Ойын терапиясының бала психикасына әсері

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

І. бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1. Ойын терапиясының бала психикасына әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
2. Ойынды психокоррекция құралы ретінде қолдану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
ІІ .бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
1.Ойынды коррекциялық.дамытушылық мақсаттарда пайдалану ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2. Бастауыш сынып оқушыларына ойын жаттығуларын психокоррекция құралы ретінде қолданудың әдістерімен формалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 21
Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
Қосымша
Жұмыстың өзектілігі. Психологиялық білім адам әрекет ететін аймақтарда, әсіресе адамның мінез-құлқына қатысты мәселелер бар жерлерде кең қолданылады. Білім беру ісінде психологияның қажеттілгі өте ерте пайда болды, ал қазір психологиясыз қадам жасау мүмкін емес. Қазіргі психологиялық психотерапияның әлемі – бұл пациенттармен клиенттарға көмек көрсетудің әр түрлі 500-ден астам белсенді түрі. Әрбір осы түрдің ерекше тілдерімен түсінік шеңберлері, ерекше әдістері, жұмыс техникаларымен тәсілдері бар.
Психологиялық терапия практикалық психологияның бір саласы болып табылады. Психотерапия сферасын практикалық психология бөлімі ретінде қарастыра отырып, оның негізін салушылар –З.Фрейд, К.Г.Юнг, К.Роджерс, Р.Мея теориялық, концептуалдық негізінің міндеттілігін атап өтті. Соңғы жылдары кеңестік психолог- психотерапевтар Ф.Е.Васильюк, Е.Т.Соколова, Т.А. Флоренская, А.Ф.Копьев, А.У.Хараш т.б. психологиялық-терапияны диалогтық тұрғыда қарастырады. Бұл көзқарастың теориялық базасы А.А.Ухтомскийдің доминантасының физиологиялық концепциясы болып табылады. Қазіргі әлеуметтік жағдай жеткіншек ұрпақ тәрбиесіне қатысты мәселелерді ағарту саласында бірінші орынға шығарады. Әсіресе, баланың әлеуметтік бейімделуі ересектермен, өз қатарластарымен қарым-қатынасты тиімді жасалуы педагокикалық, психологиялық теория мен практика үшін аса мәнді. Осы тұрғыда қорда материалдардың аздығы аңғарылмайтын сияқты-да. Балалардың жас ерекшеліктерін қатысты психикалық дамуы, осыған қатысты оқыту тәрбиелеу жолдары, мінез-құлық, жүріс-тұрыс қалыпты болмағанда жүргізілетін коррекциялық жұмыстар, зерттеу әдіс-тәсілдерін негіздеген құнды еңбектер баршылық. Осы күндері балалардың ойын әрекеті біршама зерттелінген [25]
Ойынды психикалық дамудың әр жағдайларында коррекциялық бағытта, қолдану мәселелерінің теориялық және әдістемелік негіздері Фрейд А, Роджерс К, Леви Д, Тафт Д және т.б. еңбектерінде ғылыми позицияларға байланысты әрқилы сипатталынады.
Ойын әрекеттерін оқыту үрдісіне қолданудың тиімділігі, әлеуметтік- психологиялық тренинг жүйесіндегі басты компонент ретінде қарастырудың әдістемелері психологиялық, педогогикалық әдебиетте жеткілікті (Вербицкий А.А, Пахомов Ю.В, Бедерханова В.И және т.б).
Зерттеу жұмысының мақсаты. Кіші сынып оқушылары эмоционалдық қатынасының ойын терапиясына тәуелділігін анықтау және балаларда жағымды психикалық күйді қалыптастыруда ойынды психокоррекциялық әдіс ретінде тиімді қолдану.
Зерттеу болжамы. Баланың ішкі эмоционалдық күйі бала психикасының қалыптасуына тікелей әсер етеді. Ойынды психокоррекция әдістерін қолдану бастауыш мектеп жасындағы балалардың қалыпты психикалық дамуын қамтамасыз етеді деген болжам жасаймыз.
Зерттеудің міндеттері. Психологиялық терапия жұмыстарын қолдану тиімді болады, егер:
1.Ойынды тұзету әдісі ретінде қолданудың нәтижесінде балалардың эмоционалдық күйі анықталып, ғылыми негізі жасалса.
2. Ойынды психокоррекциялық әдіс ретінде і қолдануда жас ерекшеліктеріндегі өзгерістерді ескерудің психологиялық шарттары ашып көрсетілсе.
Зерттеу обьектісі. Бастауыш мектеп жасындағы оқушылармен ойын терапиясын түзету әдісі ретінде қолдану.
Зерттеу пәні. Ойынды психокоррекция әдісі ретінде қолдану.
Зерттеу әдістері.
- әңгімелесу әдісі
-талдау әдісі (психологиялық, педагогикалық, әдістемелік әдебиеттерді талдау)
-берілген проблема бойынша тәжірибені толықтыру.
-жұмыс барысында балаларды мақсатқа сүйене бақылау.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі

1. Абульханова К.А Психология и сознание личности (проблемы методолгии, теории и исследования реальной личности): Избранные психологические труды.- М: Московский психолого- социольный институт, 1999
2. Абульханова –Славская К.А Деятельность и психология личности М., 1980
3. Адлер А. Индувидуальная психология // История зарубежной психологии Тексты:- М., 1986
4. Алдамұратов Ж. Психология (оқу құралы) Қызылорда- Ташкент, 1926
5. Алдамұратов Ж Жан жүйесі және өнер таңдау Мәскеу 1926
6. Алдамұратов Ә Қызықты психология Алматы, «Қазақ университеті»1992
7. Аминов Н.А Морозова Н.А. Смятских А.Л Психодиогностика специальных способностей социальных работников // Социальная работа / Под ред. И.А Зимней М., 1977
8. Аминов н.А Некоторые теорические аспекты диференциальной психодиогностики специальных способностей // Типологическая диогностика и оброзавание/ Под ред. П. Гусевой М, 1994 Гл 5...
9. 9.Ананев. Б.Г О пробламах современного человекознание М 1977
10. Ананьев б.Г и др Особенности восприятие пространства у детей М 1977
11. Альтон Г.С ... И тут появился изобретатель.- М Дет. Лит 1984- 126 стр.
12. Березина В.Г и др Детство творческой личности: Встреча с чудом. Наставники. Достойная цель
13. Бунеев Р.Н., Бунеева Е.В. Маленькая дверь в большой мир: Кн. Для чтения во 2 кл. Ср.шк. Пособие для уч-ся: В 2 ч.- М.: С-инфо; Баллас, 1997.-Ч.1.-224С
14. Бунеев Р.Н., Бунеева Е.В. Маленькая дверь в большой мир: Кн. Для чтения во 2 кл. Ср.шк. Пособие для уч-ся: В 2 ч.- М.: С-инфо; Баллас, 1997.-Ч.2.-160С
15. Бунеев Р.Н., Бунеева Е.В.Пронина О.В Моя любимая азбука: Учебник для первоклассников..- М.: С-инфо; Баллас, 1996.-Ч.1.-192 с
16. Бухволов В.А Биологические задачи и проблемы: Задачник для уч-ся общеобраз. Шк.-2-е изд., перераб. И доп.- Рига,1994.-135 с.
17. Бернс Р.В. Развитие Я- коцепции и воспитание.- М.,1986.
18. Божович Л.И Этапы формирования личности в онтогенезе.- М., 1979.
19. Божович Л.И Проблемы формирования личности. – М.: 1995
20. Божевич Л.И Личность и ее формирование в детском возросте. М., 1968
21. Безруких М.М Ершова С.П Князева М.Г Как подготовить ребенка к школе и по какой программе учиться. М ., 1993
22. Бугрименко Е.А., Цукерман Г.А Чтение без принуждений М., 1993
23. Васелюк Ф.Е Психология переживания.- М: МГУ, 1984
24. Волина В.В Развитие детей. М., 1991
25. Волкова Г.А Игрвая деятельность.- М.,1983
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
............................................................................
.3
І-
бөлім.......................................................................
.......................................................................4
1. Ойын терапиясының бала ... ... ... ... ... ... ... пайдалану
ерекшеліктері...............................................................
.....................................................................13
2. Бастауыш сынып оқушыларына ойын ... ... ... қолданудың ... ... ... ... ... ... ... адам әрекет ететін
аймақтарда, әсіресе адамның мінез-құлқына қатысты мәселелер бар ... ... ... беру ... ... қажеттілгі өте ерте пайда
болды, ал қазір психологиясыз қадам ... ... ... Қазіргі
психологиялық психотерапияның әлемі – бұл пациенттармен клиенттарға көмек
көрсетудің әр түрлі 500-ден ... ... ... ... осы түрдің ерекше
тілдерімен түсінік шеңберлері, ерекше әдістері, жұмыс ... ... ... ... психологияның бір саласы болып
табылады. Психотерапия ... ... ... бөлімі ретінде
қарастыра отырып, оның негізін ... ... ... ... ... ... ... міндеттілігін атап өтті. Соңғы
жылдары кеңестік психолог- психотерапевтар Ф.Е.Васильюк, Е.Т.Соколова, Т.А.
Флоренская, А.Ф.Копьев, А.У.Хараш т.б. ... ... ... Бұл ... ... базасы А.А.Ухтомскийдің
доминантасының физиологиялық концепциясы болып табылады. Қазіргі ... ... ... ... қатысты мәселелерді ағарту саласында
бірінші орынға шығарады. ... ... ... бейімделуі
ересектермен, өз қатарластарымен ... ... ... ... ... мен практика үшін аса мәнді. Осы
тұрғыда қорда материалдардың аздығы аңғарылмайтын сияқты-да. Балалардың ... ... ... ... ... ... оқыту тәрбиелеу
жолдары, мінез-құлық, жүріс-тұрыс қалыпты болмағанда жүргізілетін
коррекциялық ... ... ... ... ... баршылық. Осы күндері балалардың ойын әрекеті біршама зерттелінген
[25]
Ойынды психикалық дамудың әр ... ... ... мәселелерінің теориялық және әдістемелік негіздері Фрейд А, Роджерс
К, Леви Д, Тафт Д және т.б. ... ... ... ... ... ... оқыту үрдісіне қолданудың тиімділігі, әлеуметтік-
психологиялық тренинг жүйесіндегі басты ... ... ... ... ... ... жеткілікті (Вербицкий
А.А, Пахомов Ю.В, Бедерханова В.И және ... ... ... Кіші ... оқушылары эмоционалдық қатынасының
ойын терапиясына тәуелділігін анықтау және ... ... ... қалыптастыруда ойынды психокоррекциялық әдіс ретінде тиімді қолдану.
Зерттеу болжамы. Баланың ішкі эмоционалдық күйі бала ... ... әсер ... ... ... ... қолдану
бастауыш мектеп жасындағы балалардың қалыпты психикалық дамуын қамтамасыз
етеді деген болжам жасаймыз.
Зерттеудің міндеттері. ... ... ... ... ... ... ... әдісі ретінде қолданудың ... ... күйі ... ғылыми негізі жасалса.
2. Ойынды психокоррекциялық әдіс ретінде і ... жас ... ... ... шарттары ашып көрсетілсе.
Зерттеу обьектісі. Бастауыш мектеп ... ... ойын ... ... ... қолдану.
Зерттеу пәні. Ойынды психокоррекция әдісі ретінде қолдану.
Зерттеу әдістері.
- әңгімелесу әдісі
-талдау ... ... ... ... ... ... бойынша тәжірибені толықтыру.
-жұмыс барысында балаларды мақсатқа сүйене бақылау.
І- бөлім.
1. Ойын терапиясының бала психикасына әсері.
Ойын – ... жеке ... ... ... мәні бар іс ... мақсат – бағдарлы, қажеттілікті қанағаттандыруға негізделген
белсенділік формасы деп бір ... ...... танымдық,
шығармашылық, жеке бас қасиеттерін, ақыл – ой сапаларын жетілдіретін тәрбие
және ... ... ... түсіндіріледі (Рубинштейн С.Л., Выготский Л.С.,
Эльконин Д.Б., ... С). ... ... дамудың әр жағдайларында коррекциялық бағытта
қолдану мәселелерінің ... және ... ... ... ... К., Леви Д., Тафт Д. Және т.б. еңбектерінде ғылыми позицияларға
байланысты әрқилы ... Ойын ... ... ... тиімділігі, әлеуметтік – психологиялық тренинг жүйесіндегі басты
компонент ретінде қарастырудың әдістемелері ... ... ... (Вербиций А.А., Пахомов Ю.В., Бедерханов В.И.).
Ойын – халық мәдениетінің құндылығы ретінде де аз ... Егер адам ... ...... жасау ең алғашқы қажеттіліктердің
бірі екендігі дәлелденсе, ал қарым – қатынас дара түрде ... ... әдіс – ... ... ... ... Сондықтан балалардың
ойын әрекетін жағдайға талдау жасауды қарым – қатынаспен ... ... ... ... ... Л.В., Кушина В.Ф., Иванова Р.А., Теплицкая И.Б.,
Щербакова Е.И. ... ойын ... ... ... мен ... өз ... және ересектермен қарым – қатынасты тиімді
жасаудың алғы шарты деп қарастырылды.
Зигмунд Фрейд балалармен өте аз ... ... да, бала ... ... түсінді. Ол: “Біз бала бойынан елестің алғашқы белгілерін іздеуіміз
керек. Баланың ең сүйікті және тартымды іс - ...... Ойын ... ... ... ... ол өзінің жеке әлемін жасайды немесе әлемді
өзіне қалай ұнаса, солай етіп құрады. Ол өз ... шын етіп ... ... ... ... ... ол ойынға шын беріледі және
барлық эмоциясын салады” деп түсіндірді.
Фрэнктің тұжырымы бойынша, бала үшін ойын ... ... ... үйрету әдісі болып табылады. Бұл шын өмірдегі, кеңістік ... ... ... ... және ... ... ... әдісі. Ойын процесіне араласа отырып балалар біздің символикалық
әлемде өмір сүруге үйренеді. [18]
Уолтман былай деп ... ... ... ... іс - ... ... және соған байланысты сезімін құруға мүмкіндік береді. Ойын
сонымен бірге балаға өзіне жағымсыз жағдайларға ... ... ... Кішкентай балаға семантикалық жылдамдық жетіспейді, онда түсіну
қабілеті енді ғана ... ... ... бала ... орын алатыны ертеден дәлелденген. Тіпті ХVIII
ғ. Руссо былай деп ... ... ... тану және түсіну үшін оны ... ... ... ... баланың қажеттіліктерін физиологиялық белсенділікке
қанағаттандырады, ойын үстінде бала энергия жұмсайды, ... ... ... ... ... және фрустрациядан
арылады.
Ойын – бұл ақпарат алмастыру ... және ... оның ... ... яғни ... ... ... – қатынастағы кедергіні жылжыту. Жоғарғы
қатынас ... ... үшін ... ... ... ... бала
деңгейіне түсіп және онымен қарым – ... ... үшін ... Ойын ... ... және ... шешілуі үшін құрал
болады. Бала сезімін вербальды жеткізу ылғи да ... ... ... бұл
сатысында бала не сезінгенін айту үшін ... ... ... ... ... оларды сөзбен жеткізу үшін бала өз
ауыртпалықтарында ... бір ойға ... ... ... ... ... (мысалы, Пиаже), біз 11 жасқа дейін
балалардың абстрактілі ойлауға және талдауға ... емес ... ... ... ... ал ...... Онда біздің
сөзбен айтайын дегеніміздің көбі абстрактілі болып келетіні таң қаларлық
жай емес.Баланың әлемі – бұл ... ... ... егер біз ... ... ... ең ... осыған жақын болуымыз керек. Ойын –
бұл баланың нақты өз ойы өз әлеміне қалыптасу тәсілі. Ойын – бұл ... ... іс - ... Бала ойын ... ... ... оның нәтижесі маңызды да емес.
Ойында баланың физиологиялық, сана – сезімдік, эмоционалды ... ... ... және оған ... ... ... болуы
мүмкін. Осылайша, бала ойнаған кезде оған ... ... деп ... Ойын ... бала мен ... ... қарым – қатынастың
динамикалық жүйесі ретінде ... ... өз ... ... ... жеке ... ... алады (вербальды түрде). Үлкендер үшін сөз
қандай рөл атқарса, ал бала үшін ойын да ... ... ... Бұл сезімді
білдіру қарым – қатынас зерттеу үшін құрал болып табылады. Оларға ... ... ... ... өз сезімдердің және қажеттіліктерін
үлкендер сияқты жеткізе алады. Балаларға ...... ... ... ... ... ... бөлектеу, бірақ сезімдері үлкендердікімен бірдей
(мысалы, қорқыныш, қанағаттану, бақыт). Сезімдерін жеткізуде немесе ... ... ... ... тууы ... ... ... эмпатикалы қалыптасқан ересек адам ... олар ... ... және ойын ... ... ... ... әрекет ету арқылы көрсете алады. Бала ойын мағынаға толы және
оларға сөз табу ... ... ... ойын ... өз дегеніне жеткізу
мүмкін болғандықтан, ойын бала үшін өте маңызды. Балалар айта ... ... ... ... ... ... әрекеттерді жасау үшін
ойыншықтарды пайдалану мүмкін. Ойын - өз ойын айту үшін ... ... ойын бала ... күй ... оған қалай қарайтынын, қандай арман –
тілектері бар, қандай қажеттіліктер туатынын ашып бере алады. Ойын ... ... өз жеке ... ... ... көрсетеді. Ойын
үдерісіне бала жағдайды ... ... ... ... типті шын
мәніндегі жағдайлар бұған қарсы келсе де. ... бұл ... ... ... ... бала өзін осы шаққа бұра ... өз ... ... Ол ... ... жаңа ... және ... отырып, ойнайды. Осылайша, бала өзінің “Мен” образын, ... және ... ... ... ... ... ... ойында бала ойын материалдармен манипуляция жасай отырып, өз
мәселелері мен шиеленістерін шешуге тырысады”.Ойындағы бала ... ... ... ... ішкі ... үңілуге мүмкіндік беретін нұсқауды
береді. [14]
Бала ... ... ... ие іс - ... ретіндегі ойын мәселесі
әркез бала дамуын зерттеушілердің басты ... ... ... ... ... ойын табиғатынан инстинкті – биологиялық,
ерекше ... ... іс - ... ... қарастырылады. Ал отандық
психологияда ойын табиғаты, мазмұны мен құрылымы бойынша ... іс ... ... ... Ойын ... және ... шығу тегі
бойынша әлеуметтік, яғни қоғамдағы бала өмірінің әлеуметтік жағдайларынан
туындайды.
Д. Б. Элькониннің пікірінше, ол ... ... мен ... ... болып келеді. Ойын – бұл, оның әлеуметтік, адамдық мәні
– оның ... мен ... ... қатынастардың ережелері
айшықталатын, адамдық іс - әрекеттің ... ... ... психологиялық мазмұны әлеуметтік қатынастар мен ... ... Бұл «іс - ... ... сипатты сәті және еңбек пен
қоғамдық ... ... ... ... ретінде баланың
жаңғыртатыны». [ 15]
Балалар ойынның психологиялық механизмдерін түсінуде бала ... ... ... ... бірі ... табылады. Ойын мотивтері,
бір жағынан, баланың ересек сияқты болып, ересек сияқты әрекет ... ... ... ... психикалық даму жүрісінің ішкі
логикасымен анықталады.
Л. С. ... ... ойын ... ... тенденциялардың
иллюзиялық жүзеге асырылуы» болып табылады және екі ... ... ... даму ... мен ... осы
сәтте орындаудың бұрынғы тенденцияларын сақтауға орай өз көрінісін әлі таба
алмаған мотивтерді жүзеге ... ... ... ... ... ... ... баланың ересектермен бірлесіп өмір сүру тілегін жүзеге
асыратын, баланың әлеуметтік мотивтерінің мағынасын айқындайды және баланың
ересектер өміріне ену ... ... ... ... ... ... ... бір кезеңінде социогенезде рөлдік ойынның
пайда болатынын көрсетеді. Осылайша, ойын баланың ересектер ... ... ... ... Осыған орай, жаңа әлеуметтік қажеттіліктер мен
мотивтердің дамуына, баланың ... ... жаңа ... ... ... ... С. ... ойын еркінділік, ерік және мораль мектебі болып
келеді. «Ойында ...... - бала үшін ... ... ... ... ... логикасы мен қоғамдағы әрекеттесу
ережелерін білдіретін, ережеге бағынуды талап ... Роль ... ... ... оны түсінуді, қабылдауды және ережеге ... ... Д.Б. ... ... өз ... ережеге бағындыру қабілетінің
дамуында төрт кезеңді ажыратады:
Бірінші кезеңде ережелер жоқ және бала оларды айшықтамайды, бұл ... ... ... бұзуға әкеледі;
Екінші кезеңде ережелер айқын формада әлі көрінбейді, ... ... ... ... баланың ойын әрекетінде объективтендірілген.
2. Ойынды психокоррекция құралы ретінде қолдану
Бірінші кезеңде психотерапевтік ... ... ... ... терапевт пен клиент аралығындағы оптикалды қарым-қатынасқа
көп көңіл бөлінеді. Мұнда психотерапевтке ... ... ... анықтау тиімді.
1. Бағытталған пациенттер ата-аналары мен құрдастары және т.б. әсерінен
көмекке ... яғни ішкі ... ... ... ... ... ... шағын-әлеуметтік типтің көп бөлігінде.
Пациенттерді ... ... ... ... ... ... Мұнда позитивті қорытындыны мынадай талапта анқтауға
болады, яғни осындай пациент айналадағы көптеген ... ... ... Бұл ... алғашқы интервью ерекше техниканы
қажет етеді, оның мәні ... ... ... активтіге
өтуінде.
2. Пациенттің терапияға аяншақтығы көп ... ... ... болды, сондықтан алғашқы интервью олармен күрделі
болады. Олар тез бас ... ... ... қажеттілікпен
өзіндік жұмысқа қажеттілік арасынан көп айырмашылық табады. Олар
әңгімелесуде өз бақлауын ... ... ... ... Көбіне
олар агресивті, біркелкі емес, негативті баға беру қиын.
3. Жасырын баған пациенттер ... ... ... Бұл
теңелген, пассивті, мінез-құлқы стереотипті; ... ... ... ... Олар аурудың психологиялық табиғатын
түсінбейді, олар үшін терапияның міндетін анықтау қиын.
Тиімді пациенттер – ... ... ... ... ... ... Мінез-құлық ерекшеліктері: жүрек пен басын реттеу, тежеулі
эмоциялар,
Жас ерекшелік психологиясының ... ... ... ... мен ... ерте диагностикалау мен анықтау, олардың алдын
алу мен коррекциясы мақсатында балалардың психикалық даму ... ... ... ... ... тұрады. [ 16.76]
«Психикалық дамудың коррекциясы» терминінің өзі алғаш ... ... ... ... ... ... қатысты
қолданыла бастады. Медициналық көмектен өзгеше, «коррекция» психологиялық –
педагогикалық іс - әрекеттің ... бір ... ... бала ... ... бағытталған, педагогикалық ықпалдардың жиынтығы деп
танылады.
Психологиялық тәжірибенің түрі ретінде, психологиялық – ... ұзақ әрі ... даму ... ие. Қазіргі психологиялық
психотерапияның әлемі – бұл ... ... ... ... ... ... астам белсенді түрі. Әрбір осы түрдің ерекше ... ... ... ... ... ... ... бар.
Психологиялық терапия практикалық психологияның бір саласы болып табылады.
Психотерапия сферасын ... ... ... ... қарастыра
отырып, оның негізін салушылар –З.Фрейд, ... ... ... ... ... ... атап ... Соңғы жылдары
кеңестік психолог- психотерапевтар Ф.Е.Васильюк, ... ... ... А.У.Хараш т.б. психологиялық-терапияны диалогтық
тұрғыда ... Бұл ... ... базасы А.А.Ухтомскийдің
доминантасының физиологиялық концепциясы болып табылады.
Балаларға ойын ... әсер ету ... ... ғана дами
бастады. Ең алғаш оны Анна Фрейд ІІ – ші ... ... ... ... ... кезде бастарынан өткерген ... ... ... ... ... ... ... сюжет болмайды, оның мақсаты ... ... ... ... қуу, қытықтау және т.б.
2. Жаттығу ойындар –сюжет болмайды, көбіне дене жаттығуына арналған.
Мысалы: ағашқа тартыну, ... ... ... Сюжетті ойын - ойын әрекеті бар, алғашқы қиялдағы ... ... әр ... ... ... ... ... немесе әлеуметтік қатынастарды көрсету.
4. Процесуалды еліктеу ойындары – нақты кезеңге ... ... ... ... шығару.
5. Дәстүрлі ойындар ұрпақтан- ұрпаққа ... ... ... ... сапасы көрінеді. Осы жәке басты сыйлауды талап етуден тұрады.[32]
1. Қаңырлық ...... мен ... ұқсас.
Қаңырлық генерализацияланған және білімнің сапасыздығын ... ... ... ... шығу.
2. Өз ерікті бала ... өзі ... ... Бұл ... ... еске салады. Бірақ онда бала дене өзбеттігіне ... ... кез ... ... ... ... ... Үлкендерді бағалау Бюллер: «шешесі баласынан ақымақ дегенді естігенде,
бүкіл отбасы шошып ... ... ... ... ата- ... жиі ... ... Бала қарсы
шығады. Бала үнемі айналасындағылармен соғыс ... ... ... к ... - бала ... ... диспоттық билік
көрсетеді. Өзі осыдан көп ... ... Бұл ... мен өзім деп ... өзім ... баланың ересектерге деген қарым- қатынастарын
әлеуметтенуден ... ... ішкі ... нақты форма мен өрнек ... ... ... ... ой ... алады. Ойынның негізгі функциясы
шын өмірдегі бейнеленбейтін нәрсені жағдайдың бақылауына айналдыру. ... ... жеңе ... ... беретін символикалық
репрезентация арқылы жасалады. Ойын бала үшін өз ... ... тіл ... ... ... пайдаланады. Балалар ойын
арқылы қарым – қатынас жасайды. ... ... ... да ... ... егер ойын үшін коммуникация құралы екенін мойындасақ.
Балалар ойын үстінде өздерін жеңіл, еркін сезінетіндіктен өздерін
көрсете ... ... үшін өз ... ... ... – табиғи
динамикалық және денсаулық жақсартушы іс - әрекет.
Ойын – бұл ақпарат алмастыру құралы және баладан оның ... ... яғни ... ... қарым – қатынастағы барьерді жылжыту. ... ... ... үшін ... ... ... бала деңгейіне түсіп және онымен қарым – қатынас жасау үшін
жауапкершілікті болады.
Ойын сезімдерінің ... және ... ... үшін ... Бала ... ... ... ылғи да мүмкін емес. Дамудың ... бала не ... айту үшін ... ... ... ... жағдайда оларды сөзбен жеткізу үшін бала өз
ауыртпалықтарында ... бір ойға ... ... ... ... ... (мысалы, Пиаже), біз 11 ... ... ... ... және ... ... емес екенін білеміз.
Сөз символдардын құралады, ал символдар – абстракция. Онда ... ... ... көбі ... ... келетіні таң қаларлық
жай емес.
Баланың әлемі – бұл нақты заттардың әлемі, егер біз ... ... ... ең алдымен осыған жақын болуымыз керек. Ойын – бұл баланың
нақты өз ойы өз әлеміне қалыптасу тәсілі.
Ойын – бұл ерікті, ... ... іс - ... Бала ... ... ... ... оның нәтижесі маңызды да
емес.
Ойында баланың физиологиялық, сана – сезімдік, ... ... ... ... және оған ... әрекеттер қажет болуы
мүмкін.
Үлкендердің көпшілігі өз сезімдерін, реніштерін, алаңдатушылықтарын
және жеке мәселелерін білдіре алады (вербальды ... ... үшін ... рөл ... ал бала үшін ойын да ... ... ... Бұл сезімді
білдіру қарым – қатынас зерттеу үшін ... ... ... ... ... ... ... балалар өз сезімдердің және қажеттіліктерін
үлкендер сияқты жеткізе ... ...... жасау құралы және айту динамикасы біраз
бөлектеу, бірақ сезімдері үлкендердікімен ... ... ... ... ... ... ... кешкендерін айтуда балаларда
қиындықтар тууы мүмкін. ... ... ... ... қалыптасқан
ересек адам алдында олар не ... ... және ... ... ... ... ... әрекет ету арқылы көрсете
алады.
Бала ойын мағынаға толы және оларға сөз табу қиынға ... ... ... өз ... жеткізу мүмкін болғандықтан, ойын бала үшін өте
маңызды. Балалар айта алмайтындарын айту ... ... ... ... ... ... үшін ... пайдалану мүмкін. Ойын - өз
ойын айту үшін символикалық тіл және ойын бала ... күй ... ... қарайтынын, қандай арман – тілектері бар, ... ... ашып бере ... ... өз ... өз жеке ... ұйымдстыруға талпынысын
көрсетеді. Ойын үдерісіне бала жағдайды ... ... ... ... шын ... ... бұған қарсы келсе де. Баланың бұл ... ... ... ... бала өзін осы ... бұра ... өз
өткеніне көңіл аударады. Ол өткендегі қиындықтарын жаңа қабылдауға және
қатынастарда араластыра отырып, ойнайды.
Осылайша, бала ... ... ... өз ... және
міндеттемелерін үзіліссіз қайта қарап, ашады.
Аналогия түрде ойында бала ойын материалдармен манипуляция жасай
отырып, өз ... мен ... ... ... бала ... ... ұғым ... баланың ішкі дүниесіне
үңілуге мүмкіндік беретін нұсқауды береді.
Бала әлемі – бұл іс - әрекеттер мен ... ... ... ... ... осы ... енуге мүмкіндік береді. Психологқа
баланың қиындықтарын бөлісуге және ... ... ... ... бАла ... толығымен енетін болғандықтан, экспрессия және сезім
балаларда ерекше, нақты және осы сәттік ... ... бұл ... ... - әрекетіне, сезіміне және эмоциясына көңіл аударуына мүмкіндік береді.
Ойын арқылы әсер ету ... ... ... пен ... ... ... ... нәтижесі ретінде пайда болады.
Мектеп жасына дейінгі баланың негізгі әрекеті – ойын. Баланың ... ... осы ойын ... ... Бала сан түрлі
ойындарды үйренеді. Ойын – бала ... ... бір ... Ойын ... адам ... ... бір буыны қоғамдық тәжірибені меңгереді,
өзінің психикалық ... ... Бала ... да қоғамдық,
ұжымдық сипат болады. Мәселен, кез келген бала еш уақытта жалғыз ойнамайды,
қатар құрбыларымен бірлесіп ойнайды, ойын әсері арқылы бір – ... ...... ... Ал ... өзі дамуы үшін ерекше маңызы бар фактор
екендігі ... Ойын ... ... ... ... ... ... қабілеті, белсенділігі артады.
Ойын адам әрекетінің бір түрі болғандықтан, оның да өзіне ... ... ... ... ... ... зейінін, есін,
ойлауын, қиялын қалыптастыруда зор ... ... Ойын ... ... ... қасиетін қалай қанағаттандыра алатынын, қандай ... бар ... ... Ойын ... бала ересек адамдардың әрекеттерін қайталауға
тырысады. Мазмұнды – ... ... ... (ақыл – ой) ойындар
белгілі бір ережелерді сақтап ойнауды талап етеді.
Осындай ойындар баланың тапқырлығын, ... ... ... ерік, сезім үдерістерін де дамытады. Бала ... ету, ... ... ... ... ... маңызы бар
ойындар ұйымдастыру – тәрбиешілердің ... ... ... ойындарында ұжымдық сипат жақсы жетіледі. Мәселен, ойында топ
– топ ... ... ойын ... сақтау, жолдастарының ... ... ... өзін ... білу ... ұжымдық ойындардың
негізгі белгілерін олар жақсы түсінеді.
Ұжымдық ойындарда бала жолдастықтың мәні неде екенін түсінеді. Өзінің
басындағы мінез – құлықтың ... ... ... ... одан ... ... ... баланың қабілеттері жақсы жетіле бастайды.
Мәселен, бір бала өзінің ұйымдастырғыш қабілетін ... ... ... жігерлі екендігін аңғартады. Ұжымдық ойындар баланың моральдық –
эстетикалық қалыптасуына әсер етеді.
Ойын үстіндегі ... ... ... ұқпайтын болса, оның
құрбылары оны ... Бұл ... ... ... тілдің
дамуына себепкер болады.
Ойын ақыл – ой дамуына да әсер ... бала ойын ... ... мен
іс - әрекеттерді жалпылауды, сөздің ... ... ... т.б.
үйренеді. Ойын жағдайына ену баланың ақыл – ой ... ... ... ... табылады. Мәселен, затпен қимылдар жасай отырып,
ойлаудан ... ... бал ... оның ... өз атын ... ... ... қажетті заттың атын беруден бастап ауысады. Бұл ... ... ... ... зат ... ... ... бір
сыртқы тірегі және, екіншіден, осы затпен жасалынатын ... іс - ... ... ... ... ... ой ... іс - әрекеттер жасау
қабілеті дами бастайды.
Ойын әсері ... іс - ... ... ... ... үшін ... маңызы бар. Мәселен, қиял тек ойын жағдайларында және соның әсерімен
ғана дами бастайды.
Ойын әсері ... адам ... ... бір ... ... ... ... психикалық ерекшеліктерін қалыптастырады. Бала
ойынында да қоғамдық, ұжымдық сипат болады.
Ойын – мектеп ... ... ... ... қызметі. Ойынның
арқасында бала заттар мен адамдардың қоршаған ортасын түсінеді. Бала мектеп
жасына келгенде оқу ... ... ... ... ... қойылған
талаптар қай кезде орындалу, қай кезде оларды түсінгенін ғана көрсету керек
екенін айыру үшін осы қызметті меңгеруі тиіс.
Заттық іс – ... ... ... бала ... үйренеді. Мектеп
жасына дейінгі баланың ойыны бірнеше ... ... – бұл ... ... бала өзін - өзі ... ... аю, ... Кемпір және т.б. атаумен, өзін соларға ұқсатып ойнайды.
Екіншісі – сюжеттік ойын, бала басталуы, дамуы және аяқталуы бар, ... ... ... ... ... күні ... ... өрбітеді.
Үшіншісі – ережелері бар ойындар, бала сюжеттің логикасына сәйкес іс
... ... қана ... ... ... қатысты шектеулердің (нормалар
мен ережелердің) жүйесін әзірлеп, қабылдайды.
Алғашқы екі кезең баланың ... ... ... - өзі ... ... ашады.
Ойын қызметіне деген бейімділік бәрінде болмайды және ол темперамент
ерекшеліктеріне тәуелді болады. Ұялшақ балалар ақыл – ой ... ... ... ... қалайды. Бірақ бұл тең ауысым емес. Оларды
дәстүрлі ... ... ... болады?
Біріншіден, өзіңі баламен ойнауыңыз керек. Бұрын өзіңіз, ата – анаңыз
қалай ... ... ... ... бар ... еске ... ... беруіңіз
керек.
Екіншіден, ойынға делдал – қатысушыны – ... ... ... ... ... ... ... керек.
Үшіншіден, баланың барлық мүмкінді белсенділік танытуын және қиял ... ... оның жаңа ... ... ... жаңа ... жаңа ... ойлап табуына мүмкіндік жасау керек. Егер ол ұялатын болса
және қажетті артистизмге ие болмаса, оған режиссер немес сыншы ... ... ... ... ... ... дейінгі жаста пайда
болады. Бұл баланың ойын жағдайларында өзіне үлкендердің ... ... ... қарым-қатынастарын алып, оны жалпы түрде көрсету.
Ойын заттық-манипулятивтік ... ерте ... ... ... іс-қимылдардың қажетті даму деңгейінен басқа ойынның пайда
болуы үшін баланың үлкендермен ... ... ... керек. Бала 3 жасқа жақындағанда ол ... ... ... ... да, оның ... ... ... қызмет жасауы ыдырай
бастайды. Сонымен қатар ойын өзінің шығу тегі жағынан да, ... ... ... ... ... Ол жиі үлкендермен толыққанды қарым-қатынассыз
және баланың үлкендер арқылы алатын түрлі ... дами ... ... және ... ... ... шекарасында балалар
ойынының алғашқы түрлері пайда болады. Бұл бізге белгілі режиссерлік ойын.
Онымен бірге бір ... ... ... ... ... пайда
болады. Онда бала өзін кез келген адамға және нәрсеге ұқсатады және ... ... ... ... ... ... ... болып ашық және
қарқынды жан ... ... ... ... ... таң ... ол ... іс-қимылдарында өзінің қатты эмоционалдық үн қатуын
тудырған бейнені көрсетеді.
Режиссерлік және ... ... ... дейінгі жастың
ортасында өзінің дамыған түріне жететін сюжеттік-рөлдік ойынның ... ... ... одан ережелері бар ойындар бөлініп шығады. ... ... ... ... ... ескі ... толық жоймайды,
олардың бәрі сақталады және жетілдіріле береді. Сюжеттік-рөлдік ойындарда
балалар нақты ... ... және ... ...... ... нақты өмірдің саласы. Алғашында бала
отбасымен шектелетін ... оның ... ең ... ... мәселелермен байланысты болады. Кейін, өмірдің жаңа жақтарын
меңгеру бойынша, бала аса ... ... ... ... ... көрсететін үлкен адамдардың қызметіндегі және қарым-
қатынастарындағы сәттер ойынның мазмұнын құрайды.
Бірте-бірте ойындық іс-қимылдар өзінің ... ... ... ... ... қысқарады және жинақталады, ал кейде тіптен
сөйлеумен орны ауысады.
Сюжет пен ойынның ... ... ... табады. Мектепке дейінгі
жоғары жастағы балалардың ... ... бар ... ... ойын ... ... да, мектепке дейінгі жастың соңына қарай
жоғары даму деңгейіне жетеді. Ойынның дамуында 2 ... ... ... ... шығады. Бірінші кезең үшін (3-5 жас) адамдардың ... ... ... ... ... ойынның мазмұны болып заттық ... ... ... ... (5-7 жас) ... ... ... үлгісі көрсетіледі және ойынның мазмұны ... ... ... адам ... ... мәні ...... дейінгі жастағы баланың жетекші қызметі, ол баланың
дамуына маңызды ықпал етеді. Ең алдымен ... ... ... ... ... ... ... кіші жастағы балалар
құрдастарымен кәдімгідей қарым-қатынас жасай алмайды.
Мектепке дейінгі орта және жоғары ... ... ... ... ... ойын ... де, ... рөлдерді бөлістіріп, бір-
бірімен келісе алады.
Егер бір себеппен бірігіп ойнау бұзылатын болса, қарым-қатынас жасау
үдерісі де бұзылады.
Ойын ... ... ... ... ғана ... ... оның ерікті тәртібін де қалыптастырады. ... ... ... – ережелерге бағыну – ойын кезінде қалыптасады, кейін қызметтің
басқа түрлерінде көрінеді. Өзін-өзі бақылау мектепке дейінгі жастың ... ... ... ... ... сыртқы – ойын кезінде ... ...... ... ... алғашында бірін-бірі бақылайды,
кейін - әркім өзін-өзі.
Ойында ... ... жағы ... Оның қызметінің жаңа
түрткілері және онымен байланысты мақсаттары пайда болады.
Ойын – философия мен ... ... де ... ... әлі ... ... ойын не үшін керек, адам өмірінде ойынның болуы
қандай міндеттерді орындайтыны туралы таластар ... ... Тек ... ... жаңа, бұрын болмаған нәрсе жасалады, Бұл баланың ... ... Бір ... “ойналған” нәрсе, кейін нақты өмірге айналады.
Бала ойыны – жеке қабілеттердің (елес+ес+қабылдау) ... ... ... түрі деп ... ... Д.Б.Эльконин ойынның сапалы
ерекшелігі сақталып қалатын талдау бірлігін іздеді. Ол мектепке ... ... ... ... ... және дамыған түрін негізге ала
отырып, рөл және онымен байланысты ... ... ойын ... ... ... ... деп болжады. Рөл мен оған сәйкес
баланың іс-қимылдары ... ... тек қана ... ... ... қана емес, сонымен қатар қарама-қайшы бірлік те бар.
Д.Б.Эльконин ойынның мазмұны мен оның сюжетін (немесе ... Ол ... бір ғана ... ... ... ... жастағы
балалар түрлі мазмұнды көрсетеді деп жазды. Оның айтуы ... ... ... рөл ... ... ... ойын ... береді және
шоғырландырады.
Ойынның толық және жайылған түрі екі такттан: “шақыру” және “шақыруға
үн қатудан” тұрады.
Ойнап ... ... ... ... ... ... “функционалдық органды” – ойынның толық түрін құрайды. Ойынның толық
түрінде бір рөлдік іс-қимыл (мәні айқындалатын) басқа рөлдік ... ... бала осы екі ... ... да, біріншіден
екіншіге өтуді құрастырады.
ІІ -бөлім.
1. Ойынды коррекциялық – дамытушылық мақсаттарда пайдалану
ерекшеліктері
Психологиялық тәжірибеде коррекциялық және ... ... ... ... теориялық дәстүрлерімен тарихи байланысты.
Ойын терапиясының бастамасы М. Клейн , А. ... Г. Гут – ... ... ... жиырмасыншы жылдарында – ақ қаланды. Ал
1924 жылы 1 ... ... ... сөз ... ... ... ... жасағанда жаңа аналитикалық техниканы пайдалану
жайлы М. Клейн баяндамасын талқылауды ... ... ... ойын техникасында деп тәржімалады. ... ... ... ... ... теориясы мен тәжірибесінің дамуы
екі бағыттың – алғашында психоаналитикалық бағыттың ұзақ ... бойы ... ... ... ... ... сызбасы мен ұйымдар жүйесі
құралған: гуманистік психологияда – ... ... ... таңдау мен жауапкершілік; психоанализде – аналитикалық
байланыс, ...... ... ... катарсис, сублимация.
Соңғы кездері ойын терапиясы әдісін түзету мақсатында пайдалануға
деген ынта біздің елде де орын ... ... ... ... ... және
Л.С. Выготский, А.Н. Леонтьев, Д.Б. Эльконин ... ... ... ... мен бала ... ... ... негізінде
теория мен тәжірибенің ойын – терапиямен байытылуы тенденциясы айқындалуда.
аталған бағыттарды толығырақ қарастырайық.
Психоанализдің бала ойынына бет бұруы ... бір ... ... 1906 жылы З. ... ... ... ... тамаша талдауы балалық
шақта психоанализді қолданудың мүмкіндіктеріне үмітпен қарауға мүмкіндік
береді. Ойын ... әсер ету ... ... ... пен бала
арасындағы өзара әрекет етуінің ... ... ... ... ... ... ... негізгі әрекеті – ойын. Баланың барлық психикалық
ерекшеліктері осы ойын әсерінде қалыптасады. Бала сан ... ... Ойын – бала ... негізгі бір түрі. Ойын әсері арқылы ... ... бір ... ... ... ... өзінің
психикалық ерекшеліктерін қалыптастырады. Бала ойынында да ... ... ... ... кез келген бала еш уақытта жалғыз ойнамайды,
қатар ... ... ... ойын ... ... бір – ... өзара
қарым – қатынаста жасайды. Ал мұның өзі дамуы үшін ерекше ... бар ... ... Ойын ... түрлі қасиеттерін дамытады, мұнда ... ... ... ... бала денгейіне түсіп және сонымен қарым – қатынас жасау үшін
жауапкершілікте болады.
Ойын ... ... және ... ... үшін ... . Бала ... вугвальды жеткізу ылғи да мүмкін ... ... ... бала не ... айту үшін когнитивті, вугвальды құралдары
жетіспейді эмоционалды жағдайда ... ... ... үшін бала ... ... бір ойға ... ... Көптеген
авторлардың зерттеулері бойынша (мысалы Пиаже), біз 11 ... ... ... ойлауға және талдауға қаблетті емес екенің білеміз .
Сөз символдардан құралады, ал символдар – абстракция. Онда ... ... ... көбі абстрактілі болып келетіні таңқаларлық
жай емес.
Баланың әлемі - бұл ... ... ... біз ... ... ... ... осыған жақын болуымыз керек. Ойын-бұл баланың
нақты өз ойы және өз әлеміне қалыптасу тәсілі.
Ойын-бұл ерікті, ... ... ... ойын ... ... ... ... да емес.
Ойында-баланың физиологиялық,сана-сезімдік,эмоционалды ... ... ... және оған ... ... ... болуы
мумкін. Осылайша, бала ойнаған кезде оған толығымен қатысады деп айтуға
болады. Ойын ... бала мен ... ... ... жүйесі ретінде анықталады.
Үлкендердің көпшілігі өз сезімдерін реніштерін, алаңдаушылықтарын және
жеке мәселелерін білдіре алады. Үлкендер үшін сөз қандай рөл ... ... үшін ойын да ... ... болады. Бұл сезімді білдіру қарым
қатынас зерттеу үшін құрал ... ... ... ... ... ... ... өз сезімдердің және ... ... ... ... Балаларға қарым-қатынас жасау және айту динамикасы біраз
бөлектеу ... ... ... ... ... ... бақыт )
Сезімдерін жеткізуді немесе бастап кеткендерін ... ... тууы ... Бірақ, нәзік сезінетін эмпатикасы қалыптасқан
ересек адам алдында олар не ... ... және ... ... олармен белгілі турде әрекет ету арқылы көрсете алады.
Бала ойын мағынаға толы және оларға сөз табу қиынға түсетін ... ... ... қол ... мумкін болғандықтан; ойын бала үшін өте маңызды.
Балалар айта ... айту ... ... ... ... ... жасау үшін ойыншықтарды пайдалануы мумкін. Ойын -өз ойын ... ... тіл. Және ойын бала ... күй ... оған ... қандай арман тілектері бар, қандай қажеттіліктер туатынын
ашып бере алады.
Ойын ... өз ... өз жеке ... ұйымдастыруға талпынысын
көрсетеді. Ойын процесінде бала жағдайды бақылау сезімін бастан кешіреді,
тіпті шын мәніндегі жағдайлар ... ... ... ... бұл талпынысын
Фрэнн былай түсіндіреді: Ойында бала өзін осы шаққа бұра ... өз ... ... Ол ... ... жаңа қабылдауда және қатынастарды
араластыра отырып, ойнайды.
Осылайша, бала ... ... ... өз ... ... үзілісіз қайта қарап, ашады.
Аналогиялы түрде ойында бала ойын материалдарымен ... ... өз ... мен ... шешуге тырысады.
Ойындағы бала әрекеті деген ұғым психологқа баланың ішкі дүниесіне
үңілуге мүмкіндік беретін нұсқауды береді.
Бала ... бұл ... мен ... ... болғандықтан, ойын
әсірлері психологқа баланың қиындықтарын бөлісуге және эмоциянальды ... ... ... Бала ... ... ... болғандықтан,
экспрессия және сезім балаларды ерекше нақты және осы сәттік ... ... ... ... іс-әрекетін, сезімі және эмоциясына көңіл аударуына
мүмкіндік береді.
Ойын арқылы әсер ету ... ... ... пен ... ... әрекет етуінің нәтижесі ретінде пайда болады.
Баланың барлық психологиялық ерекшеліктері осы ойын ... Бала сан түрі ... ... ... бала ... бір ... Ойын әсері арқылы адам баласының белгілі бір буыны
қоғамдық ... ... ... ... ... Бала ойынында да қоғамдық, ұжымдық сипат болады. Мәселен,
кез-келген бала еш уақытта жалғыз ойнамайды, ... ... ... Ойын жұп арқылы бір-бірімен өзара қарым-қатынастар жасайды. Ал
мұның өзі оның дамуы үшін ерекше ... бар ... ... ... Ойын
баланың түрлі қасиеттерін дамытады мында да баланың қабілеті, ... адам ... бір түрі ... оның да ... тән ... ... ... ойында баланың зейінін, есін, ойлауын, қиялын
қалыптастыруға зор ... ... Ойын ... ... бала өз ... ... ... қандай қабілеті бар екенін байқап көреді. Ойын
үстінде бала ересек адамдардың әрекеттерін ... ... ... ... ... ... ой) ойындар белгілі бір ережелерді
сақтап ойнауды талап етеді.
Осындай ... ... ... байқағыштығын, зейінділігін
арттырумен қатар, ерік, сезім процесстерінде дамытады. Бала ойыннына
басшылық ету, ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру- тәрбиешілердің негізгі міндеттерінің бірі.
Баланың ойындарында ұжымдық сипат жақсы жетіледі. Мәселен, ... ... ... ... ойын ... ... жолдастарының алдында
жауапкершілігін сезіне бастау, өзін ұстай білу сияқты ұжымдық ойындардың
негізгі белгілерін олар ... ... ... ... бала ... неде ... түсінеді. Өзінің басындағы мінез-құлықтың кейбір теріс
бітістеріне ... одан ... ... ... ... ... ... жетіле бастайды. Мәселен бір бала өзінің ұйымдастырғыштық
қабілетін байқатса, ... бала ... ... ... ... ойындар баланың моральдық-эстетикалық қалыптастыруын әсер етеді.
Ойын үстіндегі жолдастарының сөздің нұсқауларын ұқпайтын болса, оның
құрбылары оны жақтырмайды. Бұл ... ... ... ... себептер болады.[30]
Ойын ақыл-ой дамуына да әсер етеді: бала ойын үстінде заттар мен ... ... ... ... ... қолдануды т.б.
үйренеді.Ойын жағдайына ену баланың ... ... ... ... ... ... ... затпен қыймылдар жасай отырып, ... ... бала ... оның ... өз атын бермей қазіргі ойын
жағдайына қажетті заттың атың беруден ... ... Бұл ... нәрсе, біріншіден, жобаланған зат туралы ойнаудың өзгеше бір
сыртқы ... және ... осы ... жасалынатын шынайы іс-әрекеттер
тірегі (және екіншіден, осы ... ... ... ... ... ... ой ... іс-әрекет жасау қабілеті дами бастайды.
Ойын әсері психикалық іс -әрекеттің ... ... ... үшін де
үлкен маңызы бар. Мәселен, қиял мен ойын ... және ... ғана дами ... әсері арқылы адам баласының белгілі бір ... ... ... ... ... ерешеліктерін, қалыптастырады. Бала
ойынында да қоғамдық, ұжымдық сипат болады.
Бұл кезеннің ... ... ... қарым-қатынас пайда
болады. Элькониннің айтуы бойынша мектеп жасына дейінгі балаларға үлкендер
әлемі идеалды форма болып табылады. Бұл кезеннің ... ... ... ... психологиясында зерттелген: А.С.Выгодский,
Д.Б.Эльконин, ... Ойын адам ... бір түрі ... да ... тән ... ... ... рөлдік ойындар бастауыш
мектеп жасындағы балалардың зейінін, есін, ойлауын, қиялын қалыптастыруда
зор маңыз атқарады. Ойын ... ... бала өз ... ... ... қандай қабілеті бар екенін байқап ... Ойын ... ... ... әрекеттерін қайталауға тырысады. Мазмұнды – ... ... ... – ой) ... ... бір ... ... талап етеді. Осындай ойындар баланың тапқырлығын, байқағыштығын,
зейінділігін арттырумен қатар, ерік, ... ... де ... ... ... ету, ... мазмұнды ойындарын қадағалау, ... бар ... ...... ... ... ... Бастауыш сынып жасындағылармен ойынды психокоррекция құралы ретінде
қолданудың ... ақыл – ой ... да әсер ... бала ойын ... ... мен іс ... ... сөздің жалпылама мағынасын қолдануды т.б. үйренеді.
Ойын жағдайына ену баланың ақыл – ой әрекетінің түрлі ... ... ... ... ... ... ... отырып, ойлаудан елестете
ойлауға бал затқа оның тиісті өз атын ... ... ойын ... ... атын ... бастап ауысады. Бұл жағдайда, таңдалынған нәрсе,
біріншіден, жобаланған зат туралы ойлаудың өзгеше бір ... ... ... осы затпен жасалынатын шынайы іс - әрекеттер тірегі ретінде
көрінеді. Сонымен ойында ой ... іс - ... ... қабілеті дами
бастайды. Ойын әсері психикалық іс - әрекеттің басқа формаларын дамыту үшін
де үлкен маңызы бар. ... қиял тек ойын ... және ... ғана дами ... ... ... адам баласының белгілі бір буыны ... ... ... ... ерекшеліктерін қалыптастырады. Бала
ойынында да қоғамдық, ұжымдық сипат ... Ойын ... - ... арқылы балаларға психотерапевтік әсер ету әдісі. Ойын ... ... ... тұйықтық, қарым-катынасқа түсе білмеу,
мінез-құлықтың бұзылуы, жағымсыз әдеттер және т.б. ... ... ... ... ... ... психологқа мына бір
сәттерді есте ұстаған жөн: ... ... үшін ... атмосфераны
қалыптастыру: балаға эмоциялық қолдау көрсету; балаға түсінікті және ... оның ... ... ... қажетті жағдайлармен қамтамасыз ету.
Ойынды түзету құралы ретінде жүзеге асыруда ... ... де ... ... ... ... ... қатынас, бала қандай болса, сол
қалпында ... және ... ... ... ... ... болмауы (ойын
үрдісін жеделдету немесе баяулату тәрізді ... ... Бала ... мән беру ... ... ашық ... ... оны түсінуге талпыну).
Ойынды түзету құралы ретінде жұмыс жүргізуде арнайы бөлме ... ... ... ... мән берген дұрыс. Бөлмеде
ойыншықтарды және басқа да материалдарды жинау үшін арнайы шкафтар болғаны
жен. ... ... ... бойына шақ болса, ол оны өзі ... ... ... алады.
Ойын терапиясында қолданылатын ойыншықтар мен ойыншық материалдарын
таңдауға ерекше назар аударған жөн. Ойыншықтарды үш топқа топтастырамыз:
1.Өмірден алынған ... ... ... ... ... бейнелейтін ойыншықтар, машинаның түрлері және т.б.
2.Агрессияға арналған ойыншықтар: солдаттар, мылтықтар, резина ... және т.б. Бұл ... ... ... ... ... Олар одан ... алады, сөйтіп біртіндеп ... ... дами ... көбінесе құм мен су қолданылады. Құм мен судың кұрылымы ... бала ... не ... ... соны ... ... жүргізетін психологқа қойылатын талаптарға ... ... Оған ... талаптар койылады: психологиядан білімінің жан-
жақты болуы (балалар ... ... беру ... психотерапия
және т.б.); зерттеу жүргізу іскерлігінің жетік болуы; балаларды ... ... ... ... ... ... ... күтпеген. оқыс
жағдайларға даяр болу; барлық болып жатқандарды ынтамен қабылдау; баланы
тани білу; баланы бағалаудан аулак ... ашық ... өз ... ... және оған мән беру.
Жекеленген жұмыс.
Жекеленген жұмыста психологтың педагогтық рөлі өте ... Ол ... ... ... ... ... және оның ... анықтайды.
Өзінің алдыдағы тәртібін осы бақылауларға сүйене жүргізеді. ... ... ... ... әр ... ... және ... мақсатына қарай қарастырылып жасалады.
Мамандарын айтуы бойынша жалпы метафралар сол және оң ми ... ... ... ... ... ... ... сол жақ жарты шар жұмыс істейді, көріністен логикалық мағына
шығарады, ал сол ... он жақ ... шар ... ... ... ... жұмыс істейтін психологтардың айтуынша түсіну вербальды
деңгейде бала ойынды қабылдамауы да мүмкін, бірақ жұмыстың ... ... бір ... яғни ... көп ... саналы деңгейде болады. Бұл
кезде тамаша факт ... Сол бір ... ойын әр ... ... әсер
етіп, әрбіреуі мол ертегідеген керектігін алып, өзіне актуалды ... ... жөн ... ... таңдауға аса көңіл бөлінеді, психологтың ертегіні
өзі ойлап шығарманы не ... ... ... болмайды. Ертегіде міндетті
түрде басты кейіпкердің жанжалдарға қатсушылар мен сәйкестігі және олардың
шындықпен сабақтастығын орнату керек.
И.В. Дубровина ... егер ... ... ... ... ... келіспейтін әдісінде негізін алса, әкесі баласына
жоғары талаптар қойса, сонда ананың баласын қорғауы ... сол ... ... ... ... «сиқырлы кеменің мүшелері, қатал капитал оның
мейірімді көмекшісі және жас юнга» болады.
Ертегінің балаға қызықты болуы үшін, ... ... ... ... ... ... тууына және таңдалуына негіз болады.
Егер ... ... ... ... ... ... ... образын түсініп, өзінің сол кейіпкермен ұқсастығын көріп,
қиын мәселеден шығу сол ертегідегі жағдаяттан жол ... ... ... уақытының бірі болып психологтың жұмысын құру,
оқушының бар өзгерістерін, яғни тыныс алуын, мимикасын пактомимикасын, оның
реакциясын зерттеуі ... ... ... көзінің қозғалысы адамның ішкі
жан дүниесін соның ішінде көзінің ... және ... ... ... ... айтылуы кезінде кідіріс жасау, интонацияны өзгерту, тексті
оқу кезінде дауыстың жоғарылануы маңызды. Егер бұл ертегіні психологтың ... ... бір ... ... ... атын ... оған ... атты
кірістіру керек.
Топтағы жұмыс.
Топтағы жұмыс әртүрлі формада іске асуы ... ... ... және ... ... Мақсаты – түсіну, әр
ертегінің жағдайының, фразасының, жаңа кейіпкердің, көрініс
конструкциясының артында ... ... ... ... айту. Бұл жағдайда әңгімелеуші балалар (жеткіншектер
немесе үлкендер тобы болады. Бүкіл ... ... ... ... ... кезекпен ертегінің кішкентай бөлігін айтады. Баяндау
бөлшектерге еркін бөлінеді, бұл алдыңғы әңгімелеуші ... ... ... ... Егер ... балалар тобына
жүргізілсе, онда жүргізуші әңгімелеуде өзі де ... ... ... Әйгілі ертегіні әңгімелеу және оған сөйлем құрау. Ертегі әңгімеленіп
болғаннан кейін топтағы ... оған ... ... және соңғы
әңгімелеуші ертегіні аяқтау керек.
4. Топпен ... ... ... ... ... айтып бастайлы.
Мысалы: кейбір патшалықта, кейбір ... ... ... ... бір ... екі ... қосады, сөйтіп ары қарай ... ... ... жақ кейіпкері және әр түрлі кейіпкерлерден тұрады.
Осы ертегі тобының қатысыушылары өздері айтытын ертегілерін ... ... ... қойылымы мектепке дейінгі және кіші мектеп жасындағы
балаларға өте қызықты.
Осы ... ... ... ... үш ... ... болады.
Бірінші кезең 2-3 сабақты алады, бұл дайындық түрінде қалады. Енді бір
жұмыс балаларды топқа біріктіріп, осы ... ... ... ... сабақта топтағы балалардың құқықтары, ережелері, уәделері
қарастырылады.
Егер топ жиналған болса, бұл жерде топ ... ... ... ... ... ... ... безендіру, сондай-ақ ертегіні
тыңдағанда және суреттегенде қосымша ... ... ... туғызады.
Балалар ертегіні тек қана ойнап, жаттығуларды орындап қана қоймау
керек. Олар өздерін басқа өмірде жүргендей сезіну ... Бала өзін ... ... ... ... да ... шығу керек.
Әр педагог, психолог, ата-аналар бала тәрбиесіне ... ... ... ... баламен жұмыс жасаған кезде өз ертегісінің ... ... ... ... ... ... Балалардың психологпен және бір-бірімен танысуы; сабақта ... ... ең ... рет ым, ... ... ... ... барысы:
Балалар кабинетке кіріп жайғасады.
Жүргізуші: Қазір біз сіздермен бірімізгі-біріміз бөгет жасамайтындай тату-
тәтті орналасамыз. Біз мына ... ... ... сөйлесіп отырғанда,
біздің айналамызда көптеген жағдайлар болып жатыр. Көрші топтағы балалар
сабаққа ... ... ... өсіп тұр, машиналар жүріп, құстар
терезенін жанында ұшып , ... ... ... ... ... ... ... қаладан самолет ұшты. Міне осының барлығы бір уақытта болды,
бірақ біз мұны естімейміз және сезінбейміз. Адам ... ... ... көріп,
естімейді. Ал қазір барлығымыз көңілімізді бір нәрсеге аударайық.
Біз күнделікті ... ... ... ... ... ... келеміз. Міне осының барлығын ... ... ... гүлі алып иіскеуге уақытымыз жоқ. Планетамыз айналып тұрады,
гүлдер өседі, күн шығады... Ал енді көзімізді ... ... қара ... ... ... жылы ... ... ілініп тұр деп көз
алдарына елестетіндер. Ол айналып тұр, онда адамдар тұрады, аңдар жүгіріп,
секіреді, көбелектер ұшып жүр. Қане енді ... ... ... ... ашыңдар, сендер таңғаларлықтай нәрсені көрдіңдер ме? ... ... міне ... бала жоқ, ... мына әдем і қыз ... дәл ... сүйкімді ұл бла жоқ. Тіпті оны қанша іздесек сендер
сияқты балаларды таппаймыз.
Мұның барлығы әр бір ... шын ... ... Міне осы ... топ ... ... деп ... жасайды.
Жүргізуші: Ал енді бірімізбен-біріміз танысайық. Барлығымыз бірімізді-
біріміз көру үшін ... ... ... қар » ойыны.
Балалар ең бірінші өздері айтқан балалардың аттарын одан соң өздерінің
есімдерін айтады. Психолог барлық ... ... ... өз ... ... Тамаша сендердің барлығыңның өздеріңнің керемет есімдерің ... Қане мен ... ... ... ... көз бар ... ... көз бар ма? Барлығыңда мұрын, барлығыңда ауыз, екі қол, қане ... А-а-а ... ... бірдей екенсіңдер ғой.
Психолог «бірдей» деген сөзге тоқталап балаларға өздерінің бірдей емес
екендігін айтуға ... ... ... «біз ... ... психолог былай деп айтады:
Қане сендердің әртүрлі екендерің? Міне аяқтарың, міне қолдарың, ... А ... ... ... ме? Жақсы сендер мені
көндірдіңдер. Ал қане қазір сендердің ... ... ... ... ... ерекшеліктерін санайды: мінездері, бет
пішіні, әдеттері, ойлары, ішкі жан дүниелері. «Ішкі жан ... сөзі ... жан ... деген не? Сыртқы орта барлығымызға белгілі, олар: ... күн. Ал ішкі ше? ... ... ішкі жан ... де ... ... ... бұл басса көңіл күйіміз бұзылып, жаңбыр жауса көзімізден жас
ағады, ал егер күн ... ... ... ән шырқаймыз.Біздің көңіл
күйіміз қандай болса барлығы ... ... ... болсақ
аузымыз шүршиіп, балалар доппен, қыздар қуыршақтарын да ойнамайды. Қане
айтыңдаршы көңілсіз адам ... ... Басы ... ... ... аузы
шүршиіп кетеді. Ал енді көңілді адам қандай болады? Қане ... ... ... ... ... па? Ал шаршаған адамның түрі
қандай? Уф қолымыз ауыр ... ... ... ... біз не ... Біз оны қалай жасадық? Дұрыс айтасың. Адамның ішкі ... ... ... ... ... ... көмегімен. Қане барлығымыз
қолымызды атынан былғайық... Осыдан кейін ... ... ... Бұл ... ... Қане ... мимикамен көзіміз жұмылып
ұйқымыз келіп тұрғанын көрсетейік.Және біздің ... бар, ... ... ... ... менің тұрғым келмейді» міне осылардың
барлығы – ым, мимика, интонация бірігіп жүмыс ... ... ... ... ... барлығымыздың екі қолымыз, екі көзіміз, бір
танауымыз, екі аяғымыз болса да.
Біз өзіміздің кім екндігімізді, ... ... ... ешкімге
ұқсамайтынымызды үйде: таңертен енді-енді көзімізді ашқанда, тіпті ... –ақ ... ... Өзімізді көріп- біз ... біз ... ой ... ... ой ... ... ... Сендер айнадан
өздеріңді көріп, өздерің онда не көргендеріңді , сендерге ненің ұнағанын,
ненің ұнамағанын ... ... ... ... Ал ... сабағымыз
осымен аяқталды. Сау болыңдар.
№2 Сабақ
Түсінудің сиқырлы ... ... ... ... ... ... ой өрісі
дамыған, шығармашылық қабілеті, сенімділігі жоғары адам етіп тәрбиелеу.
«Ертегілердің үйшігі» ойыны он екі суреттен ... ... ... да ... ... ... балаларға мәлім ертегілер мысалы: «Үш
торай», «Бауырсақ», ... мен аю», ... ... және ... ... басы ... құрылымы әдейілеп әртүрлі жоспармен
бірін-бірі толықтыратын басты кейіпкерлердің рөлдері ... ... және ... ... қызу күй ... ... түрде
бейнеленген. Мысалы: « Ертегілердің үйшігі » ойыны ол Беттің екі жағына екі
суреттен ... . иә ... ... дейінгі балаларға мәлім ертегілер мысалы
:« Үш торай »,« Қызыл телпек »,« Бауырсақ »,« мен аю ... »,« ... ... және ... », және ... ... Ертегінің құрылымы әдейілеп
әртүрлі жоспармен бірін - бірі ... ... ... ... . ... . Мысалы Батырлар суреттерде және қосымша беттерде
қызу күй жағдайлары екі - үш түрде бейнеленген . Мысалы: ... ... ... ... ... ... ... батырлардың орнында тесік бар. ( Дөңгелек ,төртбұрыш
немесе үшбұрышты). Бұл тесіктің орнына ... ... ... ... Мысалы: « үш торай » ертегісіне түсуі мүмкін, ал бауырсақ – «
қоян үйшігіні» ... ... ... ескі сюжетке қарама –қайшы
лезде ертегіге «бөтен» батыр салынады. Бұл жағдайда бала «дұрыссыздықты»
көріп, ... ... ... ... ... позициясын көрсетуге
мүмкіндік жасайды.
Әке-шешелерге арналған көмекші тапсырмалардың 30 түр ... ... ... мен ... ... басқа да екі
көмекші құрал бар. Олардың біреуінде 45 ойындық ... бар. Олар ... ... үлкен және даярлық топтарға бөлінеді. Ал басқа көмекші
құралда 110 ойындық тапсырма фукционалдық ... ... 4 ... ... ... ... ... функцияларына арналған.
«Ертегілер үйшігіндегі» барлық ойындық тапсырмаларды ересектер балаға
айқын шығармашылық түрде ... ... ... ... ... бұл ... ... бала бақшада, мектепте немесе үйде өз ... ... ... ... ойындық тапсырмаларда көмекші құралдарға
«балаға қалай көмек ... ... ... сияқты кепілдеме өткізіледі. Әрбір
ойындық тапсырмада өзінің ... ... ... ... Дәл осылай сіз
« ертегілер үйшігі» ойынын бірнеше жыл бойы ... ... ... ... ... балаға белгілі ойын түрін өзгертіп ойындық ... ... ... барлық берік психикалық процестерің
дамыта отырып, баланы ой өрісі дамыған, шығармашылық ... ... ... тәрбиелей аламыз.
«Ертегілер үйшінің» арқасында балада мыналар дамиды: -ойлау әр түрлі
түрлері ( жүйелік , ... , - ( көп ... ), ... , ... ... ... сфера, бала сенімділігі
Жинақтағы ойынның ... екі ... ... Олар: дидактикалық, шығармашылық және психологиялық.
Ойынның дидактикалық мүмкіншіліктері.
Мұғалім «Ертегілер ... оқу ... ... ... арналған көмекші құралда, ұстаздардың және ... ... ... бағытталған ойындық ... ... ... жаңа ... ... ... ... онда біз басқа ертегіге
түскен батырымыз туралы қызықты, күшті әсер бере аламыз. Бұл жаңа ... және ... ... ... ертегіні жазуға мүмкіндік туғызады.
Мынау күрделі және - әзірше бір ... ... ... ... тек ... ... ... әрекетті қолдайтын, үлкендермен болу
керек.
Үлкендердің негізгі мақсаты- шешім қабылдау үшін қызу ... ... ... ... ... ... ... жасай алмадым деп
қорықпаулары үшін.
Дәл осындай жағдайды өткізу маңызды: дидактикалық тапсырманың ... ... ... ... ... мен ... тесікке сай, батыры
өз ертегісінде болады. Және де ... ... да бар. Онда ... ... жоқ. ... тек ... ... бар, әрбір автор. Ересек
және балалар қалай орындағылары келеді өз еріктерінде. Бірінші ... ... ... өз ... ... ... алатындықтарын
сезінеді, олар жасалған жаңа ... ... жаңа ... және
шығармашылықта автормен барлығы болады.
Балаллар өмірге ... ... ... ... тәрбиешінің
қамқорында болады. Сондықтан оларға шығармашылық армандарын жүзеге асыруға
мүмкіндік беру ... ... ... бұл жерде бұл уақытта, бұл жағдайда
шығармашылық ойын «Ертегілер үйшігімен» өзінің шегінен ... ... ... ... таныс ертегінің батырлары «Ертегі үйшігі » ... ... ... ... ... ... өмір ... недеген керемет- ол қайсібір тесіктерден карточкаларда ... ... ... ... ... біз ... ... психологиялық түзету әдісі
ретінде қарастырдық. Себебі ойын терапиясын практикалық ... ... ... ... ... ретінде қолданатындығын
анықтадық. Қазіргі әлеуметтік жағдай жеткіншек ұрпақ тәрбиесіне ... ... ... ... ... шығарады. Әсіресе, баланың
әлеуметтік бейімделуі, ересектермен, өз қатарластарымен қарым – ... ... ... психологиялық теория мен практика үшін аса
мәнді. Осы тұрғыда зерттеу тақырыбының ... ... ... ... жас ... ... ... дамуы, осыған
қатысты оқыту – тәрбиелеу жолдары, мінез – құлық, жүріс – ... ... ... ... ... ... әдіс – ... құнды еңбектер баршылық екендігіне зерттеу барысында көз
жеткіздік.
Зерттеу барысында А.Ф.Копьев, ... т.б. ... ... сүйендік. Психотерапиялық жұмыстардың мақсаттары
мен қолданылу аясы анықталып, психологиялық талдаулар жасалып, ойнды түзету
құралы ... ... ... ашып көрсетілді. Диагностикалық-
зерттеулер барысында баланың ... ... ... ... ... ... ойын арқылы түзету-дамытуға байланысты жұмыс
түрлері ұсынылды.
Ойын-халық мәдениетінің құндылығы ретінде де аз зерттелінген жоқ
(Измаилов А.Э, ... А және ... адам ... қарым-қатынас жасау ең алғашқы қажеттіліктердің
бірі екендігі ... ... Л.И, ... А.В, ... М.И,
Любминская А.А, Шерьязданова Қ.Т және басқалары) онда қарым-қатынас ... ... оны ... ... ... ... ... мектеп жасына дейінгі балалардың ойын әрекетін жағдайға ... ... ... ... ... қажет екендігі белгілі.
Артемова Л.В, Кушина В.Ф, Иваннова Р.А, Тетлицкая И.Б, Щербакова Е.И,
зерттеулерінде ойын ... ... ... ... ... байланыста) қатысты дағды мен икемділікті жетілдіруді балалардың өз
қатарластарымен және ересектермен қарым-қатынасты ... ... ... деп ... шақ ... ... Мәдениетте балалық шақтың мәні көп
болған сайын, соғұрлым ойын да ... үшін ... ... ... ... ... мәдениеттерде кездеседі. Балалықты танудың оған әсер етудің
және балалық шаққа енудің бірден-бір әдісі ол ... ойын ... әсер ету ... ... ғана дами ... ... оны Анна Фрейд II-ші дүние жүзінің соғыс кезінде Лондонды бомбылаған
кезде бастарымен өткерген балалармен жұмыс істеуде ... Егер ... ... ... ... алса, онда ол қорқыныштан арылады және
оның басынан кешкені психологиялық жарақатқа айналмайды.
Ойын арқылы әсер етудің ... ... ірі ... 30-шы жылдары
Дэвид Левидің жұмысында алдын-ала құрылған ... мен әсер ... бір ... ... жағдайды басынан өткізген балалармен
жұмыс ... ... әсер ету ... ... ... Леви ойын балаларға әсер
ету мүмкіндігін береді деп сендіруге ықпал жасады.
Джесеп Тафт пен Фредерики Аленнің ... қою, ... деп ... ... ... ... әсер ... үшінші маңызды
бағыты болып табылады.
Ойын әсерінің төртінші ірі ... ... ... ... ... ойынның принципін жақсы қолданады. (мысалы индивидтің ... ... ... ... ... алу ... ... нәтижесі ойын, ертегі терапиясының
эмоционалдық күйді емдеуге ықпалы бар екендігін айқындап көрсете білді.
Пайдаланған әдебиеттер ... ... К.А ... и ... ... ... ... и исследования реальной личности): Избранные
психологические труды.- М: ... ... ... ... ... –Славская К.А Деятельность и психология личности М., 1980
3. Адлер А. Индувидуальная психология // История ... ... М., ... ... Ж. ... (оқу ... ... Ташкент, 1926
5. Алдамұратов Ж Жан жүйесі және өнер таңдау Мәскеу 1926
6. Алдамұратов Ә Қызықты психология Алматы, «Қазақ университеті»1992
7. ... Н.А ... Н.А. ... А.Л Психодиогностика специальных
способностей социальных работников // Социальная работа / Под ред. И.А
Зимней М., 1977
8. Аминов н.А Некоторые теорические аспекты ... ... ... // ... и ... Под ред. П. Гусевой М, 1994 Гл 5...
9. 9.Ананев. Б.Г О пробламах современного человекознание М 1977
10. Ананьев б.Г и др ... ... ... у детей М 1977
11. Альтон Г.С ... И тут ... ... М Дет. Лит 1984- 126 ... ... В.Г и др ... ... ... Встреча с чудом.
Наставники. Достойная цель
13. Бунеев Р.Н., Бунеева Е.В. ... ... в ... мир: Кн. ... во 2 кл. ... Пособие для уч-ся: В 2 ч.- М.: С-инфо; Баллас,
1997.-Ч.1.-224С
14. Бунеев Р.Н., ... Е.В. ... ... в ... мир: Кн. ... во 2 кл. ... Пособие для уч-ся: В 2 ч.- М.: С-инфо; Баллас,
1997.-Ч.2.-160С
15. Бунеев Р.Н., Бунеева Е.В.Пронина О.В Моя любимая азбука: ... ... М.: ... Баллас, 1996.-Ч.1.-192 с
16. Бухволов В.А Биологические задачи и проблемы: ... для ... ... изд., ... И доп.- ... ... Бернс Р.В. Развитие Я- коцепции и воспитание.- М.,1986.
18. Божович Л.И Этапы формирования личности в ... М., ... ... Л.И ... ... ... – М.: 1995
20. Божевич Л.И Личность и ее формирование в детском возросте. М., 1968
21. Безруких М.М Ершова С.П ... М.Г Как ... ... к школе и
по какой программе учиться. М ., ... ... Е.А., ... Г.А Чтение без принуждений М., 1993
23. Васелюк Ф.Е Психология переживания.- М: МГУ, ... ... В.В ... ... М., ... ... Г.А ... деятельность.- М.,1983
Қосымшалар
53
І. Ойын-сауық, тұрмыс-салт ойындары
«Көрші ойыны»
Көрші ойынын үлкен бөлмеде, көгалды таза ауада өткізуге ... саны ... 30-ға ... ... ... ... дөңгеленіп,
екі-екіден шеңбер құрып отырады. Тағы бір адам ... ... жұп ... ойыншылардың бір жұбына «Көршіңмен татусың ... ... ... ... жұптың біреуі «Көршіммен аразбын» десе, онда сұрақ қоюшы
адам оның қасындағы көрішісін орнынан тұрғызып, оның ... өзі ... ... адам ортаға шығып, басқа бір жұптан ілгерідегідей «Көршіңмен
татусың ба?» деп сұрап, ойынды соза ... егер ... ... ... деп, ... жұп ... ... жібергісі келмесе, онда сұрақ қоюшы адам оны жазалайды. Ол ... би ... ... ... ... ... ... береді. Осылай
етіп, ол көршісін альш қалады. Егер ойыншы бұл тапсырманы орындай алмаса,
өз орнын сұрақ ... ... ... де, өзі ... ... ... кірісіп
ойынды қайта бастайды. Сөйтіп, ойын осылайша созыла береді.
Кім шертті?»
«Кім ... ... ... ... көгалды жерде отырып ойнауға өте
қолайлы. Ойыншылар екі бөлініп отырьш болғаннан кейін, әр топ ... ... ... ... өз ... ойыншыларына барьш құлағына сыбырлап, жеке-
жеке жасырын ат қояды: (Мысалы, Марат, Болат, Асқар, Серік деген сияқты).
Жасырын аттарды айтып ... ... ... өз ... ... отырады.
Бір топтың ойыншылары екінші топтың ойыншыларының атын білмеуге ... ... ... ... ... ... бірінші топтың бастығы
екінші топқа келіп: «Сіздерден бір «жүйрік» ... ... — деп ... топтың бастығы «Таңдағаныңызды алыңыз»,— дейді. Әлгі таңдаушы
ойнаушылардың ішінен көңіліне ұнағанының көзін екі ... ... ... ... ойнаушылардың бірінің жасырын атын атап шақырады. Ол қай жерден
жүріп жеткенін білдірмей, ептеп басып келіп, көзі ... ... ... ... кетеді. Мұны сездірмес үшін ойыншының көзін қолымен басып
тұрған басқарушы шертуші адам отыра бергенде: «Сілкін» деп өз тобына ... Осы ... ... ... ... да үстін қағынып, сілкініп,
жайласып отырады.
Мұнан соң ... ... ... ... ... да: «Кәне, кім
шертті?»— деп сұрайды. Жаңағы өзін шерткен адамды ол табуға ... ... атын ... ... ... ол ... адамды өз тобына қосып
алады. Ал кімнің шерткенін таба алмаса, онда өзі ол айтқан «жүйрік» ... ... кете ... Енді ... ... бастаушысы, екінші топқа
барып, жаңағы сөзді айтып, біреудің көзін басады, өз тобы ... ... ... атап ... Ойын ... ... ... бойынша
жүріп отырады.
Сөйтіп, ақыры екі топ бірін-бірі ұтып алады. Мұнан кейін ойын ... ... кей ... «Тобық», ал кей жерлерде «Есімде» деп атайды. ... ... ... ... бір арнаға келіп құяды. Ойынның мақсаты:
есте мықтап ұстау, ... ... жол ... Мұны ... адамдар ойнайды, олар өзара уәделесіп бәс тігіседі. ... ... ... ... ... ... ... ал мерзімі ұзақ болса,
қалтаға салып жүруге де болады.
Жақсылап, тазалап мұжылған қойдың тобығын бір ... ... ... «Бұл ... ... уақытта жолыға қалса, бірінші ойыншы:
Есімде»— деп ... ... ... ... ... Ал екінші ойыншы
тобықты көрсетуге тиіс, егер тобықты көрсете алмаса, онда ... ... ... адам тиісті жүлде алады.
Тобық ойыны, сонымен қатар, өте сақ болуды керек етеді. ... ... қай ... ... ... сақтаған жақ оны бәс тігіскен кісіге
көрсетуі қажет. Ешқайсысы жаңылмаса, ... әрі сақ ... ... ... ... ... жаңылдырып, қапыда калдырғанша ойын
тоқталмайды.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Массаж түрлері13 бет
Сырқаттарды тамақтандыру6 бет
Іс-әрекет түрлерінің бала психикасына әсері8 бет
Ішімдіктің оқушылар ағзасы мен психикасына әсері10 бет
Ішімдіктің оқушылар ағзасы мен психикасына әсері жайлы7 бет
Ата-аналарға ойын терапиясының маңыздылығын қалай түсіндіру қажет4 бет
Агрессия мәселесіндегі жеткіншектің мінез-құлық ауытқушылығы, яғни девианттық мінез-құлықтың пайда болуы.7 бет
Ата-аналарды құқығынан айырудың негіздері мен тәртібі8 бет
Балалар бағдарламасы қандай болуы керек?5 бет
Геронтология мәселелері жайлы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь