Шоқан Уәлиханов зерттеуші


1 Кіріспе
Шоқанның өмірі
2 Негізгі бөлім
а)Шоқанның Омбыдағы Кадет корпусына түсуі
б)Шоқанның зерттеушілік қабілеті
в)Шоқанның Петерборға саяхаты

3 Қорытынды
Жарқ етіп сөнген құйрықты жұлдыздай...
Шоқан Уәлиханов Шыгыстың әлеміне құйрықты жұлдыздай жарқ етіп шыга келгенде, орыстың шыгысты зерттеуші гальімдары оны ерекше қубылыс деп тугел мойындап, туркі халықтарьшың тагдыры туралы одан маңызы зор, Үлы. жаңалықтар кцткен еді. Бірақ Шоқанның мезгіжіз өлімі біздің бщ умітімізді узіп кетті.
Н.И. Веселовский

Шоқан (Мүхаммедканапия)Шыңғысүлы Уәлиханов XIX ға-сырдың екінші жартысындағы белгілі қоғам қайраткері, үлкен ойшыл ғалым, демократтық-ағар-тушылык мөдениеттің негізін сал-ған қазак зиялыларының бірегейі еді. Оның қазак халқының тарихы мен мөдениетінен алатын орны ерекше. Өз дәуіріндегі орыстың прогресшіл ғылымы мен мөдениеті дөстүрінде терең білім алған Шоқан Уәлиханов философия, этнография, тарих, экономика, қүқық, жағра-пия, ауыз өдебиеті, өдебиет теориясы жайында жөне тағы басқа ғылымның эр саласы бойынша көптеген қүнды еңбектер қалдырды.

Шоқан Уәлиханов 1835 жылы қазіргі Қостанай облысы-ның Қүсмүрын бекетінде дүниеге келген, балалық шағын Сырымбетте өткізген.Әкесі Шыңғыс — Абылай ханның немересі, орысша білім алған, полковник, екі рет Петерборға патша алдына барған, аға султан болған адам. Осындай отбасында төрбие алған Шоқан да жасынан білімге қүштар болады.Әуелде ауыл мектебінде мүсылманша хат таныған Шоқан кейін, 1847—-1853 жылдары, Омбыдағы Кадет корпусында оқиды. Шоқанның бүкіл келешегі мен ғылым, онер жолын-дағы талабын үштауда бүл оқу орнының маңызы ерекше. Оңда өскери сабақтарға қоса Ресей жағрапиясы мен тарихы, Батые, орыс өдебиеттері, философия, физика, математика негіздері, шетел тілдері жүрген. Корпустың оқытушылар қүрамында білімді жөне прогресшіл ой-пікірлі адамдар көп болған.

Кадет корпусына алғаш оқуға түскен кезде Шоқан орыс тілін білмеген. Бірақ өзінің зеректігімен тілді тез үйренген. Шоқан өзі қатарлас оқушылардан анағүрлым озық оқыған. Шоқанның корпуста бірге оқыған досы жөне кейін үлкен этноғраф-ғалым болған Г.Н.Потанин: "Өзінің орыс жолдас-тарын басып озып, Шоқан тез жетілді. Оған талайлар-ақ назар аударды. Ол сондай қабілетті еді жөне оқу орнына түспей түрып-ақ сурет сала білетін”, — дейді.

Екінші курстан бастап-ақ Шоқан өзінің таңдаулы үстаз-дарымен қарым-қатынаста болған. Оған әсіресе орыс тілі мен өдебиеті тарихының оқытушысы Костылеңкий мен тарих пөнінің оқытушысы Гонсевский өр елдің азаттық жо-лындағы күресі тарихын көбірек өңгімелеғен. Осы оқыту-шыларының өсерімен Шоқан сол кезден бастап орыс жөне дүниежүзі әдебиетінің озық үлғілерін, орыстың революңия-шыл-демократтарыньщ еңбектерін оқыған. Пушкин, Гоголь, Лермонтов, Герцен, Белинский, т.б. орыс классиктерін жөне Батые өдебиетінен Диккенс, Теккерей, Руссо шығарма-ларын, "Современник” журналын үзбей оқып, өлеуметтік өмірдің жөне өдебиет ағымының кай бағытта, қалай дамып бара жатқандығын аңғара алатын, өз кезінің саналы азамат-тарының бірі дөрежеге көтерілген.

Шоқанның зерттеушілік қабілеті де корпуста оқып жүр-генде оянған. Жазғы демалыс кездерінде ол ел ішіндегі аңыз-өңгімелерді, халық жырлары мен дастандарын жазып алу-мен шүғылданған. Мысалы, Шоқанның алғашқы жазып алған шыгармаларының ішінде
Қазақстан ұлттық энциклопедиясы, 8 том, 2006 ж.
Ж.Бейсенбайұлы, «Жасын-тағдыр жарқылы» (тарихи-ғұмырнамалық хикаят), 1987 ж.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге








Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақ өлкесінің аса көрнекті зерттеушісі Шоқан Уалиханов4 бет
Бұқар Қалқаманұлы13 бет
Мұхтар әуезовтың «манас туралы» мақаласы. (конспект)7 бет
Шоқан Уәлиханов – фольклоршы44 бет
Шоқан Уалихановтың ағартушылық идеялары6 бет
Шоқан Уәлиханов талантты ғалым14 бет
Қазақтың ұлы ғалымы, ағартушы-демократ Ш. Ш. Уәлиханов6 бет
Қаныш Имантайұлы Сәтбаев (1899-1964)7 бет
Жабаев Жамбыл/ Мұхамбет-Салық Бабажанов/Уәлиханов Шоқан Шыңғысұлы22 бет
Орыс демократиялық мәдениеті және қазақтың ұлы ғалымы Шоқан Уәлиханов5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь