Органикалық химиялық қосылыстардың (пестицидтердің) мутагендік әсері

Жоспары:

I Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .1.2,бет
II Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3.4бет
II.1 Пестицидтер туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3.4бет
II.2 Пестицидтердің түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5бет
II.2.1 Гербицидтер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6.7бет
II.2.2 Инсектоцидтер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8.9бет
II.2.3 Фунгицидтер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10бет
II.3 Пестицидтердің биоценозға әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..11.13бет
II.4 Хлорорганикалық қосылыстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14.19бет
II.5 Фосфоорганикалық қосылыстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20.29бет
III Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30бет
IV Пайдаланылғанәдебиеттер
VI Қосымша (кесте,сурет)
Кіріспе.

Жұмыстың өзектілігі: Дүние жүзі бойынша адам саны жыл сайын өсіп келеді.Яғни үшінші мыңжылдықта, 2050–жылы адамзат баласының саны 9,2 миллиардқа жетеді деген болжам бар. Бұл плантетамызды үлкен қажеттілікке әкеліп соқтыруы мүмкін. Біріккен Ұлттар Ұйымының Азық-түлік қоры мекемесінің мәліметтері бойынша, дүниежүзілік барлық ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімділігі зиянды заттардан–35%, оның зиянкестерден–13,8%, арамшөптерден–12% және өсімдік ауруларынан–9,2% төмендейді екен. Тіпті олардың сапасы да нашарлайды .
Ауылшаруашылық өнімін арттырудың бірден бір жолы–зиянды организмдерден са0тандыру, сонымен қатар пестицидті тиімді пайдалану болып табылады. Пестицидтерді дұрыс пайдалану қоршаған орта мен адам денсаулығына кері әсерін болдырмайды. Дегенмен, оларды қоймаларда, тұрмыстық жағдайларда сақталмайтыны белгілі. Сондықтан да біз ауылшаруашылық көздерін іздестіруіміз керек.
Жұмыстың мақсаты: Қоршаған ортаның пестицидтермен ластануын азайту үшін өсімдіктерді қорғаудың биологиялық әдістерін кеңінен қолданумен қатар жаңа технологияларды игеріп пайдалану.
Жұмыстың міндеті: Пестицидтердің адам денсаулығына әсерін анықтап талдау, топырақтың, судың, ауаның, ауыл шаруашылығы дақылдары өнімдерінің пестицидтермен ластануын болдырмау біздің басты міндетіміз. Сондықтан да біз ауылшаруашылық көздерін іздестіруіміз мүмкін.
Жыл сайын Қазақстан Республикасына 20 мың тоннадан астам пестицидтер әкелінеді. Оларды мәдени дақылдарды өсіруде, өсімдік және басқа да өнімдерін сақтайтын орындарын зарарсыздандыруға, ауыл шаруашылық және ауылшаруашылық емес жерлерде, орман шаруашылығында және т.б. зиянды түрлерінің резервация мекендерін өңдеуде қолданады. Біздің елімізде қолдану ережелері көрсетілген пестицидтердің бекітілген каталогі бар. Өкінішке орай, ол тек орыс тілінде ғана. «Список пестицидов (ядохимикатов), разрешенных к применению на территории Республики Казахстан» негізінде құрастырылған.
Белгіленген барлық пестицидтер Қазақстан Республикасының «Өсімдік қорғау туралы» заңына сәйкес мемлекеттік тіркеуден өткен. Пестицидтер қолдануына қарай топтастырылып орналастырылған (инсектицидтер мен акарицидтер, фунгицидтер, себу алдындағы тұқымдарды өңдеуге арналған препараттар, гербицидтер, биопрепараттар, дефолианттар және десиканттар, өсімдік өсуін реттегіштер және т.б.). Орыс тілінде қолданылатын анықтамаларда пестицидтердің ассортименті тауарлық атаулары бойынша алфавиттік тәртіппен келтірілген. Берілген бұл нұсқа пестицидтер ассортиментінде дұрыс бағдар алуға қиыншылық туғызып жүр. Бұл оқу құралында алғашқы рет Қазақстанда тіркелген пестицидтер топтар ішінде әсер етуші заттар бойынша біріктірілген. Бұндай түрдегі пестицидтер тізімі студенттердің тақырыптарды меңгеруге және тауар өндірушілерге пестицидтерді таңдауға едәуір жеңілдік жасайды.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Кемелқызы Т,Берденкулова А.Ж. Избасарова Ж.Ж, Мутагенез теориясы оқу-әдістемелік кешен
2. Ж.Жатқанбаев Адам экологиясы Алматы 2005.
3. Лұқпанов,«Пестицид және өсімдік», Қайнар баспасы.
4. Федоров, Л. А. Пестициды — токсический удар по биосфере и человеку / Л. А. Федоров, А. В. Яблоков. — М.: Наука, 1999.
5. Қолұшпаева А.Т., Рысбеков Қ.Б.,Саинова Г.Ә.,Сәндібеков М.Н. «Экологиялық энциклопедия» - Алматы, 2007ж. - 303б.
        
        Кіріспе.
Жұмыстың өзектілігі: Дүние жүзі бойынша адам саны жыл сайын өсіп
келеді.Яғни ... ... ... ... ... саны ... ... деген болжам бар. Бұл плантетамызды үлкен қажеттілікке
әкеліп соқтыруы мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік барлық ауыл шаруашылығы
дақылдарының өнімділігі ... ... оның ... және ... ауруларынан–9,2% төмендейді екен. Тіпті
олардың сапасы да нашарлайды .
Ауылшаруашылық өнімін арттырудың бірден бір ... ... ... ... пестицидті тиімді пайдалану болып табылады.
Пестицидтерді дұрыс пайдалану қоршаған орта мен адам ... ... ... ... ... ... тұрмыстық жағдайларда
сақталмайтыны белгілі. Сондықтан да біз ауылшаруашылық ... ... ... Қоршаған ортаның пестицидтермен ластануын азайту
үшін өсімдіктерді қорғаудың биологиялық әдістерін кеңінен ... ... ... игеріп пайдалану.
Жұмыстың міндеті: Пестицидтердің адам денсаулығына әсерін анықтап
талдау, топырақтың, судың, ауаның, ауыл ... ... ... ... болдырмау біздің басты міндетіміз. Сондықтан да
біз ... ... ... мүмкін.
Жыл сайын Қазақстан Республикасына 20 мың тоннадан астам пестицидтер
әкелінеді. Оларды ... ... ... ... және ... да
өнімдерін сақтайтын орындарын зарарсыздандыруға, ауыл шаруашылық ... емес ... ... шаруашылығында және т.б. зиянды
түрлерінің резервация ... ... ... Біздің елімізде
қолдану ережелері көрсетілген пестицидтердің бекітілген каталогі ... ... ол тек орыс ... ғана. «Список пестицидов (ядохимикатов),
разрешенных к применению на территории ... ... ... барлық пестицидтер Қазақстан Республикасының «Өсімдік
қорғау ... ... ... мемлекеттік тіркеуден өткен. Пестицидтер
қолдануына ... ... ... ... ... ... себу алдындағы тұқымдарды өңдеуге арналған
препараттар, гербицидтер, биопрепараттар, дефолианттар және ... ... ... және т.б.). Орыс ... қолданылатын
анықтамаларда пестицидтердің ассортименті тауарлық атаулары бойынша
алфавиттік ... ... ... бұл ... пестицидтер
ассортиментінде дұрыс бағдар алуға қиыншылық туғызып жүр. Бұл оқу құралында
алғашқы рет ... ... ... топтар ішінде әсер етуші
заттар бойынша біріктірілген. ... ... ... ... ... ... және ... өндірушілерге
пестицидтерді таңдауға едәуір жеңілдік жасайды.
Пестицидтердің қолданылуы тікелей адамдар мен ... ... ... ... ... ... дұрыс қолданбаған жағдайда
қаражаттық және еңбек шығындарына әкеледі. Пестицидтерді қолданбастан бұрын
препараттардың әсер ету ... ... және ... алдын ала
жергілікті орындарға және жеке ... ... ... және ... ... ... ... мемлекеттік тілдегі әдебиеттердің тапшылығына байланысты
бұл практикумның маңызы зор.
Негізгі бөлім
2.1 Пестицидтер.
Пестицидтер (латын сөздерінен pestis – ... ... caedo ...... ... зиянкестерден, паразиттерден,
арамшөптерден, аурулардан және микроорганизмдерден қорғау үшін қолданатын
барлық химиялық ... ... ... мен ... ... ағаш пен ағаш ... мақта өнімдерінде, жүн, былғары
өнімдеріне зиянын тигізеді. Мәдени өсімдіктердің ... ... ... болады, сондай-ақ адамдар мен жануарларға ауру
таситын, эктопаразиттер бар. Осылардың бәрімен ... үшін ... – ауыл ... ... өсімдіктерді арам
шөптерден, зиянды жәндіктерден және ауруынан сақтау үшін және де ... ... ... ... – дақылдардың дамуын тоқтатып, өнімнің
шығымының азаюына ... ... өте ... ... ауылшаруашылық
өнімдерінің 70 мыңға жуық зиянкестері белгілі жіне осы зиянкестердің
әсерінен 1 млн ... ... ... ... екен.
Пестицидтерді қолдану өте тиімді. ... ... ... 18-20% ... ... қазіргі кезде оларды көп
қолданатын болғандықтан биосфера мен адамдарға зияны тиіп жатыр. ... өнім ... ... жоқ, ... ... өте көбейіп кетті.
Пестицидтерді дұрыс пайдаланса, олардың ауылшаруашылық өнімдері құрамында
қалған ... ... емес және ... ... біздің қателігіміз
пестицидтерді дұрыс ережесімен, мезгілінде пайдаланбаймыз және ... ... ол ... азық – ... ... ... денсаулыққа зиянын тигізуі мүмкін. Ауылшаруашылық өнімдерінің
зиянды жәндіктері пестицидттердің бір түріне үйренсе, оған ... ... ... ... ... ... қажет.
Азық – түлік құрамындағы пестицидтердің артық мөлшерінен тазартып,
зиянсыздандыру үшін оларды бірнеше рет жуу ... ... олар ... ... ... тобына кейбір дақылдардың өнімін жинау кезінде механикалық
құрал - жабдықтың жұмысын жеңілдету үшін ... және ... ... ... ... заттар – дефолианттар мен десиканттар,
ауксиндер, гибереллиндер, ретерданттар теңіз кемелерінің сырының ... ... ... өсіп ... ... ... заттар жатады.
Пестицидтер жалпы алғанда әртүрлі ... ... ... емес ... ... ... органикалық, синтетикалық
жолмен алынған заттар қатарына ... Бұл ... ... ... орын ... ... және ... заттар.
Олар карбамин қышқылының туынды пестицидтері, өсімдік тектес пестицидтер,
триалин, несеп қышқылының туындылары.
2.1.1 ... ... ... ... ... қолданады, соған орай мынадай
кластарға бөледі: окарицидтер – ... ... ... ... – жейтін өсімдіктерден, насекомдарды үркітіп қуатын заттар,
инсектицидтер – зиянды насекомдарды жою үшін ... ...... өсімдіктермен күресу үшін қолданатын заттар.
Пестицидтер 12-ге жақын химиялық ... ... ... тарағаны төртеуі: хлорорганикалық (гексахлорциклогексан сияқты),
фосфоорганикалық (метафос, хлорофос сияқты), карбоматтар (севин ... ... ... ... ... ... ... жер жүзінде
қолданылатын пестицид препаратының ... елде 100 ден ... ... ... жыл ... ... қатары кеңуде.
Зооцидтер – зиянды омыртқалы жануарларды жою үшін пайдаланады. Олардың
да бірнеше ... бар: ...... ... үшін, ал тек
егеуқұйрықтармен күресуге пайдаланатын гербицидті-раттицидтер деп атайды.
Өсімдіктердің жануарлардың ауруын ... ... ... саңырауқұлақтармен күресетін заттар бар, олар; бактерицидтер,
вирусоцидтер, фунгицидтер. Жұмырқұрттармен ... ... ... ... ... ... – нематоцидтер;
зиянды молюскаларды жою үшін пайдаланатын ...... ... ... у – ... ларвицидтер – жәндіктердің
дернәсілін жоюға арналған, овоцидтер – жәндіктердің ... ... ... ... – өсімдіктердің жапырағын жоюға арналған
заттар, дефлоранттар – артық гүлдерді жоюға ... ... ...
қоймаларда дәндердің сақталуы үшін арналған заттар, ретарданттар – нандағы
және т.б полегандарға қарсы заттар, аттрактанттар – жәндіктерді ... ...... және т.б ... ... ... қатарында тұқымды өңдейтін заттар бар, олар ... бұл ... ... ... ... ... ... шошытады. Буынаяқтыларды еліктіріп жинап алып жойып жіберу үшін
немесе шоғырланған жерін тауып, жаз басталар ...... ... ... ... кенелерді өлтірмей,
ұрпақсыздандыратын препаратты – аттрактанттар дейді. Бұлардан өзге ... ... бар ... бар. ... ... ... себер алдында
өңдейтін заттар бір мезгілде фунгицид, бактериоцид, инсектицид және тағы
басқа болады.
Гербицидтер,
Гербицидтер- (лат. herba — шөп және caedo — ...... үшін ... ... ... ... әсер ету сипатына қарай
гербицидтер 2-топқа бөлінеді. Олар:жаппай әсері бар ... ... ... бар гербицидтер. Жаппай әсері бар ...... ... жояды. Ал, таңдамалы әсері бар гербицид – өсімдіктің бір
түрін жойып, ... ... ... ... ... атайды.
Жаппай әсері бар гербицидтер – өндіріс орындарының төңірегінднгі
өсімдіктерді тазалауда, кесілген орман орнын тазалауға, ... ... ... ... ... ... электр жүйелері жүретін ... ... ... мен ... тазалау кездерінде пайдаланады.
Таңдамалы әсері бар гербицидтер – мәдени өсімдіктерді арам ... ... ... үшін ... Бұл ... ... нормасына қарай, пайдалану жағдайына қарай гербицидтердің қасиеті
жаппай да, ... те ... ... ... ионурон және диурон 1га-ға 1,2-
1,6 кг етуші дозада шашылса, 1 ... арам ... ...... ... ... ... барлық өсімдікті жояды.
Гербицидтердің таңдамалылығына қарай: биохимиялық және топографиялық
деп бөледі.
Биохимиялық таңдамалықтағы әрекеті ... ... ... ... ... Биохимиялық таңдамалылық гербицидтердің
әртүрлі айналымға түсуіне байланысты. Тұрақты өсімдіктерде ... ... ... ... ... дейін ыдырайды.
Сезімтал өсімдіктерде – ... ... ... ... ... ... улы ... дейін бұзылады. Мысалы, симазин және
атразинге тұрақты жүгеріде, бұл заттар усыз ... ... ... ... ... ... ... олар ыдырамайды.
Топографиялық таңдамалылықты гербицидтер әртүрлі ... ... ... және ... беру ... байланысты.
Топографиялық таңдамалылықты былай түсіндіруге болады. Мысалы, гербицидке
әртүрлі сезімталдық, тіптен бір ... ... ... ... ... ылғалы мол, қоректік затқа бай, ... ... ... ... ... өте ... ... сезімтал болып өседі.
Гербицидтер кең және тар таңдамалы қасиетте ... Кең ... ие ... 2,4-Д. Бұл ... ... ... ... тар таңдамалық қасиеттегі – пропанид – бұл күріш егістігіндегі күрмекті
ғана жояды. Жалпылама және ... ... ... ... ... қабілеттілігіне байланысты жанасушы және жүйелі деп бөледі.
Жанасушы гербицидтергет – ... ... ... натрий
пентахлорфеноляты т.б. жатады. Ол ... ... ... жергілікті
улану – тұрған жерінің ұлпасын улайды, ол жер тез ... ... ... ... ... гербицидтер – 2,4-Д,симазаин, атразин, монурген және т,б.
жатады. Ол өсімдіктің жүйкесі арқылы ... ... ... және зат
алмасу өнімдерімен бірге жылжи отырып ... ... ... Сабақтың түрі
өзгереді, жапырақ өзгереді, біртіндеп өсу ... ... ... ... ... және тағы басқа.
Қазіргі кездегі гербицидтер – органикалық қосылыстар, олар бірнеше
үлкен топтарға бөлінеді.
1.Орын ... ... ......... ... бензонитрилдер – моксинил т.б;
2. Аммонидың төртінші реттік ...... ... ... ... ... – 2,4 Д; 2,4 ДМ; 2,4 ДП;
2М-4Х; 2М-4ХМ; 2М-4ХП; 2,4,5-Т;
Бензойлы қышқылдар: 2,3,6-ТБК;Банвел-Д; галойдты алмасқан алифатиялық
қышқылдар – ТХА; ... ... ... қатра гербицидтерге: тиокарбаматтар – диаллат, эптам, тиллам,
триаллат, ялан; амидтер – ... ... ... мочевинаның
туындылары – дихлоральмояевина, фенурон, монурон, диурон, которон, шнурон,
мотурин, монилинурон. урацилдық туындылары – пенацил; ...... ... ... ... ... Ал басқа ...... ... ... ... ... ... көлемде кейбір бейорганикалық заттар
қолданылады. Олар: амммоний сульфаты, калий цианаты, натрий хлораты, ... ... ... ... ... ... – (лат. insectum – ... және caedo – жою) – ... ... ... ... заттар. Инсектоцидтердің өздері
бірнеше химялық қосылыстардан тұрады. Ең бастыларыы – ... ... ... ... ароматтық сульфоқышқылдарының эфирлері,
дитиокарбамин қышқылдары.
Органикалық хлор қосылыстары ауылшаруашылық өсімдіктерінің ... ... ... рет ... ... ... ... ДДТ, полихлорпинин, полихлоркамфен,
гептахлор, ... ... ... ... ... хлориндан,
хлорэтанол, прамекс сияқты тағы басқа да препараттар ... ... ... ... ... Олар ... ... қарсы
қолданғанда көп уақытқа дейін инсектоцидтік қасиетін жоймайды. Сол себепті,
зиянды жәндіктерді жою үшін мұндай препараттарды бір рет ғана ... ... ... бұл ... өте ... ... ... соңғы жылдары өндірісте қолданылмай жүр. ... ... ... ... дәндерді топырақ арасындағы
зиянкестерден қорғау үшін дәнді улауға ... ... ... өту ... ... 4 топқа
бөледі. Олар: ішектік, жанаспалы, жүйелік және фумиганттар немесе тыныс
алатын инсектоцидтер.
Ішектік инсектоцидтер – ... ... ауыз ... түседі,
көптеген бейорганикалық қосылыстардың ішінде мышьяктың қосылыстар, мәселен;
кальций арсенаты, магний, ... ... ... ... және
металдар флориды, тиадифениламин және арнайы.
Препараттар тобы – оның ... ... ... ... т.б жүнді,
теріні қара күйеден қорғау үшін пайдаланатын препараттар.
Жанаспалы инсектоцидтер – насекомдардың организміне тері ... ... ... ... ... ... ... хлордың,
азоттың және күкірттің органикалық қосылыстары – пиретриндер ... ... ... - ... ... ... жатады. Бұл
инсектоцидтер – тамыр және жапырақ арқылы өсімдікке сіңіріледі, ... ... ... жүйесі арқылы қозғалады да, өсімдікті ... ... ... үшін де улы ... ... метилмеркантофос,
фосфамид және т.б.
Бұл инсектоцидтер жануарлардың ... ... ... ... жануарлардың қанына инсекциялаған соң қан насеком
үшін улы ... ... ... ... ... үшін ... ... ғана –
бутодион пайдаланылады. Бұны бір рет пайдаланған кезде адам қаны екі апта
бойына өзінің ... ... ... ... ... ... ... – насекомның организміне
бу тәрізді немесе газ түрінде трахеялық жүйе арқылы , тыныс алу ... ... ...... – гексахлорбутадиен жатады. Осы
топтың қатарына өте майда ұнтақталған силикаттар және ... ... ... алу ... ... бұзатындар жатады,
Әрине, бұлай классификациялау салыстырмалы түрде, себебі көптеген
инсектоцидтер насекомның организміне бір ... ... ... өтуі
мүмкін. Осыған байланысты кейбір препараттар бірнеше топқа жатуы да мүмкін.
Адам және жылы ... үшін ... ... ... 4 ... ... әсер етуші инсектоцидтер – ЛД50-50 дейін.
2. Жоғарғы улылығы ба инсектоцидтер – ... ... улы ...... Аз ... инсектоцидтер – 1000 жоғары.
Инсектоцидтің өсімдікке немесе жануарлар организіміне әсер ... бір ...... ... дейін. Инсектоцидтің қолайсыз әсеріне
байланысты олардың су көздеріне, араларды улау, сона және ... ... ... ... және ... ... жануарлар мен өсімдік
тектес өнімдерге, мал азығына, т.б түсуінің алдын алу керек.
Фунгицидтер.
Фунгицидтер (лат. fungus — саңырауқұлақ және caedo — ...... ... ... аурулардан қорғау үшін қолданылатын
химиялық препараттар. Құрылымы жағынан фунгицидтер органикалық ... ... ... ... ... ретінде мыс пен темірдің,
күкірт пен мырыштың бейорганикалық қосылыстары ... ... ... ... ... триазол, карбендазим,
триадимефон, флутриафол, приоклостробин және ... пен ... ... ... ... ... ... рекс, фалькон,
скор, импакт, ридомил МЦ, т.б. пайдаланылады. Бұлардың көпшілігі ... ... ... оны сол ... ... да ... және бір ... түріне байланысты бірнеше фунгицидтер ... ... ... ... соң 1 — 2 ... аралығында өсімдік
мүшелеріне сіңіп, қорғау мерзімі 20 — 30 ... ... ... жиі ... ауруларға: астық дақылдарында кең таралған
сары, қоңыр және ... ... ... ... пен ... және жеміс-
жидек дақылдарындағы фитофтороз, мильдю, таз қотыр, ... сұр ... ... ... ... ... мен мерзімі және жиілігі арнайы
тексеруден өтіп, рұқсат етілген пестицидтер ... ... ... ... ... материалдарын, теріні, т.б. өңдеуге
де қолданылады.
Фунгицидтердің біразы ауруды ... ... ... ... әсер ете ... ... өсіп ... себепкер болады.
Жалпы өсімдік ауруларына әсер ету қасиетіне қарай фунгицидтер үш топқа
бөлінеді.
1.Емдеуші препараттар – ... ... ... акру ... ... ... ... көбінесе, сынапты полисульфид және
бензамидазол препараттары кіреді.
2,Профилактика ... ...... ауруға шалдықпастан
бұрын, алдын – ала пайдаланады. Бұлардың ... мыс және ... ... препараттар – өсімдік ішіне еніп, аурулардың қоздырушыларына
тікелей фунгицидтік әсерін тигізеді. Бұлардың ішіндегі белгілері – беномил,
топсин-М, БИК.
.
Пестицидтердің биоценозға ... ... ...... және ... ... ... жүйелі түрде тұрақты ... ... ... улы ... көп ... және өндіріс дамыған
аймақтарда улы заттектер қанның құрамында ... ... ... ... ... дизентерия, аскаридоз және т. ... ... ... ... ... ... препараттарды қолдануды бүгінгі күні
шетелдік және отандық мол тәжірибелер жинақталды. ұзақ жылдар бойы (70 ... ... ... адам баласына мол өнім ... ...... ... жатқан моральдық, материалдық денсаулыққа көп
зиян келтірді. ... ... ... ... түрлі химиялық қосылыстардың
қоймасына айналды. Химиялық ... ... өмір ... ... ортасын
ластай отырып, оны барлық тіршілік аясына тарады. ... ... ... ... улы химикаттар ауа, су, азық – түлік арқылы
жер бетіне кең тарады. ... адам аяғы ... ... ... 25 млн ... бар ... тіпті пингвиннің организмінен ДДТ-ны
ғалымдар тапты. Бұл ... ... ... ... ... жер шарына
таралғандығын дәлелдейді . Ең қауіптісі, улы химикаттар «ауа-су-топырақ -
өсімдік-жануар-адам» жүйесі бойынша ... ... ... ... ... шектіріп отыр. Біра ауылдың баласы ауыл шаруашылығында
химияны ... ... ... ... Оны ... да, ... ... шегетін де адам баласы. Мәселен, ДДТ ... ... ... ... ие ... өйткен ДДТ сол кезде әлеуметтік – экономикалық
және медициналық проблемасын шешіп берген еді . ... ... ... ... өмір бойы зардап шеккен індеттер: сүзек, безгек, тиф, ... ... ... ... ... ДДТ-ны тигізетін зардабы
пайдасынан асып кететін дәлелденіп, оны өндірістен алып тастауға тура келді
(1970). Мәселен, ... ... ... ... 50 жыл. Ал, одан ... ... одан да ... химиялық қосылыстарға айналатыны анықталған. Бұл
заттар өз кезегінде өте қауіпт зардап әкеледі .
Ғалымдардың зерттеу бойынша пестицидтерді ... ... ... ... ... ... еселеп көбейтуді бірден – бір себебі
екенін дәлелдеп берді. Қазіргі кезде пестицидтердің ... ... ... ... де көріне түст. Мысалы: аллергия, жүрек қан ... өкпе ... ашық ... т.б. осы ... ... байланысты.
Қазақстанда пестицидтерді тек қолдан ған аймақтарда ... ... ... Қызылорда, т.б.). Бұл факторларды мысалы ... ... -ны ... бойынша, пестицидтерден улану арқылы 500 мың адам өліп,
5000-ы әр түрл ... ... ... пестицидтер адам организміне тыныс алу мүшесі, тері, асқазан-
ішек жолы арқылы түседі. Әсіресе пестицидтен бөлмені және себуші материалды
өңдеу ... ... өте ... пестицидтер – организмдер үшін жалпы ... ... ... бар. ... олар ішкі ...... ... және
нерв жүйелерін зақымдайды. Уланудың ерекше белгілері жоқ, ... ... ... ... ... сілекейлі қабаттың қабынуы, көздің қабығының және
тыныс жолының тітіркенуі.
Фосфоорганикалық пестицидтер – ... оңай ... және ... ...... бар. ... өте ... уланады, әрі
спецификалық, мәселен сілекей ағады, көз қарашығы ... ... ... тартылып қалуы жүреді.
Сынапорганикалық пестицидтер – уланғанда сілекей бөлінуі жоғарылайды,
ауызда металл дәмі пайда болады, құсқысы келу, құсу, сілемейленіп іш ... ... ... тану ... т.б. ... - ... пестицидтермен ластануы. Азық – түлік көбінесе
хлор, фосфор – ... және ... ... ... ... ... сияқты заттармен ластанады. Бұл заттар
көбінесе өсімдік және ... ... азық – ... құрамында көптеп
кездеседі. Пестицидтерді азық – түлікте ... ... ... ... бұзу және ... ... сақтамау болып табылады.
Пестицидтер барлық экожүйелерде қолданылатындықтан оның әсері фауна
мен флора өкілдеріне өте ... ... ... ... ... ... сол мөлшерде пайдалы организмдер де жойылады ... ... ... ... ... ... биоценоз құрылымы өз
кезегінде ондағы организмдерді көптүрлігі бұзылады. ... ... да ... ... ... ... ... Ал,
зиянкестер керісінше көбею мүмкіндігі жоғары, бейімделу қабілет күшті
организмдерге жатады. Сондықтан организмдердің ... ... ... ... ... ... ауыл шаруашылығына
пайдалы организмдер – аралар, өрмекшілер, дәуіттер, эитомофигтер, өсімдік
тозандандыратын ... ... ... био – өсімдік төмендеп жүйе
бұзылады. Ал, бұзылған биоценозды қалпына келтіру өте ... ... ... ... ... ... Ауадагы радиоактивті заттар, ауыр металдар,
зиянды қалдықтар топырақты ластайды. Пестицидтер мен минералды тыңайтқыштар
мөлшерден тыс қолданылса топырақ уланады.
Өндірістік қалдықтардағы көмір қышқыл ... ... ... ... ... топырақтың құрамын өзгертіп, оның құнарлығын
төмендетеді.
Түсті металлургия ... бар ... ... ... 20 ... дейін көп болады. Суперфосфат тыңайтқыштарын шығаратын
зауыттан 500 м. ... ... ... ... 20-25 есе ... фтор көп ... ... пестицидтерді қолдану, олардың көп жиналуына,
ерімей, бірнеше жыл ... ... ... олар ... ... кіріп, улы зат – топырақ – өсімдік – ... ... ... ... ... ... – бір жолы оны экологиялық сауатты
пайдалану. Көкөністерге тағы басқа дақылдарға қолдануды шектеу немесе тез
ыдырайтын ... ... ... өміршең ету. Ең бастысы
пестицитерді пайдалануды жаңа технологиясын практикаға ... және ... ... ... ... ... ... қатаң бақылауға
алу.
Хлорорганикалық қосылыстар.
Өткен жылдары хлорорганикалық қосылыстар немесе хлорорганикалық
пестицидтер (ХОҚ, ХОП) ... ... мен ... қорғау үшін
кеңінен қолданылады (ДДГ, ГХЦГ, ... ... ... т.б.). Көптеген ХОҚ сыртқы ортада баяу ыдырауына ... ... ... ... ... өнімдердің санитарлық сапасын
төмендетеді, сондықтан оларды ауыл шаруашылығына ... ... ... себептен инсектицидтерімен улануы байқалмайды. Сондай – ақ азықтар мен
мал шаруашылық өнімдері (ет, сүт, жұмыртқа) пестицидтер ... ... ... Бірақ ХОҚ әлі де шет елдерде қолданылады.
Шет елдерде импортталушы азықтар мен ... ... ... ... ... ... ХОҚ ... әсіресе ДДТ
ішкі су қоймаларында ауланған балықтар мен суда ... ... ... ... ... ет пен ет ... ... май ұлпаларында ең жиі
байқалатыны ДДТ және ГХЦГ қалдықтары.
ДДТ (дихлорфенилтрихлорэтан). Ақ ... зат. ... ... ...... кетонде және т.б. Судағы ерігіштігі
1-2 мг/л (0,001 мг/л).
Техникалық ДДТ улылығы ... ... ... ... ЛД-50/ ақ
тышқандарға және егеуқұйрықтарға шамамен 250-300мг/кг олардың массасына.
Балықтарға улылығы жоғары - ЛК/50 ... ... - 0,016 мг/л ... 0,5 мг/л . ... үшін уыттылығы орташа немесе төмен, ЛД/50 4,6-
2000 мг/араға.
ДДТ өте ұзақ ... ... ... ... бірге ішке түскен
кезде жануарлардың май ұлпаларында жиналады, сүт пен ... ... ... ... кейін ол ыдырап, улы метаболиттер түзеді ДДД
және ДДЭ. Күйістілердің ағзасында ДДД-ға ... бұл мес ... ... ... ... ... қосылыс,
зертханалық жануарларға ЛД/50-3000мг/кг тірідей салмағына. Жануарлар
ағзасында тез ... ... ... ... ... ДДТ
ферменттердің әсерінен ДДЭ ... оның ... ... ... төмендеу (ЛД/50-800 мг/кг), бірақ тұрақтылау.
Өткен жылдары кенелер және ... ... үшін ДДТ ... ... оны ... мен ... тірі ұлпаларының
кесінділерінен анықтаған болатын. Алғашқы рет ДДТ адам ... ... ... 1948 жылы ... ... 1955-1983 жылдары ДДТ тірі
ұлпада болуы АҚШ-та шамамен 10,3 тен 13,9мг/кг, Канадада – 4,9, ... ... ... ... ... ДДТ адам ... ... В.Е
Любутова мен Л.В. Кондратьева 1965 жылы хабарлаған. Олар ... ... ... 82 ... 20-нан анықтаған (0,03 тен 14/5 ... ... ... ... ... бауыр және май сынамаларының
жартысынан пестицидтер ... 10 ... ... анықталған. Апендицит
себебінен операция жасалған 14 жасар қыздың соқыр ішегінде ДДТ 100 ... 41 ... ... ... ... ... ... 150 мг/кг
осы препарат қалдықтары анықталған .
Осы уақытта ДДТ-ны ... ... мен ... ... және
азықтардың құрамынан анықтаған. КСРО-да ДДТ-ны ... ... 1952 жылы ... ... деректері бойынша ДДТ-мен
өнделген сиыр сүтінде у химикатының мөлшері 1-ден 7 мг/л дейін анықталған.
ДДТ мен өнделген ірі қара ... ішкі ... ... және ... 30-100 мг/кг мөлшерде анықталған. Қаймақта ДДТ мөлшері 40мг/л,
майында 100 ... ... 40% ... сынамаларда 1963 жылы және 43%
зерттелген сынамаларда 1964 ... Осы ... ... ... және ... ДДТ, ... және басқа да ағзада жиналып, сүт арқылы ... бар улы ... ... тыйым салынды. Осы уақытта сауын
және сойыс ... ДДТ ... ... ... және басқа да улы химикаттармен өңделген жайылымға жаюға,
жануарларды ... улы ... ... ... пен ... мерзімі бітпей азықтандыруға тыйым салынды. Сондай-ақ ДДТ,
гексахлоран және басқа тұрақты улы ... ... ... ... егістік дақылдарын, жүгеріні, ормандарды және басқа да шабындық
жерлерді, малшаруашылық ғимараттарының маңын ... және ... ... ... улы ... ... себуге тыйым салынады.
1970 жылы ДДТ техникалық гексохлоран өсімдіктердің аурулар мен және
зиянкестерімен ... ... ... ... ... ... Бірақ санитарлық тәртіпте КСРО Денсаулық сақтандыру министрлігі
бекіткеніне қарамастан, Орталық Азия ... бұны жиі ... ... ... ... ... суда, балықтарда жиналған.
Сондықтан әлі күнге дейін ... ... ДДТ мен ... ... және ... орта ... ... жүр.
Соңғы 20 жылда көптеген елдер ДДТ-ны кенелер мен жәндіктерге қарсы зат
ретінде қолданбайды, сондықтан олардың ... ... және ... ... және ... өнімдердің құрамында кездесуі
бірден төмендеді. ... ... жылы ... тек ... 0,001-0,024 мг/кг
мөлшерде анықтаған (1977).Ресейде 1971 жылы сүт сынамаларының 100%-да ... ... ДДТ және оның ... ДДЭ мен ДДД орта ... 0,045
мг/кг анықталса, кейінгі жылдары сүт пен ет сынамаларынан ДДЭ ... ... 0,05 ... аспайды.
Бірақ ДДТ қалдықтарының көп мөлшері суда жүзетін, ... ... ... ... ... 0,001-5,489 мг/кг құрайды.
Ресейдің ішкі су қоймаларынан ауланған балықтардың еті мен майында ДДТ
қалдықтарымен ... ... ... ... ... ... жылдары балықтардың ДДТ қалдыұтарымен ластануы белгіленген жоқ.
ДДТ-ны анықтау үшін ЖҚХ (жұқа қабатты хроматография) және ГСХ ... ... ... қолданылады. Бірақ пестицидтің байқалу
деңгейі өте төмен болғандықтан ЖҚХ ... ... ол ... ... мг/кг анықтауға мүмкіндік туғызады.
Біздің елімізде ДДТ метаболиттерінің соммасы бойынша МЖД ... ... ... 0,05 мг/кг, етте 0,1, сүтте 0,05 мг/кг ... ... ... ДДТ қалдықтарының мөлшері МЖД бес әсер
көрсеткішінен аспаса, онда ... ... ... ... азық ... болады.
Қазіргі кезде ДДТ қолданылмағандықтан токсикологиялық қауіп
тудырмайды, бірақ тағамдық өнімдер мен мал ... сүт, ет, ... ... ... белгілі маңызы бар.
ГХЦГ (гексахлорциклогексан, гексохлоран, линдан). Техникалық ... ... ... ... ... ... ... тек қана гаммаөизомер ГХЦГ (линдан) көрсетеді. Техникалық ... крем ... ... зат, зең иісі бар. ... жылдары жануарлар
мен өсімдіктерді қорғау мақсатында қолданылып жүрген гаммаөизомер ароматты
және тұрақсыз ерітінділерде, жақсы ериді. Суда ... 10 мг/л ... ... изомерін ұзақ уақыт бойы қойлардың псороптозын емдеуге және
алдын алуда қолданылып келді. ... ... ... ... ... бар тоғыту ванналарында өңдейді. Қазіргі
кезде ГХЦГ ...... ... ... мал ... тыйым салды.
Гамма изомер ГХЦГ уыттылығы бойынша ... ... ... (уыттылығы
жоғары) пестицидтер, ЛД/50 ақ егеуқұйрықтарға 125 мг/кг. ГХЦГ-ның басқа
изомерлерінің уыттылығы ... ЛД/50 ... ... 500 мг/кг, бета –
изомерінде 6000, дельта – ... 1000 ... ... ... ... ... мен араларға уыттылығы жоғары: ЛД/50 алабұғаға ... қара ... - 0,152 мг/л; ЛД/50 ... ... әсер еткенде - 0,28
мг/араға.
Ағзаға азықпен немесе жануарларды өңдегеннен түскен кезде ... ... да ХОС ... ... ... ... ... Бірақ
бұның персистенттілігі ДДТ-дан төмендеу..1960 деректері ... ірі ... ... ... 16 күн бойы ДДТ 25 мг/кг және ... 100 ... ... ... ... ... ... 40-50 мг/кг құраған. Сөйтіп
ДДТ мөлшері майда азықтағы мөлшерінен 1,6 есе ұлғайса, линданды енгізгеннен
2 есе төмендеді.
Қазіргі кезде ГХЦГ- ның ... ... ... жоқ, ... ол ... және ... ... тағам өнімдерін ластаушы
ретінде санитарлық – гигиеналық қауіптілігі бар.
Қазіргі де ... ... ... ... ... ... тұқымын өңдеу үшін және вегетация кезеңінде картоп, бидай, қияр, ашық
грунттағы ... пияз бен ... ... ... ... мен ... ... қорғау мақсатында себуге арналған.
Браво (хлороталенил) – суспензия, концентрат, иіссіз, суда нашар ериді
(0,6Г/100мл), органикалық еріткіштерде жақсы ериді. Уыттылығы аз, ... - 5140, ... - 3000 ... ... тітіркендіреді,
кумуляциялық қасиеті әлсіз білінген. Күту мерзімі 20 күн.
Токсикодинамика. Рұқсат етілген қолданудағы ХОҚ-мен ... ... ... ... ... ... үй жануарларының барлық
түрлеріне ХОҚ-дың патогенетикалық әсерін меңгере отырып ол ... ... ... ... ... және ... ... жергілікті
тітіркену әсерін білдіреді.
Бұлар бастысы тері асты және ішкі ... және де ... ... ... ... ішкі ... ... жиналады.
Жануарлардың ағзасына қайталап ... ... ... улануы мүмкін.
Орталық және перифериялық нерв жүйесінің синапсында медиаторлардың түзілуін
үдейтеді, нәтижесінде тыныс алу ... ... және ... ... ХОҚ ... ... биомембранасы арқылы еніп,
ағзаның ақзат түзушілік, антитоксикалық және басқа да ... ... ... ХОҚ (ДДТ және т.б.) ... ... ... ... ... ... ... ХОҚ дихлорилденген кезде
бөлініп шығатын бос радикалдар ... ... ... ... бұл қан ... өткізгіштігін арттырады, бауыр
мен орталық нерв ... ... ... ... ... ... Цитохромоксидаза ферменті тежеліп, аноксемия мен
гипоксия ... ... ... ... ... ... эмбриотоксикалық және тератогендік әсерлер ... ... ХОҚ ... ... ... ... ... кешен түзіп, қалыпты антиоксиданттар деңгейін
төмендетеді, тиол ... ... ... және жасуша
биомембранасының өткізгіштігін бұзады.
Клиникасы. ХОҚ-мен жіті улану сирек кездеседі. Бұл ... ... ... ... байқалады, кейін күйзелумен
алмасады, саливация, тынысы жиілеу, танау ... ... ... ... байқалады. Көру және қимыл координациясы бұзылады, күйістілерде
ентігу мен асқазан асты ... ... ... ... ... ... жүзу ... қимылдар көрінеді.
Қанның құрамында ацетилхолин ... ... ... ... ... (5-10мг/кг салмағына) уланғанда ½ - 1сағат соң
мөңірейді, мазасызданады, бұлшық ... ... ... ... арқасын құрыстыру, қалтырау байқалады. Бұл симптомдардан ... ... мен ... ... уланғанда жануарлар жалпы күйзеледі, жиі зәр
мен нәжіс ... ... ... біртіндеп дене массасы ... ... ... ... ... ... Бұл ... ДДТ мен гексахлоран етте және ... бір ... ... ... ... өзгерістер. Жіті уланған кезде асқазанөішек
жолының кілегей қабығы катаральді қабынған, паренхиматозды ағзалары ... ... мен ... ... ... ... өкпе ұлпасы ісінген, тыныс
алу ағзаларының кілегей ... ... ... ... ... пен ... астында болады, бауыр, бүйрек, тері ... және ... да ... ... мес қарын газға толады.
Созылмалы уланғанда құрсақ қуысы ағзалары мен ... ... мен ... тән. ... ... толы, ұлғайған, боялуы біркелкі ... ... ... қанға толы, талағы ұлғайған. Ұлпалар мен
ағзалардың кілегей және сір ... ... ми ... ... Жіті уланғанда ірі малдардың асқазанын және қарындарын шаяды,
тұзды іш өткізгіштерді, адсорбенттерді, ... ұсақ ... ... ... ... ... натрий хлоридінің
(3-5%-дық) гипертоникалық ... ... ... ... ... ... және ... кальций глюконат ерітіндісін енгізеді.
Қалтырау байқалса тамырға ингаляциялық емес наркотикалық ... (5-7% - дық ... ... жылқыларға 100-200мл,
сиырларға 50-75мл). Ұсақ жануарларға ұйықтататын ... ... ... қайталап құрамында метионин (25мг/кг), глютатион
(100мг/кг) және аскорбин қышқылы (5мг/кг) глюкозамен және ... ... ... және ... заттарды енгізсе тиімді
болады. Уланған жағдайда сульфаниламидті препараттармен қолдануға болмайды,
өйткені олар ХОҚ-ның улы әсерін 1,5-2 есеге күшейтеді.
Ветеринарлық санитарлық ... ХОҚ ... үшін май ... ... ... қатар бауыр, бүйрек, бас миы мен жұлын және ... ... ... ... жібереді. ХОҚ қалдықтарын зерттеу жұқа
қабатты және газды сұйық хромотография әдісімен жүргізіледі.
ДДТ және оның ... және ... ... МЖД ... үй және жабайы жануарлардың етінде, сондай-ақ құс
етінде, бауыр, бүйрек, тіл, ми, ... және суб ... ... ... ... ... ет өнімдерінде, консервілерінде, паштет,
жұмыртқада 0,1 мг/кг құрайды.
Шикі, пастерленген, стерильденген, қорытылған сүтте, ... және ... ... гексахлорциклогексан жіберіледі 0,05 мг/л көп емес, ГХЦГ
(гамма өизомерлері) сүт өнімдерінде маймен санағанда 1,25 мг/л, ДДТ ... ... сүт пен сүт ... маймен есептегенде 0,05 мг/кг,
ірімшікте ГХЦГ 1,25 мг/кг, ДДТ және оның ... 1 ... ... ... сүтте) ГХЦГ (гамма - изомерлері) 1,25 мг/кг,
ДДТ және оның метаболиттері 1мг/кг. ... сүт, ... мен ... ... ақуыздар мен концентраттар, сүт гидролизаты,
балмұздақтың МДУ ... атап ... ... ... ... ... ету үшін ... мен
азықтық қоспаларды қатаң бақылап отыру қажет және ауыл шаруашылық жерлерді
пестицидтермен өңдегеннен соң күту мерзімінің бұзылмауын ... ... ... ... ... акарицид және гербицидтер ретінде
қолданылатын фосфоорганикалық ... (ФОК) ... ... және
дитиофосфорлы қышқылдар туындыларына жатады. Пестицидтердің 2001 жылғы
тізімінде бұл топ препараттарының сауда атаулары ... ... ... ... мен ... жәндіктер мен
кенелерден қорғайтын негізгі заттар болатын, сирек оларды гербицидтер мен
дефолианттар ретінде қолданды. ... ... бұл ... ... ... аз ... қолданылады синтетикалық пиретроидтармен
салыстырғанда, алайда бұлар өзінің тәжірибелік ... ... ... ... ... заттардың тізімнен алып тасталғаны улылығы
жоғары ... ... ... ... метилмеркаптофос, фталофос,
шектелген мөлшерде хлорофос және кейбір басқа да қосылыстар қолданылады.
Қазіргі кезде ветеринарияда және өсімдік шаруашылығында ... ... ... ... ... фосбецид (примифосметил),
антио (формотион), базудин, неоцидол және ... ... БИ - 58 ... және данадим (диметоат), дурсбан, пиринекс (хлорпирифос), золон
(фозалон), карбофос және ... ... әсер ... заты ... лебайцид (фентион), сумитион (фенитротион), хлорофос, негувон
(трихлорфон), хостаквик ... және ... ... ... ... глипер, глисол, глифоган, глифосат, глифос, раундап,
свип пен ураган, әсер етуші заты ... ... ... 2001 жылы ... ... және ... тасталды.
Ауыл шаруашылығында бидай, арпа, қара бидай, сулы, тары және күрішті
зиянкестерден (астықтың барындауық, зер ... ... ... ... қоңыздардан, құмырсқалардан, өсімдік битінен, ажырым
шыбыны имагосынан, ... ... ... ... ... ... ... жапырақ ширатқышынан қорғау үшін актеллик, базудин, БИ-
58 жаңа, данадим, диазинон, ... ... ... ... ... және ... ... бұршақ қанкөбелегінен, өсімдік битінен, жегесінен, ... мұр ... ... ... дән ... ... ... жегілерінен, осы мақсатта актеллик, БИ-58 жаңа, ... ... ... ... ... жапырақ битінен, жегіден, мақта көбелегінен, ... ... ... қорғау үшін базудин, диазинон, карбофос
қолданылады.
Арамжапырақты, қиярды, қызанақты, баклажанды, ... ... ... селдерейді, сәбізді, қышаны және рапсты қорғайды
ақкөбелектен, түн көбелектен, ... ... ... ... және ... ... кенелерден, ақторғайдан, өсімтал
шыбын, алқа және сәбіз шыбыннан, жапырақ бүргесінен, ... ... ... ... ... ... қырыққабат
бүргесінен, және колорад қоңызынан, ол үшін актеллик, базудин, ... ... ... битті, картоп күйе көбелегі, колорад қоңызын және басқа
зиянкестерді жою актеллик, базудин, БИ-58 ... ... ... ... пиринекс көмегімен іске асырылады.
Майлық көкнәр мен күнбағыс егістіктерінде зиянкестермен (кенелер,
биттер, бізтұмсық қоңыздармен) ... ... жиі ... базудин,
золон және фуфанон қолданылады.
Азықтық, тағамдық және қант қызылшаларының егістігінде қызылша
бізтұмсық ... ... ... ... битінен, кеміргіш
көбелегінен, қандаладан, шыбындар мен кенелерден, жегіден, қызылша битінен,
шалғын көбелегінен және ... ... ... үшін базудин, БИ-58 жаңа,
данадим, золон, фосбецид, карбофос, ... ... ... сумитион
пайдаланады.
Фосфорорганикалық инсектицидтер мен акарицидтерді (базудин, жаңа Би-
58, фосбецид, фуфанон) қала көгалдарының, ... және ... ... ... шай, ... ... ... кенепшөп, шатырам,
рауғаш, қозықұйрық, бақажапырақ, ... ... ... ... ... ... ... жанғағы өсімдіктер мен гүлдердің
зиянкестерімен күресу үшін қолданылады.
Актеллик, ... ... ... сумитионды қоймаларды, бидай
сақтайтын және өндейтін ... ... және ... үшін қолданылады. Бидай және бұршақ дақылдарының ... үшін ... ... және ... ... Сонымен қатар
бидайларды сатуға және құрама жем жасауға қолдану үшін тек қана ондағы
пестицитердің ... МЖД ... ғана ... шаруашылық және жабайы өсімдіктарде обыр шегірткелі зиянкестерді
сумитионмен және фуфанонмен жояды.
Фосфорорганикалық ... ... ... астық
тұқымдастарын, көкіністерді, картопты, ... ... және ... көпжылдық дәнді дақылдарды, дәрілік және мәдени өсімдіктерді,
жайылымдарды, ауыл шаруашылық ... ... ... (электр
желілерін сақтау зоналары, газ және мұнай өткізгіш құбыр трассалары, темір
жол мен ... ... ... және басқа да өндірістік территорияларды);
шырын жемісті ... ... және ... ... ... ағаштарын, жай плантацияларын, шырғанақ (облепиха), итмұрындық
шоғырлардында бақшаларда және ... да ... ... және ... ... және ... жатаған бидайықты,
арамшыршаңықты, қамысты, қоғаларды және т.б. арамшөптердің түрлерін және
бұталы өсімдіктердің жас ... (ақ ... т.б.) және ... да ... жою үшін.
Өсімдіктерді өндеу үшін ФОҚ өте аз ... ... әсер ... заты 1,0 ... ... ... кейінгі жылдары
ауыл шаруашылық малдарының, сонымен қатар ... ... ... ... ... ... сирек тіркелді. Көптеген ФОҚ салыстырмалы
түрде балықтар мен басқа гидробионттарға уыттылығы аз. Бал аралары ушін ФОҚ
мен ... мен ... ... ... ... қауіп төндіреді. Сондықтан
барлық инсектицидтер мен ... ... ... ... қолдану
үшін олардың араларға қауіпті көрсеткіштері ... ... ... ... ... ФОҚ – ДЯВ (күшті әрекетті ... ... ... ... меркаптофос, метафос, актаметил және ... ... ФОҚ ... фуфанон, байтекс пен лебайцид, сумитион,
циодрин, ... және т.б) ... ауыл ... ... және
осылардын үшеуінен ветеринарияда шектеу қойылған. Уыттылғы аз (актеллик пен
фосбецид) тек қана ... ... ... мақсатында
қолданылады.
ФОҚ жәндіктер мен кенелердің организміне енуі олардың зиянкестердің
хитинді ... ... ... ... нәтижесінде (дурсбан,
сумитиан, циодрин, акродекс және т.б); жүйелік ФОҚ өсімдіктердің ... және ... ... жүйесіне өтеді (байтекс, лебайцид,
этанид және басқалар) және зиянкестер жапырақтардың ... ... ... ішкенде олар зиянкестердің асөқорыту ағзаларына еніп,
ішегінде ... ... ... ... ФОҚ көбісі тікелей – жүйелік
(БИ-58, фосфамид және т.б.), ... ... ... ... ... ... ... инсектицидтер мен
акарицидтерде жануарлар уланған жағдайда тез анықтауға мүмкіндік ... ... ... ФОҚ ... ... тәжірибеде ФОҚ
қолданылуынан болады. Қазіргі кезде жануарларды жәндіктер мен кенелерден
қорғау үшін тек ... ... мен ... ФОҚ ... рұқсат етілген: неоцидол (диазинон), хлорофос кристалды,
гиподермин – хлорофос, карбофос және ... ... ... Диазинон эмульсиясының 60%-тік концентраты. жоғары
улы контакты ішекке әсері бар пестицид. Әсер ... заты ... ... бензолда, этоналда, хлороформде, жақсы ериді, суда еруі 40 ... ... ... ... ... ... емдік және
профилактикалық мақсатта препараттың 60% судағы эмульсиясын ... ... ... зат ... ... 60 % кэ ... ... 40%-дық ылғалдандырғыш ұнтақ ретінде (СП)-5 және 10%-дық
түйіршігі шығарылады. Әсер етуші заты неоцидолдың – ... ... ... тобына жатады: өте ... ... ... үшін ЛД/50 бір ... ... 76-108 мг/кг; балапандарға
8,4 мг/кг жануар салмағынан. Кумуляциялық қасиеті әлсіз білінген.
Жасы 2 апталық бұзауларды 1%-дық концентрациядағы ... ... ... ... симптомдары білінген. ... ... жасы 6 ай және одан ... ... ... еш ... тудырмады.
Неоцидолды сақтаған кезде ыдыстың герметикалығы қамтамасыз
етілмегендіктен эмульсия ... ... ... ... ... ... жоғарылаған жағдайда татраэтилпирофосфаттар түзіледі, олар in
vitro жағдайда уыттылығы жоғары және ... ... ... препараттары (базудин, диазол ) сыртқы ортада және өсімдік
обьектілерінде тез ... ... және ... ... астық дақылдарын өндеген кезде 2 сағаттан соң ... ... ... ... ... - 27,0мг/кг, жоңышқада 16,4
мг/кг, жүгеріде 31,2 мг/кг; бір тәуліктен соң 0,6; 1,4 және 2,25 ... (Е.С. ... Г.А. ... 1983). ... ... дақылдарды
өңдегенен кейін бір тәуліктен соң диазиноның қалдығы жасыл ... әсер ... ... аз болды. “Күту мерзімі” 20 ... ... ... ... ... қолданғанға деиінгі
уақыт).
Бұзауларды неоцидолдың (диозинон) ... ... ... ... соң бір тәуліктен кейін қалдықтарынаң байқалуы:
майда 2,2 мг/кг, бұлшық еттерде 0,6, бауырда 0,07 мг/кг; ... ... 0,033 және ... 19 тәуліктен соң 0,016; 0,0 және 0,0 ... ... ... 0,05% ... ... ... 1 тәуліктен соң белгіленген қалдығы: майында 0,38 мг/кг,
бұлшық еттерінде 0,15, ... 0,28 ... 10 ... соң 0,25, 0,016,
және 0,0 мг/кг. Осы ... ... ... мен ешкілерді өндегеннен
кейін 15-20 күннен кейін ғана ... ... ... ... бұрын малды лажсыз соятын болса, ... ... ... ет, май, ... ... ... препараттың
қалдықтарына зерттеу үшін. Ұлпалардың сынамасын алу, оларды ... ... ... ... ... ... (А.В.
Николаев, 1968). Пестицидтермен уланған мал еттерін қолдануға ... ... ... ... ... ... қабылданады.
Сойыс өнімдерінде диазинонның қалдықтарын анықтау үшін ЖҚХ және ГСХ
қолданылады. Пестицидтің етте жіберілетін максимальді деңгейі май ... 0,7 ... ... және сүт өнімдерінде неоцидол (диазинон)
қалдықтары ... ... ... Ақ ... ... суда ... ... дейін) және полярлы органикалық еріткіштерде этанолде, метанолде,
хлороформде жақсы ериді. Ал гександа, гептанда нашар ... ... үшін ... өнім ... ... құрамында 97% әсер
етуші зат және майлы спиртті ерітіндісі ... бар, ... ... ... ... ... ... акарицид және
инсектицид ретінде контакты – ішек әсер ететін. ... ... заты 11,5%. ... ... ... фирмасы (Германия) невугон
деген препаратын ұсынады, ол үшхлорофонның майлы – спирттегі ерітіндісі,
құрамында әсер ... заты ... ұзақ ... бері ... ... 1% ... ... қара малдарды иксод кенелерінен қорғау үшін ... ... ... ... емдеу үшін мал төлі қораны 4 г/м3 мөлшердегі препаратпен
өңдеуге, тауық кенелері мен мамық ... ... ... ... ... ... ... Қазіргі кезде мал шаруашылығында
тері асты бөгелегінің балаңқұрттарын жою үшін пайдаланады. Сауылмайтын ... ... ... және ... ... ... және гиподермин
хлорофосты құю 16-24 мг/малға (12-24 ... тірі ... ... Улылығы бойынша ақ тышқандар мен егеуқұйрықтарға хлорофос үшінші
– төртінші топқа жатады, ЛД/50 ішке жіберген ... 600 ден ... Ішке ... ... ... улы емес мөлшері ірі қара малға
100 мг/кг, ... ... ... Ірі қара малдарды 1%
хлорофос ерітіндісімен тоғыту ваннасында өңдегенде немесе ... ... ... ... ... 20 ... ... құю
әдісімен өңдеген кезде уланудың клиникалық белгілері байқалмаған. Жоғарыда
көрсетілген мөлшерде жылқыларды, түйелерді, ... ... тері ... ... жою үшін өңдегенде улану байқалмаған.
Бірақ ірі қара малдардың улану ... ... ... ... және концентрациясынан асырмай қолданғанның өзінде
және хлорофостың ерітіндісімен мал ... ... ... Бұл ... ... ортада тез ... ... ... қасиетке ие ... ... ... ... үшін ЛД/50 ... құрайды. Мұндай жағдай хлорофосты қолданар алдында 12-26 ... ... суда ... дайындаса болады. Бұл жағдайда хлорофос ДДВФ-ке
айналып, алдындағы препараттан 5-6 есе улы болады.
Хлорофостың сулы ерітіндісін қолданған ... ... ... ... Егер ... спиртті ерітіндісін қолданса өткізіштігі артады. Хлорофос
– липоидофобты ... ... ол ... ... ... Ірі қара малды гиподермин – хлорофоспен құю әдісімен өңдеген
кезде 16-20 мг/т ... бір ... соң ... ... бұлшық ет
ұлпаларында максимальді қалдығы 1,1 мг/кг құрама, 10 тәуліктен соң – ... ... ... ... ДДВФ 0,57 ... ... ... 1% хлорофос ерітіндісімен бүріккен кезде оның сүтінен 5 сағаттан
соң максимальді қалдығы 0,6 мг/л, 12 сағ. – 0,5 мг/г ... ДДВФ ... ... ... Жануарларды гиподермин-хлорофоспен өңдегеннен
кейін 84 сағаттан соң хлорофос ... және ДДВФ ... ... ... соң ... ... бөліну
дәрежесі әр түрлі сиырлардың организмінің ерекшеліктеріне
байланысты болады. ... ... ... ... ... өтуі де мүмкін. Сондықтан өңделген малдардың табынынан алынған ... ... ... ... әдістерінен анықтау мүмкін емес
немесе аз ... ... ... хлорофос қалдықтарының МЖД 0,1-0,2 ... ... ... ... ... ... жіберілмейді.
Бордақылаудағы малдардың азықтарында 3 мг/кг дейін ... ... ал ... ... мен ... құстардың азығында-1
мг/кг. Гиподермин – хлорофоспен өңделген жануарларды өңделгеннен соң ... ... ... ... етіледі. Егер белгіленген уақыттан ерте сойылатын
болса сойыс өнімдерін зертханада ... ... ... соң ғана қолдануға рұқсат етіледі. Зертханаға бұлшық ... ... және ... ... ... ... үшін
ЖҚХ әдісін және газадсорбциялаушы хроматография әдістерін қолданады. Сойыс
өнімдерін немесе жануарлар ... ... ... ... ... зерттеу нәтижесі негізінде беріледі. Циодрин – ... ... С ... ... ... ... ... жақсы
ериді. Суда ерігіштігі 1мг/л шығарылады әң және 50% кэ. ... ... ... ... және ... ... ... ғана қолдануға
тағайындалған: 1% сулы эмульсиясын жануарлардан бос ... ... ... ірі қара ... ... ... биттерден,
демодекозды кенелерден қорғау үшін өңдеуге ... ... және ... ... ...... ... препарат. Ірі қара малдарды ... ... ... ... ... 60-80 г ... ... 5-12 күн арасында
екі немесе 4 рет ... ... ... аэрозолі – циодрин негізді
аэрозольді баллондағы препарат. Қояндардың құлақ қалқанының ішкі ... ... ... псороптоз кезінде өңдеуге негізделген. ... ... ... жатады, ақ тышқандарға ЛД/50 80-170 мг/кг салмағына
құрайды. Жануарлардың ... тез ... ... ... ... құрайды, ал сүтте препараттың болуы жіберілмейді.
Карбофос (малатион). Ішек ... кең ... әсер ... Әсер ... заты ... сұыйқтық, этанол, метанол,
дихлорэтанолде ... ... ... ... 150 мг/л. Шығарылады 30 және
50 кэ (концентрат эмульсия) түрінде. Өсімдіктерді ... мен ... үшін ... ... мал ... ... шектелген
мал қораларын және қиларды тауық кенелері мен шығында мен күресу үшін
өңдеуге ... ... ... ... үшінші – төртінші топқа
жатады, қауіптілігі ЛД/50 ақ ... мен ... ... 370-850 ... ... ... Жасы 3 ... бұзауларға
максимальдік улы мөлшері 80мг/кг, ал ірі қара малдардың ... үшін ... тірі ... Аралар үшін 0,2мг/араға. Балықтарға қауіптілігі бар:
ЛД/50 мөлшері табан балыққа 12-14мг/кг. Өсімдік текті тағамдарға МЖД ... ... ... ... ...... тұқымын ұзақ уақыт сақтаған кезде
немесе тасымалдағанда зиянкестермен зақымдалуының алдын алу үшін өңдеуге
кеңінен ... ... ... 50% кэ 12-30 мл/т бидайға. Өңдеген
бидайда карбофостың қалдықтарының болуының ... ... 15 ... ... ... соң ... 2 аптадан соң олардың болуы 5,3
мг/кг құрайды (Г.Майер-Бодэ,1966). Осы ... ... ... ... ... бірге 100 мг/кг мөлшерде тауықтарға және жасы
6 ай ... 200 ... ... беріп отырса олардың денсаулығына еш
өзгеріс ... ... ... ... шамалы мөлшерде жануарлардың
бұлшық ет ұлпаларында және тауық жұмыртқаларында ... ... ... ... және тауықтардың рационына кабофоспен өңделген бидайда
енгізген кезде тағайындалған мөлшерде (7-15мг/кг). ... ... ... ... және ... ... пестицид
қалдықтарымен ластануын тудырмайды.
Золон (фозалон). Әсер етуші затыөақ кристалды зат, сарымсақ иісі ... ... ... ... ... ... ... қорғау үшін 35% кэ ... ... ... ... ... 0,1-0,2% өңдеуге, 1,5-3,0л/га шығында
қолданылады. Ормандарды, қоймаларды қорғау үшін қолдануға ... ... ... сүт ... ір ... мал., қойлар мен ешкілерді
иксод кенелерімен күресу мақсатында өңдеу үшін қолдануға болады. Уыттылығы
бойынша ... ... ... ... жатады “қауіпті пестицидтер” ЛД/50
лабораториялық жануарларға 84-108 мг/кг тірі ... ... ... ... ... ... “күту мерзімі” 30-40 күн. Жануарлар улануы
мүмкін егер де пестицидтердің ... ... ... асыратын болса,
белгіленген “күту мерзімін” қолданар алдында ... ... ... ... етте және ... ... жіберілмейді.
Фосфамид (диметоат) – БИ-58 жаңа деген атпен шығарылады. Салыстырмалы
түрде суда ... ... (3,9% ... ... ... ... ... дихлорэтанда және басқа да органикалық еріткіштерде ериді.
Жылуға тұрақсыз, ... ... ... ... ... ... мен уыттылығы ... Тек ... ... мен ... ... үшін ... тағайындалған.
Фосфамид гигиеналық жіктелуі бойынша үшінші топқа жатады – ... ... ЛД/50 ақ ... мен тышқандар үшін 140-220
мг/кг оксиизомерлері негізгі препараттан 10есе улы. Егер қойларға азықпен
бірге 8 ай бойы ... 1,0 ... ... ... ... ... белгілері байқалмаған, 2,0 мг/кг мөлшерде енгізгенде 2 айдан соң
фосфоорганикалық улану белгілері байқалып ... ... әкеп ... ... ... 5-6 рет ... улану белгілері байқалып 10-26 күннен соң
мал өледі (Д.Д.Полоз, Ф.П.Кохтюк, 1971). Ірі қара мал ... ... ... ... салмағына мөлшерде жібергенде улану белгілері
байқалмайды; ағзаға 10-25 және 25-30 ... ... ... ... білінген; ауыр интоксикация мен өнім жағдайы ағзаға 80-100 мг/кг
түскен ... ... ... ... ... судағы
ерітіндісімен өңдеген соң 3 күннен кейін ... ... 5,2 ... ал 10 ... соң ... көп ... Фосфамидке “күту мерзімі” 30-40
күн құрайды. Жануарлар азығының ... МЖД ... ... ... Токсикодинамика. ФОҚ биологиялық ... ... ... ... төмендеуі жатыр. Бұл жағдай
ацетилхолиннің ферментативтік ... ... және ... ... жиналуына келтіреді, соның нәтижесінде ... нерв ... және ... ... ... ... ... болады. Холинэстеразаның белсенді бетінде реакциялық
қабілеті бар екі шеті ... ... және ... ... ... ... құрамына кіретін бір амин қышқылының ионы. ... ... және ... ... тұрады.
ФОҚ көбісі холинэстеразаның эстеразды бөлігімен әрекеттеседі. Бұл
әрекеттесу қарапайым қосылыс емес, ал фосфорильдену реакциясы, ... ... ... ... ... ФОҚ ... р=о
немесе р=s ... бар, ... да ... ... ... ... болады. Оттегінің электрофильді
қасиеті айқынырақ күкірт, пен ... ... р=о ... ... фосфаттардың антихолинэстераздық белсенділігі жоғарылау.
ФОҚ сонымен қатар жануарлардың ... ... ... және ... бездерінің секреторлық қызметінің күшеюін тудырады,
қабырға аралық бұлшық еттерде, ... ет ... ... ... ол ... ... ... Ацетилихолиннің
холиномиметикалық әсерінің нәтижесінде ФОҚ аз ... өзі ... ... ... ... ... ... болады. Көздің бұлшық
еттері тарылады (миоз), соңымен қатар асқазан-ішек жолының бұлшық ... ... ... ... ... ... жас, ... бөліну және асқазан мен ішектің секреторлы-моторлық қызметтері
күшейеді. Бауырдың ... ... ... ... ... төмендейді, нәтижесінде бауырда дистрофиялық ... ... ... ... ФОҚ ... өте жіті және ... мүмкін. Өте жіті өткенде улану симптомдары қолдануға 12-16, сағат
қалғанда, ыстық суда (80-90◦С) ... ... ... ... ... қарсы өңдегеннен соң 15-20 минуттен соң басталады. Бұл
кезде қозғалу қозулары, есту және көру ... ... ... ... ... бұлшық еттерінің сіресуі, алға жүре ... Одан соң мал ... және ... гиперсаливация, тілдің
салдануы, миоз, тыныс алудың ... ... Одан соң ... ... тонусы төмендейді, жиі дефекация және зәр шығарады. Жануарлар 1-1 ½
сағаттан соң қабырға ... ... ... ... байланысты асфиксиядан
(тұншығу) өледі (Д.Д.Полоз, 1961). Жіті улану жағдайында жануарларда
тынышсыздану, үрку, ... ... ... ... ... ... жас және
сілекей ағуы, ішек жиырылуының күшеюі, диарея, жиі зәр ... ... ... ... есту және көру ... ... ... ... және нерв-рефлекторлық қозығыштығы төмендейді.
Интоксикацияның соңғы ... ... ... ... коматоздық жағдай
қалыптасады.
ФОҚ уланған кезде жануарлардың кейбір ... ... ... ... бар. ... ... ... бастапқы
кезеңінде тез қозуы, бронхоспазм, тер бөлінуінің күшеюі, тіл мен төменгі
еріндерінің салдануы, спазматикалық түйнеулер ... ірі қара ... ... ... ... мен ... байқалады; қойларда – тыныс
алу функциясының ... мен ... ... ...... бронхоспазм
болуы, тұмсығының және терісінің цианозы; тауықтар мен үйректерде – қанатын
қалтыратып қалу, аяқтарының қалтырауы, сырғалары мен ... ... ... жағдайында жануарларда тәбетінің төмендеуі, ... дене ... ... ... сілекейдің бөлінуі, қимыл –
қозғалысының баяулауы, созылмалы диарея, жиі зәр ... ... ... ... ... өлуі азып – ... ... төмендеуі мен коматозды жағдайынан болады ... ... ... ... ФОҚ ... ... болады. Егер жануарлар фосфорлы және ... ... нерв – ... ... сипатталады. Бұл жағдайда қозу,
миоз, сілекей бөлінуінің күшеюі, қаңқа бұлшық ... ... ... ... Егер тио – және ... ... туындыларымен уланса нерв –
токсикалық симптомдар кешені айқын көрінбейді. Бұл жағдайда жалпы ... ... ... баяулауы, миоздың болмауы байқалады.
Емі. ФОҚ уланған жануарларды емдеу үшін ... ... ... ... ... ... жиі 1% ... сульфат ерітіндісін қолданады, оны тері астына
1мл/100кг тірі салмағына мөлшерде енгізеді. ... – ақ ... ... ... жануар салмағына, фосфолитин 50 мг/кг және ... ... ... ... ... ... (бұлшық етке).
Жануарлардың барлық түрлеріне 10-15мг/кг мөлшерде, ал ірі қара малға –
2мг/кг тірі ... ... ... және фосфон қышқылдарының
туындыларымен уланған кезде холинолитиктер мен холинэстераза реактиваторын
бір рет ... 90-100% ... ... ... етеді. Егер ФОҚ улану
және дитиофосфор қышқылынан болса, антидоттарды бір рет ... ... ... ... ... ... сульфат пен дипироксимді араластырып
қолданғанда болады (Д.Д.Полоз, 1975).
Негізгі антидоттардан басқа егу ... ... ... ... ... ... ... есебінде) тәулігіне 1-2 рет, 2-3 күн
қатарында енгізген жөн. Тиамин ... ... В1) ... ... ... ... қоса немесе глюкозамен (5 мг/кг) судағы
ерітіндісі түрінде тері ... ... ... ... ... ... ... дейін енгізу керек. Сұйықтықты көп жұмсауына байланысты
жануарлардың құрсақ ішіне келесі құрамды препараттарды ... ... ... ... ерітіндісі, 4мл 10% кальций хлорид ерітіндісі,
0,4г калий ... 0,08г ... ...... қышқылы. Ірі қара малға
бұл препаратты 200 мл мөлшерде, бұзауларға 1000, шошқаларға 500мл енгізеді.
Қажет ... ... тері ... 20% кофеин – бензоат натрий ерітіндісін
келесі есептен енгізеді: жылқылар мен ...... зат, ... ... 1г.
Патологиялық анатомиялық өзгерістер. Жарып сойған кездегі көріністер
бауырдың, бүйректің, бүйрек үсті ... ... ... ісінуі,
эндокард пен эпикардтің астында көптеген қан құйылулар, ішек пен ... ... ... мен трахеяларда көпіршікті ... ішек пен ... ... ... ісінуі.
Улануды балау анамнездік ... ... ... ... ... ... ... жарып –
сою нәтижесінде және өлген немесе лажсыз сойылған жануарлардың ... ... ФОҚ ... ... ... ... Қанның
холинэстеразы белсенділінің анықтау тәжірибе жағдайында А.А.Покровский
әдісімен жүргізген жөн. Ферменттің белсенділігінің ... ФОҚ ... ... 30 %-дык ... ... Егер анамнездік деректердің
негізінде ФОҚ түрін анықтауға мүмкіндік ... онда ... ... ... ... үшін ... анықталғышы бар
ЖҚХ (жүқа қабатты хроматография) әдісін қолданған жөн. Егер ... ... ... ... онда ЖҚХ және газ – сұйықтық хроматография
негізінде арнайы шаралар қолданылады.
Ветсансараптау. ФОҚ жаппай улану ... ... ... ... ... ... тек қана химикоаналитикалық зерттеулер нәтижесінде
шешіледі. Ол үшін “Жануарларды сояр ... ... ... және ... ет ... ... сараптау тәртіптеріне” сәйкес
ветеринарлық зертханаға бұлшық ет, май ... мен ... ... ... ... ФОҚ қалдықтары байқалуы МЖД жоғары болса,
сойыс өнімдері жануарлар азығы ретінде ... ... ... ... ... егер де олардың ... ... ... ... пестицидтің жануардың түріне байланысты ... ... МЖД саны ... ... аспаған жағдайда.
Қортынды.
Пестицидтерді пайдалану ауыл шаруашылығы мен ... ... ... топыраққа, қоршаған ортаға зиянды. Пестицидтердің
ішінде – дихлордифенилтрихлорэтан көп қолданылады. Кезінде дүние жүзінде
жыл сайын осы ... 100 мың ... ... ... ... ... АҚШ, ТМД елдерінде, Венгрияда, Нидерландыда және т.б. елдерде ДДТ-
ның шығарылуы тоқтатылған. Себебі ауыл ... ... ... тұрғыдан зияндылығы асып түскен. Жартылай ыдырау мерзімі 50
жылдан артық болғандықтан, ... орта ... ... ... ... ... адамдар мен жануарлардың денесіне өткен. ... ... ... ... ... ... ... басқа да
ауру түрлері көбейген.
Сондықтан қоршаған ортаның пестицидтермен ластануын азайту үшін
өсімдіктерді ... ... ... ... ... ... қорғаудың басты механизмдерінің бірі гигиеналық ...... ... ... нормативтер негізінде
санитарлық бақылауды жүргізу және ауа атмосферасы, су, топырақ ... ... ... – бұл ластанудың адамдардың тұрмыс – тіршілігі денсаулығына
әсерінің ... ... ... және ... орта ... ... көрсеткішін анықтау болып табылады..
Адам организмінде қайтымсыз өзгерістер ... үшін ... ... ... ... ... ... үшін шекті мөлшерлі
деңгейін белгілейді. ... ... ... ... байланысты.
Шекті мөлшерлі деңгей – организмге әсері (жеке фактор өзі ... ... ... организмге немесе онын ұрпағында биологиялық
өзгерістерге, ... ... мен ... ... және ... қабілетінің төмендеуі, ақыл-ой жұмысының
қабілеті) алып келмейтін ... ... ... ... ... химиялық топтарға жататын болса, Мұндай жағдайда шекті мөлшерлі
деңгей – шекті мөлшерлі ... деп ... ... ... төгінді –
су сапасының нормасын қамтамасыз ету үшін белгілі бір ... ... ... төгілетін ақпа сулардағы рұқсат етілген ең жоғарғы заттар
салмағы.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Пестицидтер туралы жалпы мәлімет. Қоршаған ортаның пестицидтермен ластануы, олардың мутагендік әсері7 бет
Мутагендік факторлардың тірі организмдерге әсері45 бет
"Органикалық химия."10 бет
«ОРГАНИКАЛЫҚ ЖЫЛУТАСМАЛДАҒЫШТАРМЕН ЖЫЛЫТЫЛАТЫН АЭС БУГЕНЕРАТОРЛАРЫНЫҢ КОНСТРУКЦИЯЛЫҚ СҰЛБАСЫ» ЗЕРТХАНАЛЫҚ- ПРАКТИКАЛЫҚ САБАҒЫН ӨТКІЗУГЕ АРНАЛҒАН ӘДІСТЕМЕЛІК НҰСҚАУ9 бет
Адам тағамының құрамы. органикалық және минералды компоненттер7 бет
Ауыспалы егістерде топырақтағы органикалық заттардың баланысын есептеу13 бет
Ағаш қосылыстардың негізгі түрлері, бөлу принципі, желім түрлері, желімдеу технологиясы5 бет
Ақуыз - аминқышқылдарынан құралған органикалық зат6 бет
Ақуыз - органикалық дүниенің материалдық негізі15 бет
Бірқатар кремний органикалық гидрофобизаторлар жөнінде анықтамалық деректер8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь