Планетадағы заттардың айналымы

Жердің затымен төмендегі негізгі үш түрлі ішкі процестер үнемі жүрген және қазір де орын алып отыр:
1. Біз атқылаған вулкандардан лава түрінде бақылайтын, балқыған тау жыныстарының (магмалардың), ыстық заттардың қозғалысы.
2. Біз жыныстардың жоғары, төмен немесе жан-жаққа қозғалыстары арқылы ой - қорытынды жасай алатын қатты жынытардың қозғалысы.
3. Жердің терең қабатында орналасқан жыныстардың аса жоғары қысым және температура әсерінен әртүрлі өзгерістерге ұшырауы (бір түрден екінші түрге айналуы).
Сыртқы үрдістер Жердің қозғалмалы екі қабаты - гидросфера мен атмосфераның әсерлерінен жүреді.
Ауа мен судың әсерінен тау жыныстары мен судың арасында химиялық алмасу үрдістері жүріп, жыныстардың ішкі байланыстарына зақым келтіріп, олардың ыдырауына, бұзылуына әкеліп соғады. Бұл химиялық қарым - қатынас тау жыныстырында ауаның әсерінен үнемі жүріп отырады. Ауа мен су үздіксіз қозғалыста болады. Жердің бетімен қозғала отырып, олар бұзылған тау жыныстарын да қозғалысқа келтіреді. Тау жыныстарының бұзылу процестері ауырлық күшімен тікелей байланыста болғандықтан, ауа мен су оларды Жердің жоғары орналасқан аймақтарынан төмен орналасқан аймақтарына қарай тасымалдайды. Ерте ме, кеш пе, бұл бұзылу өнімдері бірінің үстіне бірі тұрған қабаттар түрінде қалыптасады.
Ертерек түскен қабаттар кешірек түскен қабаттардың астында қалып, қысым мен ауырлық күшінің әсерінен көп шақырымдық шөгінді жыныстарды құрайды.
Магмалық жыныстар сұйық магманың атылып шыққаннан кейін салқындап, суынуы нәтижесінде пайда болады.
        
        Планетадағы заттардың айналымы.
Өзектілік қағидасы
Жердің затымен төмендегі негізгі үш түрлі ішкі процестер үнемі жүрген
және қазір де орын алып отыр:
1. Біз ... ... лава ... ... ... ... (магмалардың), ыстық заттардың қозғалысы.
2. Біз жыныстардың жоғары, төмен немесе жан-жаққа қозғалыстары арқылы
ой - қорытынды жасай алатын қатты ... ... ... ... ... орналасқан жыныстардың аса жоғары қысым
және температура әсерінен әртүрлі өзгерістерге ... (бір ... ... ... үрдістер Жердің қозғалмалы екі қабаты - гидросфера мен
атмосфераның әсерлерінен жүреді.
Ауа мен ... ... тау ... мен ... арасында химиялық
алмасу үрдістері жүріп, жыныстардың ішкі байланыстарына зақым келтіріп,
олардың ыдырауына, бұзылуына ... ... Бұл ... ... - ... ... ауаның әсерінен үнемі жүріп отырады. Ауа мен су ... ... ... ... қозғала отырып, олар бұзылған тау
жыныстарын да қозғалысқа келтіреді. Тау ... ... ... күшімен тікелей байланыста болғандықтан, ауа мен су оларды Жердің
жоғары орналасқан ... ... ... ... ... Ерте ме, кеш пе, бұл ... өнімдері бірінің үстіне бірі
тұрған қабаттар түрінде қалыптасады.
Ертерек түскен қабаттар ... ... ... ... қалып,
қысым мен ауырлық күшінің әсерінен көп шақырымдық ... ... ... сұйық магманың атылып шыққаннан кейін ... ... ... болады.
Метаморфоздық жыныстар - қатты жыныстардың балқымай, шөгінділерге
айналуы нәтижесінде пайда ... ... ... ... ... ... ... үш түрі – ... және ... ... ... Олар ... ... ... – вулкандардың атқылауы, таулардың түзілуі, сондай ... ... ... терең қабаттарында орналасқан жыныстарды сыртқа
шығаруы ... ... ... ... ... ... ... Джеймс Хаттон
(1795) жыныстар құрамындағы заттардың айналымы жайлы теориясын негізге ала
отырып, Өзектілік ... ... ... оның ... екі ережесін
ұсынды:
1. Табиғат заңдары Жердің бүкіл геологиялық тарихының басым ... ... ... ... Жер ... қазіргі күндері орын алып отырған үрдістер
әрқашан жүріп отырды және олардың жылдамдықтары да ... ... кез ... ... ... ... зерттейтін болсақ, біз олардың
түзілуіне себеп ... ... ... ... ... ... түзілген уақыты мен орнында болатын құбылыстар мен жағдайларды
анықтай аламыз. Актуализм қағидасының негізгі мәні ... Бұл ... ... ... қайта өңдеуге мүмкіндік береді.
Континенттер эволюциясы. Мобилизм теориясы.
Литосфералық плиталар
Жер қатты деген түсінік адамдардың санасында берік орын тепкен, сол
себепті ... ... алып ... ... ағып жүретінін және үнемі
қозғалыста болатындығы түйсіну қарапайым сана үшін әлі де өте ... ... ... ... қарайтын болсақ, континеттердің
жағалаулары үлкен су кеңістіктерімен қоршалғандығын және континенттерді ... ... ... дәлме – дәл келетінін байқауға болады.
Шынымен де, жердің ... өте ... ... бұл ... ... деп айту да негізсіз емес. Кейінірек олар бөлініп, әлі
күнге дейін Атлант мұхитын кеңейтіп жан-жаққа ... ... ... қозғалатындығы туралы идеяны Х1Х ғасырдың ... ... ... ... Ф.Тейлор (1910) және
неміс геофизигі А.Вегенер (1912) ұсынды. Жер эволюциясы теориясының ішінде
мобилизм теориясының пайда болуы ... ... ... ол ... 20 ... соңына дейн толыққанды зерттеп қалыптастырды.
Мобилизм теориясының ... ... төрт ...... ... және палеоклиматологиялық фактілер тобына
негізделіп, дәлелденген.
Қазіргі кезде, ... ... алты ... ... ... ... ... Индо-Австралиялық, Тынық мұхиттық, Америкалық және
Антарктикалық плиталардан тұратыны анықталды. Олардың араларында ... ... Бұл ... ... ... тұрақты. Себебі олар
тұтқыр жабысқақ мантияның үстінде ... ... ... заттары терең
қабаттардағы жоғары температуралардың әсерінен ... ... ... ... қозғалыста болып тұрады.
Плиталар арасындағы шекаралар геологиялық белсенді аймақтар ... ... ... ... ... ... ... жатса,
екінші біреулері бірінің үсітіне бірі шығып, үшіншілері жан жаққа жылжып,
тағы да басқалары бір - ... ... ... ... ... ... ... Пангеяның палеозой эрасынын соңындағы құрлысы литосфералық плиталардың
шекараларында жер ... мен ... ... ... плиталардың ажырау жылдамдықтары әртүрлі, мысалға:
Атлант және ... ... ... ... бұл ... ... 2-
2.5 см. болса, Тынық мұхиттың шығыс бөлігінде 10-12 см – ге ... ... ... осы ... ... ... ... де жоғарылайды. Вулкандардан бөлінген
жыныстардың жастарын анықтау арқылы қысқа миллиондаған жылға ғана ... ... ... ұзақ, 150-500 млн жылға
созылған салыстырмалы тыныштық күйдегі ... ... ... ... ... ... ... тіршілігі (катархей эрасы)
туралы ешқандай ... ... жоқ. ... ... ... базальтты лавалар атқылаған күшті вулкандар нәтижесінде ... ... және ... ... жер ... пайда болған. Шөгінді
жыныстардың граниттену процестері бұдан 3.5-2.7 млрд жыл ... ... ... ... себеп болған.
Келесі кезеңде, бұдан 2.7-1.7 млрд жыл бұрын жер қабығының гранитті-
гнейсті қабаты және ертедегі ... ... ... ... ... ... ... блок түрінде– Европалық (Орыс), Шығыс Сібір, ... ... ... ... Оңтүстік-
Америкалық, Австралиялық және Шығыс-Антарктикалық болып сақталған.
Бұдан 1.5 млрд жыл бұрын Мегагея атты суперконтинент пайда болған, ол
қазіргі ... ... 2/3 ... ... бір ғана ... ... 1.4 млрд жыл ... Мегагеяның бөлінуі нәтижесінде жаңа
қозғалмалы қабаттар пайда болып, ... ... ... ... ... плиталардың козғалуы
Көнебайкалдык магмалық кезеңде (0.57-0.52 млрд жыл бұрын) Оңтүстік-
Америкалық, Африко-Аравиялық, ... ... және ... ... суперконтинент – Гондвананы ... бұл ... және ... ... ... ... ... тектоникалық-магмалық кезеңінде (0.46-0.41 млрд жыл бұрын)
Евразия, Солтүстік Америка және Гренландия Гондванадан Палео-Тетис мұхиты
арқылы бөлінген біртұтас ... - ... ... ... млрд жыл бұрын азиялық платформалар қосылды, кейіннен Солтүстік –
Батыс Африка Солтүстік Америкамен қосылып Палео – ... ... ... ал өз ... Гондвана мен Лавразия Пангеяны құрды.
Пангея 90 млн жыл тіршілік етіп, мезозойдың соңына қарай (230-67 млн.
жыл), яғни 170 млн жыл ... ... ... ... қозғалу жылдамдықтарын ескерген есептеулер
бойынша, енді 250 млн ... соң ... ... ... ... аса ірі суперматерик құруы мүмкін деп жорамалдауға болады

Пән: Астрономия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Магнитті дауылдар және олардың биосфераға әсері3 бет
Экологияның экономикалық және саяси мәселелерді шешудегі орны6 бет
Әлеуметтік-экологиялық дағдарыс және қоғамның тұрақты дамуы.9 бет
Күн жүйесі эволюциясы3 бет
Есірткілік пен есірткі бизнесінің алдын алу мен жолын кесудегі ішкі істер органдарының қызметін ұйымдастыру77 бет
"ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары"14 бет
"Ауыл шаруашылығы саласында қолданылатын токсиндік заттардың жануарлар организіміне түсу жолдары."4 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет
«Айданқұс» ЖШС-тің өнеркәсібі қорлары айналымына талдау жүргізу19 бет
«Су ресурстары қызметі» ЖШС-ң құжат айналымын автоматтандыру45 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь