Тасымалдаудың шарттық мiндеттемелерi және оларды құқықтық реттеу


Мазмұны

Кіріспе . . .

Бөлім 1. Тасымалдаудың шарттық мiндеттемелерi және оларды құқықтық реттеу. Тасымалдау шарты туралы жалпы ережелер . . .

  1. Тараптардың құқықтары мен мiндеттерi . . .
  2. Жолаушылар мен теңдеме жүктi тасымалдау шарты және тасымалдау шартының басқа да түрлерi . . .
  3. Тасымалдау шарттары бойынша жауапкершiлiк . . .
  4. Көлiк экспедициясы шарты . . .

2. Шарттың жалпы ережелері . . .

  1. Шарт туралы жалпы ұғым . . . . . .

2. 2 Шарттың мазмұны, формасы және түрлері… . . . … . . . … . . .

  1. Шарт жасасу, өзгерту және оны бұзу………. . … . . . . . ……… . . .

2. 4. Шарттың орындалуын қамтамасыз ету ұғымы . . . … . . . …… . . .

  1. Шарттың орындалуын қамтамасыз ету әдістері . . . …… . . . ………

3. Азаматтық-құқықтық жауапкершіліктің шарты және негіздері.

3. 1 Құқыққа қарсы мінез . . .

3. 2 Себепті байланыс . . .

3. 3 Кінә . . .

3. 4 Зиян . . .

Қорытынды . . .

Қолданылған әдебиеттер тізімі . . .

Кіріспе

Тасымалдауды ұйымдастыру мен жүзеге асыру және оны басқа тұрғыдан да қамтамасыз етумен байланысты шарттық мiндеттемелер Қазақстан Республикасының, сондай-ақ басқа да мемлекеттердiң шарттық құқығының жеке бiр саласын құрайды.

Әрекет етушi заңнамамен көлiк шарттарының төмендегiдей түрлерi белгiленген: а) жүктi тасымалдау шарты; б) жолаушыны (және қол жүгiн) тасымалдау шарты; в) кеме жалдау (чартер) шарты; г) тасымалдауды ұйымдастыру туралы шарттар; д) көлiк ұйымдары арасындағы шарттар; е) жалпы пайдаланыстағы көлiкпен тасымалдау шарты; ж) көлiк экспедициясы шарты. Сонымен қатар, аталған шарттардың кейбiреулерi тасымалдау қандай көлiкпен жүзеге асырылатынына қарай түрленетiнiн ескерсек, онда көлiк шарттарының құрылымы өте үлкен болып көрiнедi.

Жүктердi, жолаушы мен теңдеме жүктi тасымалдау шартының негiзiнде жүзеге асырылады.

Тасымалдау шарты бойынша тасымалдаушы жүктi немесе жолаушыны (теңдеме жүктi) белгiленген мекенге жеткiзуге мiндеттенедi, ал жүк жөнелтушi немесе шартта көзделген басқа да тұлға, жолаушы көрсетiлген көлiк қызметi үшiн ақы төлеуге мiндеттенедi. Тасымалдау шарты аталған мiндеттемелердiң iшiнде аралық болып табылады. Оның мазмұнын, сондай-ақ басқа да негiзгi көлiк шарттарының мазмұнын кейiнiрек қарастырамыз.

Жоғарыда айтып өткенiмiздей, бұл мiндеттемелердiң ерекшелiктерi өздерi туындайтын салалармен байланысты. Сол себептi заңнамада көлiк түсiнiгi арнайы бөлiп қарастырылады, және қайсыбiр көлiк соларға сай болуға тиiс көптеген арнайы талаптар бар.

Көлiк түрлерi. Объективтi сипаттағы себептер бойынша бөлiнуi қажет болатын, көлiктiң бiрнеше түрi бар, олардың ерекшелiктерi мен қолданылу аясы пайдалану ерекшелiктерiне себеп болады және олардың қайсыбiрiмен тасымалдауға бекiтiлетiн шарттардың мазмұнына елеулi түрде ықпал етедi.

Қазақстан Республикасының көлiгi - бұл оның аумағында тiркелген темiржол, автомобиль, теңiз, iшкi су, әуе, қалалық электрлiк көлiктер. Оның бiр түрiне магистральды құбыр көлiгi де Көлiктiң аталған түрлерi Қазақстан Республикасының көлiк жатқызылады. жүйесiн құрайды.

Құқықтық реттеудiң қайнар көздерi. Тасымалдау мен өзге де көлiк шарттарының жалпы ережелерi тiкелей Қазақстан Республикасы Азаматтық кодексiмен анықталады, онда оларға 14 пен 35-тараулар (688-714-баптар) арналған. Алайда басқа да заңдық және нормативтiк актiлердiң маңызы аса зор. Бұл тасымалдауды жүзеге асыру процесiнде көлiк қатынастарының барлық қатысушылары үшiн мiндеттi болып табылатын қауiпсiздiк бойынша және басқа да технологиялық сипаттары көп мөлшердегi арнайы талаптардың сақталуға тиiстiгiмен байланысты. Бiрақ, қазiргi таңда көлiк кәсiпорындарының шаруашылық қызметiне, яғни олардың шарттық тәжiрибесiне де, мемлекеттiң араласпау торабы нақты бекiтiлген. Көлiк қызметiн мемлекеттiк реттеудiң шек-терi арнайы көлiк заңнамасында көрсетiлген.

Тасымалдаушылар қызметтерiн тұтынатындар үшiн тасымалдаудың бiрыңғай параметрлерiн қамтамасыз ету де (негiзiнен) аса зор маңызға ие. Осы саладағы құқықтық реттеудi бiр iзге келтiру үшiн 21 қыркүйек 1994 жылы “Қазақстан Республикасындағы көлiк туралы” Заң қабылданды. Онда Қазақстан Республикасындағы көлiк қызметiмен байланысты жария сипаттағы қатынастарды реттейтiн нормалармен қатар тiкелей азаматтық-құқықтық қатынастарды реттейтiн нормалар (жалпы сипаттағы) да бар. Жария және жеке нормаларды орналастыру - басқа да көлiк-құқықтық актiлердiң ерекшелiк белгiсi. Бiрақ, бұл мұндай жағдайда қандай да бiр әкiмшiлiк-құқықтық “дақтары” бар шарт туралы айту қажет екенiн бiлдiрмейдi, алайда оларды мүлдем ескермеуге де болмайды.

Көлiктiң кейбiр түрлерiнiң қызмет ету аясы табиғи монополияларға жатқызылған, сондықтан олардың қызметiне 9 шiлде 1998 жылғы Қазақстан Республикасының “Табиғи монополиялар туралы” Заңы да қолданылады.

Қазiргi таңда тасымалдаудың жекелеген түрлерiн реттейтiн заңдар қабылданып әрекет етуде. Оларға мыналар жатады: 1) 8 жел-тоқсан 2001 жылғы Қазақстан Республикасының “Темiр жол көлiгi туралы” Заңы; 2) желтоқсан 2001 жылғы Қазақстан Республикасының “Азаматтық авиацияны мемлекеттiк реттеу туралы” Заңы; 3) 17 қаңтар 2002 жылғы Қазақстан Республикасының “Сауда мақсатында теңiзде жүзу туралы” Заңы. Заңды тұлғалар мен азаматтардың тұрғындар үшiн жүк тасымалдаулармен айналысатын қызметiне Қазақстан Республикасының Баға және антимонопольды саясат жөнiндегi мемлекеттiк комитетiнiң 20 қыркүйек 1996 жылғы №9/7 қаулысымен бекiтiлген Қазақстан Республикасында тұрғындарға тұрмыстық қызмет көрсету ережелерi қолданылады. Сонымен қатар 15 қазанда КСРО министрлер кеңесiмен бекiтiлген КСРО-ның iшкi су көлiгiнiң жарғысы (IСКЖ) да маңызды болып табылады. 18 маусым 1970 жылы Қаз ССР Министрлер Кеңесiнiң қаулысымен бекiтiлген Қаз ССР-дiң автомобиль көлiгiнiң жарғысы (АКЖ) да қолданылады. Заңнаманың соңғы аталған екi актiсi Қазақстан Республикасының аумағында, Азаматтық кодекстiң 3-бабының 2-тармағында көзделген ережелердi ескере отырып, әрекет етедi. 1 Қазақстан Республикасының аумағы арқылы темiржол, әуе, автомобиль, теңiз және iшкi су көлiктерiмен мемлекетаралық байланыстар үшiн ашық жолдар, трассалар мен су жолдары бойынша жүктер мен жолаушылардың транзиттiк тасымалы жүзеге асырылуы мүмкiн. Олар Республиканың заңнамасына, сондай-ақ Қазақстан Республикасының халықаралық келiсiмдерi мен шарттарына сәйкес жүзеге асырылады

Тақырыптың маңыздылығы. Азаматтық құқықтық қатынасқа түсушілер арасында белгілі бір шартты міндеттемелік қатынастар арасында құқықтық жағдайы болды, бұл қатынасты реттеуге шарттық құқық қолданылады. Шарттық құқықпен нақты тұлғалар арасындағы құқықтық қатынасты реттейтін яғни бір тұлға басқа тұлғадан белгілі бір әрекетті жасауға талап етуге, ал екінші тұлға мұнда қойылатын талапты орындауға міндетті мәнін белгілейтін құқық саласы екенін көрсетеді.

Жұмыстың негізгі мақсаты. Тасымалдау шарттың орындалуын қамтамасыз етудің ерекшелігі, сонымен қатар қандай да болмасын қатынастардың (нақты шартты орындамағаны үшін жауаптылық) бұзылуының алдын алу және реттеу болып табылады.

Диплом жұмысының объектісі. Азаматтық құқықтағы тасымалдау шарттың орындалуын қамтамасыз ету болып табылады. Диплом жұмысының пәні тасымалдау шарттың орындалуын қамтамасыз ету және оның негізгі әдістері арқылы көрінеді.

Жұмыста автор Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес шарттың орындалуын қамтамасыз етудің құқықтық және теориялық мәселелеріне талдау жасау арқылы маңызды мән-жайларын ашып көрсеткен. Сонымен қатар шарттың орындалуын қамтамасыз ету еліміздің экономикасына тиімді болып отырғанына терең түсінік берілген. Шарттың орындалуын қамтамасыз етуді жүзеге асыруға талдау берілген. Жұмыс барысында айтылған ойларды тәжірибеде қолдануға болады.

Жұмыстың міндеттері. Шарт заң талаптары және шарт талаптарына сәйкес ал мұндай талаптар шартта болмаған жағдайда-іскерлік қызмет өрісіндегі әдеттегі құқықтар ғана немесе басқа талаптарға сәйкес түрде орындалуы тиіс.

Шарт бойынша талаптарды орындауды қамтамасыз етуде борышқордың, мүлкіне әсер етудің қосымша шарасы қолданылады, осы арқылы оның өз міндеттемелерін орындауына ықпал етіледі.

Тараптар арасында пайда болған шарттар немесе заңға негізделген міндеттемелер, шарт немесе заң, талаптарына сәйкес болмаған жағдайда, іскерлік қызмет өрісіндегі әдеттегі құқықтарға және Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексіне негізделеді.

Осы жұмыста әрекет eтyшi заңға талдау жасау әдісі арқылы міндеттемелерді орындауды қамтамасыз етудің азаматтық-құқықтық, әдістеріне зерттеу жүргізуге, оны ресми түрде түсіндіруге және кәсби тұрғыда әдістеме жасауға талпыныс жасалады.

Бөлім 1. Тасымалдаудың шарттық мiндеттемелерi және оларды құқықтық реттеу. Тасымалдау шарты туралы жалпы ережелер

  1. Тараптардың құқықтары мен мiндеттерi
  2. Жолаушылар мен теңдеме жүктi тасымалдау шарты және тасымалдау шартының басқа да түрлерi
  3. Тасымалдау шарттары бойынша жауапкершiлiк
  4. Көлiк экспедициясы шарты

Көлiк экспедициясы шарты өз алдына жеке және тек қана көлiктiк көмекшi шарт болып табылады. Осыдан оның латын сөзiнен туындайтын - expeditio - жөнелту1 деген атауы шығады. Әрекет етушi Азаматтық кодексте көлiк экспедициясы шартының аталған рөлi ескерiлген және оны реттеуге жеке 15 тарау арналған (708-714-баптар) .

Көлiк экспедициясы шарты тасымалдау қатынастарының ерекше аясындағы делдалдық қызмет арқылы қамтамасыз етпеу. Сондықтан көлiк заңнамасы нормаларын ескермей тараптардың құқықтары мен мiндеттерiнiң мазмұнын толық көлемде анықтау мүмкiн емес.

Бұл шарт мәнiсi жағынан өтелмелi қызмет көрсету туралы шарт болып табылады. Оның пәнi болып табылатын қызметтер көлiк экспедициясы шартының мазмұнды бөлiмiнде нақты анықталады. Көлiк экспедициясы қызметтерiн көрсетудiң құ-қықтық нысаны тапсырыс шартының не комиссия шартының элементтерiн пайдалану арқылы белгiленуi мүмкiн.

Қазiргi жағдайларда көлiк экспедиторларының қызметтерiн кез келген субъектiлер, соның iшiнде кәсiпкерлiк қызмет үшiн көзделмеген жүктердi немесе теңдеме жүктi тасымалдаудың бiр жолғы шарттарын бекiтетiн тұлғалар да пайдалануы мүмкiн. Ол шаруашылық жүргiзудiң социалистiк жүйесi жағдайларында жоспарлы экономиканың ажырамас “бұрандасы” есептелетiн және бекiтiлетiн тасымалдау шарттарын қатаң байланыстыратын. Сонымен қатар бұл шарттың құқықтық табиғаты азаматтық-құқықтық заңнамада тиiстi түрде ескерiлмеген болатын. Соның салдарынан экспедиция тасымалдау шартына құқықтар мен мiндеттердiң бiр “толықтырушысы” ретiнде бағалануы мүмкiн едi.

Көлiк экспедициясы шарты қайсыбiр тұлғаның атына жө-нелтiлетiн немесе келiп жатқан жүктердiң саны едәуiр мөлшерге жеткенде және тасымалдауды рәсiмдеумен байланысты опера-цияларды өз бетiнше орындау жүк жөнелтушi (жүк алушы) үшiн қиындық келтiретiн және экономикалық тұрғыдан ақталмайтын бола бастағанда ең қолайлы деп есептеледi. 2

Көлiк экспедициясы туралы нормалар мамандандырылған делдал-экспедитор клиент үшiн орындауға мiндеттенетiн әрекет-тердiң сипаты мен көлемiн кеңiнен түрлендiруге мүмкiндiк беретiндiгiн байқаған жөн. Көлiк экспедициясы шарты оны (клиенттi) тасымалдаушымен және сонымен байланысты мәсе-лелерге тiкелей қатынасу қажеттiлiгiнен толығымен босата алады.

Көлiк экспедициясы шарты бойынша бiр тарап (экспедиттер) сыйақы үшiн басқа тараптың (клиенттiң жүк жөнелтушiнiң немесе алушының) есебiнен жүктi тасымалдауға байланысты экспедиция шартында белгiленген қызмет көрсетулердi орындауға немесе орын-дауды ұйымдастыруға, оның iшiнде клиенттiң атынан немесе өз атынан жүктi тасымалдау шартын (шарттарын) жасауға мiндеттенедi.

Көлiк экспедициясы шартының нысаны. Бұл шарт жазбаша нысанда бекiтiлуге тиiс. Заңнамада көлiк экспедициясы шартын-да, құжаттағыдай болуға тиiс, мiндеттi реквизиттерге талаптар қою көзделмеген. Талап етiлетiн жазбаша нысанды сақтамау сал-дары да арнайы көрсетiлмеген. Осыдан көлiктiк-экспедицялық қызмет көрсетуге, кейбiр жағдайларда, жазбаша шарттар бекi-тiлмеуi де мүмкiн деген қорытынды жасауға болады. Бұл ҚР АК-ң 709-бабының 2-тармағына сәйкес жүк жөнелтушi (алушы) қажет болған жағдайларда экспедиторға сенiмхат берумен байланысты. Содан белгiлi бiр субъектiлер арасында шарттық қатынастардың болу фактiсi туындайды, бiрақ, әрине, сенiмхат толығымен шарттың жазбаша мәтiнiн алмастыра алмайды. Екiншi жағынан алғанда тәжiрибеде көлiктiк-экспедициялық ұйымдардың өзi тараптардың құқықтары мен мiндеттерiн нақты реттеуге мүдделi болады. Бұл олардың кәсiпкерлiк қызметтiң субъектiсi ретiндегi iскерлiк атағын нығайтуға мүмкiндiк туғы-зады. Осыған сүйене отырып, кейбiр жағдайларда көлiк экспе-дициясы шартын қосылу шарты сияқты, жазбаша нысанда бекi-туге белгiлi бiр алғы шарттар бар екендiгiн атап өтуге болады.

Көлiк экспедициясы шарты - консенсуалды, екi жақты және ақылы шарт. Көлiк экспедициясы шартының субъектiлерi (қатысушылары) болып бiр жағынан - экспедитор және екiншi жағынан - клиент табылады. Орын алып отырған шарттық қатынастар еркiндiгi заңды және жеке тұлғаларға шарттың екi тарабынан да көрiнуге мүмкiндiк бередi. Бiрақ клиенттер үшiн көлiк экспедициясы қатынастарына iс жүзiнде қатысу мүмкiндiгi оларда қайсыбiр тасымалдау шартын бекiтуге құзыреттiлiктiң болуына тәуелдi болады. Ол кейбiр жағдайларда болмауы мүмкiн.

Мысалы, тауарларды алмастыруға (меншiк құқығын беру, мүлiкке деген басқа да құқықтарда беру) бағытталған сатып алу-сату немесе өзге шарттың шарттарымен борышқор (сатушы, лизинг берушi және т. б. ), тауардың қымбаттауына алып келуi мүмкiн көлiк экспедициясының қызметтерiнсiз, тасымалдауды пайдаланумен жүктi жеткiзуге тиiс екендiгi көзделуi мүмкiн. Егер мұндай жағдайларда борышқор көлiк экспедициясы шартын бекiтiп қойса, онда ол шарт бойынша өзiнiң бастапқы контра-гентi алдында құқық бұзушы ретiнде танылады.

Көлiк экспедициясы шарты бойынша тұлғаның клиент болу мүмкiндiгiн (қабiлеттiлiгiн) шектеудiң басқа бiр ықтимал жолы оның азаматтық құқықтық қатынастардың субъектiсi ретiндегi ерекше жағдайына негiзделетiн болады. Мысалы бұл жерге көлiк экспедициясының қызметтерiн пайдалану мүмкiндiгiнiнң тасы-малдау шарттарын бекiтуге белгiлi бiр сметалық қаражаттар бөлiну мүмкiн болатын мемлекеттiк мекемелер туралы сөз болып отыр. Көлiк экспедициясы шартын клиент ретiнде бекiтуге басқа да объективтi жағдайлардың кедергi келтiруi мүмкiн екендiгi жоққа шығарылмайды.

Шартқа экспедиторлар ретiнде қатысу туралы айтқанда, бiз оларға кәсiпкерлiк қызмет субъектiлерiнiң қатысатындығын есте ұстаймыз. Қазақстан Республикасының қызметтердi жүзеге асырған кезде тасымалдаушы лицензия алуға мiндеттi. Аталған заңда көлiктiк экспедициялық қызметтi лицензиялау туралы нақты тұжырымның жеткiлiксiз екендiгi туралы айта кеткен жөн. Өйткенi ол тек тасымалдаушылармен ғана емес, сонымен қатар басқа да мамандандырылған субъектiлермен жүзеге асырылуы мүмкiн емес пе. Аталған кемшiлiктi жою үшiн көлiктiк экспе-дициялық қызметтi лицензиялау туралы жекелеген ережелердi жасап шығарып заңнамаға енгiзу қажет деп ойлаймыз. Заң шығарушының қазiргi ұстанымы тасымалдау қатынастары мен көлiктiк-экспедициялық қатынастардың өзара тығыз байла-ныстылығын тағы да бiр рет айқын көрсететiнi сөзсiз. Заңнамада тек қана тасымалдаушымен қатар экспедитордың да көлiк қатынастарының бiр қатысушысы болып табылатындығын көр-сеткен жөн.

Экспедитор қызмет көрсетуге жекелеген мамандандырылған ұйымдарды (мамандарды) қатыстыруы мүмкiн. Бiрақ одан олар көлiктiк-экспедициялық қатынастардың қатысушылары бола қоймайды, шарт бойынша мiндеттемелер экспедитордың өзiне жүктеледi. Қатыстырылған тұлғалар экспедитормен бекiтетiн өз алдына дербес шарттардың қатысушылары болып табылады.

Көлiк экспедициясы шартының пәнi болып тасымалдау-ларды ұйымдастыруға (қамтамасыз етуге) қатысты қызметтер табылады. Бұл қызметтер, бiр уақытта, iс жүзiндегi және заңдық сипатқа ие болады.

ҚР АК-ң 708-бабынан байқайтынымыз экспедитордың қыз-меттерi жүктi тасымалдауға құқықтық алғышарттар қалыптас-тыру үшiн клиенттiң пайдасына бiрқатар әрекеттер жүзеге асыруымен сипатталады. Осы айтылғанға сүйене отырып, экспе-дитор қабiлеттi тасымалдаушыны анықтап, оның қатысуымен алда болатын тасымалдауды клиентпен келiсiп шеше алады деген қорытынды жасауға болады. Экспедитор клиенттiң тапсырмасы бойынша әртүрлi тасымалдаушылардың қатысуымен тасымалдау шарттарының мүмкiн болатын жағдайлары туралы оның қызы-ғушылығын тудыратын ақпаратты және өзге де соған ұқсас әрекеттердi жинай (бере) алады. Экспедитор өз қызметiн көрсету аясында жүктердi тасымалдау шартын (шарттарын) клиенттiң атынан немесе өз атынан бекiтуi мүмкiн. Тасымалдау шартын бекiтудiң өзi жоғарыда аталған құқықтық алғышарттарды қа-лыптастыруды бiлдiретiн болады.

Көлiк экспедициясы шартының заңды анықтамасында айтылған қызметтердi негiзгi деп атауға болады, өйткенi ҚР АК-ң 708-бабының 1-тармағының 2-бөлiгiнде экспедитордың қо-сымша қызметтердi көрсету мүмкiндiгi туралы айтылған. Бiздiң ойымызша, қызметтердi осылайша (негiзгi және қосымша) бөлу тәжiрибелiк маңызға ие екенiн бiрден айта кеткен жөн. Бiз негiзгiге жатқызатын қызметтер көлiк экспедициясының мәнiсiн сипаттайды. Бұл негiзгiге жатқызатын қызметтер көлiк экспе-дициясының мәнiсiн сипаттайды. Сондықтан оларды жүзеге асыру мiндеттi болып табылады және олар көлiк экспедициялық пәнiнiң ажырамас құрамы болып табылады. Осыдан бұл шарт-тың мiндеттi жағдайлары туралы түсiнiк туындайтын болады.

Қосымша қызметтер көрсету қажеттiлiгi қазiргi көлiк инфрақұрылымында ойда болмаған сәттерде пайда болатын олқылықтармен (кемшiлiктермен) мәжбүр етiлуi мүмкiн, мыса-лы белгiлi бiр тауарларды шығаруға рұқсат алу туралы талап енгiзу (карантиндiк радиациялық бақылаудан өту және т. б. ) . Шарт пәнiнде қосымша қызметтер көрсетудi бекiту клиенттiң өзiнен тасымалдау шартын iс жүзiнде жүзеге асырумен байла-нысты кез келген ауыртпалықтарды түсiру тiлегiмен түсiндiрiлуi мүмкiн.

Қосымша қызметтер көрсету ретiнде көлiк экспедициясы шартымен экспорт немесе импорт үшiн талап етiлетiн құжат-тарды алу, кедендiк және өзге шарттылықтарды орындау, жүктiң саны мен жай-күйiн тексеру, оны тиеу мен түсiру, жөнелтушiге жүктелетiн баждарды, алымдар мен басқа да шығындарды төлеу, жүктi сақтау, оны баратын жерiнде алу, сондай-ақ өзге де операцияларды орындау мен қызмет көрсетулер сияқты жүктi жеткiзу үшiн қажеттi операцияларды жүзеге асыру көзделуi мүмкiн.

Тараптардың құқықтары мен мiндеттерi. Кез келген өзге шарттық мiндеттемеге сәйкес сияқты борышқор, осы тұстағы экспедитор, экспедициялық қызмет көрсетулер бойынша өзiне жүктелген мiндеттемелердi тиiстi түрде орындауға мiндеттi. Клиент өзiне көрсетiлген қызметтерге ақы төлеу және шартпен сондай-ақ, тiкелей заңнама нормаларымен көзделген өзге де мiндеттерге қатысты экспедитор алдында борышқор болып табылады.

Құқықтар мен мiндеттердi қарастырғанда көлiк экспедиция-сына қатысты Азаматтық кодексте сiлтемелiк реттеудiң қолданы-латынына сүйене отырып, олардың кеңiнен талқылауы мүмкiн екенiн ескерген жөн. Мәселен, егер экспедитор тасымалдау шартын клиенттiң атынан бекiтетiн болса, онда 35-тарау нор-маларымен реттелмеген бөлiгiнде олардың арасында сенiм беру-шi мен сенiмдердi шоқты құқықтар мен мiндеттер туындайды. Ал, экспедитор тасымалдау шартын өз ойынан бекiтетiн жағдай-ларда, оның клиентпен түсетiн қатынастарына, 35-тармақпен реттелмеген бөлiгiнде, комиссия шарты туралы нормалар қолда-нылады.

Экспедитор тасымалдау шартын клиенттiк нұсқауларына сәйкес бекiтуге тиiс. Жүк жөнелтушiнiң келiсiмiмен экспедитор жөнелтушiнiң мүддесiн, тарифтер деңгейiн және жеткiзу мерзiм-дерiн ескере отырып, жөнелтушiнiң жүгiн көлiктiң қай түрiмен тасымалдауды өзi белгiлей алады.

Экспедитор тасымалдау шартын тиiстi түрде бекiте алу үшiн жүк жөнелтушi (алушы) экспедиторға жүктiң қасиеттерi, оны тасымалдау жағдайлары туралы құжаттар мен өзге де аппаратты, сондай-ақ экспедитордың өз мiндеттерiн орындауына қажет өзге де ақпаратты беруге мiндеттi.

Экспедитор жүк жөнелтушiге (алушыға) ақпараттың анық-талған кемшiлiктерi туралы хабарлауға, ал ақпарат толық бол-маған жағдайда, жүк жөнелтушiден (алушыдан) қажеттi қосым-ша деректердi сұрауға тиiс.

Егер жүк жөнелтушi (алушы) қажеттi ақпаратты бермесе экспедитор осындай ақпарат берiлгенге дейiн өзiнiң тиiстi мiн-деттерiн атқаруға кiрiспеуге құқылы.

Егер экспедиция шартынан экспедитордың өз мiндеттерiн жеке өзiнiң атқару мiндетi туындамаса, экспедитор өз мiндет-терiн орындауға басқа тұлғаларды тартуға құқылы. Мiндетте-менiң орындалуын үшiншi тұлғаға жүктеу экспедиторды шарт-тың орындалуы үшiн клиенттiң алдындағы жауаптылықтан босатпайды.

Бiрқатар басқа азаматтық-құқықтық шарттардағы несие берушiлер сияқты экспедиторлар да ұстап қалу құқығын пайда-ланады ол көлiк экспедициясы шарты бойынша шартпен және заңмен қамтамасыз етiлетiн экспедитордың жүктi тек оның экспедициялық қызмет көрсетулерi үшiн алуы тиiс сыйақының төленбеуiне байланысты ғана ұстап қалу құқығымен шектеледi (ҚР АК 712-б. ) . Осы айтылған сөз - экспедитор клиенттi өзiнiң алдында мiндеттеменi орындауға мәжбүрлеу үшiн мүлiктi ұстап қалуға тиiстi (құқылы) емес дегендi бiлдiредi. Ұстап қалуды борышқор мүлкiне өндiрiп алумен шатастырмаған жөн.

Көлiк экспедициясы шартының әрбiр тарабы бұл туралы басқа тарапқа қисынды мерзiмде ескерте отырып, шарттан (оны орындаудан) бас тартуға құқылы. Шартты орындаудан бiржақты бас тартқан тарап осы кезде екiншi тарапқа шарттық бұзы-луынан келтiрiлген залалды өтеуге мiндеттi.

... жалғасы

Сіз бұл жұмысты біздің қосымшамыз арқылы толығымен тегін көре аласыз.
Ұқсас жұмыстар
Қазіргі таңдағы көлік міндеттемелері мен оның шарттарын қарастыру
Тасымалдау шартының сипаттамасы
ТАСЫМАЛДАУ ШАРТЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ӨЗЕКТІ МӘСЕЛЕЛЕРІ
Туристерді тасымалдау ережелері
Тасымалдау шарты
Тасымалдау шартының тараптары
Тасымалдау шарты туралы жалпы ережелер.
Тасымалдау шартының түрлері
Жүктердің түрлері.Тасымалдау шарттары
ҚР заңнамасы бойынша көліктік қызмет көрсету аясындағы тұтынушылардың құқықтарын қорғау
Пәндер



Реферат Курстық жұмыс Диплом Материал Диссертация Практика Презентация Сабақ жоспары Мақал-мәтелдер 1‑10 бет 11‑20 бет 21‑30 бет 31‑60 бет 61+ бет Негізгі Бет саны Қосымша Іздеу Ештеңе табылмады :( Соңғы қаралған жұмыстар Қаралған жұмыстар табылмады Тапсырыс Антиплагиат Қаралған жұмыстар kz