Ақтөбе облысындағы археологиялық ескерткіштер

I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім:
2.1 Абат.Байтақ қорымы
2.2 Қобыланды батыр қаһармандық символы
2.3 Хан моласы қорымы
III. Қорытынды
IV.Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
XIX-XX ғасырларда ғана калыптасқан археология ғылымы біршама жас саналады.Соңғы кездерге дейін оның негізгі принциптері мен бағыттары,толық айқын болмай,ол түрлі білім саласына,әдетте биология ғылымдарына,өнертануға жатқызылып келді.Бірақ археологияның шапшаң да жылдам түрде қол жеткізген табыстары оның қоғамдық ғылымдар арасындағы орның айқындап берді.Тарихи оқиғалардың бүтіндей бөліктері,тараулары археологиялық мағлұматтар негізінде өрбітілді.
Археологиялық ескерткіштер – халықтардың ежелгі тарихына қатысты материалдық мәдениетінің ескерткіштері. Оған: қалашықтар мен қалалар; ежелгі қоныстардың қалдықтары; обалар, қабір үстіне орнатылған ескерткіштер мен салт-дәстүрлік құрылыстар; адамның еңбек қызметін сипаттайтын ескерткіштер; тасқа және үңгірде қашалған жазулар; табылған жекелеген қазбалардың орындары жатады.
Археология тарих ғылымында зор төңкеріс жасады,оның таным көкжиегін кеңейтіп өткен заман көрінісін жүз есе айқындап көрсетті.
Қазақстандық археологияның қайнар бастауында орыстың Н.В.Бартольд,В.В.Радлов,П.И.Лерх секілді шығыстанушылары мен тарихшылары,сондай-ақ алдыңғы қатарлы орыс зиялы қауымының өкілдері тұрды.
ҚР ҒА-ның Археология музейі- археологиялық ілім-білім мен Қазақстан ғылы-мының жеткен жетістіктерін насихаттауда,халықтың тарихи жадын жандан-дыруда негізгі құралдардың біріне айналды.1973 ж. құрылған бұл музейге 1946-1990 жж. ғалымдар жинастырған жәдігерлер қойылды.Олардың арасында бүкіл әлемдік және ғылыми маңызы жоғары болып саналатын қазба кезінде қола дәуірінің қорымдарынан алынған материалдар,сақ-үйсін дәуірлеріне жататын алтыннан жасалған әшекейлер,Отырар,Тараз,Түркістан секілді орта ғасырлық қалалардан табылған өте сирек ұшырасатын заттар бар.Есік обасынан табылған алтын бұйымдар кешені де осы музейде.Алтын-нан жасалған бұл бұйымдар тендесі жоқ көркем және ғылыми құндылық,со-нымен қатар ол ғалымдар тарапынан үнемі зерттеу нысанына айналып отыр.Есік обасындағы туынды аршып
1."Қазақстан археологиясы" Қ.М.Байпақов,Ж.Қ.Таймағамбетов,Т.Жұмаған-бетов "Алматы" баспасы 1996 жыл
2."Абат-Байтақ" С.Е.Әжіғали "Алматы" баспасы 2011 жыл
3."Қобыланды батыр" 2011 жыл
        
        Жоспары:
I. Кіріспе
II. Негізгі бөлім:
2.1 Абат-Байтақ қорымы
2.2 Қобыланды батыр қаһармандық символы
2.3 Хан моласы қорымы
III. Қорытынды
IV.Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ғана ... ... ... ... жас ... кездерге дейін оның негізгі принциптері мен бағыттары,толық айқын болмай,ол түрлі білім саласына,әдетте биология ғылымдарына,өнертануға жатқызылып келді.Бірақ археологияның ... да ... ... қол ... табыстары оның қоғамдық ғылымдар арасындағы орның айқындап берді.Тарихи оқиғалардың бүтіндей бөліктері,тараулары археологиялық мағлұматтар ... ... ... - халықтардың ежелгі тарихына қатысты материалдық мәдениетінің ескерткіштері. Оған: қалашықтар мен қалалар; ежелгі қоныстардың қалдықтары; ... ... ... ... ... мен ... құрылыстар; адамның еңбек қызметін сипаттайтын ескерткіштер; тасқа және үңгірде қашалған жазулар; табылған жекелеген қазбалардың орындары жатады.
Археология тарих ғылымында зор ... ... ... ... ... ... ... көрінісін жүз есе айқындап көрсетті.
Қазақстандық археологияның қайнар бастауында орыстың Н.В.Бартольд,В.В.Радлов,П.И.Лерх секілді шығыстанушылары мен тарихшылары,сондай-ақ алдыңғы қатарлы орыс зиялы ... ... ... ... ... музейі- археологиялық ілім-білім мен Қазақстан ғылы-мының жеткен жетістіктерін насихаттауда,халықтың тарихи жадын жандан-дыруда негізгі құралдардың біріне ... ж. ... бұл ... ... жж. ғалымдар жинастырған жәдігерлер қойылды.Олардың арасында бүкіл әлемдік және ғылыми маңызы жоғары болып саналатын қазба кезінде қола ... ... ... ... ... жататын алтыннан жасалған әшекейлер,Отырар,Тараз,Түркістан секілді орта ғасырлық қалалардан табылған өте ... ... ... бар.Есік обасынан табылған алтын бұйымдар кешені де осы музейде.Алтын-нан жасалған бұл бұйымдар тендесі жоқ көркем және ғылыми құндылық,со-нымен қатар ол ... ... ... ... нысанына айналып отыр.Есік обасындағы туынды аршып алынғаннан бері ежелгі Қазақстанның өнері ,идеологиясы мен ... ... үш ... ... мен отыз ... ... ... айтсақ та жеткілікті.
2.1 Абат-Байтақ қорымы
Абат-Байтақ...Бұл атау соңғы кезде көбірек таралып,белгілі болып,маңызға ие бола бастады.Одан ортағасырлық бірегей ... ... ғана ... ... ... ... ... өнерінің сан салалы еке-нін ,далада жогалып кетіп кейін қайта ашылған ескерткіштің күрделі тағдырын,аса ... ... ... ... мол ... ... ... жайлы көз жеткізер сенімді деректердің мүлдем тапшылығын ... ғғ. бас ... ... ... ... ... облысының Қобда ауданында Талдысай ауылының оңтүстігіне қарай 12 км жерде орна-ласқан.Ескерткіш 200-ден асатын мемориалды архитектуралық құрылыстар-дан - ... ... ... ... тұрады және Арал-Каспий аймағының солтүстік бөлігіндегі аса ірі кешен болып табылады.Ке-шенге атау берген Абат-Байтақ мавзолейі ортағасырлық сәулет өнерінің аса ... ... ... санаулы ғана сақталып қалған күйдірілген кірпіштен салынған және шошақ шатырлы күмбезді кесенелердің бірі.
Бұл ескерткіш тұңғыш рет П.И.Рычковтың ... ... атты ... келтіріліп,онда 1750 ж. инженер подпоручик Ригельман Қарасу өзе--ні Үлкен Қобдаға құятын сағада "пирамида тәрізді жасалған,қырғыздар Аспаны деп атаған ... ... ... ... ... ... және ... белгілі адамдар жерленгені ,солардың бірін олар Байтақ деп атайтыны..."жазылған.Өкінішке орай,бұл деректердің тағдыры әлі күнге дейін беймәлім.Кейін XIX ғ. аяқ ... ғана осы ... ... ... аңыз ... ... XX ғ. басында тұңғыш рет "Байтақ мавзолейінің" графикалық ... ... ... ... ... ... ... даласы мен Орынбор өлкесінің көне ескерткіштері "атты ең-бегінде жарық ... ұзақ ... бойы осы ... ... ... ... болатын жалғыз дерек болған еді.Үлкен некропольдің болғаны ... ... іс ... ... еместін.
Соғыстан кейінгі жылдары Абат-Байтақ мавзолейіне архитектура тарихшылыры назар аудара бастады.М.М.Меңдіқұловтың еңбектерінде ... ... ... ... ... Көк ... және Челябі облысындағы Кесене тәрізді шатырлы ғимараттар-мен тендестірілседе,бірақ порталсыз орталықтанған ескерткіш деп сипатта-лып,моңғол уақытына (XII) жатқызылды.Г.А.Пугаченканың көзқарасы осы ... ... ... жж. ... қорымда жергілікті өл-кетанушылар болғанымен,бірақ олардың жұмыс нәтижелерінен жаңа ... ... ... ... ... ... ... " жо-ғалды (сақталмады) деп есептеді.
Абат-Байтақ қорымын кешенді зерттеуді 1979-1980 жж ... ... ... ... (жетекшісі С.Е.Әжіғали) жүзеге асырып,осы жолы ескерткіш ғылыми тұрғыдан іс жүзінде қайта ашылды.Бү-кіл зират жан-жақты мұқият зерттеліп,оның топографиялық фотофиксация-лық зерттеулері және ... ... ... ескерткіштердің өлшемдері сондай-ақ кесененің өзінің архитектуралық өлшемі жасалып,ғимараттың портал ... ... ... ... ... Абат-Байтақ мавзолейінің архитектуралық бейнесі бұрын әдебиеттерде айтылып келгеніндей центрикалық емес,шатырлы болып келетін порталды-күмбезді ескерткіштер-ге ... ... ... ... ... ... ... бірқатар жайттар айғақтайды,ол археологиялық жағынан да расталды:қазба жұмыстары қабырғалардан 2,98 м ... ... ... ... ... ... сақталған бөлігінің көрінісі назар аударарлық - ол іргесі шаршы (9,52х9,80м) болып келген,сәл шалқақ қабырғалы,оған орнаған он бір қырлы барабан және ... ... ... шошақ күмбез түрінде болып келеді.Ал-аса төрттік пен биік барабанды күмбезбен қатарлас қою,осы үштік қабырғаларының еңістеуін бірте-бірте ұзарта түсу арқылы сәулетшінің ... ... ... ... ... ... биіктігі 16 м-ге жуық болған ескерткіш нағыз монументті құрылыс болып кө-рінеді.Мазардың ішкі көрінісі де жобасы бойынша шаршы түрінде,ішкі жабу-ына өтудегі ... ... алты ... және ... күмбезі жоғары бөлі-гінде "құлыпқа" ұласып кезектесіп келуіне байланысты еңселі ... ... ... және ... ... ... ойық-терезелер орнатылып,етегі қайтадан қаланған.Ғимараттың ішкі қабырғалар-ында әртүрлі таңбалар сақталған.
Абат-Байтақ кесенесін безендіру негізінен құрылымында сыртқы барабан ... ... ... ... қос ... ... бірі) жалған тере-зе ойықтарын орнату арқылы жүзеге асып,оның бір ... ... ... қызметіне қарай өтпелі тесік түрінде болып келуі көзделген.Бүкіл тәсіл осы кесене тәрізді Иль-Арслан,Текеш,Көк Кесене шатырлы мавзолейлерінен бай-қалады.Әлбетте,бұған күмбездің ... ... ауыр ... ... ... ... күйдірілген шаршы (24х24х6 см) кірпіш-терден қаланған.Кей жерлерде,көбінесе арқа қатарларында тік бұрышты(24-х12х6 см) ... ... ... ... ішкі ... ... ... шикі кірпіштермен қаланған.Мұнымен қатар әрлеу қабатында сапасы төмендеу (қоңырқай жасыл түсті) зертастар да кездесіп қалады.
Абат-Байтақ мазары - Еуразия даласындағы мемориалды ... аса ... ... ... ... ... ... порталды-күмбезді шатырлы мавзолей болып саналады.Соған қарамастан Моңғолиядан Кавказ қара теңіз жағалауына ... ... ... ... ... ... ... қатысты біршама балама құрылыстар баршы-лық.Бұл ескерткіш XII-XIII ғғ.бас кезіндегі шатырлы Хорезм мавзолейлері-мен (Иль-Арслан,Текеш),мамандар XV-XVI ғғ.-ға жатқызған Көк ... және ... ... шатырлы мавзолейлері ортасындағы аралық кезеңнен орын алады.Бұл ескерткішті архитектуралық-мәнерлік белгілері бойынша XIV ғ. аягы XV ... ... жөн ... ... бұл ... XV ғ. өмір ... іздеп өткен Асан Қайғының ұлы Абат батырға арнап салынған.Әкесінің тапсыруымен шөбі шүйгін құнарлы мал өрісін іздеуге шыққан Абат батыр осы ... ... ... қаза ... осы ... ... ... бірле-се қысқа мерзімде салып бітіреді.Осыдан екінші атауы - "байтақ";кең,шексіз, бұл тұста - бүкіл халықтық деген мағынасы шығады.Аңызды ... ... ... деп айту қиын.Далада мұндай ғаламат құрылыстар,негізінен хан,төре тұқымы жерленген қабір үстінде бой көтереген.
2003 жылы Абат-Байтақ мавзолейін қайта өндеу мәселесі ... ... ... ... Мемлекеттік бағдарламасына айрықша баппен енгізілді.2004 жылы жазда археологиялық зерттеулер жүргізіліп (Е.А.Смағұлов ),мазар ішінде,мұсылмандық ... ... ... үш ... ... ... екеуі -ер мен әйел- шошақша сүйір тәрізді кірпіш сағананың ішінде болды.
2.2 Қобыланды батыр қаһармандық символы
Қобыланды батыр - ... ... ... халқының мақтанышы. Қобда ауданы Жиренқопа жеріндегі Жалғызоба, Қособа,Бесоба - Қобыланды батырдың қалмақтармен соғысқан іздері. ... ... ... ... ... ... дейін өзгеріссіз осылай аталды. Қобыландының бейіті - Қобда өзенінің шығыс жақ ... елді ... ... ... қоршалып, 1995 жылы басына белгі қойылды. 2006 жылы батырдың мүрдесі қайта жерленді. 2007 жылы ... ... ... ... ... - XXI ғасырдағы теңдесі жоқ биік әрі көрнекті архитектуралық ерекшілігі бар құрылыс.
Қобыланды батыр кесенесінің ... ... ... ... ... ... - ... - 12 метр.Төбесінен қараған-дағы мавзолей ... ... архи ... ... ... Қобыланды батырдың қайрақ тасының ұзындығы - 3 ... - 60 см. Күні ... ... ... ... ... ... қайралған. Бір замандарда батыр сүйегі жатқан жерде мазар болған. Ол мазар жөнін-де 1906 жылы В.В. ... ... ... ... ... ... ... ерте кезден бұзылып,XX ғасырдың бас кезінде үйінді ... ... ХХ ... ... ... ғалым Әлкей Марғұлан осы бейіт басында болған. Алпысыншы жылдардың аяқ ... ... ... ... қазба жұмысын жүргізіп,Герасимов әдісімен бас сүйегіне қарап батырдың кескінін жасауды жоспарлайды.
Қобыланды батыр - ... ... ғана ... пен туған еліне деген сүйіспеншіліктің символы болғандықтан,түркі тілдес көп халықтың ... тегі ... ... ... ... ... мен ... Қырым татарлары мен Қарақалпақ елдерінде де бар.Кезінде Есмұрат Нұрымбаевта ... ... оның ... ... бұл ... ... айғақ. Тіпті,В.В.Радлов өзінің атты кітабын 1872 жылы,Қобыланды батыр туралы тағы бір қысқаша өлеңді 1896 жылы ... ... ... екен.Соларды оқып,танысар бол-саңыз Қобыландыны түркі тілдес халықтардың көбісінің өз атасы,өз батыры санайтынын аңғарасың.Және бұл да ... ... көп ... қыпшақтан шыққандығына көп дәлелдің бірі.
жырында обалар Жиренқопадан Ресей бағыты-на,Тұзтөбеге қарай тізбектеліп кете береді. Жалғыз ... ... ғана ... ... 11 оба ... ... - Бесоба.Жиренқопа мен Тұзтөбенің арасы 30 шақырым.Қазақтың ежелгі Тұзтөбесі қазір Ресейдің ... ол енді ... ... ... ... ... деп аталады. В.В.Карлсонның,Жозеф-Антуан Кастаньенің еңбектеріндегі Илецк-осы Тұзтөбе.Н.Байғаниннің нұсқасындағы жырда:Ерлердің артық данасы,Артықша Қобылан ағасы, Халықтың қорған панасы. сағасы, ... жоқ ... жасы ... ... ... ... ... қазасы.Діңкиіп тұрған Қара оба,
Тоқтарбай қарттың баласы,Ер Қобыланның моласы,деп ... да ... ... ... жері - Ұлы Қобда өзеніні жағасында. 1940 ... ... ... елді мекенінің іргесінде қалың қорым бол-ған.Кезінде Ә.Марғұлан атындағы археология институтының маманда-ры бұл жерге келіп зерттеу жұмыстарын жүргізгенінде қорымнан ... Орда ... ... орнын тапқан. Қобыланды батыр мазары кезінде екі рет бүлдіруге ұшыраған. Алғашқысы ... ... ІІ ... ... ... ... ... жерінің шегінде жатқан батырлар мен билердің мазарларының кірпіштерін бұзып алып,одан стансалар ... ... ... ... тың ... ... ... келіп,қолдарына түскен материалдардан баспана соққан және Ноэль Шая-хметовтің ... ... ... ... ... ... басқарған археологиялық қазба жұмыстары бұл орында XIV-XV ғасырлардағы кірпіш-терден қаланған кесене болғандығын тағы да ... ... ... ... ... ... Шаяхметовтің басшылығымен құрамында академик С.Балмұханов қатысқан жұмыс тобы 1969 жылы Қобда ауданы ... ... ... жергі-лікті қарт-тардың көрсетуімен,Қобыланды батырдың сүйегін қазып алып кетеді.Сүйектер Алматыдағы ... ... ... ... сақталады.
2.3 Хан моласы қорымы
Жыры-жықпалы,қойны-қонышы тарихи қазынаға бай ... ... ... ... ... - Кіші жүз ханы ... ізі ... Мұхамбет Ғази Баһадүр хан (1693-1748)- Кіші жүз ханы,қол-басшы.Шыңғыс ханның баласы Жошының он үшінші ұлы - Өсекеден ... ... ... ... ... мен ... ... көзге түскен Әбілқайыр Кіші жүз хандығының тағы-на мұрагерлік жолмен емес,өз беделімен жеткен.1726 жылы жоңғарларға қарсы азаттық күресі өрлеген кезде Ордабасындағы ... ... ... ... ... ... ... жылы Бұланты өзенінің,1729 жылдары Аңырақайдағы жоңғарларды талқандаудағы қолбас-шылық өнері айрықша ... ... ... ... ... ... пен көрегендік саясаты болды.
Бұл жерді "Хан моласы","Хан ... "Хан ... деп ... ... ... "Хан ... ... екі-үш шақырым жерде шағын қарасу бар,ол саған байланысты деген ойды айыл ақсақалы Халық Жәнібекұлының әңгімесі ... ... ... дейінгі аралықта бірнеше қырғын болған жерлерді көрдік.
Жалпақ төбіне өрлей қорымның ортасында бірнеше үлкенді-кішілі төмпешік жатқан ... ... хан тамы ... жер деп ... жатқандар қам кірпіштен салынған,тозығы жетіп қирай-қирай осындай төмпешік болып қалғанын дәлелдеудің керегі жоқ.Бұл дәлелді Николай Рычковтың 1771 жылғы көзімен көріп ... ... да ... ... ... ... көп жылдар бойындағы жаугершілікте қаза болғандарды жерлеу тоқталмаған деп түсінге дұрыс.
Хан бейіті осы деп айту кім-кімге де ... хан ... ... ... үш жыл ... ... ... записки путешествия капитана Н.Рычкова в киргиз-кайсакской степи в 1771 ... ... ... деректерге тоқталайық.Ол хан моласын былай сипаттайды: "Хан тамы ... ... ... төрт ... етіп ... сүйірленіп" күмбез болып біткен. Тамның батысындағы есіктен кіргенде ішіне ақ балшықпен сыланған бейіт ішіндегі ... ... ... хан ... ... қылыш,садақ оғымен қойылған.Қазақтар бұл моланы әулие тұтады әсіресе хан бейітінің аяқ жағынан шыққан биік ағаш ... ... ... ... ... шығуы хан моласының әулиелігін тіптен көтерген.Табынған жандар небір жақсылықтарды көргендерін әулиеге ... ... ... байлап,шаштарын жұлып бейіт басына қойып өздерінің қайғырғандық белгісін білдіреді".Одан әрі хан тамының қарсы алдындағы көлемі 12х12 метрлік таспен қоршалған орын ... ... ... ... ... жазған.
"Хан моласының айналасында көптеген тамдар,әдемі салынуы жағынан хан тамынан да артықтары бар.Басқа бейіттер топырақпен көміліп,ши,қамыс-тан кілемше ... ... ... ... қару мен ... ... басында екі күн болғанымызда Нұралы хан нөкерлерімен ке-ліп әкесіне жылқы сойып ас берді",-деп жазған.
Рычковтың көзіне ешқандай құлпытас түспеген,демек ... осы ... ... ... үш жыл ... әлі "Астана қорым" жасау жұмысын істемеген деп түсінеміз.Ал ханның жерленуі қазақша сағана бейіт ... ... төрт ... ... жағы ... күмбез қазақы там салынғанын аңғару қиын емес.Н.Рычковтың көріп баяндаған хан моласы туралы толық мәлімет кім-кімдіде сендіретініне күмән болмаса керек.
Әбілқайыр ... ... ... ... еткен уақыт бұл өлкеде жеңіл болған жоқ.Оның үстіне хан ... ... ... ... ... ... кетіп,Әбілқайыр мүрдесін басқа жаққа көшіру мәселесін қолдайтын күштің болмағаны анық."Әкең ант берген ... ... ақ ... да дала ... ... ... қаңжарын үнемі тақап,қозғалмастай шаршап баққан еді...Айбарлы хан мен ақылды ... бір ... ... де осы ... заманның белгісі деп түсінген дұрыс.
Бір ақиқат- "Хан моласы" ... ... осы ... еш ... ... жер Толыбай шаруашылығына қарағанымен,көп жыл бойы көрші Торғай елі жайлайтын жемі-суы мол жайлауға айналыпты,мына қорым ... ... ... гөрі олар көбірек білетін көрінеді,бірақ баяғы қасиетті "Хан моласы" деп сыйлайтын қариялар ... ... өте ... ... ... ... ханнын сүйегін 2012 жылдың жазында Ақтөбелік археолог ғалымдар тауып,табылған сүйектің ... ... ... ... 99,9 пайызға дәлелдеп,хан сүйегін салтанатты түрде қайта жер қойнына тапсырды.Хан сүйегін тапқан археологтардың еңдігі мақсаты сол хан ... ... ... және де осы хан ... дәрежесін арттыру.
Қорытынды:
Ақтөбе облысы археологиялық ескерткіштерге,кесенелерге өте бай өңір-лердің бірі. Бірегей ескерткішті қайта өндеу мәселесі аса күрделі ... ... ... ... ... шешімді талап етеді.Сонымен қатар,бұл мәселе тұтастай Абат-Байтақ қорымы бойынша және оның тарихи маңызы төңірегінде кешенді ғылыми ізденушілік,қорғау,қайта ... ... ... ... ... ... ... жылғы 7 қыркүйек. Бұл - ... ... ... ... Қобыланды батырдан бастау алуға тиісті екендігін елімізге ресми түрде танытқан ... күні ... ... сүйегі,өмір сүрген дәуірі,қоныстанған мекені,мәңгілік байыз тапқан орыны ғылыми түрде ... ... ... ... кейіпкер саналып келген батыр тарихи тұлға ретінде танылып,оның асыл сүйегі жерленген Жиренқопадағы бейітінің басына тарихи - мемориалдық ... ... ... ас ... ... түгел түркі жұртының басы қосылды.Бұл - қазақ тарихында бұрын-соңды болмаған оқиға.
Хан моласынан Әбілқайыр ханның сүйегінің де ... ... ... елең ... ... ... бірі болды.
Ендігі мақсат осындай мемориалды орындарды,археологиялық ескерткіш-тердің ... көз ... ... бұл мына өсіп келе ... ұрпақ-тың еңшісінде.Елдің - атын ер шығарады,ердің атын ел шығарады демекші халқына еңбегі сінген,жаугершілік соғыс ... елі ... үшін ... ... ... білектің күшімен,ақ найзаның ұшымен елін қорғаған батырларымызды,ұмытпай еске ... ... ... беру ... ... ... ... әдебиеттер:
1."Қазақстан археологиясы" Қ.М.Байпақов,Ж.Қ.Таймағамбетов,Т.Жұмаған-бетов "Алматы" баспасы 1996 жыл
2."Абат-Байтақ" С.Е.Әжіғали ... ... 2011 ... ... 2011 жыл

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қола дәуірі қоныстарындағы құдықтар6 бет
Шабындықтар мен жайылымдарда әр түрлі шөптер қоспасын пайдалану4 бет
Қызылорда облысының халқы35 бет
"Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері"3 бет
"Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері."6 бет
"Кинопарк 7 Ақтөбе" деректер қорына навигациялық тәсілдерді қолдану20 бет
XX ғасырдағы Қазақстандағы археологиялық ескерткіштердің зерттелуі мен қазба жұмыстары55 бет
«Актөбе Хром Қосындылар Зауыты»10 бет
«Ақтөбе мұнай өңдеу» зауытындағы сораптардың автоматтандырылуын жобалау26 бет
«СНПС-Ақтөбемұнайгаз» ААҚ18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь