық стандартқа сай қайта құру. ... ... ... ... ... тапшылығының барынша
аса ұлғаюында және ұздіксіз инфляцияда теңгенің қажетті конверсиялану ... ... ... ... профилінің импортты ... ... ... ... ... ... балансын жетілдіру;
• инфлицияның қарқынын төмендету.
Валюта қаржылық және тауарлық конверсиялану жағдайында жүзеге асады.
Қаржылық бұл шетел мемлекеті валютасына ... ... ... ... шығу ... қарамай-ақ алу мүмкіндігі.
Сондай-ақ валютаны конверсиялануы бойынша сыртқы және ішкі ... ... ... ... ... ... ... қолдануға
шектеудің болмауы және оның шетел азаматтарына да солай болуы.
Сыртқы экономикалық байланыстар ... ... ... сатып алу,
төлем және импорттық іс ... ... ... ... ... жағдайда, онда ішкі конверсиялану орын алады.
Әрбір ұлттық валютаның басқа елдің ақша бірлігінде бағасы болады. Бұл
валюталық немесе ... ... ... ... Басқаша айтсақ, валюталық
курс-бұл ұлттық валюта бірлігінің саны және ол ... ... ... ... ... ... ... түрлері бар:
Номиналды (атаулы) айырбас курсы-бұл ұлттық валюта мен шетел влаютасы
бірлігі санының ... ол ... ... және ... ... асады.
Нақты айырбас курсы-бұл екі елдегі баға деңгейінің арақатынасын
ескеретін айырбас курсы. ... ... ... салыстырмалы елдегі баға
индексі арақатынасына ... ... ... ... шығарылады.
Қалқымалы айырбас курсы-халықаралық есептеу жүйесі, онда елдер ішкі
нарықты салмақтандыру мақсатында айырбас курсын өзгерту құқына ие ... ... ... жүйе, онда ұлттық валюатының шетел
валютасына қатынасы арнайы бекітіледі және өзгертілмейтін ... ... ... ... мен ... оған ... арақатынасымен
анықталады. Сұраным мен ұсынымның әсерінен валюталық курсытң ... ... және ... үшін де ... ... ... ... көлемі төмендегідей факторлармен
байланысты:
• тауар мен қызмет көрсету импортына елдің тұтынысы;
• туристтердің шығындары;
• әртүрлі төлем түрлеріне және тағы ... ... ... ... ... ... ... заиммен және
т.б. анықталады. Одан басқа ... ... ... әсер ... ... ... ұлттық табыстың көлемі және өндіріс шығындарының деңгейі;
• ақшаның нақты сатып алу қабілеттілігі және ... ... ... ... жағдайы;
• елдегі пайыз мөлшерінің деңгейі;
• әлемдік нарықтағы валютаға деген сенімділік және тағы ... ... ... ... ревальвациялау,
деноминациялау әдістері бар.
Нолдендірудің экономикалық мәні мынада: мемлекет құнсызданған қағаз
ақшаны жарамсыз деп жариялауы керек. Ескі ақша ... ... ... ... - бұл ... ... курсының шетел валютасына қатынасы
бойынша немесе халықаралық ақша бірлігі ... ... - бұл ... ... ... шетел валютасы қатынасына
қарай көтерілуі.
Деноминация - ақша белгісі ұлттық құнының бекемделуі және оларды жаңа
ақша бірлігіне айырбастау, ... ... ... тариф жалақы және т.б.
бір мезгілде есептеуді жүргізу.
ІІ. Бағалы қағаздар нарығындағы қызметті ... ... ... ... ... ... маңыздылығы жағынан кем түспейтін қаржы
нарығының тағы бір саласы қарыз нарығымен толықтырылады. Қарыз нарығы ... ... бір ... оның өткізбеу обьектісі ұдайы өндіріс
процесіне ... ... ... бос ақша ... ... ... түрінде мынадай негізгі қағидаларға сүйенеді:
1. қарыз несие түрінде белгіленген мерзімге беріледі, ол ... ... ... ... ... кәсіпорындар мен жеке адамдар несиені қандай мақсатта алса, сол
мақсатқа жұмсалуы керек.
3. ... мен жеке ... ... алып ... үшін ... ... ... қарыз алған мекемеге белгіленген мөлшерде пайыз
төлейді.
Банкте беретін несие қысқа, ұзақ, орта мрезімді болып ... ... ... ... бір ... ... негізінен айналым құралдарын
жасауға беріледі.
Орта мерзімді несие 2- жылға жаңа құрылысқа, өндірісті ... ... ... ... және одан да көп ... ұзақ ... несие беріледі. Ол
кәсіпорындардың негізгі қорларын ұлғайтуға беріледі.
Несиенің әртүрлі формалары бар: ... ... ... ... ... банк ... ... есепке ала отырып, оған осы
векселінің құны орналасатын есеп айыру ... ... ... кәсіпорындардың мұқтаждықтарына беріледі.
Тұтыну несиесі-бұл тұтынушылардың тауралар мен қызметтерді кейінге
қалдырып, төлеу үшін пайдаланылатын несие ... ... бұл ... ... немесе олардан қарызға
алынатын сыртқы экономикалық байланыстарға қызмет жасайтын ... ... ... банк ... ... ... ... соманы қарызға
алуға мүмкіндік ... чек ... ... ... белгіленген уақытта
қайтарылуы қажет.
Несие өзінің қызметтерін банктер арқылы ... ... ... ... ... ... ұйымдардың және жеке тұлғалардың
бос ақша құралдарын тартатын және ... ... ... ... тәжірибесінде көрсетіліп отырғандай, банк ... ... ... басқа да ұйымдық формалары мен мамандандырылған мекемелері,
коммерциялық жинақ және инвестициялық банктердің үлкен ... ал ... ... ... ... Осы мекемелер өздеріне тән қызмет
атқарады.
Ұлттық банк ақша шығарумен, ... ... ... ... сатып алумен, коммерциялық және жинақ банкілерінің несие резервтерін
реттеумен айналысады.
Коммерциялық ... ... мен ... ақша ... ... бағалы қағаздарды орналастыруға байланысты
делдалдық операциялармен және өнеркәсіпте ... ... ... ... жылжымайтын мүліктер кепілдігімен несие береді.
Біздің еліміздегі банк жүйесіне мыналар кіреді:
... ... ... оның ... ... ... және
қалаларда құрылған мекемелері;
• Заңды мекемелерге және жеке адамдарға несие есеп ... ... ... көрсетуді шартты түрде жүргізетін коммерциялық
банктер.
Банк ресурстарын құратын және оған табыс әкелетін несиелік операциялар-
активтер, банк ресурстарын орналастыруға ... ... ... ... ... өз ... және олардың клиенттеріне
тиісті ақша салымдары немесе депозиттер кіреді. ... ... ... ... ... ... Оның ... және сұрап алатын депозитте
деген түрлері бар.
2.2. Қор биржалары.
Экономикадағы түрлендірулер жаңа экономикалық жағдайларға ... оның ... ... ... ... ... қолдануды
міндеттейді.
Қор биржасы - бағалы қағаздардың бірқалыпты айналысы үшін ... ... ... ... Қор ... ... мәні, оның
экономикадағы атқатарын мынадай қызметтерінен көрінеді:
- қор нарығында биржалық делдалдардың бағалы қағаздарды
сату ... ... бос ... ... ... және ... өндірісті және ел үкіметінің шығыстарын несиелеу және
қаржыландыру;
- ... ... ... операцияларды
шоғырландыру, сұраныс пен ұсыныс деңгейін көрететін бағаларды белгілеу және
қалған капиталды қалыптастыру;
Қор биржасы қаржы ресурстарын ... ... және ... ... ұйымдастырушы экономиканың басты буыны болып табылады. Ол қаржы
және өндірістік капитал ... ... бола ... ... дамудың
қозғаушы күштерінің бірі болып саналатын инвестициялық процеске ... ... өз ... ... ... ... қаншалықты биржадағы мәмілелердің ауызша жасалып, кейіннен
заңды түрде құжатталатындықтан да брокерлер мен ... жеке ... ... ... ережелері мен есеп арқылы қаржы делдалдарының
қызметінің қор биржасының әкімшілігі және аудиторлармен қатаң
түрде реттелуі.
Бұл қағидалардың қамтамасыз ... ... қор ... ... ... және ... ... итермелейтін орта қалыптасады. Ондай
артықшылықтарға. Аталған қағаздардың ... үшін ... ... ... қағаздар нарығының жағдайы туралы жақсы шолулар, сол
нмесе басқа да бағалы қағаздар мүмкіндіктерін тура ... және т.б. ... ... ... қор ... ... барометр мен бағыттағыш ролін
атқарады. Соның нәтижесінде ... ... ... ... бар ... тауып ақшалай қаражаттарын салады.
Қор биржасының механизмін іске қосудан ... ... ... ... ... ... ... құруға күш жұмсау қажет, яғни қор биржасының
қалай құру деген және ... ... ... ... ... ... шешу
керек: екіншіден қор ... ... ... ... ... ... қор ... іске қосудан бұрын биржалық
механизмнің орталық буындарының жұмыстарын жолға қою керек, яғни басында
қор ... ... және ... құрылымдарын
қалыптастыру қажет.
Биржалардың бастапқы кезеңдегі қалыптасуы мемлекеттік ... ... ... яғни қазыналық вексельдер мен облигацияларға
жұмсалған капиталдарды кез келген уақытта ақшаға ... ... ... ... ... ... болуына байланысты акциялар биржа
айналымының басты обьектісіне айналды.
Еркін ... ... ... ... ... ... өтіп,
қор биржасы және несиелеу сферелары арқылы ірі ақшалай қаражаттардың саладн
салаға құйылуын қамтамасыз етті. Бұл ... ... ... уақытымен сипатталады. Бұл тұста ... ... ... мен органдар болмағандықтан да көптеген мәмілелерге ... ... ... ... ... ... ... нарығының ағымдағы ... ... ... ... ... ... дағдарысты деп
сипаттауға болады. Бағалы қағаздар нарығы-бұл жалпы нарықтар ... ... ... ... түрде қызмет ете алмайтын
нарықтың бір сегменті.
Қазақстанның бағалы қағаздар нарығының даму болашағы үшін ... ... ғана ... ... сондай-ақ нарыққа өту ... ... ... ... шешімін және талдауды
қамтитын бағалы қағаздар нарығын дамытудың ұзақ мерзімді саясаты болуы
керек.
Бағалы қағаздардың жетілуі үшін ... ... ... ... мыналар жатады:
1. Реттелген тауар нарығының болуы, яғни тауарлар мен ... ... ... мен арнаулы бойынша сұраныс пен ұсыныстың тепе-теңдігі;
2. Ұлттық банк тарапынан ақша айналысын ... ... ... ... қолма-қол айналым эмиссиясына бақылау жасау жатады;
3. Несие нарығын жандандыру, оны ... ... ... ... ... банк ... пайыздық есептік
мөлшерлемесін, коммерциялық банктердің міндетті резерв нормасын
белгілеу ақша нарығында операциялар ... ... ... ... ... экономиканың кез келген саласының өз қажетіне ақша
қорын жасауына жол ... ... ... ... осы ... ... ... жабылғанша пайдалануға болады, ал облигацияны шығару несиені
банктен алудан тиімділеу жағдай жасайды. Бұл ... ... ... ... ... береді.
Бағалы қағаздар нарығының даму деңгейі көп жағдайда халықтың әл-ауқатына
байланысты. Себебі бағалы қағаздарға ... ... ... ... ... ... өсуі Қазақстанда бағалы қағаздар нарығы
дамуының басты шарты.
Қорытынды.
Қаржы ... ... ... ол ... қағаздар нарығы және де бұл
бойынша осы кезде қалыптастыру ... аяқ ... ... Ал ... осы ... ... нарығы тікелей байланысты.
Бағалы қағаздар нарығының ... ... 20 ... КСРО-да
экономикалық саясат кезінде болған. Ал қазіргі егемен ... ... ... ... ... Кеңес Одағы заңдарының негізінде 90
жылдардың басынан бастап пайда бола бастады.
Бағалы қағаздар ... тек ... ... ... ... ... ... дамуы мүмкін. Мемлекеттік меншікті жаңа
нарықтық қатынастарға сай өзгерту тек оны ... ... ... ... ... он ... дүниежүзінің көптеген елдерінде
жекеменшіктендіру жүрді.
Бағалы қағаздар-өздерінің иесінің осындай құжаттар шығарған ұйымдарға
қатысты мүліктік ... ... ақша ... ... ... ... ... облигациялар, мемлекеттік борыш міндеттемелер,
жинақ сертификаттары, вексельдер.
Бағалы қағаздар курсы қозғалысының ең ... ... ... ... ... ... Ол ХІХ ғасырдың аяғынан бері «Доу-джонс
энд компании» фирмасы жарыялап келе ... ... бір топ аса ... ... ... ... ... бағалы қағаздар нарығының ағымдағы жағдайын экономиканың
өтпелі кезеңдегі жалпы жағдайымен байланысты дағдарысты деп ... ... ... ... ... ... ... экономиканың жан-
жақты дамуынсыз толыққанды түрде қызмет ете алмайтын ... бір ... ... ... жаңадан қалыптасып келе жатқан мемлекеттік
кәсіпорындарды жекемнешіктендіру оларды акцияландыру ... ... ... ... да, ... та ... жаңа ... арқылы
нарыққа кең көлемде қатынасуға мүмкіндік алады. Жекеменшіктендіру бағалы
қағаздардың жаңа түрі-жекеменшіктендіру чектерін ... ... ... ... ... бір түрі, олар өз иесіне мемлекеттің
иелегінен алып, ... ... бір ... ... ... ... ... «Құнды қағаздар және қор биржасы туралы» ҚР Президентінің заң күші
бар Жарлығы
2. «Инфраструктура финансового ... ... № 3 ... ... Ө., ... Ү.С, ... ... негіздері
4. Шеденов Ө.Қ., Жүнісов Б.А., Комягин Б.И., Жалпы экономикалық
теория ... ... ... С ... бухгалтерлік есеп Алматы, 2004
6. Құнтөлеуов А Бухгалтерлік есеп негіздері Ақтөбе, 2002
7.Карташев А.Г. Как ... ... ... ... и ... рынки,
М., 1991
8. Дробозина Л.А. Общая теория финансов, М, Банки и биржа, 1995

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздар азаматтық құқықтың объектісі ретінде.56 бет
Бағалы қағаздар рыногы8 бет
Қаржылық құралдар портфелінің нарықтық тәуекелін есептеу методикасы7 бет
Қор биржасы жайлы25 бет
Ақтөбе нарығындағы тұтынушылардың мінез-құлқын талдау60 бет
Ақша нарығындағы тепе-теңдік10 бет
Валюта нарықтарының ерекшеліктері10 бет
Еңбек нарығы және қазақстанда еңбек нарығының қалыптасуы35 бет
Еңбек нарығында жұмыс күшіне сұраныс16 бет
Жылжымайтын мүлік нарығының сипаттамасы мақсаттары, бағыттары және әдістері21 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь