Салт-дәстүрлеу туралы тәлімгерлік сағаттар

Қазақстан Республикасының президенті Н.Ә.Назарбаев «Ауыл-бұл халық өмірінің бейнесі, мәдениеті мен дәстүрінің, салты мен рухани өмірінің қайнар көзі. Тек қана осы факторлар жиынтығы ғана бізден ауыл мәселелеріне, соның ішінде оның мектебіне өте сергек қарауымызды талап етеді» деп көрсетіп, әрқашан ауыл мектебіне ерекше көңіл аударады. [1]. Шындығында, ауылдағы ең қасиетті шаңырақ-мектеп. Оны жөнге келтірмей басқа мекемелерді түзей алмайсың. Ауыл мектебінің мәселесі-қазақтың елдігінің мәселесі. Бұл ұлттық, халықтық, мемлекеттік деңгейдегі ең басты мәселе екендігі әлемдік даму үрдісінен хабардар көзі ашық, көкірегі ояу азаматтарға аян нәрсе. Ал, мектептегі басты тұлға-мұғалім. Осы мұғалімдер әлеуеті жеке тұлғаны қалыптастырудағы практикалық іс әрекетті жүзеге асыратын ерекше әлеуметтік зиялылар тобы.
Адамның жеке басының қалыптасу заңдылықтары, біріншіден, өзіне, содан кейін халық тарихына, экономикасына, тілі мен мәдениетіне тікелей байланысты. Оқу-тәрбие үрдісінде өткен ғасырдың 70-90 жылдары қол жеткізген жақсылығымызды жауып тастамай жоғалтқан асылымызды түгендеудің маңызы ерекше. Өйткені, ұлттық сипаттағы халықтық тәрбиенің, яғни шәкірт бойына халқымыздың ғасырлар бойы қастер тұтып келген ар, намыс, ождан, атамекен, ата-ананы құрметтеу, кісілік, имандылық сияқты қасиеттерді дарыту ұрпақтан-ұрпаққа жетіп отыратын мол мұра болып табылады. Яғни, оқушыларды өз еліне, халқына, дәстүріне, тіліне, тарихына жақындату, ұлттық нәрмен сусындату қандай қоғамда да үздіксіз жүріп жататын процесс. Ол өткен, кеңес дәуірінде біршама қысылыс көргенімен мүлдем тоқтап қалмай басқаша түр мен мән ала отырып дами берді.
Халықтық дәстүр мен салт, өнеге мен тәлім негізінде жас ұрпақты тәрбиелеу мәселесі туралы және оның әдіс-тәсілдері жөнінде бұрынды-соңды аз айтылып, кем жазылған жоқ. Бұл адамзат баласының мәңгілік тақырыбы. Әр халық өзінің жас ұрпағы қайырымды, адал, үлкенді құрметтейтін, әділ,
        
        Салт-дәстүрлеу туралы тәлімгерлік сағаттар
Қазақстан Республикасының президенті Н.Ә.Назарбаев «Ауыл-бұл халық
өмірінің бейнесі, мәдениеті мен ... ... мен ... ... көзі. Тек қана осы факторлар жиынтығы ғана ... ауыл ... ... оның ... өте ... қарауымызды талап етеді» деп
көрсетіп, әрқашан ауыл мектебіне ерекше ... ... [1]. ... ең қасиетті шаңырақ-мектеп. Оны жөнге келтірмей басқа ... ... Ауыл ... ... ... мәселесі. Бұл
ұлттық, халықтық, мемлекеттік деңгейдегі ең басты мәселе екендігі ... ... ... көзі ашық, көкірегі ояу азаматтарға аян нәрсе. Ал,
мектептегі басты тұлға-мұғалім. Осы ... ... жеке ... ... іс ... жүзеге асыратын ерекше әлеуметтік
зиялылар тобы.
Адамның жеке басының қалыптасу заңдылықтары, біріншіден, өзіне, ... ... ... ... тілі мен ... ... ... үрдісінде өткен ғасырдың 70-90 жылдары қол жеткізген
жақсылығымызды ... ... ... ... ... маңызы
ерекше. Өйткені, ұлттық сипаттағы халықтық тәрбиенің, яғни шәкірт бойына
халқымыздың ғасырлар бойы ... ... ... ар, ... ... ... құрметтеу, кісілік, имандылық сияқты қасиеттерді дарыту ұрпақтан-
ұрпаққа жетіп ... мол мұра ... ... ... ... өз ... дәстүріне, тіліне, тарихына жақындату, ұлттық нәрмен сусындату
қандай қоғамда да үздіксіз жүріп жататын процесс. Ол ... ... ... қысылыс көргенімен мүлдем тоқтап қалмай басқаша түр мен мән ... дами ... ... мен ... ... мен тәлім негізінде жас ұрпақты
тәрбиелеу мәселесі туралы және оның әдіс-тәсілдері жөнінде бұрынды-соңды аз
айтылып, кем ... жоқ. Бұл ... ... ... ... ... ... жас ұрпағы қайырымды, адал, үлкенді құрметтейтін, әділ, ... ... мол ... ... ... және бұл ... ... байланысты шешіп отырады. Ол үшін ғасырлар бойы қолданылып,
сұрыпталып, тұрмыс, өмір ... ... ... салт-дәстүрлерді
педагогикалық әдіс-тәсіл ретінде қолданып келеді. Қай халықтың болсын ұрпақ
тәрбиелеу тәжірибесіне үңілсек, осыны ... ... ... тәрбиесі
қоғамнан тыс оқшау тұрған құбылыс емес. Өзінің өмір сүрген қоғамының бағыт-
бағдарымен, оның заңдылықтарымен бірге жүріп отыратыны ... ... ... ... ... мен мәдениеттен мешеу тайпалық дәуірдің өзінде де өз
ұрпақтарын өмірге ... ... ... ... ... ... әрбір ұлт өмірінен өзекті орын алған.
Алайда, Кеңестік дәурен өмір ... ... ... соның ішінде өзіміз
қарастырып отырған 70-80-ші жылдары да ... ... ... жұмысының бағыты түбегейлі өзгеріске түсті. Кеңестік
жүйе мектептердегі тәрбие ... ... ... ... ... Партия маркстік-лениндік ілім негізінде идеологиялық жұмыстардың
міндеттерін белгілей отырып, ... ... ... ... ... ... мен түпкі мақсатарын айқындап ... ... ... ... мынадай бағыттар басымдылығы негізделді:
біріншіден, коммунизм жеңістеріне құлай сенген, сол үшін аянбай қызмет
ететін ... ... ... ... ... қаруланған,
қоғамдық өмірге партиялық-таптық тұрғыдан қарауға дағдыланған, ... ... адам ... ... ... ... ... меншікке деген
коммунистік көзқарас қалыптастыру;
үшіншіден, өскелең ұрпақты коммунистік мораль рухында тәрбиелеу,
социалистік қоғам ... ... жеке ... ... пен буржуазиялық идеологияға төзбеу;
төртіншіден, оқушыларға кең эстетикалық тәрбие беру, оны ... түрі ... ... ... ... жүргізу т.б. [2].
Әрине, бұл көрсетілген бағыттардың көпшілігі негізінен адамзаттық ізгі
ниеттерді мұрат тұтты. Мәселе, сол ізгі ... ... ... ... идеологияға бағынып, әміршіл-әкімшілік жүйеде жүзеге
асырылуында еді.
Міне, осындай жағдайда ата дәстүріміздің шашылғанын ... ... өзі ... ... ... ... бойы қалыптасып, талай ұрпақ
тәрбиеленген ұлттық үлгі-өнеге қайнарының мөлдірін ылайлап, көзін бітеуге
небары жетпіс төрт жыл ... ... ... ... бірнеше ұрпақ халықтың
рухани қазынасының кәусарына сусындамай шет қалды. Нәтижесінде, жас ұрпақ
жеті ... ... ... ... қадағалау қаға беріс қалды. Көпшілік
жағдайда жастардың рухани жағынан ... да бой ... ... те, ... халқы тамыры тереңге кеткен алып бәйтерек секілді. Мектеп
оқушыларының санасына социалистік жүйенің ... мен ... ... ... ... сіңіру болған кешегі өктем,
әміршіл-әкімшіл жүйенің ... ... ... ... ... ... тәлімдік маңызы зор шаралар кеңінен жүргізілген
екен. Соның бірі - ұлттық салт-дәстүрді ... ... ... ... ... ... жасалған әрекеттер еді. Мұны жүзеге ... мен ... ... де ... Енді осы ... ... мен оның ... тәжірибесіне тоқталайық.
Оқушыларға ұлттық тәрбие беру мәселесі тікелей сабақ процесінде жүзеге
асып отырды. Бұған ... әр ... ... ... озық ... ... отырып, көз жеткізуге болады. Ойымыз
шашыраңқы болмас үшін мұны тек еліміздің ... ... ... ... ... мектептері тәжірибесін талдай отырып қана ... ... ... ... ... ... салт-дәстүрлерді
үйретудің, оларды оқушылар санасына сіңірудің бірсыпыра оңды тәжірибелері
де ... ... ... ... ... ... ... биология пәнінің мұғалімі М.Мұқашеваның «Қазақтың ұлттық әдет-
ғұрыптары мен салт-дәстүрлерін биология сабағында ... ... ... ... мәні зор ... Ол 9 ... ... өсуі мен
дамуы», «Емшектегі баланың гигиенасы» сабағында бағдарламалық материалға
қоса ... ... және ... ... ... береді. Көшіп-қонудың
ерекшелігін ескере отырып, сәби қамын ойлаған ... ... ... ... ... ой мен ... көрсететін бөлшектер бар. Сол
шағынүйшіктегі бала ... ... ... жаялық, қолбау ... ... ... Сондықтан да бала денесі, заттары, киімдері
таза, ұйқысы тыныш болып дұрыс өседі.
Сондай-ақ, 10 сыныпта «Қолдан ... ... ... ... көп ... ... себебі» деген тақырыпты өткенде мал
өсіру қазақтың ұлттық дәстүрі, шаруашылығы болғанына, әркім өз күн ... ... ... мол өнім ... ... ... сұлы,
бидай), жануарлардың сүтті, етті тұқымдарын (түйе, жылқы, қой) сақтап
отырғандығына көңіл ... ... ... ... дертті шөппен
емдеу тәсілімен танысады.
Осы облыстың Ембі ауданындағы №3 орта мектептің география пәнінің
мұғалімі ... ... ... ... ... ... ... атауға болады. Кезектегі сабақтың мазмұнына байланысты
жер, су атауларының шығу тарихы, сол жерде өмір сүрген ... ... ... әлеуметтік-шаруашылық жағдайларымен байланыстырумен
қатар оқушыларды осы бағытта ізденістер жүргізуге ... ... ... ... ... ... ... болжау тәсілімен
ауа райының өзгерісіне алдын-ала ... ... ... Ал, Исатай ауданы
Амангелді атындағы орта мектептің мұғалімі З.Қарабалин химия пәнінің оқу
бағдарламасында қарастырылатын ... ... ... ... ата-
бабаларымыз тұрмыс-тіршілігінде, халықтық емдеу ісінде ежелден пайдалана
білгенін оқушыларға нақты мысалдармен ... ... ... оқушыларға
халқымыздың өте ертеден таза күкірттің емдік, залалсыздандырғыш қасиеттерін
білгенін, күкіртті маймен қосып, ... ... және ... ... ... жараларды, кейбір асқазан сырқаттарын емдегенін, күнделікті тұрмыста
мүсәтірді дәнекерлеуде, халықтық емдерде, кайрақ тасты ... ... ... пайдаланылатынын айтты.
Қазақ халқының бала ... ... ... оқу ... ... ... озық тәжірибелері сөз жоқ,
республиканың басқа да аймақтарында жүріп жатты. Соның нәтижесінде, ... мен ... ... ... мен ... ... тәрбие берудің тың жолдары мен бағыттары анықталды. ... оқу ... тыс ... ... тәрбие жұмыстарының сан
қилы салаларында жүргізілді.
«Ұлы адамдар өмірінен» Шәкәрім Құдайбердиевтің ... 150 ... ... өз басы да, шығармашылығы да — қазақ әдебиеті тарихындағы
айта қаларлықтай көрініс. Ғажайып ... ... ... адам, оның
ойланып, толғануы көп, уайым, қайғы басқан, жалғыздық жапасын мол ... ... көз ... еді. ... ... бұл сыр, әсіресе,
айқын сезіледі.
XX ғасырдың бас кезіндегі ... ... ... ... ... ойға ... негізінде дүниені рационалистік жолмен тануға
ұмтылған, ... ... ... мол ақын өзі өскен ортаның ... жіті ... 1917 ... ... жылы ... ... ... біраз өлеңдер жазады, бірақ кейін бұл тақырыпқа терең бармайды.
Бірді-екілі өлеңін ... оның ... ... олар ... сөздер айтады; қазақ халқының тәуелеіздігі, болашағы, оның жеке ұлттық
мемлекет болуына байланысты деген ойға тоқырайды. Мұның бәрі, сөз жоқ, ... сан қилы ... ... ... жай. ... ... ... насихаттай отырып, байларды, атқамінерлерді батыл сынап,
еңбекші халықтың ақысын жемеуге, оларды демеуге ... ... ... ... ... жылдарында жан тебірентер оқиғаларға белсене араласа
алмауы да сонан. ... ... 1917 ... ... ... ... ... советтендіру сияқты жер жүзін сілкінткен ұлы
өзгерістер дүбіді Шәкәрім ... ... ... ... бұл ... қартайып, алдындағы сан алуан күрес, уайым, жапа,
жалғыздық ... ... ... щағы еді. Алпыстан асар шағындағы
өлеңдерінде ол көбіне өлім, өмір туралы, жастық ... ... ... кеп ... ... және келер ме
Мастық денеге қызу берер ме,- '
Суылған тұла бой.
Маған қарама, көңілім, мұңайып
Саған жеткізбес, ... ол ... өмір ... ... ... ... ... түсті жасымда,
Сөгуші едім, опық жедім — Бәрі менің басымда.
Ақынның тау арасында жеке, аскеттік өмір құруы да оның дүние дүбірлерінен
аулақ болайын ... ... ... де, көп әңгіме, сөзге бұл да себеп
болады. Ақынның елмен, қауыммен ... суи ... ... ... ... ... ... Сауытына тығылған ұлудай тас бүркеніп, тек
өзінің жүрек дүрсіліне, алас ... ... ... ойына құлағын түреді. Осы
кезеңі туралы ақын өзі:
Кейбіреу безді дейді елден мені, Есалаң айтады екен ... ... ... баста ми жоқ,
Ондайлардың сау емес анық дені.
Мен жалғыз, ... елде ... ... ... ... жоқ ... Елу бес жыл жинаған қазынамды, Оңашада қорытам ойға салып.—
— дейді.
Бұған қарағаыда, ақын шынында да өмір ... ... ... ... ... қорытқысы келген. Ағайын араздығы, ру
таласы, ауыл ішіндегі партиягершілік сияқты жайлар да оның ... ... ... өзі де ... ... Келесі бір өлеңінде осы мәселені
қозғаған:
Кейбіреу безді дейді қатынынан, ... ... бала ... ... өлер ... ... ... соң ақылынан.
Мен болсам Толстойдай арманым жоқ, Шатасып ақылымнан қалғаным жоқ.
Сырымды білетұғын сендер ... ... деп ... ... ... ой ойлай алмас үйде басым, Ойсыз сіңбес ішкен асым.
Ой жемісін теремін өлгенімше, Өсектесін, күндесін, мейлі қасым.
Елден қара үзіп, жеке шығып ... ... бұл ... айқын айтылған.
Қат-қабат ой билеп, өмірдегі өзгерістерді бағдарлап байқау үшін және өзінің
ынтық ісі — ... үшін ... ... жалғыздық күйде өзімен өзі
кеңескісі келгендей.
Ақын көптеген өлеңдер, поэмалар, мысалдар, нақыл сөз, әңғімелер жазған.
Қайшылық, кемшіліктері бола ... да, ақын ... жаңа ... ... үнімен, ойлылығымен, сұлулығымен баурайды, тартады.
Ақын шығармашылығының жайын, сырын, өзіндік ұғымын білу ... ... ... ... ... ... қандай баға берді, қалай түсінді дегенге
көңіл ... ... ... ... ... басқаша, өзгелерге қарағанда
айрықша ұғыммен қараған. Әдебиетке жаңа тілек, жаңа міндет жүктегіен.
Әдебиетті ақын ағартушылық ... ... ... ... ... ... халықты мәдениетке, өнер-білімге тартуды ойлайды. Бұл ... ... ... Абай мен Ыбырайдан келе жатқан ха-лықтық дәстүрін
онан әрі жалғастыра түскен ақын.
Білгенімді жазушы ем,
Бекем буып белімді.
Мінін айтып ... ем, ... боп ... ... ... ... қандай мақсатты жүзеге ... ... қиын ... Өз ... ... ... да, оны ілгері
шақырғанда да сол қауымды ... өрге ... ... ... көрінеді.
Ескіліктің, надандықтың өзі білетін кертартпа жақтарын сынау арқылы ғана
елді түзетуге болады деп ... ... өмір ... ... ... ... яғни белсенді ұранды, одан күту де қиын. Ақындық
талантын қоғамдық прогреске, қауым мүддесіне ... ... ... ... ... ... өлемін
Өрге қарай қазақты.
Өлсем де ойын бөлемін, Сөзбен салып азапты. Білімдінің сөзіндей,
Сөзім де мен ... ... ... өзімдей,
Қыла алмайды мазақты,— дейді ақын. Қазақтың көзін ашып, көңілін оятуды
ақын азаматтык. борышым деп таниды, тіпті ... ... ... ... ... маза ... оны өрге ... сүйреймін деуі — қажыр, қайрат
белгісі. Шәкәрімнің жазба әдебиеттің дәстүріне лайық бір ... ... ... ... ... өз айтқандарының бәрін бірдей
ақиқат, шындық, дайын тұрған ақыл деп ... ... өз ... керегін қабылдауды мегзеуі, әрбір мұраға байыпты сын кезіміен ... ... ... да, ... ... ... ... сынатып ойла, жаным.
Пәленше-екем айтқан сөз дұрыс қой деп,
Жүректің таразысын жойма, жаным. Тегіс тексер сөз ... сыр ... ... ... ... сақта, жалғыз-ақ қате айтты деп, Былшылдапты дей көрме ... Біле түра кім ... қате ... ... әркім өзін:
Тұрған жері, әдеті, туған елі,
Адастырар, айтқызар байлап көзін,—деген шумақтардағы жылы рай, сыпайы
әуендер, ... ... ... мен байсалды ой-пікірлер
Шәкәрімнің ақындық ... ... ... ... ... ... соңғы кезі мен XX ғасырдың алғашқы жылдарында ... ... ой ... рухани күш дәрежесіне көтерген қазақ
ақындарының алды — Шәкәрім, ол ... ... ... ... ... өнер ... наданның көңілін қойып көзін ашпақ» дәстүрін
ілгері бастырған. Әдеби ұғым-түсініктерге ... ... ...... ... ... ... бірі. Осы арқылы ол ... ... ... ... ... Олимпиадашылар
Бекзат Саттарханов
20 жасында Олимпиада ойындарының чемпионы атанып, көк ... ... ... ... ... тірі ... 4 ... күні
26 жасқа толар еді. Амал не, сұм ажал дарынды спортшыны арамыздан ерте алып
кетті. Бір көңіл жұбатарлығы, Бекзат тым ... ... ... ... ... ... игілігіне жаратып үлгерді. Бағын ... ... сан ... өскелең ұрпаққа үлгі болып қалды.
Қазақ боксының мақтанышын мәңгілік есте ... және ... ... тұту үшін ... жастар мен жасөсіпірімдер арасында жыл сайын турнир
ұйымдастырып келеді. ... ... ... ... ... ... өткен. Соңғы екі жылда Шымкентте ұйымдастырылатын болды. Биылдан
бастап турнирді жандандыру мақсатында оған ... ... ... ... осы ... топ жарған боксшыларға «ҚР спорт шебері» деген
атақ берілді.
Бес күнге ... ... ... ... ... ... облысы) және Қазақстанның барлық аймағының былғары қолғап
шеберлері бақ сынады. «Спорт ... ... ... ... намысын осы атақтан үмітті кілең талантты жас боксшылар қорғады.
Ал шаршы алаң иелері Бекзат ағаларының аруағы риза болсын ... ... ... 6 ... ... ... топ жарды. Бірақ турнир барысында
сәл бұра тартулар кездесіп жатты.
Сонымен ... ... ... ... мына боксшылар
жеңімпаз атанды: А.Албосынов (46 келі), А.Қабылханов (48 келі), Т.Мәдиев
(51 келі), Т.Диханбаев (54 ... ... (57 ... Б.Бексейітов (60
келі), Н.Мұстафаев (64 ... ... (69 ... ... ... ... (81 келі, Өзбекстан), А.Сидров (91 келі, Ресей),
Т.Баймұхаметов (+91 ... ... ... мен ... ... ... ... балғын боксшыларымыздың біразы – осы Бекзат Саттарханов
турнирінен бастау алған ... ... ... өзі де ... ... ... атындағы халықаралық турнирде шеберлігімен танылып,
мамандар назарына ілікпеп пе еді? Олимп шыңын ... ... ... санарлықтай ғана екендігін ескерсек, Бекзат ... ... ... үшін ... ... бұл шара тым аз. ... үлгі-өнеге болу
үшін Бекзаттың «өз елім, жұртым, қазағым үшін» деп шиленісті ... ... ... олардың санасына сіңіре білу керек. Бекзат жайлы
жазылған жазбалар жоқтың қасы. Оның өмір ... ... ... құштарлығын
насихаттайтын кітаптар да бірді-екілі...
1 -Мамыр Қазақстан халықтарының ... ... ... ынтымақтастығы күні. 1945 жылы Сталин
бұйрығында «батыр-қала» ұғымы алғаш рет қолданылды. 1940 жылы соғысқа
байланысты 1940 жылы өтетін Олимпиаданың болмайтыны жөнінде ресми
хабарландырылды. 1840 жылы ... ... ... рет ... маркалары
қолданысқа енді. 1944 жылы Алматы көшелерінде алғаш рет троллейбус жүрді.
1 мамыр
Халықаралық жұмысшылардың ... ... 1886 жылы ... көтеріліс ұйымдастырып, 8 сағаттық жұмыс күнін талап етіп,
демонстрацияға шықты. Алайда көтеріліс соңы полиция мен ... ... ... Үш ... соң ... ІІ интернационал конгресі 1
мамырды әлем жұмысшыларының ынтымақтастығы күні деп атап, жыл сайын осы
күні демонстрацияға ... ... ... ... ... ... ... алғаш рет 1890 жылы Вашавада аталып өтілді. Келесі күні Петербургте
алғашқы ... ... ... ... ... 1 ... құпия
жиылыс өткізілуі) өткізілді. 1897 жылдан бастап маевка саяси сипат алды. Ал
1917 жылы 1 ... ... ашық ... ... ... миллиондаған
жұмысшылар коммунистік партиялардың «Бар билік советтерге» сынды
ұрандарымен көшеге шықты. Мамыр серуені ... ... ... жалғасын
тапты. 1 мамыр ұзақ уақыт бойы Халықаралық барлық елдер жұмысшыларының
ынтымақтастығы күні болып тойланып келді. Уақыт өте келе ... ... ... ... ... оны Қазақстан халықтарының
ынтымақтастығы күні деп атап өтеді.
1945 жылы Сталин бұйрығында «батыр-қала» ... ... ... ... алғаш рет қолданылды.
1940 жылы соғысқа байланысты 1940 жылы өтетін Олимпиаданың болмайтыны
жөнінде ресми хабарландырылды.
1840 жылы Англияда әлемде ... рет ... ... ... ... жылы ... ... Пауэр басқарған американдық «У-2» ұшағы КСРО аспан
кеңістігі ережесін бұзып, Свердловск қаласы аймағына құлады. Ұшқыш тірі
қалды. Ол жерде ұсталып, Мәскеуге әкелінді. Ол ... ... үшін ... ... ... ... Фрэнсес Пауэрс Гулагта 21 ай отырған соң,
Америкада 1957 жылы сотталған кеңес барлаушысы Рудольф Абельге
айырбасталды.
1944 жылы Алматы ... ... рет ... ... ... алғаш рет
қалада троллейбус жүргізу шешімін Үкімет 1941 жылы 12 ... ... ... жолы НКВД ... Дзержинский көшесіне, одан Калинин
мен Ленин көшелерінен Бас арық базарына дейін (қазіргі Абай даңғылы)
созылады деп жоспарланды. Алғашқы троллейбус жүргізушілері ... ... ... Ұлы Отан ... ... бейбіт жоспарлар іске
аспай қалды. Тек 1944 жылдың наурыз айынан бастап Гоголь көшесінен бастап
троллейбус жолын салу қолға ... Ол жол ... ... бағына дейін
баратын. Алматы троллейбусының салтанатты ашылуы 1944 жылдың 1 мамырында
болды.
ұлттар татулығы дегенде біз мақтанар дүние көп. ... ... ... ... айтуға қауқарымыз жетпесе де, барша қазақстандықтарды ана тілімізде
сөйлетуге құқымыз жүрмесе де, сол риясыз татулық бүгінгі ... ... ... ... ... таба бастады. бір шаңырақ астында шәй
деспей тұрып жатқан ... ... ... ... бірлік-берекесін жұмыр
жердегі мемлекет атаулыға ұялмай үлгі ете аламыз деп мақтансақ та, ... ... ... тап солай меңгерді деп қуансақ, кәнеки. қалай
дегенмен, қызыл империя тұсында көп қағажу көрген қазақтың тілі де, ділі де
сол қыл ... ... ... көшін түзеп келеді. бүгінде мемлекеттің
тілін меңгерген алаш салтына жетік өзге ұлт өкілдерін соншалықты көп
болмаса да, әр аймақтан, әр ауылдан ... ... ... ... ... соның бір мысалы ғана. Парламент Мәжілісі аппаратының Құжаттармен
қамтамасыз ету бөлімінің меңгерушісі Юлия Скоробогатова - ... ... ... ... ... ... палатаның ине-жіптен жаңа шыққан
еңселі ғимаратына журналист ретінде біздің де ... жиі ... ... ... деп ... ақпарат таратылмасын, қазақ тіліндегі
нұсқасынсыз болған емес. Және мемлекеттік тілі өте ... ... ... жел ... өзге ірі ... ... сирек көрер
едіңіз. Мұның сырын Юлия Александровнамен аз-кем сұхбат құрғанда ұғына
түскендей болдық… – Мен осы қазақ топырағында ... ... ... ... ... ... ... білмеуді өте ұят санаймын. Біз білуге
тиіс едік. Екінші жағынан кезіндегі саясат, ... ... ... ... ... де жөн шығар. Өзімді де қазақшаға судаймын дей алмаймын.
Қызметіме (іс қағаздарын мемлекеттік тілде жүргізуді айтып отыр - ... ... ... бермейтін болдым. Тек ауызекі сөйлесуде сыр
беріп қоятыным бар, – деді ол ... ... ... ... ... да ... қанағаттанбай, тынымсыз ізденумен болатыны бар ғой. Юлия
Александровнаның осынау сөз ләмінен де сол қасиетті аңғарғандай едік.
Әйтпесе, сонша ... ... ... байқалмайды. – Мемлекеттік тіл
мәселесіне Елбасының ерекше көңіл бөліп отырғанына ризашылығымды
білдіремін, – деп ... ... ... ... ары ...... қазақ тілін қолдану аясын кеңейте түсуге жұмсалатын қаражат
көлемі былтырғыдан да ұлғайды. Мемлекеттік тілді ... ... ынта ... ...... сіз ... тілін бертінірек үйреніпсіз. Сонау
бала шағыңызда қызығушылық болды ма, осы тілге деген? – Менің бар балалық
дәуренім Атырау қаласында өтті. Мектепте ... тілі пәні ... ... ... ... ... ... мектептерде оқытылып жүрген шет тілдері
іспеттес болатын. Ал ... ... ... ... қалған жоқ.
Сосын әкем қазақша жақсы білетін тіпті ән де салатын. Қазір өз ... ... ... ... де, ... Анна да мемлекеттік тілді үйреніп жүр.
Нәтиже жаман емес. Ал ұлым Кирилл қазақшаны жақсы біледі дей аламын. –
Қазақстанда қашаннан ... ... – Дөп ... ... өзі ... арғы ... – бәрі де Орал (Батыс Қазақстан облысы) өңірінде
өмір сүріпті. Содан бері бірнеше ұрақ өсіп-өнді. Сондықтан да біздің
Отанымыз – жалғыз Қазақстан. ... ... ... бір ... бар ... ... көшіп кетуге ешқандай негіз жоқ. Туған еліміз, төл
Отанымыз – Қазақстанды ешбір мемлекетке айырбастай алмаймыз. – Сіздіңше,
қазақ тілі ... ... ... ... жата ма? ... – Жоқ. Мен олай
ойламаймын. Ең бастысы, шынайы ынта-ықылас болу керек. Ал онсыз ешқандай
тілді үйрене алмайсыз. Қазір мен жұмыс ... ... ... ... ... түскен хат-хабарларды, іс қағаздарын кедергісіз
түсіне аламын. Кейде ілеспе аудармашылардың қателескен тұсын аңғарып қоятын
дәрежеге жеттім. Меніңше, біздің бір-бірімізбен жаппай орысша
сөйлесетініміз ... ... Егер біз ... ... ... ... қолдансақ, жетістігіміз бұдан да жақсы болар ма еді… – "Қазақ
тілі кеңселерде қолданылуға жарамайды, қасаң тіл" деген пікірлерді ауырлау
болса да ... ... Бұл ... сіз ... қарайсыз? – Бұған қосыла
алмаймын. Қазір Мәжілісте мемлекеттік тілдің қолданылу аясы жыл санап
кеңейіп келеді. Тек депутаттарға келетін хат, арыз-шағымдардың өзі ... ... ... ... Ішкі ... ... міндетті түрде
мемлекеттік және орыс тілдерінде жүргізіледі. Содан ... ... ... жоқ. Яғни қазақ тілін кеңселерде қолдануға әбден жарайды. Біз
кеңседе қолдануды айтамыз, қазақ тілі республикадағы жүзден астам ұлттар
арасындағы татулық тілі бола ... ... ұлт ... тілінде тіл табыса
алатын күн алыс емес деп ... ... ... ... қос палаталы
Парламенттің шаңырақ көтергенінің 10 жылдығы аталып өтті. Юлия
Скоробогатова болса мұнда 1991 жылдан, яғни одан да ... ... ... ... ... ... Ол Туған Отанына (өз сөзі) сіңірген еңбегі
үшін 2001 жылы "Құрмет" орденімен марапатталыпты.
Заң және Жасөспірім
Жасөспірімдер ... ... бой алып ... ... ... ... оның ... мақсатында түрлі кездесулер
өткізуде. Соған орай ... ... ... ... ... балалар
кітапханасының қызметкерлері және жасөспірімдермен жұмыс жасау бөлімінің
инспекторы Евгений Лемешпен «Уақыт. ... атты шара ... ... ... ... арасындағы қылмыс бой алып ... ... ... ... оның алдын-алу мақсатында түрлі
кездесулер өткізуде. Осыған байланысты бүгін Нұрпейіс Байғанин ... ... ... ... және ... жұмыс
жасау бөлімінің инспекторы Евгений Лемешпен «Уақыт. Жасөспірім.Заң» ... ... Онда ... жасау үстінде түсірілген фильм-кадрларынан
үзінділер көрсетіледі деп ... ... ... ... аталмыш шараға
қала мектептерінің 10-11 сынып оқушылары қатысады.
Шымкентте "Жасөспірім" шарасының барысында 179 ... ... ... ... деп ... шараның барысында 179 ата-ана
әкімшілік жауапкершілікке ... Бұл ... KZ-today ... ... ... ішкі ... ... баспасөз қызметінен
хабарлады. "Жасөспірім" және ... және ... деп ... шаралар
Оңтүстік Қазақстан облыстық ішкі істер департаментінің қоғамдық қауіпсіздік
басқармасының басшылығымен 27-28-қыркүйекте ... Оған ... ... ... ... кәмелеттік жасқа жетпегендер ісі
жөніндегі инспекторлар қатысты. Шара ... ... ... бой алдырған және бұрындары заң бұзғандығымен көзге түскен
адамдардың үйлері мен ... ... ... ... нәтижесінде
балаларына дұрыс қарамаған 179 ата-ана ана әкімшілік жауапкершілікке
тартылды. ... қоса заң ... ... ... 82 жасөспірім, соның
ішінде жасөспірімдердің үш ... ... ... ... ... алынды.
Биылғы жылдың 8 айында облыста осындай тіркеуге алынған жасөспірімдер саны
751-ге жетті.
Таразда "Жасөспірім : ... және заң" ... ... ... ... ... мекемелерінің үйлестіру кеңесі биылғы оқу жылының
соңында ... ... : ... және заң" ... қорытындысын шығарды,- деп хабарлайды KZ-today тілшісі. Жамбыл
облыстық прокуроры ... ... өз ... ... акция аясындағы бір айдың ішінде 56 жасөспірім сотқарлығы
және ішімдікке әуестігі үшін , ал 26 ... бала ... ... ... деңгейде орындай алмағаны үшін жауапкершілікке ... ... ... бой алдырған 100 жасөспірім ... ... ... 34 бала ... ... бейімдеу және сауықтыру
орталығына орналастырылды.
Жамбыл облысы бойынша тұтастай ... ішкі ... ... ... ... ... ... 1381 бала тәрбиеленеді. 53 адам ата-аналық
құқығынан айрылған. Сонымен бірге акция аясында прокуратура ... ... тыс ... ... ... ... ... игілігіне
жұмсалатын қаржының 1 проценттен кем емес ... ... ... ... ... тиіс. Алайда Жамбыл облыстық білім беру басқармасы бұл
мақсатқа тиісті 3,7 млн. ... ... ... 1,5 млн. теңге бөлген. Оның
өзінде бұл қаржының тең жартысынан астамы, яғни, 800 мың теңгесі жаңа ... ... және ... ... ... ... сатып алу
мақсаттарына жұмсалған. Соның салдарынан 72 ... ... 939 ... бала мен көзі тірі ... да ... мәпесіне зәру кәмелеттік жасқа
жетпеген 112 жасөспірім тиісті көмек-жәрдемнен қағылған деп ... ... 458 орта ... 90-ы ... беру ... ... ... белгілі болды. Акция нәтижесінде 6 қылмыстық іс қозғалып, 55
лауазым иесі тәртіптік, 127 адам әкімшілік жауапкершілікке тартылды. Заң
бұзудың ... ... ... 27 ... жолданып, 12 шағым
түсірілді.Өздеріңізге белгілі, қалада жастар арасында ... ... ... және Заң» ... ... осы ... ... Дөңгелек үстелге
облыстық ішкі саясат және жастар ісі департаментінің бөлім бастығы Б.С.
Ахымбетов, қалалық халыққа білім беру басқармасының тәрбие жөніндегі
әдіскері Т.Д. ... ... ішкі ... ... кәмелетке
толмағандар ісі жөніндегі бөлімінің бастығы, полиция капитаны Жетібаев
Г.А., қалалық әкімшіліктің ішкі саясат және жастар ісі басқармасының
бастығы Т.О. ... КУ ИГУ заң ... аға ... З.Ч. ... ... Ф.Т. ... №47 мектеп- гимназиясының тәрбие ісі
жөніндегі директордың орынбасары А.Б. Бейсенбаева , №25 ... ... ... ... «Жасөспірім және Заң» үйірмесінің
жетекшісі М.Б. Сахова, студенттер мен жоғарғы сынып оқушылары шақырылды.
Талқылау барысында кітапхана қызметкерлерінің жастар арасында жүргізген
сауал- сұрақтардың ... ... Адам ... ... та «қолынан
келсе, қонышынан басып» жүргендер жоқ емес. Олар үшін ар-ұят, адам¬гершілік
«естігеннің күлкісін ... ... ... пәлса¬фа¬сы ғана». Әңгіме
Қазақ¬стан¬дағы жағдайға қатысты. Оның ішінде тіс қаққан заңгерлер мен күш
құрылымындағы білектілер¬дің арасында жымын да, жынын да білдірмей ... ... ... ... ... ... ... биліктегілерге, шен-шек¬пенділерге
ғана тән індет саналатын жемқорлыққа, қызмет бабын
7-Мамыр «Отан ... ... ... ... ... әскери профессор, Медеу аудандық
ардагерлер Кеңесінің төрағасы Ким Серікбайұлы Серікбаевты әңгімеге тарттық.
- Ардақты Ким Серікбайұлы, Ұлы Отан ... ... ... ... ... күні ... біздің елімізде Қазақстан ... ... ... күні мен Отан ... күні қатар атап өтіледі. Қазақстандық
жас армияның дәстүрі қандай?
Осы мамыражай мамыр күндері фашизмді ... ... жету ... ... ... аға буын тұлғаларды - майдангер ардагерлер мен тыл
еңбеккерлеріне барлық еліміз ... ... ... ...... ... тамыр алатын дәстүр. Көп ғасырлық ... ... ... ... мен ... ... ... оның 
жауынгерлеріне қолдарына қару алып әлденеше рет қорғауына тура ... ... ... ... ... шапқыншылығы кезіндегі ауыр жылдарды
жеңген, даңқты жеңістерді атауға әбден болады. Отанның тәуелсіздігі ... үшін ... ... басқарған  көрнекті қолбасшылардың
басшылығы маңызды рөл ойнағаны тарихтан белгілі.    
Ұлы Отан соғысы жылдары әр ... ... ... кетті. Біздің
республикамызда дайындалған, 50-ге жуық полк пен батальон, 23 бірлік майдан
шебінде жаумен шайқасты ... ... үшін ... ... ... Бауыржан
Момышұлы мен Иван Панфиловтың, 28 гвардияшылардың, Төлеген Тохтаровтың,
Талғат ... ... ... мен Әлия Молдағұлованың және басқа
да көптеген басқа батырлардың есімі әр ... ... Отан ... ... мен ... ата-бабаларымыздың қайтпас
қажырлы қаһармандығына ... ... ... ... -
Қазақстанның қазіргі армиясы негізге алып әрі қарай жетілдіруде. Алайда,
7 мамыр жай ғана Отан қорғау Күні емес, ... ... Бас ... ... ... ... ... сәйкес, осыдан 16 жыл
бұрын құрылған Қазақстан Республикасының ... ... ... күні.
Бүгін Қазақстан армиясының өмірінде техникалық жаңғырту (модернизациялау)
мен қарулы күштердің жалынды күш-қуатын жұмылдыру ... өтіп ... ... ... үшін өз ... ... ... сондай-ақ сол
бір майдан шебінен аман есен елге оралғандарды еске ала ... ... ... ... жарақтар жиынтығын бейбіт өмірді сүйетін біздің елімізде
қолданудың  қажеті ешқашан болмас деп ... ... ... ... ... ... ... айтып өтсеңіз?
Медеу ауданының ардагерлер Кеңесінің мүшелері жастарының ұлғайғанына
қарамастан, ... ... ... мен ... басшылыққа ала
отырып, ауданның қоғамдық өміріне белсене араласады.
Кеңес жұмысының ең басты ... бірі – аға буын ... және ... сұраныстарын дер кезінде шешіп, көмек көрсету.
 Ардагерлер Кеңесі, округтік ардагерлер ... ... ... ... Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне, тылдағы еңбек
майданына ... ... және ең аз ... алатын 
зейнеткерлерге нақты көмек ... ... ... ... әлеуметтік-құқықтық мәселелері бойынша ардагерлер ... ... ... тұрады.
Бүгінгі күні аудандық ардагерлер Кеңесінің іс ... ... ... ... орын ... ... Өмірлік мәні бар бірде бір шара
ардагерлерсіз ... Тек ... ... ... олар ... Наурыз
мейрамын, жалпы қалалық сенбілікті, Олимпиада алауы Эстафетасын өткізуге
ұйымшылдықпен қатысып, белсенділік танытты.   
Қазір ардагерлер ... Ұлы ... ... ... ... ... байланысты, Кеңес жанында  тұрақты жұмыс  істейтін комиссия
көмекке зәру ардагерлердің тізімін анықтап, ... ... ... ... ету ... ... жұмыстар жүргізуде, сондай-ақ
ардагерлерден ... ... ... Ұлы ... күні ... ... дайындалуда. Даңқты Жеңіс күнінің қарсаңында “Өсіп келе
жатқан жас ұрпақтың денсаулығы мен таза қала ... ... 26 ... аға
буын өкілдерінің күшімен сенбілік өткізді. Әрине, ... ... ... ... ...... аудандық ардагерлер
Кеңесінің жастарға көрсеткен айрықша қамқорлығының бірі. Медеу ... ... ... ... ... ас, ... себеттері түрінде
қайырымдылық акциялары, естелік сыйлықтар табыс ету, ... Ұлы ... ... үшін ... ... көрсету  ұйымдастырылуда.
Осы әңгімені пайдаланып, “Палладиум”, “Стенсон”, ... ... ... ... ... ... мейрамханаларының басшылары
мен ұжымдарына Жеңіс Күні құрметіне ардагерлерге арнап, ... ... ас ... ... ... ... “Банк
Центркредит”, “Халық ... ... ... ... ... ... “Евразийский банк”, “Фирма Латон” ЖШС, “РСД” ЖШС, ... ... ... “БТА Банк” АҚ-на ардагерлерге қаржылай
көмек көрсеткені үшін Медеу аудандық ардагерлер ... мен әкім ... ... ... Күні ... ... қазақстандықтарды, Медеу ауданының
тұрғындарын, Ұлы Отан ... және ... ... қатысушы ардагерлерді
шын жүректен құттықтаймын!  ... ... ... ... пен ... ... тілеймін!
Жастардың және сапалы білім
ХХІ ғасырды  дарынды және еңбекқор жастардың ... деп еш ... ... ... ғана ... өмірге қадам баса отырып, өз елін,
жанұясын қорғауды ... ... ... Жаңа қоғамдағы тенденциялар,
жас ұрпақтың қалыптасуы мен тәрбиесіне қоғам мен мемлекет тарапынан қолдау
табу жастар саясатын ... ... ... ... етеді. Осыған орай,
бүгінгі күні жастар саясаты жас ... ... ... ... ... механизмі болып табылады.
Қазақстандағы жастар саясатының негізгі мақсаты жастарға ... ... ... ... ... ... ... жасау, жастарды
әлеуметтік ... оның ... ... қабілетін,
бейімділігін, сонымен қатар өзінөзі дамытуын қалыптастыру. Әлеуметтену
процесі барысындағы жастардың жиі ... ... ... ... ... ... ... қажет.
Жастар дамушы әлеуметтік-демографиялық топқа жата отырып, қамқорлық жасында
бола отырып ең аз баспанамен ... ... ... ... ... қысқа және ұзақ мерзімдік перспективада ... ... ... ... өзін-өзі тануын тәрбиелеу, қоғамның
әлеуметтік мәселелерін шешудегі белсенділіктерін арттыруға ... ... ... үшін ... органдардың жүйесін
қалыптасыруды талап етеді. 
Жастарды әлеуметтік-экономикалық өзін-өзі дағдыландырудың негізінде
жұмыспен қамтуды ... ... ... ... бүгінгі нарықтық
қатынастың жағдайына икемдей отырып, олардың кәсіби деңгейін ... жеке ... ... ... ... ... ... құру, жастардың білім алуы мен несие алулары бойынша шұғыл
жобаларын жасау қажет. Жастарды жұмыспен ... ... ... ... ... мен жастардың елдегі ғылыми-оқу процестеріне белсенді ... ... ... ... ... ... қамту аумағына
төмендегідей бағыттарды ұсынады:
• Жастардың кәсіпкерлік ... ... - бұл ... біртіндеп өз
пробемаларының шешімін табуға жұмылдырылған жастардың өзі шешуге күш
салынады.
2005-2007 жылдарға ... ... ... ... ... ... ... арналған технологиялық бизнес-инкубатордыың дамуы» атты
әлеуметтік қызмет ұйымдастырылды. Бұл қызметтің негізінде
жастардың бизнес-жобаларын ... ... ... ... жасау қарастырылған.
• Қазақстанның 16 облысының кәсіпкерлер қатысқан «Профи-2005» атты
республикалық конкурс өткізілді.
• Жұмыссыз және оқып жатқан ... ... ... арттыру
үшін курстар, семинарлар ұйымдастырылды.
• Тараз қаласында «Рауан 2005» атты ауыл жастарының ... ... Слет ... ауыл ... ... ... ... тыңдаулардың ретін айқындайтын резолюция
қабылдады.
• Ауылда жеке кәсіпкерлікпен айналысып жатқан жастарды ... ... ... ... ... Жастардың жұмыспен қамтылуы
мен кәсіпкерлік бойынша ақпараттық-методикалық семинарлар
ұйымдастырылды.
... ... ... ... ... ... мен жас кәсіпкерлермен кездесу өтті.
• Еңбек отрядтарының ... ... ... ... органдармен, аймақтық Штабтар, БАҚ-пен тұрақты байланыс
орнатылды.
• Жоғары оқу ... ... ... ... ... ... ... жағдайындағы жобалар және
студенттік құрылыс отрядтарының жасайтын жұмыстарына келісім-
шарт жобалары жасалды.
• Студенттік құрылыс отрядтарының қызметі - ерте ... ... ... ... ... жастардың, Студенттік жастар еңбек
отрядтарының Республикалық Штабы.
Халықаралық ... ... ... бірлестігі шеңберіндегі бірлестік мынадай бағыт
бойынша дамуда:
• әлеуметтік жұмыс пен жастардың ... ... ... ... ... ақпарат алмасу,
• мамандардың жастармен жұмысы барысындағы өкілдералмастыру,
• жергілікті ... ... ... ... ... жастармен жұмыс жөніндегі мамандарды тіл лагерьлерінде оқыту,
• оқып ... ... ... ... және ... бірлестіктерінің өкілдерін алмастыру.
• 2005 жылдың ... ... ... Президенті келуімен Қазақстан
Республикасының Үкіметі мен Украина Министрлер Кабинеті арасындағы
жастар саясаты ... ... ... қол қойылды.
• Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі мен Қырғызстанның
туризм, спорт және ... ... ... ... комитеті
арасында жастар саясаты шеңберінде қарым-қатынас орнату ... ... ... ... ... ... ісі жөніндегі Комитеті мен
Қазақстан Республикасының Білім және ғылыми минстрлігі арасында бұл ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Этнопедагогика: лекция мәтіндері мен семинар сабақтарының жоспарлары110 бет
"Қорқыт Ата."6 бет
Төлеген Айбергенов2 бет
Сағаты4 бет
"Қазақтың салт-дәстүрлері."35 бет
19-20 басындағы қарақалпақтардың отбасылық некелік қарым-қатынастарына байланысты әдет-ғұрыптары мен салт дәстүрлері жүйесі44 бет
«Абай жолы» эпопеясындағы кездесетін салт-дәстүрлердің қазақ әдебиетінде алатын орны4 бет
Ауруды болдырмау және салауатты өмір салтын ынталандыру28 бет
Ағылшындардың салт-дәстүрлері мен мерекелері4 бет
Бала тәрбиесiне байланысты салт-дәстүрлер7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь