Қазақстанның білім беру жүйесі

Кіріспе
1. Қазақстанның білім беру жүйесінің тарихы
2. Қазіргі білім беру жүйесінің мақсаты
3. Кәсіби деңгейдің дамуы
4. Жоғары білімді жетілдіру мәселесі
5.Болашаққа көзқарас: педагогикалық білім перспективалары
Қортынды
Пайдаланған әдебиеттер
Білім беру жүйесі - сабақтастығы бар білім беру бағдарламалары мен әр түрлі деңгей мен бағыттағы мемлекеттік білім беру стандарттары жүйесінің, оларды әртүрлі ұйымдастыру құқықтық формадағы, типтегі және түрдегі білім беру мекемелерінде іске асырушы тармақтардың, сонымен бірге білім беруді басқару органдары жүйесінің жиыны.
Бiлiм беру жүйесi қоғамның әлеуметтiк – экономикалық дамуында жетекшi роль атқарады, сондай – ақ оны әрi қарай айқындай түседi. Ал бiлiмнiң қалыптасып, дамуының жалпы шарттары философияның негiзгi мәселесi – рухтың материяға, сананың болмысқа қатынасы тұрғысынан зерттелетiн iлiм таным теориясы деп аталады. Таным теориясының басқа ғылыми теориялардан түбiрлi айырмашылығы – ол бiлiмнiң қалыптасуы мен негiзделуiнiң жалпы ұстанымдарын, объективтiк қатынастарды қалыптастырады.
Орыс педагогі К.Д.Ушинский айтқандай, қазіргі заман талабына сай, әр мұғалім, өз білімін жетілдіріп, ескі бірсарынды сабақтардан гөрі, жаңа талапқа сай инновациялық технологияларды өз сабақтарында күнделікті пайдаланса, сабақ тартымды да, мәнді, қонымды, тиімді болары сөзсіз. Бұл жөнінде Қазақстан Республикасы «Білім туралы» Заңының 8-бабында «Білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі – оқытудың жаңа технологияларын енгізу, білім беруді ақпараттандыру, халықаралық ғаламдық коммуникациялық желілерге шығу» деп атап көрсеткен. Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев жолдауында айқандай: «Болашақта өркениетті дамыған елдердің қатарына ену үшін заман талабына сай білім қажет. Қазақстанды дамыған 50 елдің қатарына жеткізетін, терезесін тең ететін – білім». Сондықтан, қазіргі даму кезеңі білім беру жүйесінің алдында оқыту үрдісінің технологияландыру мәселесін қойып отыр. Оқытудың әртүрлі технологиялары сарапталып, жаңашыл педагогтардың іс – тәжірибесі зерттеліп, білім беру ұйымдарының өміріне енуде.
Пайдаланған әдебиеттер
1. Уикипедия — ашық энциклопедиясынан алынған мәлімет
2. А.С. Макаренко. Педагогические сочинения. М., «Педагогика»,1988.
3. А.С. Макаренко. Психология труда учителя.М., «Просвещение», 1993.
4. В.И. Андреева. Педагогика творческого саморазвития. Казань. 1996.
5. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы // Алматы 2010.6-б
6. Қазақстан Республикасында 2015жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы//Астана. 2004. 3-4б.
7. Краткий словарь иностранных слов // под.ред. О.П.Марасанова.М., 1993. 318-б
8. Советский энциклопедический словарь// М., Издательство «Советская энциклопедия», 1984. 613-б
9. С.И. Ожегов, Н.Ю. Шведова. А.С. Макаренко. «Толковый словарь русского языка» // М., 2004. 288-б
10. Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы // Астана . 2004. 28-б
11. С.Е. Шишов. Понятие компетенции в контексте проблемы качества образования // «Государство и образование», 2002. 88-б
12. В.А. Хуторской. Ключевые компетенции как компонент личностноориентированной парадигмы образования. // «Народные образования», №2, 2003. 58-94-б
13. Б.А. Тұрғынбаева. Мұғалімнің шығармашылық әлеуметін біліктілікті арттыру жағдайында дамыту.: теория және тәжірибе // Aлматы. 2005, 174-бет
14. К.Құдайбергенова. Құзырлылық – тұлға дамуының сапалық критерий // «білім сапасын бағалаудың мәселелері: әдіснамалық негізі және практикалық нәтижесі » атты халықаралық ғылыми – практикалық конференцияның материалдары. 2008. 30- 32-б
        
        К
=
іріспеҚазақстанның білім беру жүйесінің тарихыҚазіргі білім
беру жүйесінің мақсатыКәсіби ... ... ... ... ... ... білім
перспективалары
=========================================================
Қортынды
========
Пайдаланған әдебиеттер
======================
Кіріспе
Білім беру жүйесі - сабақтастығы бар білім беру бағдарламалары
мен әр түрлі деңгей мен бағыттағы мемлекеттік білім ... ... ... ... ... формадағы, типтегі және түрдегі білім беру
мекемелерінде іске асырушы тармақтардың, ... ... ... ... ... жүйесінің жиыны.
Бiлiм беру жүйесi қоғамның әлеуметтiк – экономикалық дамуында
жетекшi роль атқарады, сондай – ақ оны әрi қарай айқындай
түседi. Ал ... ... ... жалпы шарттары
философияның негiзгi мәселесi – рухтың материяға, сананың
болмысқа қатынасы тұрғысынан ... iлiм ... ... ... ... ... басқа ғылыми теориялардан
түбiрлi айырмашылығы – ол бiлiмнiң қалыптасуы мен
негiзделуiнiң жалпы ұстанымдарын, объективтiк
қатынастарды қалыптастырады.
Орыс педагогі К.Д.Ушинский айтқандай, ... ... ... әр ... өз ... жетілдіріп, ескі бірсарынды
сабақтардан гөрі, жаңа талапқа сай инновациялық
технологияларды өз ... ... ... ... да, ... ... ... сөзсіз. Бұл жөнінде Қазақстан Республикасы «Білім
туралы» Заңының 8-бабында «Білім беру ... ... бірі – ... жаңа ... ... ... ... халықаралық ғаламдық
коммуникациялық желілерге шығу» деп атап көрсеткен.
Елбасымыз Н.Ә. Назарбаев жолдауында айқандай: «Болашақта
өркениетті ... ... ... ену үшін заман
талабына сай білім қажет. Қазақстанды дамыған 50 елдің
қатарына жеткізетін, терезесін тең ететін – білім».
Сондықтан, қазіргі даму ... ... беру ... оқыту үрдісінің технологияландыру мәселесін қойып
отыр. Оқытудың әртүрлі технологиялары сарапталып, жаңашыл
педагогтардың іс – тәжірибесі зерттеліп, білім беру
ұйымдарының өміріне ... ... ... беру ... ... ... әсіресе, оның отырықшы аудандарында орта
ғасырлардың ерте кезеңінде-ақ (7 – 8 ғ.) көптеген мектептер
(мұсылманша бастауыш оқу орны) мен ... діни ... ... ... оқу орындары жұмыс істей
бастаған. Ертедегі Исфиджаб, Тараз, Сайрам, Түркістан,
Отырар, т.б. қ-лардағы медреселер саны 84-ке жеткен. Оларда 5
мыңға жуық ... ... ... ... ... кең-байтақ
өлкенің түкпір-түкпіріне орналасқан. онда молдалар (татар,
башқұрт, т.б.) ұстаздық еткен. Оқыту ақысы халықтан жиналды.
Балалар қыс, күз айларында ғана ... 4, не 6 ай) ... ... 4 жыл, ... жеті ... бастап қабылданған,
кейбір ауылдық жерде 7 – 9 ... ... ... ... Оқу ... ... ... жыл аяғында емтихан
тапсыру, мектеп бітіргені үшін балаға ресми куәлік беру
тәртібі сақталмаған. Сауат ашу жолы араб ... ... ... ... құранның араб тіліндегі мәтінін
жатқа білуді мақсат етті. Қалалардағы медреселерде ислам дінін
уағыздайтын бастауыш ... ... ... ... сопылар мен шариғат заңдарын
түсіндіретін жоғары лауазымды дін қызметшілерін
даярлаған. Ол мұсылманшылық рәсімдерін таратушы оқу орны
ғана емес, ірі мәдениет орталығы ретінде де ... ... ... ... ... ... танылған
қазақ зиялыларының біразы осындай медреселерді тамамдаған.
Мыс., орта ғ-дағы Отырар ... ... ... ... ... ... екінші ұстаз атанған Әбу
Насыр әл-Фараби білім алды. Беріректе Уфадағы “Ғалия”
медресесінде Т.Жомартбаев, М.Сералин, Б.Майлин,
М.Жұмабаев, Семейдегі ... Риза ... ... ... Бұл оқу ... дін ... ... басқа заңтану, тарих, логика, риторика, география,
философия, математика, астрономия, медицина, т.б. зайырлы
пәндер ... ... ... ... ... ... шәкірттің алғырлығына, үлгерім қабілетіне
байланысты болған. Оқуды тамамдаған шәкірттерге ресми
құжат ... ... Киіз ... оқытатын мұсылман мектептері
ауылдармен бірге көшіп-қонып жүрген. Бай саудагерлердің
қаржыларына салынған қала медреселері ғана арнаулы
үйлерге орналасты. Бұл мектептерде оқу жоспары,
бағдарламалары және тұрақты ... ... ... ... ... ... оған империяның орт.
аудандарындағыдай әкімш. жүйе енгізіле бастауына
байланысты, жергілікті басқару буындарында ... мен ... ... ... ... ... ашу ... туды. Осы мақсатта
Омбыда 1789 ж. “Азиялық училище” ашылды. Бұл оқу орнына қазақ
балалары да қабылданды. 1841 ж. Бөкей Ордасында Жәңгір хан
қазақ ... үшін орыс ... ... 1825 ... ... мектебі негізінде Неплюев кадет уч-щесі (ол
1844 ж. кадет корпусы болып аталды), 1846 ж. Сібір қазақ-орыс
әскери уч-щесі негізінде Омбы кадет ... ірге ... ... ... ... тұңғыш зиялылары: Шоқан Уәлиханов, Садық
Бабажанов, Халиолла Өскенбаев, т.б. оқып бітірді. 1850 ж.
Орынбордың ... ... ... ... балалары үшін
жеті жылдық мектеп ашылды. Осы мектептің түлегі қазақтың
демократ-ағартушы педагогі Ы.Алтынсариннің басшылығымен
1864 ж. 8 қаңтарда Торғайда тұңғыш қазақ ... және ... ... ашылды. Ол педагогика классиктерінің
(Я.А. Коменский, К.Д. Ушинский, Л.Н. Толстой, т.б.)
гуманистік идеяларын басшылыққа алып, өзі ашқан
мектептердің оқу ... ... Оның ... (1879) мен ... орыс тілін
үйретудің бастауыш құралы” (1880) атты оқулықтары осы
идеяға ... ... ... ... еңбектер еді.
Ы.Алтынсарин жаттамалы, мағынасыз діни оқуға қарсы болды. Өзі
ашқан қазақ-орыс мектептерінде басқа ғылымдармен бірге дін
тарихын да оқыта отырып, “Мұсылмандық шарттары” ... ... Онда ... ... ... ... оқушыларға түсіндіру мақсатын көздеді. 1879
– 89 ж. Торғай облысы халық ағарту уч-щелерінің инспекторы
қызметінде жүріп, ... ... ... ... уездерінде
екі сыныптық орыс-қазақ мектептерін, 1888 ж. Орскіде
мұғалімдер мектебін ашты. Ол ... ... ... қарсы күресті. Мектептерде ана тіліне
қоса орыс тілін, арифметика, табиғаттану сабақтарын
өткізуді қуаттады. Алтынсарин ... ... ... ... халықтарды орыстандыру – шоқындырып,
тілінен, дінінен бездіру сияқты миссионерлік саясатқа
қарсылық білдіріп ... 19 ... ... ... ... болуы керек деген мәселе күн
тәртібіне қойыла бастады. Ол жөнінде бір-біріне
қарама-қарсы екі көзқарастағы топтар пайда болды. Бірі –
бұратана ... шала ... ... ... төл ... ... бірте-бірте орыстандыру саясатын көздеген Н.И.
Ильминский бастаған миссионерлер болса, екіншісі – орыс
халқының ... озық ... ... игеру арқылы өз
елін өркениетті елдердің деңгейіне көтеруді көздеген
Ш.Уәлиханов, Ы.Алтынсарин, А.Құнанбаев сияқты
демократ-ағартушылар еді. Абай “Дүниенің кілті
өнер-білімде”, “Дүние де өзі, мал да өзі, ... ... – деп ... жар ... А.Байтұрсынов қазақ
балаларының ана тілінде сауат ашуына көп күш жұмсады. Ол
бастаған бір топ қазақ зиялысы 1905 ж. 26 ... ... ... Мин. ... ... ... жолдап,
“Қазақ даласында оқу-ағарту ісі дұрыс жолға қойылсын, ол
үшін ауыл мектептерінде балалар қазақша ... ... Оқу ана ... жүргізілсін” деген талап қойды.
Байтұрсынов қазақ тілінде тұңғыш әліппе құралын жазды (1912).
Оның 1892 ж. ... ... ... для ... ... оқу
құралы жеті рет қайта басылып, 1925 жылға дейін қазақ
мектептерінің негізгі оқу құралы ... ... 1920 ж. ... ... ... ... ... халық комиссары болды. 1921 ж. ақпанның
18-інде Бүкілқазақстандық ... ... ... ... қорғау, бірыңғай мектеп жүйесін құру,
кәсіптік-тех. білім беру, саяси тәрбие ісі, оқу-тәрбие
жұмысына байланысты, т.б. мәселелер қаралды. 1922 – 23 ж. ұлт
мектептерін төл ... ... ... ... ... іске асырылды, қазақ тілінде 14 оқулық
шығарылды. Олардың ... ... ... ... “Мектеп гигиенасы”, т.б. бар.
Бұл оқулықтарды жазуға Байтұрсынов, Жұмабаев, ... ... ... Қ.Сәтбаев, Ә.Ермеков,
Т.Жолдыбаев, т.б. қатысты. 1920 – 30 ж. республика
мектептерінің оқу базасын күшейтуге ... ... мол ... ... 367 ... ... 361-і ... жөндеуден өткізілді. Осы жылдары
бастауыш мектептер саны 333-тен (1926) 1864-ке ... ... 1231-і ... ... оқушылар саны 215,1
мыңнан 320,1 мыңға жетті (оның 124,9 мыңы қазақ). Алайда
қазақ қыздарын оқуға тарту әлі де өз ... ... ... ... 11%-ы ғана ... қыздары
еді. 1928 ж. ҚазОАК-нің 3-сессиясы бұл мәселеге ерекше
тоқталып, қазақ қыздарын ... ... ... ... ... ... Бұл ... қазақ орта мектептерінің саны аз
еді. Мыс., 1927 – 28 ж. ... ... орта ... Орынбор, Қызылорда) болды. Оқушылардың көбі 7
жылдық мектепті бітірісімен техникумдар мен ФЗО-ларға кетіп
жатты. 1929 ж. ... ... ... ... ... болып келген араб әліпбиінен латыншаға көшуі оқу-ағарту
ісінің дамуына үлкен соққы болып тиді. Араб әліпбиімен
шыққан мәдени бай мұралардың көбі отқа ... 1940 ... ... ... көшу елдегі ағарту ісін тағы көп
жылға шегеріп тастады. 1937 ж. қазақ бастауыш мектептерінің
саны 537-ден 1190-ға, орта мектептер ... 48-ге, ... ... 237-ге ... 1940 – 41 оқу ... ... ... мектептерге 1 млн. 145 мың 993 оқушы тартылды.
Оның 441 мыңы қазақ балалары еді. Бұл 1925 жылмен салыстырғанда
6 есе көп. ... ... ... қыздарының саны 20 мыңға артты,
мұғалім кадрларының сапасы жақсарды. Мыс., 1940 ж. ... ... ... 44597 ... ... етті, оның 17,5 мыңы
қазақ әйелдері еді. 1945 – 60 ж. мектептердің, ... саны күрт өсе ... 1960 ж. ... ... 10363 мектеп жұмыс істеді, онда 1 млн. 814
мыңнан астам оқушы білім алды. 1954 ж. тың игеру науқаны
кезінде елде 1960 жаңа ... ... ... жаңа мектеп
салынды. 1960 ж. республика бюджетінен оқу-ағарту ісіне 2
миллиард сомға таяу қаржы жұмсалды. ... ... ... ... ... ... ... Бұл іспен
Е.Бекмаханов, Н.Сауранбаев, С.Аманжолов, І.Кеңесбаев,
А.Ысқақов, Т.Қордабаев, Ә.Маманов, М.Балақаев,
Қ.Жұмалиев, М.Ғабдуллин, т.б. республикаға белгілі
ғалымдар айналысты. Алайда бұл жылдары оқу-ағарту
саласында жаңа мәселелер де ... Орт. ... ... Молдова, Беларусь республикаларынан тың көтеру
науқанымен мыңдаған отбасылардың қоныс аударуына байланысты
көптеген қазақ мектептері жабылып, аралас ... ... орыс ... ... Соның салдарынан
Қазақстанда 700-ден астам қазақ мектебі жабылды, қазақ
тіліндегі газет, журнал, кітап таралымы құлдырап кетті. 600
мыңнан ... ... ... орыс ... ... мәжбүр
болды. Мың жарымнан астам аралас орыс-қазақ мектептері пайда
болды. Осыған байланысты Қазақстан үкіметі орыс тілін
1-сыныптан бастап оқыту жөнінде қаулы ... Бұл ... ... ... ... 1960 – 70 ж. ... оқу
мазмұнына ірі өзгерістер енгізілді. Мектептерді 7 жылдықтан 8
жылдыққа көшіру ісі 1962 – 63 оқу жылында аяқталды. ... ... ... ... іске ... заңы оқудың сапасына кері әсер
етті, талап төмендеп кетті. Оқушылардың білімге ынтасы кеміді.
Орыс тілін оқытуға ерекше көңіл бөлініп, арнаулы орта ... оқу ... ... ... орыс ... қазақ мектептеріндегі оқушылардың
саны кеми түсті. 1980 – 90 ж. ... ... ... ... беру ... ... жұмыс жүргізілді. Соның бірі 6
жастан бастап оқыту болды. Сондай-ақ ауылдық жерлердегі
шағын мектептер мәселесін шешу, бастауыш мектепке алдын ала
даярлау, жаппай орта ... ... ... ... ... ашу ... ерекше көңіл бөлінді.
Мектептегі оқу ісі мемл. білім стандартынан туындайтын жаңа
талаптарға сай ... етіп ... көп ... және ... ... ... ... Оның бірінші кезеңі 1994 – 97 ж., жалпы білім
беретін мектептерді толық білім стандартына ... ... 2001 – 02 ... ... ... ... беретін
базалық мектептердегі оқу жүйесі – 11 жылдық. Белгілі
бір білім салаларына икемі бар балаларға арналған лицей,
гимназия, колледж, медреселер ашу, оқуды ... ... ... ... мектептер ашу ісі де жүргізілді.
Қазақстанда тұңғыш мұғалімдер семинариясы 1883 ... ... Орск ... ... ... ... ісіндегі бір жаңалық – қазақ жастарына
арналған тұңғыш кәсіптік мамандық беретін уч-щелердің
ашылуы болды. 1886 ж. Торғайда қолөнер уч-щесі, 1888 ж.
Торғай мен ... ... ... ал 1889 ... а. ш. уч-щесі ашылды. Бұдан кейін 1890 ж.
Қарабұлақта, 1893 ж. Қостанайда, 1896 ж. Ақтөбеде ... іске ... Бұл оқу ... ... мен ... ... жұмыс істеді. Алтынсариннің кәсіптік білім
беру жөніндегі ой-пікірі кеңінен қолдау тауып, 1902 ж.
Семейде мұғалімдер семинариясы ашылып, Орт. Қазақстан
өлкесіндегі (Семей, Өскемен, ... ... ... ... ісі ... алынды. Онда қазақтың аса көрнекті
қоғам және ғылым қайраткерлері Қ.Сәтбаев, М.Әуезов, Ә.Марғұлан,
Ж.Аймауытов, М.Ақынжанов, О.Жәутіков, Ә.Сембаев, тұңғыш генерал
Ш.Қабылбаев, Қазақстанның халық ... ... ... ... Ізғұтты Айтықов, В.А. Шулятников,
Б.Бунтовских, Соц. Еңбек Ерлері: Ж.Шәйжүнісов, М.А.
Носова, Д.М. ... т.б. ... ... ... ... Омбы, Орал, Ақтөбе, Алматы, Ақмола
қ-ларында ашылды. 1883 – 1920 ж. аралығында оны 300-дей қазақ
балалары бітіріп шықты. 1941 ж. ... 1 ... жуық ... арнаулы орта білім беретін 3773 оқу орны жұмыс істеді. Ал
1957 – 58 оқу жылдарында техникумдар мен уч-щелерде, арнаулы
мектептерде 2 млн. ... ... 1940 – 41 оқу ... орта ... беретін 118 мектепте 30 мың оқушы
оқыды. 1969 – 70 оқу жылында бұл ... саны ... 43610 ... ... ... ... ... арнайы орта білімді мамандарды неғұрлым қысқа
мерзімде даярлау қажеттігіне байланысты бұл оқу орындарына
9 сыныпты бітіргендер ғана ... орта ... ... ... ... болды. Олар 1,5 – 2 жыл ішінде арнайы
мамандықты игеріп, өндіріске жолдама ... ... ... беру саласында оқушыларды еңбекке баулу және кәсіптік
бағдар беру жүйесі ... ... ... ... мен
әдістері белгіленді. Жоғары сынып оқушыларын еңбекке
баулудың және кәсіптік ... ... ... мазмұнында елеулі өзгерістер болды. КОКП ОК мен КСРО Мин.
Кеңесінің “Жалпы білім беретін мектептерде оқушыларға білім
беру, тәрбиелеу мен оларды еңбекке ... одан ... ... қаулысы жастарды материалдық өндіріс
саласында еңбек етуге даярлау және ... ... ... ... жаңа бір ... ... болып, еңбекке
баулуды ғыл. негізде жүйелі жүргізу және оқушыларға
кәсіптік бағдар беру негізінен орындалды. Мектептер
кәсіптік-тех. уч-щелермен тығыз байланыс жасап ... ... ... ... ... бірлескен кешенді
шаралар белгіленді. Жоғары сынып оқушыларына кәсіптік бағдар
берумен қатар электронды-есептеуіш микропроцессорлы ... ... ... ... ... ... ... алынды. Ауыл мектептеріндегі оқушылар мал ш-нда
жұмыс істеуге үйренді. Оқушылардың өндірістік бригадалары,
дала қостары өмірге келді. Олар ... ... ... ... ... ... бағдарламасына елеулі үлес қосты.
1991 ж. жаңа үлгідегі мектептер мен ... орта ... ... орындары: лицей, гимназия, кәсіптік-тех. мектептер,
колледждер өмірге келді. 2003 ж. ...... 63 ... 289 ... және ... бар мектептер, дарынды балаларға арналған 30
мектеп жұмыс істеді. Сондай-ақ, 312 кәсіптік-тех. мектепте 89
мыңнан астам оқушы, 382 колледжде 207 мыңнан ... ... 1995 ж. ... жаңа ... ... онда
жалпыға бірдей міндетті әрі тегін орта білім беру бағыты
жарияланды. ҚР “Білім беру туралы” жаңа ... да ... 7 ... қабылданған) бұрынғыдай жалпы білім беретін
мектептің бастауыш (1 – 4-сыныптар), негізгі (5 –
9-сыныптар) және жоғары (10 – ... деп ... ... бекітілді. Орта (толық) білім алудың түрлі жолдары
айқындалды. Орта ... ... ... ... ... ... кәсіптік мектептер (лицейлер) мен колледждерде берілетін
болды. Мұнда оқушы кәсіби мамандық алумен қатар оқуын мектеп
бағдарламасы бойынша ... ... беру ... Заңға
сәйкес бұрынғы нормативтік құқықтық негіз жаңартылып, мемл.
“Білім” бағдарламасы ... Бұл ... ... ... ... қазіргі экон., әлеум. және саяси
жағдайға сәйкестендіреді. 1990 – 99 ж. ҚР ... ... ... ... мемл. бағдарламалар қабылданды. Олар:
“Дарын” мемлекеттік бағдарламасы. Дарынды балалардың
шығарм. дамуын қолдау мақсатын көздейді. Осы бағдарлама
шеңберінде 1997 ж. ... ... ... ... үшін ... мектептер мен мектеп-интернаттары бар
респ. “Дарын” ғыл.-практик. орт. құрылды. 1996 жылдың соңында
шет елдерде тұратын ... ... ... ... Оның ... ... оралған оралмандарды оқыту мен қайта оқыту
кіреді. 1997 ж. Орта білім жүйесін ақпараттандырудың
мемлекеттік бағдарламасы қабылданды. Оның мақсаты –
республика ... ... ... ... ету, ... оқу
бағдарламаларын, электрондық оқулықтар жасау,
білім беруді басқару жүйесін ақпараттандыру. “Жалпы білім
беретін мектептер үшін ... мен ... ... және ... ... туралы” кешенді
бағдарлама жалпы білім беретін мектептер үшін жаңа ... мен ... ... ... мақсат
етеді. Тілдерді қолдану мен дамытудың мемлекеттік
бағдарламасы тілдерді оқытудың түпнұсқа бағдарламалары
мен жаңа ... ... ... ... ... тиімді
жүргізуге байланысты оқулықтар, аудиокөру, компьютерлік
бағдарламалар шығаруды көздейді. Экологиялық білім беру
бағдарламасы респ. білім беру және басқа құрылымдарында
үздіксіз экол. ... ... ... мен ... ... ... 1998 – 2000 ж. кәмелетке толмағандар арасында
құқық бұзушылықтың ... алу ... ... бағдарлама,
т.б. бағдарламалар бар. 1919 – 20 ж. Орынборда, Ордада, Семейде
ағарту ... 1920 ж. ... ... ... ... Орта Азия ... ... Бұл ун-т Орта Азия
мен Қазақстан үшін кадр даярлаудың негізгі орталығына
айналды. Оның жанында қазақ жастарын оқытатын арнаулы
бөлімдер ... 1920 ж. ... ... халық ағарту ісі
бөлімшесінде Бөкей ағарту ин-ты ашылды. 1921 ж. Орынборда
(кейін Қызылордаға көшірілді) және Верныйда Қазақ халық ... ... Бұл ... ... мен ... жоғары
оқу орындарындағы қазақстандық студенттер саны жыл сайын
өсіп отырды. 1926 ж. 2 ... ... ... ... пед. ин-т деп ... Қазақстандағы алғашқы жоғары оқу
орны – Қазақ пед. ин-ты 1928 ж. Алматы қаласында ашылды. Бұдан
кейін Алматыда 1929 ж. ... ... ... 1930 ... а. ш. ... 1931 ж. ... мед. ин-ты, 1932 ж. Орал
пед. ин-ты ашылды. 1932 ж. республиканың 6 жоғары ... 2 мың ... ... ... 40,5%-ы ... еді. 1934 ж. ... мемл. ун-ті және
Тау-кен-металлургия ин-ты ашылды. 1941 ж.
республиканың халық ш-нда жұмыс істейтін кәсіби
мамандардың (52,3 мың адам) жоғары білімдісі 16,8 мың
адам, яғни 32,2% ... 1940/41 оқу жылы ... 20 ... 10419 студент оқыды. 1950 – 60 ж. Ақтөбе, Ақтау, Тараз,
Қостанай, Көкшетау, Өскемен, Павлодар, Петропавл, ... ... ... ... Орал мен ... ш., ... Қарағанды, Семей, Ақмолада медицина ин-ттары,
Алматыда – Алматы халық ш. ин-ты (қазіргі Қазақ ... ... ... және ... ... ... құрылыс-жол, Ақмолада
инж.жол-құрылыс, Таразда
гидромелиоративтік-құрылыс және
технол. ин-ттар ашылды. 1972 ж. Қарағанды мемл. ... ... пед. ... ... 1986/87 ... ... 55 жоғары оқу орынында 274 мың
студент оқыды. 2000/2001 оқу жылында елдегі 47 ... оқу ... ... саны 267 447 ... деңгейдегі мамандар даярлау, білім беру, ғылым мен
мәдениетті дамытуда үлкен жұмыстар атқарып отырған сегіз
мемл. жоғары оқу орнына 2001 ж. 5 ... ҚР ... ... ... берілді. Олар: Әл-Фараби атынд.
Қазақ ұлттық ун-ті; Л.Н.Гумилев атынд. Еуразия ұлттық
ун-ті; Қазақ ұлттық агр. ун-ті; Қ.И. Сәтбаев атынд. Қазақ
ұлттық тех. ... С.Ж. ... ... ... ... ... Т.Қ. Жүргенов атынд. Қазақ ұлттық өнер академиясы;
Құрманғазы атынд. Қазақ ұлттық консерваториясы; Қазақ
ұлттық музыка академиясы. Бұлармен қатар республикада ... ... оқу орны бар. ... ... мемл. мед.
академиясы, Ақмола агр. ун-ті, Ақтау мемл. ун-ті,
Ақтөбе мемл. ун-ті, Алматы технол. ун-ті, ... ... ... ... ... ... Арқалық мемл. пед. ин-ты, Шығ.
Қазақстан мемл. ун-ті, Шығ. Қазақстан мемл. тех. ун-ті,
Жезқазған ун-ті, Жетісу мемл. ун-ті, Бат. Қазақстан мемл. мед.
академиясы, Бат. ... ... ... ... ... және
коммуникация академиясы, Қазақ мемл. спорт және туризм
академиясы, Қазақ мемл. заң академиясы, Қазақ мемл. қыздар
пед. ... ... ... ... және әлем тілдері
ун-ті, Қарағанды мемл. мед. академиясы, Қарағанды мемл.
тех. ун-ті, Қарағанды мемл. ун-ті, Қарағанды металлургия
ин-ты, Көкшетау мемл. ун-ті, ... ... ... ... ... ... қазақ-түрік ун-ті, Павлодар мемл. ун-ті,
Рудный индустр иялық ин-ты, Солт. Қазақстан мемл. ун-ті, Семей
мемл. медицина академиясы, Семей мемл. ун-ті, Тараз мемл.
ун-ті, ... ... ... мед. академиясы, Оңтүстік
Қазақстан мемл. ун-ті. ҚР Қорғаныс мин-нің әскери оқу
орындары Қазақстанның Қарулы Күштері үшін командалық,
инж.-тех. және арнаулы мамандықтар бойынша ... ... ... ... арттыру мақсатын көздейді. ҚР
әскери оқу орындарына: ҚР Қарулы Күштерінің Әскери
академиясы, Ақтөбе жоғары әскери авиац. уч-щесі,
Азаматтық авиация академиясы жанындағы әскери ф-т, ... ... ... ... “Жас ұлан” респ. мектебі,
жоғары оқу орындары жанындағы әскери ... ... ... және ... ... курстары
жатады. Алғашқы мемл. емес жоғары оқу орындары Қазақстанның
тәуелсіздігі жарияланғаннан кейін ғана пайда ... ... ... ... ... жоғары кәсіби білім берудің мемл.
емес секторы жалпы білім беру жүйесінде ... рөл ... 2001 ... ... елде ... ... білімді
мамандар даярлауға мемл. лицензия алған 121 мемл. емес
жоғары оқу орны болды.
2.Қазіргі білім беру жүйесінің мақсаты
Қазіргі ... беру ... ... - бәсекеге қабілетті маман
дайындау. Ізденімпаз мұғалімнің шығармашылығындағы ерекше тұс -
оның ... ... ... ... жол таба білуі.
Ұстаз атана білу, оны қадір тұту, қастерлеу, арындай таза
ұстау - әр мұғалімнің борышы. Ол өз кәсібін, өз ... ... ... , ... ... ... ... жаңа формация мұғалімі – педагогикалық құралдардың
барлығын меңгерген, тұрақты өзін-өзі жетілдіруге талпынған,
рухани дамыған, толысқан шығармашыл тұлға құзыреті.Жаңа
формация мұғалімі табысы, біліктері арқылы ... ... ... мұғалімге қойылатын талаптар :
бәсекеге қабілеттілігі, білім беру сапасының ... ... ... ... ... шеберлігі.
Осы айтылғандарды жинақтай келіп, жаңа формация мұғалімі-
рефлекцияға қабілетті, өзін-өзі жүзеге асыруға талпынған
әдіснамалық , ... ... - ... тұлғалы,коммуникативтілік, ақпараттық және
тағы басқа құдыреттіліктердің жоғары деңгейімен сипатталатын
рухани- адамгершілікті, азаматтық ... ... ... ... ... ... ... мен басқарудың жаңа
парадигмасы аясында жекелеген ұғымдар мен нормаларды
және тиімді педагогикалық технологияларды меңгеру үшін
педагогтардың кәсіби мәдениетін дамытуға ... ... ... отыр.
Біліктілік арттыру жүйесінде педагогтардың оқу қажеттіліктері
нақты білімнің мәнін түсінуге, соның нәтижесінде өзіндік іс-
әрекетке енуге және жеке өміріндегі ... ... ... ... Осы заманғы мұғалім
оқуға үлкен потенциалдық мүмкіндіктермен келеді.
Сондықтан олардың функционалдық сауаттылықтарын кәсіби
шеберлікпен ұштастыру үшін нәтижеге бағытталған білім
беру ... ... ... білім беретін, қалыптастыратын,
дамытатын андрогогикалық процесс қажет. Басқаша айтқанда
ересектерге арналған, жалпы және ... ... ... ... білім мен мәдениет
жетістіктері арқылы адамдардың жалпы мәдениеті мен
әлеуметтік белсенділікті дамытуға бағытталған танымдық
іс-әрекетке ынталандыру үшін білім беру. Қазіргі білім ... ... ... ... ... ... ... білімге көшуді көздейді. Бұл білім беру
жаңаша ұйымдастыру- оның философиялық , психологиялық,
педагогикалық негіздерін, теориясы мен тәжірибесін
тереңірек қайта қарауды қажет ... ... күні ... ... ... ... ... идеяларға негізделген жаңа мазмұнын қамтамасыз ету міндеті
тұр.
Француз қайраткері «Адамға оқып – үйрену өмірде болу, өмір ... ... ... оқыту процесін технологияландыру, осыған
сәйкес оқу бағдармаларын жасау, ғалымдар мен жаңашыл
педагогтардың еңбектерімен ... ... ... ... айқындайды. Жаңа
педагогикалық технологиялардың негізгі мәні пассивті оқыту
түрінен активті оқытуға көшу оқу танымын ұйымдастырудағы
бастамашылдығына жағдай туғызу, ... ... ... ... және ... ... үлгіге беталуы
барысында мұғалімдер мемлекеттік стандарт берілген нәтижелерге
жетуде кәсіби шеберлікпен меңгерген зерттеу біліктері мен
дағдылары нәтижесінде проблеманың шешімін таба алатын,
ақпараттық – ... ... ... ... ... функцияны атқарады. Қазіргі заман адамның осы
құзыреттілікті меңгере отырып тек « кәсіби ... ... ету ғана ... іске ... ... оқып – ... және өзін-өзі жасау талабын
қалыптастыра алады.
Қазақстандағы білім беруді дамытудың 2011-2020 жылдарға
арналған мемлекеттік ... ... ... ... ... ... етіп, халықаралық
рейтингілердегі білім көрсеткішінің жақсаруы мен
қазақстандық білім беру жүйесінің тартымдылығын арттыру
үшін, ең алдымен, педагог кадрлардың мәртебесін арттыру,
олардың бүкіл қызметі бойына ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету, сондай- ақ
педагогтердің еңбегін мемлекеттік қолдау мен ынталандыруды
арттыру мәселелеріне үлкен мән берілген. Осыған байланысты
қазіргі таңда еліміздің білім беру ... ... ... саясаттар, өзгерістер мен жаңалықтар әрбір педагог
қауымының ойлауына, өткені мен бүгіні, келешегі мен болашағы
жайлы толғануына, жаңа идеялармен жаңа жүйелермен жұмыс
жасауына негіз ... ... Олай ... ... ... ... ... берілуі білім беру жүйесіндегі педагогтердің,
зиялылар қауымының деңгейіне ... ... ... беру
жүйесінде білікті мамандар даярлаушы кәсіби білім беретін оқу
орындарының басты мақсаты – мамандықтарды ... ғана ... ... ... ... ... ене ... басекеге қабілетті
тұлға дайындау үшін адамның құзырлылық қабілетіне сүйену
арқылы нәтижеге бағдарланған білім беру жүйесін ұсыну –
қазіргі таңда негізгі өзекті мәселелердің бірі. ... ... ... ... ... К.Құдайбергенова «Құзырлылық
ұғымы – соңғы жылдары педагогика саласында ... ... ... ... ... ... отырған ұғым.
Құзырлылықтың латын тілінен аудармасы «сомпетенс»белгілі сала
бойынша жан – жақты хабардар білгір деген ... ... ... да бір ... ... ... түрде
шешім шығара алады дегенді білдіреді» деп көрсетеді. ... ... «... ... ... ... арқылы
алған білімдерін өз өмірлік мәселелерін шешуде қолдана алуын –
құзырлылықтар деп ... деп ... ... ... ... ... ... дегеніміз -
педагогтің басқа бір адамның дамуына негіз бола алатын
білімділігі мен ... ... ... ғалым К.Құдайбергенова
«Құзырлылықты білімін, біліктілігін, дағдысын, тұлға
мінез- құлқын , ең бастысы ... ... ... ... ... ... маңызын толық аша
алады. Олай болса, құзырлылық, нәтижеге бағдарланған жаңа білім
беру ... ... ... ... ... ... көзқарастарды есепке алу қажет» деп жазса,
Б.Тұрғанбаева «Құзырлылыққа бағытталған оқыту үрдісінде
тәжірибелік жолмен мәселені шешу мүмкіндігі молаяды. Осы
жағдай біліктілікті арттырудағы екінші үлгіге ... бола ... ... бағытталған үлгіде
білім алушылардың өздерін ұйымдастыру - басты мақсаты » деп
көрсетеді.
Қ.Құдайбергенова «Құзырды әртүрлі кенеттен болған ситуацияларда
мәселелерді шешу үшін қажетті білімді немесе әрекетті ... ... ... мен ... ситуация арасындағы
байланысты орнату мүмкіндігі ретінде, ал құзырлылықты
адамның өзіндік деңгейіне, даралық қасиеттеріне тікелей
байланысты тұлғалық, ... ... ... жоғары деңгейде кіріктірілген құрылым ретінде
қарастыру ұсынылады» деген тоқтам ... ... ... ... де, ... де адамның рухани интеллектуалдық,
кәсіби шығармашылықпен өзін-өзі дамытуы өмірінің әр кезеңінде
әр қалай деп ... ұлы ... ... А.Макаренко ,В.Сухомлинский ,т.б мұғалімдік
еңбекті адамтану ғылымы , адамның жан дүниесі , ... ... алу ... дей ... ... ... зор үлес ... Осы тұрғыдан алып
қарағанда педагогикалық шеберлік- кәсіби әрекетті жоғары
деңгейге көтеретін мұғалімнің жеке қасиеттерінің , оның
білімі мен білігінің ... Осы ... ... зерттеген
А.Маркова мұғалімнің кәсіби деңгейге көтерілуінің
төмендегідей психологиялық критерийлерін анықтаған.
Обьективті критерийлер. ... өз ... ... ... тәжірибеге қосар үлесі қандай
екендігі.Жоғары еңбек көрсеткіші,әртүрлі
мәселелерді шығармашылықпен шеше алу біліктері, т.б
жататындығын атап өтеді.
Субьективті критерийлер. Адамның мамандығы қаншалықты оның
табиғатына, қабілеттері мен ... ... ол өз ... ... табатындығымен
байланысты. Мұғалім еңбегіндегі субьективті
критерийлерге кәсіби – педагогикалық бағыттылық,
кәсіптің маңыздылығын , оның құндылығын түсіну, маман иесі
ретінде өзіне позитивті көзқарастың болуын жатқызады.
Нәтижелі ... ... өз ... қоғам талап етіп отырған
нәтижелерге қол жеткізіп отыр ма деген ... ... ... ... оқушылардың
білімдерінің стандартқа сай болуын алса, енді біреулер
олардың қарым- қабілетін дамытуды алады, ал кейбіреулері
оқушылардың өмірге дайындығын басты назарда ... ... ... біз үшін ... ... ... өзінің педагогикалық әрекеті арқылы алған
білімдерін өз өмірлік мәселелерін шешуге қолдана алуы.
Шығармашылық критерийлер. Мұғалім өз ... ... ... сол ... өз ... еңбегін өзгерте алуы
жатқызылады.Шығармашыл мұғалім үшін біреудің
тәжірибесін қайталағаннан гөрі өз ... мен ... ... ... ... ... ... мәні зор. Кәсібиліктің
бірден келе салмайтындығы белгілі, оны әр мұғалім ерте ме, кеш
пе меңгеруі тиіс. А.Маркова оның кезеңдерін төмендегідей ... ... өз ... ... кезеңі:
мамандықта өзін-өзі өзектендіру кезеңі:мамандықты
еркін меңгерген кезең: мамандықта шығармашылық деңгейге
жеткен кезең. Осылайша ғалым кәсіби құзыреттіліктің
сипаттамасын шебер- мұғалімнің , жаңашыл- мұғалімнің,
зерттеуші- ... ... ... ... ... ... ретінде қарастырады.
Ең бірінші кезекте мұғалімнің « өзіндік жаңалығы» болуы қажет.
Ғылым жаңалығын түрлендіруде өз үлесін қосу арқылы жасаған
нәтижелі жұмысы өзгелердің тәжірибесін ... ... ... ... өзіндік іс- әрекет жиынтығы арқылы айтарлықтай
нәтижеге қол жеткізу керек.Қазіргі кәсіптік- педагогикалық
қызмет қандай мұғалімді талап ... ...... ... ... басымдық беретін, күрделі
әлеуметтік-мәдени жағдайларда еркін бағдарлай
алатын, шығармашылық ... ... ... ... ғылымның жетістіктерін, оның даму заңдылықтарын,
компьютерлік оқыту өнерін терең меңгерген жан- жақты ... ... ... етеді.
Ал, білім беруде кәсіби құзырлы маман иесіне жеткен деп
мамандығы бойынша өз пәнін жетік білетін, оқушының
шығармашылығы мен дарындылығының дамуына жағдай жасай
алатын, ... ... ... ... ... пен ... іс- ... атқаруға қабілетті, оқытудың жаңа
технологияларын толық меңгерген және білімдік
мониторинг негізінде ақпараттарды тауып, оларды ... ... ... және ... ... қолдана білетін кәсіби маман
педагогті айтамыз.
Жоғары білімді жетілдіру ... ... ... ... де ... ... ... етеді.
Жуырда өткен Білім лидерлерінің Еуразиялық форумында біз
әлемнің озық тәжірибесін меңгеріп, уақыт талабына сай
дамып келетініміз туралы айтылды. 
Ең ... – біз ... ... ... ... ... ... айтқанда, әлемдік білім беру жүйесіне ену және
интернационалдандыру, университеттерге дербестік
беру, оларды ... ... ... ... ... мен ... ... «ғылым–білім–инновацияны» тиімді синтездеу, өмір
бойы білім алу және т.б. 
Осы мақсатта Елбасының ... ... ... оқу ... ... басталды. Жылдың соңына дейін заман
талабына сай келмейтін 20 жоғары оқу орны, келесі жылы
10 жоғары оқу орны оңтайланады.
Академиялық ... ... үшін ... оқу ... ... 8 мыңға жуық келісім-шарт
жасады. 17 жоғары оқу орны әлемдік ... ... оқу ... шарт ... ... ... де дамытуымыз қажет. Жетекші
жоғары оқу орындары өз жұмысын Назарбаев Университетінің
үлгісінде жүргізіп, білімді, ... мен ... ... ...... ... оқу ... Ол өзіне әлемдік
практикадағы бар жаңалықты, әлемдегі жетекші жоғары оқу
орындары ... ең ... ... да ол көш ... бір ...... ... тәуелсіз аккредиттеу жүйесінің тиімділігін
арттыру. Құрамында 2 қазақстандық және 4 шетелдік агенттік
бар Аккредиттеу агенттіктерінің ұлттық ... ... ... көтерудің нақты механизміне айналуы тиіс. Жоғары
білімдегі жетекші әлемдік трендтердің бірі ағылшын тілін
барынша ... осы ... ... ... ...... білімнің академиялық мобильдігі мен әлемдік
интеграция ғана емес, ... ... ... пен ... ... мектептің бәсекеге
қабілеттілігінің негізі.Қазақстандағы жоғары оқу
орындарының көп тілге көшуі пилоттық негізде жүзеге аса
бастады. Бірінші кезеңде бұл ... ... ... ... ... ... уақыт
өте келе, бұл әдіс, тәжірибе мен кадрлық резервке қарай
кеңейетін болады. Бұл жерде формализм болмау қажет.
Мұндай ... оқу ... ... ... ... оқытуға тарту үшін нағыз «лоцмандарға» айналуы
тиіс.
Педагогтерді даярлау сапасын арттыру ... ... ... оқу ... ... білім департаментіне Еуропа мен
АҚШ жоғары оқу орындарымен педагогикалық мамандықтар бойынша
бірлескен бағдарлама жасау ... ... ... үшін ... ... сай ... ... қалмауымыз қажет. 
Еуразиялық форумда шетелдік ойшылдар қызықты баяндамалар
жасады. Біз бұл ойларды да пайдалануымыз тиіс.
Жастардың заман ... сай ... ... кемел азамат,
еліміздің патриоты болып қалыптасуы Елбасының үнемі
назарында.Жас мамандардың, әсіресе жас отбасылардың
әлеуметтік қорғалуы, сондай-ақ олардың ел игілігі жолында
аянбай еңбек етуі - ... ... ... ... бірі ... ... ... бізге «Мемлекеттік жастар саясаты
жөніндегі» Заңға қазіргі талаптарға сай өзерістер мен
толықтырулар енгізуді тапсырды.
Елбасының тапсырмасын орындау мақсатында жастар ... ... ... ... ... ... ... жастар саясаты тұжырымдамасының
жобасы әзірленді. Ол жастар санатындағы жұмысшы, ауыл
жастары, оралмандар, даму мүмкіндігі шектеулі ... ... тыс ... ... ... ... ... Тұжырымдаманы іске асыру үшін жылдың соңына дейін
жастар саясаты мәселесі бойынша заңнама өзгеретін
болады. Заң жобасында жастарды, оның ішінде жас
мамандарды әлеуметтік ... ... жаңа ... ... ісі ... мен ... мен Астана
қаласында жастар саясаты басқармаларын құру туралы
шешім қабылданды. 
Елбасы облыстардың, Астана және Алматы қалаларының әкімдеріне
өңірлік Жастар ісі ... ... ... ... ... аталған Кеңестердің сапалық
деңгейін өсіреді. Төртіншіден, жастар саясатын
сараптамалық-талдаумен қамтамасыз ету
жеткіліксіз. Осыған байланысты Л. ... ... ... ... ... ... ... құрылды.Жаңа оқу жылының
алдында тағы бір жаңалықты айтқым келеді. 
2015 жылдан бастап орта, техникалық және кәсіптік білім беру
жүйесінде жан басына қаржыландыру ... ... ... мен ... да ... ... бойынша жүргізілген
талдау осы тәсілдің тиімділігін көрсетіп отыр. 
Қазіргі уақытта Ақмола, Ақтөбе, Шығыс Қазақстан, Оңтүстік
Қазақстан облыстарында орта білімді жан басына
қаржыландыру ... ... өте ... ... ... және ... ... оқушымен бірге жүреді» формуласы негізге алына
отырып, қаржыландыру ережесі мен әдістемесі
әзірленді. Негізгі мақсат – мектепті дамыту, сапа мен
бәсекеге қабілеттілікті үнемі арттырудың нарықтық  
процестерін ... ... ... өйткені оқушының сапалы білім беру
қызметін ұсыну арқылы ғана қызығушылығын арттыруға
болады. Білім беру қызметіне қол жеткізуді ... ... ... беру ... ... (МБЖЖ) механизмі
әзірленді. 
Бұл жүйе әрбір азаматқа келешекте баланың жоғары оқу орнында,
колледжде оқуы үшін ... ... ... ... ... ... ... енгізіле бастайды. 
Қоғамда және жекелеген БАҚ-та МБЖЖ-ның рөлі
туралы түсініспеушіліктер бар екенін айта
кетейін.   Ешқашан ... ... ... ... қарсы
қоюға болмайды. Керісінше олар жүйелі түрде дамып, білім
алуға қол жеткізу мүмкіндігін кеңейтеді. 
Жаһандану жағдайында бәсекеге қабілетті болу бізден ... ... ... енгізуде мобильдікті талап етеді. Алайда,
кез келген жаңалықты практикаға енгізу – күрделі
процесс. Бұл жолда қиындықтар бар. Олар ... ... көп ... ... пайдалы кеңес пен құнды ұсыныстар беретін
азаматтар да баршылық. 
Бұл түсінікті жағдай, өйткені білім беру – әрбір адам ... ... ... білім беру ұйымының әрбір басшысы, әрбір педагог өз
жұмысында қоғамдық ... де ... асуы ... қазіргі
уақытта – білім беру жүйесі түбегейлі өзгеріп ... өте ... ... ... ... ... қаласында өткен «Отбасы, мектеп, қоғам – болашақ
үшін бірге!» атты тұңғыш Республикалық педагогикалық  форум
Қазақстандағы білім саласын жетілдірудің қозғаушы күші
болғаны айдан ... ... ... - ... ... ... ... отырған  қолдауының айғағы, ұлттық білім
жүйесін дамыту мен қалыптастырудағы ... ... ... ... ... ұлттық басымдықтардың бірі ретінде жауапты
міндет атқарады. «Нақ жоғары білім ғана ... ... ... ... білімнің сапасы,
аумақтығы мен ізгілігі арқылы Қазақстанның өмір сүруін,
ұлттық қауіпсіздігі мен гүлденуін ... етуі ... ... ... ... ... қызметкерлерінің тамыз конференциясында:
«Тәуелсіз Қазақстанда өркениетке барар жолдың бастауы –
мектеп десек, мектептің басты ... ...... ... көтеру – күн тәртібіндегі бірінші
мәселе» деп, білім министрі ... ... ... ашты.
Сапалы қоғам саналы адамымен, тәрбиелі жастарымен ғана мықты.
Сондықтан болашақта белсенді қоғам мүшесі, елі, жері үшін
жанын аямайтын азаматты, яғни ... жас ... ... сай ... тәрбиелеу мәселелері күрделі
міндеттердің алдыңғы қатарынан орын алады. Осыған
байланысты бүгінгі таңда  болашақ ұстаз мамандарды
даярлау ... - ... ... бірі ... ... ... басты жолы – білім беру барысында
студенттердің, әсіресе, ұстаздық мамандықты таңдап
келген студенттердің өзінің болашақ кәсібіне деген
қызығушылығы мен сүйіспеншілігін қалыптастыру. 
Бүгінгі күні ... ... ... ... ... міндеті - оқыту мен тәрбиелеуге қажетті әртүрлі
педагогикалық ... шеше ... ... ... ... маман мұғалімге айналдыру. Сондықтан
педагогикалық жоғары оқу орындағы оқу-тәрбие, білім
беру процесінде жаңа тиімді әдістерді қолданумен шектеліп ... пән ... ... ... ... құрылымы
мен мазмұнына өзгеріс енгізу, оқыту мен сабақ берудің
технологиялық деңгейін жоғары дәрежеге жеткізу міндет.
Осыған орай  XXI  ғасырда әртүрлі білім беру ... мен ... ... педагогикалық
іс-тәжірибелерді үйрену, енгізу күн тіртібінде тұрған
өзекті мәселе.
Қазіргі қазақстандық білім беру жүйесінің дамуында жүріп жатқан
инновациялық процестер мұғалім кадрларға қойылатын ... ... жаңа ... міндеттер анықтады.
Қазақстан Республикасында 2015 жылға дейінгі білім ... ... өз ... ... ... және ... өмірдің түрлі жағдайында қолдана білетін жеке
тұлғаның қалыптасуын қамтамасыз ететін жаңа оқыту
технологияларына көшу талабын алға қойып отыр. Білім
сапасын арттыру мәселесі жаңа ... ... ... сай ... да ... ... ... жағдайында оқушының ақпарат ағымында
дұрыс бағдар жасап, тиімді шешім табуына қажет
технологияларды таңдап алу және оларды қолдану
қабілеттілігін қалыптастыруда мүғалімдердің кәсіптік
шеберлігінің ... ... ... ... ... ғасыры болғандықтан жалпы білім беру,
оқу-тәрбие процесінде жаңа сапалық өзгерістер болғаны ... ... ... ... ... ... ... – сауатты ұрпақтың ұйытқысы, білім мен ғылымның
негізі.
Президент өзінің Қазақстан ... ... ... мамандығы аса қажет және жоғары ақы төленетін
мамандық болады. Әрине, мұғалімнің өзі де уақыт талабына
сай болуы керек", - деп атап ... ... ... ... ... ҚР Білім және
ғылым министрі Б.Т.Жұмағұловтың ұсынған бастамаларда
айқындалған.       Тұңғыш рет білім беруді дамытудың
мемлекеттік бағдарламасында  педагогтың ... ... ... Бұл ... өз ... барлық
деңгейдегі ұстаздардың білімі мен біліктілігін
жетілдіру, педагогтардың еңбек ақысын төлеудің ... ... ... ... ... 2015 ... ... жекеменшік сектор
қызметкерлерінің айлық жалақысына теңестіріледі;
педагог беделі мен абыройын көтеруге бағытталған іс-шаралар
жүргізу мен жыл сайын  75 мың ұстаздың білімі ... ... ... беру мен ... ... жаңа бастамалар жоғары оқу
орындарына кеңінен академиялық еркіндік беруді, яғни 2011
жылы бакалавриат 55%-ға, магистратура – 80%-ға, ал
докторантура ... ... ... ... ... ... ету үшін ... арналған  мемлекеттік бағдарлама дайындалу үстінде.
Жоғары оқу орындарында барлық студенттерге бір жоспар бойынша
бір бағдарламамен білім беріледі, бірақ жоғары оқу орнын
бітірген соң, ... ... ... ... мұғалім
болып шығады. Неге? Себебі, студенттер берілген білімді,
теорияны ... ... ... меңгереді. Оған қоса
мектептен әртүрлі дайындық деңгейімен келеді. Бұдан басқа
өмір ... даму ... ... факторлар: биологиялық,
әлеуметтік және т.б әсер етеді. Бұдан шығатын қорытынды -
көп қырлы білім беру жағдайында тез, әрі жеңіл ... ... алуы үшін ... ... ... ... қажеттілігі өзекті мәселе.
Жаңа адамды қалыптастырудың көпқырлылығы мен күрделілігі
қазіргі тәрбие теориясы мен тәжірибесі ... ... ... етеді. Бұл бір
жағынан педагогтың педагогикалық мәдениетінің маңызды
компо-ненті болса, екінші жағынан кәсіптік дамуы мен 
жетілдірудің алғы шарты.
Педагог үшін ең басты, жоғарғы ...... ... оған
жетудің жолы, әдіс-тәсілі, құралы.
Біздің еліміздің бәсекелесуге қабілетті 50 мемлекеттің катарына
кіру жайында, мемлекеттік құрылысқа, экономикаға, әлеуметтік
рухани  өмірге жақындау жолы  ... ... ... ... педагоги-калық   жұмыстардың  
халықаралық тәжірибелері үлкен қызығушылық тудырады.
Қазiргi заманғы бiлiм беру - ... ... ... бiрi. ... жеке басын қалыптастыру
негiзi бастауышта қаланатыны бәрiмiзге белгiлi. Мектептiң
бастауыш сыныбындағы кезеңi баланың қай жағынан болсын ең
қарқынды дамитын кезеңi.
Бастауыш мектептен ... ... ... қыры мен ... ... қабiлеттерiн шыңдау, адамгершiлiк қасиеттерiн
дарытып, Қазақстан Республикасының азаматы деген атаққа лайық
болатындай етiп тәрбиелеу - бiздiң басты мiндетiмiз.
Бастауыш ... ... ... ... ғылымдар
негiзiмен таныстырып қана қоймай, баланың жалпы ойын ... ... ... оны ... ... бiлу үшiн
өздiгiнен жұмыс iстеуге, адамгершiлiк мәдениетiн
қалыптастыру талап ... Осы ... ... ... мен ... ... ... орнының
ерекшелігін назардан тыс қалдырмау керек.
Қоғамның негiзгi бағытының бірі - ... де ... ... ... ал ... ... ... мәселелерiнiң
бiрi - бiлiммен қатар тәрбие беру, яғни адамгершiлiк тәрбиесiн
қалыптастыру, бастауыш сыныптан бастап адамгершiлiк мәдениетi
жоғары деңгейдегi оқушылар тәрбиелеу. Жас ... ... ... ... мен ... iзеттiлiк
пен қамқорлық сезiмдерiн сiңiрудi әр ұстаз, әр пәнде сабақпен
ұштастыра жүргiзуі қажет. Әрине, мұндай жан-жақты әрекет
ұстаздың өзінен шығармашылық, еңбекқорлық пен төзімділікті
қажет ... ... ... ... ... адам мен бала құқығын
қорғау саласындағы барлық негізгі халықаралық  ... ... ... Бұл жоғары білім саласындағы жалпыға
бірдей адам құқықтары Декларациясы, Балалар құқығы туралы
Конвенция, Халықаралық адамдардың экономикалық,
әлеуметтік және мәдени ... ... ... ... ... және басқалар. Осыған орай біздің
оқу орнымыздың алдында үлкен келелі міндеттер -  ол аттестация
мен халықаралық аккредитациядан өтуге дайындық жұмыстарын
жоғары деңгейде, сапалы ... ... оқу ... ... сапалы маман даярлау  өзара
байланысты екі мәселені шешумен  анықталады. Оның бірі –
әлеуметтік тапсырысқа сай маманды кәсіби деңгейде дайындаудың
нәтижесі мен мазмұнының сәйкес ... ... ... ... маманның
моделін жасау, біліктілік сипатын анықтау келіп шығады.
Екінші міндет – ... ... ... ... ... мақсатына сәйкестендіре отырып,
педагогикалық-психологиялық жүйені құрастыру.
Осы жоғарыда аталған екі міндет бір мезгілде, бірдей шешілсе,
маман дайындауда жоғары көрсеткішке қол жеткізуге болады.
Мемлекет басшысы 2011 жылы ... ... ... жаңа
кезеңі басталғанын атай отыра, Қазақстанды әлемдік
деңгейдегі білім орталығына айналдыру туралы биік
мақсат қойды  және ... ... ... мен ... ... зор міндет жүктеді.
Сондықтан болашақ ұстаздарды даярлауда оқу-тәрбие жұмысында
пайдаланылатын әртүрлі әдістер мен әдістемелер,
оқу-әдістемелік, көмекші оқу ... ... ... ... ... ... ... принциптері негізінде қалыптасуына
мүмкіндік беретіндігін ескере отырып, оқу – тәрбие жұмысының
сапасын, тиімділігін арттыру маңызды іс болып табылады.
Әлеуметтік саяси реформалардың әлемдік тәжірибесіне ... ... ... ... ... мұғалімдердің 
кәсіби  педагогикалық  даярлығын  жетілдіру  проблемасы
бірінші  кезектегі  бағытқа ие болған.  Атап  айтқанда,
мектеп  бітіруші, оның  білімі  мен  біліктілігінің 
дәрежесінің  қандай  ... ... ... ... ... ... ертеңгі  күні де 
соған  байланысты.
Оңтүстің Қазақстан облысы білім қызметкерлерінің тамыз
конферен-циясында оңтүстік өңірінде  1 компьютерге
17,2  оқушы, ал ең төменгі көрсеткіш ... ... ... 22, 3 ... ... облыс бойынша
интернет желісіне қосылу көрсеткішінің төмен екендігі  және 
«Алтын белгі» алудан үміткер 1244 оқушының  787-сі (63,2 пайыз)
өз білімдерін дәлелдей ... ... бұл ... ... жылымен салыстырғанда 12 пайызға кемігендігі атап өтілді.
Бірақ, бұл мәліметтерге қарма – қарсы 2010-2011 оқу жылында
АҚШ, Румыния, Кипр, Ресей, Чехия, Испания ... ... ... ... ... мен ... қатысқан  32 оқушының 5-уі Алтын,  10-ы Күміс, 
12-сі  Қола медальді жеңіп алса, бастауыш сынып оқушылары
арасында математика ... ... ... ... ... ... 15 ... 10-ы екінші орынды, 
5-еуі үшінші орынды жеңіп алғандығы және аталып өтілді.
Бұдан қандай қорытынды шығаруға болады? Соңғы ... ... ... ... ... ... ... құлшыныстарының бар екендігін
айқындайды.
Сондықтан ұстаздар қауымының алдында  төмен көрсеткіштер мен
қол жеткізген жеңістерді сараптап, талдау жасап,
кемшіліктерді жою, ... үшін ... ... шығармашылықпен жұмыс жасау міндетері тұр. Осы жерде
бүкіл педагогикалық процесті басқарып және оған қатысып
отырғандардың ... ... ... ... ... ... түсетін талапкерлерге  талап
күшейтіліп отыр, яғни неғұрым талантты, ұстаз, тәрбиеші,
педагог кәсібіне икемді, сол мамандықты ұнататын, жүрек 
қалауымен келген талапкер- жастарды қамту міндеттеліп
отыр. ... орай ... ... мемлекеттік
гранттың саны да көбейді. 
Институтта білім алып жатқан суденттердің көпшілігі ауыл
жастары болғандықтан олардың әлеуметтік жағдайларына
қарай студенттік жатақхана  асхана ... ... ... және ... ... ... ... игі іс –шаралар жоспары жасалуда.
ҚР білім беруді дамытудың 2011-2020жылдарға арналған
мемлекеттік бағдарламасында білім сапасы ... ... ... бағалауға баса назар
аударылған. Педагогика ғылымы мен тәжірибесінде
бұрыннан қалыптасқан білімді ... ... ... ... ... ... тстілеу жүйесі енгізілді. Бұл
мәселе төңірегінде айтылып, жазылып жүрген пікір, көзқарастар
әртүрлі. Дегенмен де, тест әдісімен  білімді бағалау әзірге
әлемдік білім беру жүйесінің ... бір ... ... отыр.
Білім министрі Б.Т.Жұмағұлов тест жүйесі  мектеп бітіруші
түлектердің білімін бағалаудың жаңа технологиясы, ол
үнемі жаңарып, ... ... ... бұған
қоса  ата-аналар, оқушылар мен педагогтар тарапынан айтылған
сын-пікір, ұсыныстардың  министрліктің ерекше назарында
болатынын қадап айтты.
Тағы бір мәселе: бейімделуге көнбей келе жатқан саланың бірі ... ... беру ... ... ... айтпаймыз. Мемлекеттік
оқу орындарының басшылары «мемлекеттік мекемеміз» деп,
шіренсе, мемлекеттік емес оқу орындары  «сот тұрғанда
қайда барасың?» деп, қыр ... ... ... ... жеке меншік оқу орнын  сотта жеңіп алу күрделі шаруа. Ал
мемлекеттік көпсалалы университеттерде  педагогикалық
мамандықтар  «нан сұраған»  баланың кейпін келтіреді,
былайша айтқанда,  екінші ... ... ... ... оқу ... « Білім мамандықтарына білімі нашар,
ойы таяз адамдар барады» - деп, ... ... ... жаздағаным әлі есімде...
Сондықтан Елбасының « ұстаздардың абыройын көтерейік, ... ... ... талапты күшейте отырып,
халықаралық стандарттарға сай мамандар дайындайық» деген
ойларын толық қолдаймын. Бұл талап «Көктен іздегеніміз жерден
табылғанмен» пара-пар емес ... ... ... және ғылым министрлігі жоғары жеке меншік 
оқу орындарына оң бетбұрыс жасады, мемлекеттік және 
мемлекеттік емес оқу ... ... та, ... Осы оң ... жеке ... оқу ... әлі де ... мән бермейтін сияқты.
Өкінішті-ақ!
Сөз жоқ, жеке меншік жоғары оқу орындарын қысқарту қазіргі 
күннің талабы, өзекті мәселе. Бұл шараны аса ұқыптылықпен
жүзеге асыру ... ... ... ... ... ... өрнегі бар мемлекеттік емес оқу орындары жеткілікті. Олар
әрі қарай қоғам талабына сай ... ... ... ... ... сөзсіз.
Келешекте  жоғары білім саласындағы  бәсекелестікті
жандандыратын да осы мемлекеттік емес оқу орындары.
Елімізде  табандылықпен  жүзеге  асырылып жатқан ілгерілеу
саясаты қоғам ... ... ... түбегейлі 
өзгерістер  енгізді.  Елбасы Н.Назарбаев  қойып 
отырған  күрделі  мәселелердің  ішінде  болашақ 
ұстаздарды даярлау  мәселесі маңызды  орын  алады. 
Педагогикалық  білім  ... ... ... мәселелерді шешу мемлекеттің  саяси,
экономикалық және әлеуметтік талаптармен 
белгіленетіні  анық.  
Сондай биік ... сай ... ... ... ... ... бастау алатын, еліміздің оңтүстік өңірлеріндегі
жоғары білімнің қара шаңырағы - Шымкент педагогикалық оқу
орнының ... 18 жыл ... 2011 оқу ... ... ... педагогикалық институты болып
қайтадан ашылуы  Елбасының мұғалімнің мәртебесін арттыруға
байланысты жасаған үлкен қамқорлығы, Оңтүстікке деген
құрметі.
Қайтадан ... бұл оқу ... ... ... ... - Қазақстандық білімді және мемлекетімізді дамыту үшін
алға қойған стратегиялық міндеттерді іске ... ... ... ... болашағы  жастарға білім және
тәрбие беруде аянбай қызмет ... ел ...... ... десек, жаңа дәуірдің күн
тәртібінде тұрған мәселе – білім беру, ғылымды дамыту.
Өркениет біткеннің өзегі,сғылым, тәрбие екендігіне
ешкімнің ... жоқ. Осы ... ... ... – мектеп,
ал мектептің жаны – мұғалімдердің басты міндеті - өз ұлтының
тарихын, мәдениетін, тілін ... және оны ... ... рухани құндылықтарға ұштастыра білетін тұлға
тәрбиелеу.
Бәрімізге белгілі, біздің қоғам аса күрделі жағдайларды бастан
кешірді. ... ... тән ... ауыртпалықтарын ешкім
жоққа шығара алмайды. Бірақ адам қандай жағдайда да өзінің
биік адамгершілік сипаттарын, кісілік қасиеттерін сақтап ... ... осы ... ... ... санасына
кішкентайынан терең енгізу қажет. Қазақстан
Республикасының «Білім туралы» Заңында да мектеп
оқушылары бойында адамгершілік және тұрмыс негіздерін
қалыптастыру, азаматтыққа тәрбиелеу және ... ақыл ... ... ... ... ... айтылған. Олай болса,
қоғам болашағы- жас ұрпақтың бойына адамгершілік, ізгілік,
мейірімділік, ... ... ... ... беру ... жаңаша құру қажет. Осы орайда, «Сабақ
беру – ... жай ... ... ол – ... ... ... ... деген, Жүсіпбек Аймауытовтың сөзін
айта кету артық болмас.
Егеменді еліміздің ең ... ... ... ... ... ... ал өркениетке жетуде жан-жақты дамыған,
рухани бай тұлғаның алатын орны ерекше. ... ... ... ... да сол ... ... рухани бай
жеке тұлға қалыптастыру болып табылады.
Рухани бай, жан-жақты дамыған жеке тұлғадағы ең басты
қасиеттердің бірі - тіл байлығы, өз ойын ... ... әрі ... жеткізе білетін, шешен де ойлы сөйлей
білетін, Абайша сөйлегенде сөзі жүрекке жылы тиетін, сөз
құдіретін игерген адамдарда да тұлғалық қасиет ... ... ... ... ... ... белсенді
өмірлік жолын, қоғамдық борышқа саналы көзқарасын, сөз бен
істің бірлігін қамтамасыз етіп, адамгершілік нормаларынан
ауытқушыларға жол бермеуді қалыптастыру болып табылады.
Пайдаланған әдебиеттер
Уикипедия — ашық ... ... ... Макаренко. Педагогические сочинения. М.,
«Педагогика»,1988.
А.С. Макаренко. Психология труда ... ... ... ... творческого саморазвития. Казань.
1996.
Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы // Алматы
2010.6-б
Қазақстан Республикасында 2015жылға дейінгі білім беруді дамыту
тұжырымдамасы//Астана. 2004. ... ... ... слов // ... ... 318-б
Советский энциклопедический словарь// М., Издательство
«Советская энциклопедия», 1984. ... ... Н.Ю. ... А.С. ... ... ... ... // М., 2004. 288-б
Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2005-2010
жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы // Астана .
2004. 28-б
С.Е. ... ... ... в ... проблемы качества
образования // «Государство и образование», 2002. ... ... ... ... как ... ... образования. //
«Народные образования», №2, 2003. 58-94-б
Б.А. Тұрғынбаева. ... ... ... ... ... ... ... тәжірибе // Aлматы. 2005, 174-бет
К.Құдайбергенова. Құзырлылық – тұлға дамуының сапалық ... ... ... бағалаудың мәселелері: әдіснамалық негізі
және практикалық нәтижесі » атты халықаралық ғылыми –
практикалық ... ... 2008. 30- 32-б

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанның білім беру жүйесін 12 жылдық жалпы орта білім беруге көшірудің негіздемесі71 бет
Қазақстанның жоғары білім беру саласы және оны мемлекеттік реттеу жүйесінің қазіргі жағдайын талдау100 бет
Қазақстанның физикалық география курсында экологиялық білім мен тәрбие беру64 бет
Қазіргі кездегі білім беру жүйесіндегі концепциялары мен теориялар7 бет
12 жылдық білім беру жүйесінде «қазақ әдебиеті» пәнін оқыту мәселелері5 бет
Болон үдерісі аясында әл- Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетінің әлемдік білім беру жүйесіне интеграциялануы89 бет
Қазақстан мектептеріндегі орта білім беру жүйесі76 бет
Қазақстан Республикасының Университеттік білім беру жүйесінде тұлғаға этномәдениеттік білім беру мен тәрбие берудің ұлттық моделін құру79 бет
Әл- Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетіндегі білім беру жүйесін жетілдіру18 бет
12 жылдық білім беру мақсаты6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь