Мұрагерліктің түсінігі және мұрадан бас тарту

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ 3
1 МҰРАГЕРЛІКТІҢ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ МҰРАДАН БАС ТАРТУ 7
1.1 Мұрагерлік құқықтың түсінігі мен мұрагерлік қатынастардың субъектілері 7
1.2 Мұрагерлік объектілері. Мұраның құрамына кірмейтін мүліктер 10 1.3 Мұрагерлік негіздері. Мұраның ашылу орны мен олардың мағынасы 11
1.4 Юстиниан құқығындағы мұрагерлік 14
2 ӨСИЕТ БОЙЫНША ЖӘНЕ ЗАҢ БОЙЫНША МҰРАГЕРЛІК 16
2.1 Өсиет бойынша мұрагерлік 16
2.2 Өсиеттің күшін жоюы және оны өзгерту 17
2.3 Заң бойынша мұрагерлік 20
ҚОРЫТЫНДЫ 23
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 25
КІРІСПЕ

Қазақстанда 1990 жылдардың басындағы экономикалық, саяси, әлеуметтік жағдайлардың күрт өзгеруі, құқықтық реттеулерге де әсерін тигізбей қоймады. Еліміздегі соңғы жылдардағы оқиғалар, бүтіндей тұтас құқықтық реттеулердің, соның ішінде мұрагерлік құқықтық реттеу қажеттілігінің әлдеқашан пісіп жетілгенін байқатты. Құқықтық мемлекетімізде және ашық демократиялық қоғамымызда, азаматтық-құқықтық қатынастарға қатысушылар шеңберінің едәуір ұлғайғанын, сонымен қатар азаматтық-құқықтың жеке құқықтық институттарының көбейгенін, азаматтың жеке меншігінде болатын мүліктің саны мен құны шектелмейтінін (ҚР-ның АК-нің 191 бабының 1,2 тармақтары), сонымен қатар т.б. жағдайлардың көз алдымызда қарқынды түрде қалыптасуын байқаймыз. Осының барлығы күнделікті тіршілікте және заңда белгіленген ережелерге қарама-қайшылық туғызатыны сөзсіз.
Кез келген қайта құру түрі, ең алдымен идеологиялық, әлеуметтік, психологиялық тәсілдер мен қағидалардан көрініс табады және көптеген сұрақтардың туындауына алып келеді. Оның бірі әрі қарай дамудың жолы қалай болмақ, қоғамдық өмірдің қайта құруы қандай мақсатта жасалмақ деген әлеуметтік-экономикалық, саяси, құқықтық-қатынастар, әдет-ғұрып, діни негіз дәстүрлері әсерінен қалыптасқан қоғам дамуының ерекшеліктерін ескерместен өмір сүре алмайды. Мемлекет экономиканы реформалау барысында монополиядан бас тартып, жеке меншікке ауысуы Қазақстанның экономикалық реформасының маңызды бағытына айналды және ол мұрагерлік құқық институтына әсерін тигізді.
Құқық нормаларының ескіруі құқық қолдану тәжірибесінде коллизияның пайда болуына әкеп соқтыратыны, сонымен қатар іс жүзінде азаматтардың мүдделерін толық көлемде жүзеге асырумен және оны қамтамасыз етуге кері әсерін тигізетіні жасырын емес. Ұзақ уақыт қолданыста болған Қазақ КСР-нің АК-сі шаруашылық үрдістерді басқарудың
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Қазақстан Республикасы Конституциясы. 1995 ж. 30 тамыз.
2. Қазақстан Республикасы Азаматтық Кодексі. 2000 жылдың 1 сәуіріне дейінгі өзгерістер мен толықтырулар енгізілген. Алматы // Жеті Жарғы.
3. ҚР азаматтық құқығы. Ғ.Төлеуғалиев, І том. Алматы 2001 ж.
4. ҚР Азаматтық Кодексі (Жалпы бөлім 1995 ж. 1 наурыз).
5.“Құқықтану: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 10-сыныбына арналған окулық /А. Ибраева, Г. Өлібаева, Қ. Айтхожин. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2006.
6. Құқық негіздері. Оспанов Қ.И. Алматы 2006.
7. Мемлекет және құқық негіздері. Дулатбеков Н. Астана. 2001.
8. Жайлин Ғ. А. ҚР Азаматтық
9. Ынтымақов С.А. Азаматтық құқық. Практикум.
10. Ғ. Сапарғалиев Қазақстан мемлекеті мен
11. Баққұлов С.Д. Құқық негіздері Алматы,
12. Дулатбеков Н. Амандықова С. Тұрлаев
13. ҚР Конституциясы Алматы, 2004
14. ҚР Конституциясының түсіндірме сөздігі, Алматы,
15. Құқықтану Авторлары: А.Ибраева, Г.Әлібаев,Қ.Айтхожин
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 3
МҰРАГЕРЛІКТІҢ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ МҰРАДАН БАС ТАРТУ 7
1.1 Мұрагерлік құқықтың түсінігі мен мұрагерлік қатынастардың
субъектілері 7
1.2 Мұрагерлік объектілері. Мұраның құрамына кірмейтін мүліктер
10 1.3 ... ... ... ... орны мен олардың
мағынасы 11
1.4 Юстиниан құқығындағы мұрагерлік 14
2 ӨСИЕТ БОЙЫНША ЖӘНЕ ЗАҢ БОЙЫНША МҰРАГЕРЛІК 16
2.1 Өсиет бойынша мұрагерлік 16
2.2 ... ... жоюы және оны ... ... Заң ... ... ... 23
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 25
КІРІСПЕ
Қазақстанда 1990 жылдардың басындағы экономикалық, саяси,
әлеуметтік жағдайлардың күрт өзгеруі, ... де ... ... ... Еліміздегі
соңғы жылдардағы оқиғалар, бүтіндей тұтас құқықтық
реттеулердің, соның ішінде мұрагерлік құқықтық
реттеу қажеттілігінің әлдеқашан пісіп жетілгенін
байқатты. ... ... және ... ... ... ... шеңберінің едәуір ұлғайғанын,
сонымен қатар азаматтық-құқықтың жеке құқықтық
институттарының көбейгенін, азаматтың жеке
меншігінде ... ... саны мен құны ... ... 191 ... 1,2 тармақтары), сонымен қатар т.б.
жағдайлардың көз алдымызда қарқынды түрде қалыптасуын
байқаймыз. Осының барлығы күнделікті тіршілікте және
заңда белгіленген ... ... ... ... ... құру ... ең алдымен идеологиялық,
әлеуметтік, психологиялық тәсілдер мен қағидалардан
көрініс табады және көптеген сұрақтардың туындауына алып
келеді. Оның бірі әрі қарай дамудың жолы қалай ... ... ... ... қандай мақсатта жасалмақ деген
әлеуметтік-экономикалық, саяси, құқықтық-қатынастар,
әдет-ғұрып, діни негіз дәстүрлері ... ... ... ... ... өмір сүре ... экономиканы реформалау барысында монополиядан бас
тартып, жеке меншікке ауысуы Қазақстанның экономикалық
реформасының маңызды бағытына айналды және ол мұрагерлік
құқық институтына әсерін тигізді.
Құқық ... ... ... қолдану тәжірибесінде
коллизияның пайда болуына әкеп соқтыратыны, сонымен
қатар іс жүзінде азаматтардың мүдделерін толық көлемде
жүзеге асырумен және оны ... ... кері ... жасырын емес. Ұзақ уақыт қолданыста болған Қазақ
КСР-нің АК-сі шаруашылық ... ... ... ... ... ... ... жаңа уақыт
талабына жауап бермейтін дәрежеге жетті. Осыған орай,
Конституциямызға және бүтіндей ... ... ... ... ... ... реттейтін заңдарға да жаңа
ережелер енгізілді. Айта кететін жағдай, егер Қазақ КСР-нің
АК-нің VIII ... ... ... 35 ... ... ... ... VI «Мұрагерлік құқық» бөлімі 48 бапты қамтиды.
Яғни, мұрагерлік ... ... жаңа ... талабына
сәйкес бірнеше жаңа баптар енгізілді.
Қазақстан Республикасы Азаматтық Кодексінің 2010 жылғы 17
шілдедегі өзгертулер мен ... ... ... 8-бөлімінің 1122 бабында
«Адам­ның өсиет жасауға және оның үшін жоюға
қабілеттілігі, сондай-ақ өсиеттің және оның күшін
жою актісінің нысаны, егер мұра ... ... ... болып табылатын елдің құқығын таңдамаса, мұра
қалдырушының акт жасаған кезде тұрақты тұрғылықты жері
болған елдің құқығы бойынша (өсиет) анықталады. Алайда
өсиет не­месе оның ... жою, егер ... акт ... ... ... ... ... құқығының
талаптарын қанағаттандырса, нысанды сақтамауы салдарынан
жарамсыз деп таныла алмайды» делінген. Бұл заңдық тұжырым
туралы 1123-бапта тағы ... ... ... ... ... осы ... тұрған жердегі елдің құқығы бойынша,
ал Қазақстан Республикасында мемлекеттік тізілімге енгізілген
мүлік – Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... оның күшін жоюға
қабілеттілігі, сондай-ақ соңғысының нысаны, егер
аталған мүлік өсиет етіп қалдырылса, нақ сол ... ... ... мұра қалдырғысы келген
еліміздің әрбір азаматы осы тұ­жырымдарды өз кезегінде
басшылыққа алуға ... ... ... құқық негіздері» атты құжатта «Мұрагерлік
құқық азаматтық құ­қықтың бір бөлігі болып табылады.
Мұрагерлік құқық – қайтыс болған адамның мүлкінің
мұрагеріне көшу ... ... ... ... Мұра ... ... ... немесе оны қайтыс болды
деп жариялау салдарынан ашылады. Мұра екі түрде ... және ... ... Мұра қалдырушы қайтыс болар алдында
мүлкі жайлы ешкімге өсиет етпесе немесе өсиет еткеннен кейін
де мүлкі ... ... ... заң ... мұраға ие болуға
шақырылады». Мұнда мұраға ие болушылардың заңмен белгіленген өз
кезегі бар.
Азаматтық құқық ғылыми сол құқық саласын зерттейтін жүйеге
сәйкес ... ... ... бірақ олар өзара
тепетеңдікте бола қоймайды. Азаматтық ғылым жүйесі
азаматтық заңдарда, сонымен қатар азаматтық кодексте жоқ
бөлімдерді де қамтиды. ... ... ... ... ... ... ... құқық
қатынастары туралы ілім тарихы, оның субъектілері мен
объектілері туралы, меншік құқығы туралы жалпы ілім,
міндеттемелер туралы, интеллектуалдық меншік ... ... ... ... жалпы ілім жөнінде
айтсақ та жеткілікті.
Ғылым азаматтық құқықтың не екендігін зерттейді. Бұл орайда
қоғамдық қатынастарды тиісінше ... ... ... ... мән беріледі. Әдіс туралы ілім ғылымда
әдістеме деп аталады.
Заңгер үшін ... ... жол ... ... үшін ... керек. Мұндай дағдыларға ғылыми талдау
жасау және азаматтық-құқықтық жағдайларды шешудің ғылыми
әдістері жатады.
Егеменді Қазақстанның азаматтық құқық ... одан ... дами ... ... және алда тұрған
міндеттерді орындау үшін бүгінде зор мүмкіндіктерге ие.
Азаматтық құқығында мұрагерлік құқық қатынастары үлкен маңызы
бар. ... ... өзі ... жағдайларда өзге де
заң актілерімен реттеледі.
Мұрагерлік өсиет және заң бойынша жүзеге асырылады. Өсиет
қалдырылмаған не бүкіл мұраның тағдыры айқындалмаған
кезде, сондай-ақ осы Кодексте ... өзге ... ... заң ... орын ... ... мұра қалдырушыға тиесілі мүлік, сондай-ақ оның қайтыс
болуына байланысты қолданылуы тоқтамайтын құқықтары мен
міндеттері кіреді.
Өсиет қалдырушы ... ... ... мұра ... өсиеттік
бас тартуды орындауды талап ету құқығын алатын бір немесе
бірнеше адамның пайдасына ... да ... ... ... ... бас ... ... мұраның, иеленудің құрамына
кіретін заттарды бас тартылушының меншігіне, пайдалануына
немесе өзге заттық құқықта беру және оған мұра ... ... ... ол үшін ... құқықта беру
және оған мұра құрамына кірмейтін мүлікті беру, ол үшін
белгілі бір ... ... оған ... ... көрсету
және т.б. болуы мүмкін.
Курстық жұмыстың мақсаты - мұрагерлік құқықпен байланысты
проблемаларды талдау. Осы мақсаттан туындайтын ... ... ... ... ... және
Халықаралық құқықтық реттеуді талдау, жүйелеу және
зерттеу.
Мұрагерлік құқықтық ... ... ... ... ... ... Конституциясымен, Азаматтық
құқық негіздерімен, көптеген басқа да институттар мен
шешімдермен реттеледі.
МҰРАГЕРЛІКТІҢ ТҮСІНІГІ ЖӘНЕ МҰРАДАН БАС ТАРТУ
Мұрагерлік құқықтың түсінігі мен мұрагерлік қатынастардың
субъектілері
Мұрагерлік – ... ... ... (мұра қалдырушы) мүліктің
басқа адамға (адамдарға) – мұрагерлерге ауысуы.
Қайтыс ... ... ... ... ... ... құқық
мирасқорлығы талаптарымен, егер Азаматтық Кодекстің
6-бөлімінің ережелерінен өзгеше туындамаса, бірыңғай
тұтас нәрсе ... және ... ... ... ҚР Азаматтық Кодексімен, ал тікелей өзі белгілеген
жағдайда өзге заң актілерімен реттеледі.
Мұра ашылған кезде тірі ... ... мұра ... ... іште ... және мұра ... кейін тірі
туған азаматтар өсиет және заң бойынша мұрагер бола алады.
Мұра ашылғанға ... ... және ... ... ... ... тұлғалар, сондай-ақ мемлекет өсиет бойынша
мұрагерлер болуы мүмкін.
Мұра қалдырушыны немесе мүмкін болатын мұрагерлердің ... ... ... ... ... қастандық жасаған
адамдардың өсиет бойынша да, заң бойынша да мұра алуға құқығы
жоқ. Бұған өсиет қалдырушы оның ... ... ... ... ... ... қалдырған адамдар кірмейді.
Мұра қалдырушының соңғы еркін жүзеге асыруға қасақана кедергі
жасаған және сол арқылы олардың ... ... ... ... ... шақыруға не мұраның оларға тиесілі
үлесін көбейтуге ықпал жасаған адамдардың өсиет бойынша ... ... да мұра ... ... ... ... құқықтарынан айырылған және мұра ашылған
кезде бұл құқықтарын қалпына келтірмеген ата-аналардың
балаларынан қалған ... ... мұра ... ... өздеріне заң күшімен жүктелген міндеттерді
орындаудан жалтарған ата-аналардың (асырап алушылардың)
және кәмелетке толған ... ... ... заң бойынща
мұраны алуға құқығы жоқ.
Лайықсыз мұрагерлерді мұрагерліктен шеттетуге негіз болатын
мән-жайларды сот ... ... ... ... бас ... да ... Кодекстің 1057-бабы)
Осы ережелер барлық мұрагерлерге, соның ішінде міндетті үлеске
құқығы бар мұрагерлерге де ... , оның ... ... ... ... кепілдік
беріледі», -деп көрсетіліп, бекітілген. Яғни, азаматтардың
мұрагерлік құқығы заң жүзінде танылады және сақталады.
Жалпы мұрагерлік құқықтың өсиет ... және ... ... ... ... ... ... заң
шығарушылардан дәлділікті, ой-тұжырымдарының
анықтығы мен айқындығын талап етеді. Бұл әрбір азаматтың
басқа да мүдделерін ... ... ... ... консервативтілігі соншалық, оған қандай
да бір маңызды өзгерістерді қолдану мүмкін емес, себебі оны
қайта қалпына келтіру қиынға соғады. Дегенмен де уақыт ... ... ... бұл ... ... ... өз талаптарының өзгеруімен де
байланысты. Мұндай жағдайда қоғамда болып жатқан
өзгерістерге ... ... ... институты
өзгеріссіз қалуы мүмкін емес. Ол барлық құқық сияқты бүтіндей
жаңа уақыттың және жаңа ... ... ... беруі
керек. Аталған мәселелер теориялық деңгейде өңделмесе,
мұрагерлік құқықтық қатынастарды реттейтін азаматтық
заңдарды толық жетілдіру процесі қиындайды.
Жоғарыда айтылған мәселелер және теориядағы мұрагерлікке
қатысты өзге де ... ... мен ... ... ... ... ... құқық институтында құқықтық реттеулерді толық
жетілдіру бойынша, соның ішінде меншік құқығына ие болу ... ... ... ... ... өзге де ... және оған баға беру ... Мұрагерлік қатынастарды
реттейтін негіздердің жүйесін дамыту мәселелерінің мәнін
түсіну қажет, сонымен қатар нотариалды және сот ... ... ... ... ... ... ... мәселелердің онды жолдарын табу қажет.
Демек, зерттеу жұмысының өзектілігі мұрагерлік институтын
жан-жақты және терең теориялық зерттеу қажеттілігінің
алдын ала анықтау, сонымен қатар осы ... ... ... мәселелерді кешенді шешу болып табылады.
Берілген тақырыптың маңыздылығы бойынша курстық жұмыстың
мақсаты мұрагерлік құқық институтының даму тенденциясын
білу болып ... яғни ... ... даму ... ... ... мұрагерлік туралы заңнамаларды салыстыру
және мұрагерлік құқықтың өзекті мәселелері жан-жақты ... ... жету үшін ... ... қойылады:
- Мұрагерлік құқықтың тарихын зерттеу негізінде өсиет бойынша
және заң бойынша мұрагерліктің ... ... ... ... олардың өзекті
мәселелерін анықтау;
- Кез келген қайтыс болған адам «мұра қалдырушы» болмайды, яғни
азаматтың тірі кезінде оған тиесілі болған мүліктің
мұрагерлеріне ауысуын ... ... ... ... ... ... Өсиет қалдырушының өсиетті құруға байланысты пайда болатын
мәселелеріне талдау жүргізу,
- Мүліктің жеке түрлерін мұраға ... ... ... ... мұрагерлік құқық туралы қазіргі қолданыстағы заңнамалар
бойынша сот тәжірибесіндегі істерді саралау және оны зерттеп
білу.
2.2 Мұрагерлік объектілері. Мұраның құрамына ... ... ... мұра ... ... ... ... оның
қайтыс болуына байланысты қолданылуы тоқтамайтын құқықтары мен
міндеттері кіреді.
Мұра қалдырушының жеке басына тығыз байланысты мына құқықтар
мен міндеттер:
- егер заң ... ... ... ... белгіленбесе, заңды
тұлғалар болып табылатын ұйымдарға мүше болу құқығы;
- өміріне немесе денсаулығына келтірілген зиянды өтеу құқығы;
- алименттік міндеттемелерден ... ... мен ... ... ... жәрдемақы және еңбек пен әлеуметтік
қамсыздандыру туралы заң актілерінің негізінде басқа
да төлемдер төлеу құқығы;
- мүліктік құқықтармен байланысы жоқ жеке ... емес ... ... кірмейді.
Мұра қалдырушыға тиесілі болған жеке мүліктік емес құқықтар мен
басқа да материалдық емес игіліктерді мұрагерлердің жүзеге
асыруы және қорғауы ... ... мұра ... ... мүлік, сондай-ақ оның
қайтыс болуына байланысты қолданылуы тоқталмайтын құқықтары мен
міндеттері кіреді.
2.3 Мұрагерлік негіздері. Мұраның ... орны мен ... ... және (немесе) заң бойынша жүзеге асады.
Өсиет қалдырылмаған не бүкіл мұраның тағдыры ... ... ... ... белгіленген өзге де
жағдайларда мұрагерлік заң бойынша орын алады.
Мұра азаматтың қайтыс ... ... оны ... ... ... ... ... Мұра қалдырушының қайтыс
болған күні, ал оны қайтыс ... деп ... ... ... шешімінде басқа күн көрсетілмесе, азаматты қайтыс болды
деп жариялау туралы сот ... ... ... күн ... ... болып табылады.
Мұра қалдырушының соңғы тұрған жері, ал егер ол белгісіз болса
– мүліктің ... оның ... ... орналасқан жері
мұраның ашылу орны болып табылады.
2.4 Мұраның ашылуы, мұраны қабылдау
Мұраның ашылуы мұра қалдырушы адам ... ... ... Ашылған сәттен бастап, мұрагерлер шақырыла
бастаған. Мұра ашылғанымен архаикалық кезеңдерде
қабылданбаған мұра иесіз мүлік жағдайына
теңестірілген. Бұл жағдайда кез- келген тұлға мұра
ашылысымен заттарды ... 1 жыл ... ... ... иесі ... ... Ал классикалық кезеңде «жатып
қалған мұра» қайтыс болған адамның есебінде тұрған.
Мұрагер мұрасын қабылдаған кезде өз ... ... ... ... Юстианин құқы және преторлық құқық бойынша
өз жүріс-тұрысы арқылы байтқатқан.
Егер ... ... ... құқы ... ол мұраны қайтару
туралы ерекше цивильдік талап қоюға құқы болған, мұндай талап
ерекшелігіне қарай виндикациялық талапқа ұқсас болған. Егер
мұраны қабылдаудан өсиет ... ... заң ... бас ... ... онда ... қалған мұра
болып есептелмеген. Ежелгі құқықта мұндай мүлік ешкімдікі емес,
иесіз деп саналатын, яғни кез-келген ... ... ... ... ... ... және оның одан кейінгі жағдайлары. Жатқан мұра. Мұра
қалдырушы өлімі кезінде мұраның ашылуын мұрагерлікке ие бола
алатындар, шамалап ... ... ... ... ... әлі мұрагерлікке ие емес.
Мұраның ашылу және қабылдану кезеңінде «жатқан» деп аталады.
Бұл мұра өзінің иесін тосып жатқан затқа ... ... ... ... ... 155-бабының 1-бөлімдеріне сай, қозғалмайтын заттарға
меншiк құқығы мен басқа да құқықтар, бұл құқықтарға шек қою,
олардың пайда болуы, ауысуы және ... ... тиiс. ... ... ... жүргiзу
құқығы, оралымды басқару құқығы, бiр жылдан астам
мерзiмге жер пайдалану құқығы, бiр жылдан астам мерзiмге
пайдалану құқығы, жылжымайтын ... ... ... ... ... сенiм бiлдiру арқылы басқару құқығы мемлекеттiк
тiркеуден өткен кезден бастап пайда болады. Егер ... ... ... ... ... ... ... өзге де тіркелуге тиіс мәмілелер
тіркелгеннен кейін жасалған ... ... ... ... ... ... ресімделуге тиіс және заңнама
талаптарының бұзылуына сілтеме жасалғанда ғана ... ... ... туралы» Заңының 71-бабына
сай, нотариус заң бойынша мұраға құқық туралы куәлiк берген
кезде тиiстi айғақтарды талап ету ... мұра ... болу ... ... ... уақыты мен жерiн,
мұраға құқық туралы куәлiктiң берiлуi жөнiнде өтiнiш
берушi адамдарды заң ... ... ... үшiн ... ... ... болуын, мұралық мүлiктiң
құрамы мен тұрған орнын тексередi. Егер заң ... ... ... ... ... ... ... үшiн негiз
болып табылатын айғақтарды табыс етуге мүмкiндiгi болмаған
жағдайда, олар мұраны қабылдаған және ... ... ... ... ... ... ... мұраға
құқық туралы куәлiкке енгiзiлуi мүмкiн.
1042-бап. Мұраның ашылуы
1. Мұра азаматтың қайтыс ... ... оны ... болды деп
жариялау салдарынан ашылады.
2. Мұра қалдырушының қайтыс ... күнi, ал оны ... ... ... ... егер сот ... басқа күн
көрсетiлмесе, азаматты қайтыс болды деп жариялау
туралы сот шешiмi күшiне енген күн мұраның ашылу уақыты
болып табылады.
3. Егер ... ... бiрi ... ... ... ... бiр
күнде қайтыс болса, олар бiр мезгiлде қайтыс ... ... және ... ... ... ... ... олардың әрқайсысының мұрагерлерi мұрагерлiкке шақырылады.
1043-бап. Мұраның ашылу ... ... ... ... жерi, ал егер ол ... ... мүлiктiң немесе оның негiзгi бөлiгiнiң орналасқан жерi
мұраның ашылу орны болып табылады.
2.4 Юстиниан құқығындағы мұрагерлік
Юстиниан ... ... ... оның ... Оларда бірінші класс мұрагерлері: ұлдары,
қыздары, немелері т.т. Жақын дәрежедегілер қашық
дәрежедегілерді ығыстырады. Мысалы, балалары
болса, немерелер мұраға ие бола ... Егер мұра ... ... оның ... немелері аман болса, онда
немерелері әке, шешесімен қалған аталарының мұрасына ... ... мұра ... түрін - мұра иемденудің таныстыру
құқығы арқылы қолданылатын ... бір адам ... бола тұра ол тек ... ... ... және ... қалдырушының міндеттеріне жауап беруші
болып саналады. Ал, иегер мұараның көп бөлігі қарыздардан
тұрса да, мұрагердің мұраны ... ... ... егер ... ... ... ... мүліктің бағасын құнын (инвентарын) шығарса онда
оның мұраның кредиторларының алдындағы міндеті азаяды. Бұл
жеңілдік “benefi cium inventarii” –деп аталатын және
мұраның бағалануы және ... ... ... ... ... ... 3-ай ішінде жасалуы
тиіс.
Benefi cium inventarii – тек егер мұрагердің өз ... ... ... ... ... ... төнгенде ғана
іске асатын немесе қолданылатын. Бірақ жағдай басқаша болуы
мүмкін: Мұрада актив пассивтен көп ... ... ... ... ... ... қабыл алынған мұра
өсиет қалдырушымен мұрагердің қарыздарының тоғысуына алып
келеді. Ал, өсиет қалдырушының кредиторлары өздерінің
қарыздарын қосылған ... ... ... болатын.
Мұрагердің қарызынның көптігіне байланысты өсиет
қалдырушының кредиторларына өздерінің қарыздарының
қайтпау ... ... ... ... ... үшін ... эдиктпен
beeficiumseparationis яғни, бөліну жеңілдігі бекітілді. Бұл
жеңілдік бойынша мұраға қалған мүлік мұрагердің мүлкінен
бөлінетін және бірінші кезекте мұраға қалған мүлік
кредиторлардың арызын ... ... Ал, ... ... ... ... ... Егер осы
шарттардың барлығы орындалып болған соң мұраға қалған мүліктен
қалдық қалса, мұрагердің кредиторларының қарызын
қанағаттандыруға ... ... ... ... өсиет қалдырушының арасында болған сервитуттарды,
олардың арасындағы қарыздарды жойып жіберетін. Өйткені, рим
құқығы бойынша бір тұлғаның ... ... ... өзінің
мүлкіне деген сервитуты болуы мүмкін емес еді.
ӨСИЕТ БОЙЫНША ЖӘНЕ ЗАҢ БОЙЫНША МҰРАГЕРЛІК
2.1 Өсиет бойынша мұрагерлік
Мұрагерлік құқық ... ... бір ... ... табылады.
Мұрагерлік құқық - қайтыс болған адамның мүлкінің мұрагеріне
көшу тәртібін белгілейтін құқықтық нормалардың жиынтығы. Мұра
азаматтың қайтыс болуы немесе оны қайтыс болды деп ... ... екі ... ... заң және өсиет бойынша.
Мұра қалдырушы қайтыс болар алдында мүлкі ... ... ... ... өсиет еткеннен кейін де мүлік иесіз қалса,
мұрагерлер заң бойынша мұраға ие ... ... ие ... ... Бірінші кезекте, мұраға тең үлеспен мұра қалдырушының
балалары, ... ... ... ... ... тірі
туған балалары, сондай-ақ мұра қалдырушының жұбайы мен
ата-анасы ие болады.
2. Заң бойынша мүрагер болу құқығын, екінші ... тең ... ... ... бір, ... ... аға-інілері
мен апа-сіңлілері (қарындастары), сондай-ақ оның әкесі
жағынан да, анасы жағынан да атасы мен әжесі алады.
3. Үшінші кезекте, тең ... мұра ... ... ... мен ... алады. Туыстық дәрежесінің жақындығы
ортақ ата-бабасының туу саны негізінде анықталады. Әрбір
дүниеге келу бір ата (бір ... ... деп ... АК ... ... ... мұраға ие болу кезегі
жетіге дейін болуы мүмкін. Мұрагерлік кезінде, бір ... ... және оның ... және ... ... асырап
алушы мен оның туыстары қандас туыстарға теңеледі және т. с. с.
Жақын туыстар деп ата-аналар, балалар, асырап алушылар, ... ... бір және ... бөлек емес
ағалы-інілер мен апалы-сіңлілер, аға-қарындастар,
ата, әже немерелерді айтуға болады.
Әр азамат ... өз ... ... болса да мұра етіп
қалдыра алады. Өсиет бойынша мұрагерлік дегеніміз - заңда
көрсетілген ... ... ... өз ... ... ... жөніндегі тірі кезінде жасалған ерікті тапсырмасы.
Өсиет жазбаша түрде жасалады. Оны нотариалдық кеңсе немесе
жергілікті әкімшілік ... ... ... мұра ... ... Егер халінің нашар болуына немесе басқа
себептермен өсиетке қол қоя алмайтын болса, ол үшін
басқа адам қол қояды, бірақ бұл ... оның ... ... ... лауазымды адам болуға тиіс. Әрекет
қабілеттілігі жоқ адам, болмаса өз әрекетінің
мәнін түсінбейтін адам өсиет ... қол қоя ... ... өз өсиетін өзгертуге де, жоюға да ерікті
және кейінгі жасаған өсиет қағазы ... ... ... ... жоюы және оны өзгерту
Өсиет бойынша мұрагерлер мыналар болуы мүмкін: 1) заңға сай
мұрагерлер; 2) заң бойынша мұрагерлікке кірмейтін бөтен
адамдар; 3) мемлекет пен жеке ... ... ... заңда көрсетілген мерзім ішінде (6 ай,
Азаматтық Кодекс 1063-бап) мұрагер ол мұраны қабылдай алады.
Өсиет бойынша мұрагерлік - азаматтың қайтыс болған ... ... ... ... ету ... өз ... ... болып танылады. Өсиетті оны жасаған
кезде толық әрекет қабілеттілігі бар азамат жасайды.
Азамат өзінің барлық, мүлкін немесе оның бір ... ... ... ... ... де, ... де бір не
бірнеше адамға, сондай-ақ заңды тұлғаларға және мемлекетке
өсиет етіп ... ... ... өзі жасауға тиіс. Өкіл арқылы
өсиет жасауға жол берілмейді Өсиет қалдырушы себебін
түсіндірместен заң бойынша мұрагерлер біреуін,
бірнешеуін немесе барлығын мұрадан айыруға ... ... ... туындамаса, заң бойынша мұрагерді мұрадан
айыру оның ұсынылу қүкығы бойынша мұрагерлік етуші
ұрпақтарына қолданылмайды. Мұра калдырушы өзінің кез
келген мүлкі, онын ішінде ... ... алуы ... мүлкі
туралы да әкімі бар өсиет жасауға құқылы. Өсиет қалдырушы
мұрагерлердін мұрадағы үлесін кез келген түрде белгілеуі
мүмкін, әр түрлі мүлікке ... бір ... ... өсиет
жасай отырып, өз мүлкіне немесе оның қандай да бір бөлігіне
билік ете алады. Мұра қалдырушы жасалған өсиеттің оны
жасағаннан кейін кез ... ... ... ... ... ерікті және күшін жоюдың немесе өзгертудін себебін
көрсетуге міндетті емес. Мұра қалдырушының өсиетте өзі мұрагер
етіп тағайындаған адамдарға, олар қайтыс болған ... ... ... ... ... белгілі бір түрде билік ету
міндетін жүктеуге құқығы ... ... ... жасалады. Ол нотариалдық кеңсе немесе
жергілікті әкімшілікпен расталуы ... ҚР ... 1051- ... 1-3 – ... ... ... куәландырылған өсиетті өсиет
қалдырушының өзі немесе өсиет қалдырушының айтуымен
куәнің қатысуы арқылы нотариус жазуы тиіс. Өсиет қалдырушының
айтуы бойынша нотариус ... ... қол ... ... пен куәнің қатысуы арқылы өсиет қалдырушы толық
оқып шығуға қажет. Егер өсиет қалдырушы дене кемістіктеріне,
науқастығына немесе сауатсыздығына байланысты ... өзі ... ... ол үшін оның мәтінін нотариустың қатысуымен
куә оқып береді. Өсиет қалдырушының ... өзі оқи ... ... бұл ... өсиетте тіисті жазба жасалады.
Егер нотариалды түрде куәландырылған өсиет куәнің қатысуымен
жасалса, өсиетте куәнің ... аты және ... ... ... Осындай мәліметтер өсиетке өсиет қалдырушының
орнына қол қойған адамға да қатысты енгізілуі тиіс. Өйткені
өсиет қағазына мұра қалдырушы қол ... ... ... қол қоя ... ... ол үшін ... адам қол
қояды, бірақ бұл кезде оның жанында нотариус немесе ... адам ... ... Егер ... келтіретін болсақ, К.
деген азамат пәтерін өзімен бірге тұратын әйелге өсиет арқылы
қалдырған. Бірақ оның бірінші некеден туған балалары әкелері
қайтыс болғаннан ... бұл ... ... ... жүгінген.
ҚР Азаматтық кодексінің 1050 бабына сәйкес өсиетке ... өзі қол ... ... ... ... ... байланысты қол қоя алмайтын
болса, оның өтініші бойынша нотариустың немесе өсиетті
куә­ландырушы басқа адамның қатысуымен өсиет
қалдырушының ... өзі қол қоя ... ... ... басқа азматтың қол қоюы мүмкін. Бірақ өсиет
қал­дырушының орнына өз пайдасына өсиет жазылып отырған адам,
оның зайыбы, балалары, ... ... мен ... ... ... заң ... мұрагерлері қол қоя
аламайды. Сот барысында азамат К-ның бірге тұрған және өз
пайдасына ... ... ... қызы қол ... ... өсиет жарамсыз деп танылды.
Осыған ұқсас өсиеттің заңдылығына дау айтқан мұрагерлердің
өсиетті жарамсыз деп тану туралы талап арыздары сот
тәжірибесінде жиі кездеседі. ... ... ... ... ... мәселелері туралы» Қазақстан
Республикасы Жоғарғы сотының 2009 жылғы 29 маусымдағы №5
нормативтік қаулысының 20 тармағында ... ... ... заңдылығы туралы дауды қарау
кезінде өсиеттің нысаны мен мазмұнына ерекше маңыз
беретін заңды ( ... ... ... ... 1050, 1051, 1052 ... ... алуы керек деп
көрсетілген. Өсиеттің жарамдылығы жоғарыда аталған
талаптардың сақталу-сақталмауына байланысты болып
жатады.
Мұра ... өз ... ... де, ... да ерікті және
кейінгі жасаған өсиеті алдыңғыларын жоққа шығара алады.
Өсиет бойынша ... ... ... ... 1) ... ... 2) заң ... мұрагерлікке кірмейтін бөтен
адамдар, 3) мемлекет пен жеке ұйымдар. Мұра ашылғаннан кейін
заңда көрсетілген мерзім ішінде (6 ай, ... ... ... ... ол ... ... ... еліміздің өмір сүру деңгейінің жоғарылауына қарай
азаматтардың меншігінде кә­сіпорындар, тұрғын ... ... ... ... және ... да мүліктер
көбейген. Бұл азаматтардың өз мұрагерлік құқықтарын жетік
білулеріне түрткі болмақ. Кез келген азамат дүние-мүлкіне
заң талаптарын ... ... ... ... ... ... көптеген келеңсіздіктердің алдын
алар еді. Қалай десек те, мұра қалдыру әділ болсын дейміз.
Өсиет бойынша мұрагерліктің ол ... ... ... ... өз ... барлық мүлкін немесе оның бір бөлігін
заң бойынша мұрагерлер тобына кіретін де, кірмейтін де бір не
өсиет етіп ... ... ... өзі жасауға тиіс. Өкіл
арқылы өсиет жасауға жол түсіндірместен заң бойынша
мұрагерлердің біреуін, ... ... Егер ... ... заң бойынша мұрагерді мұрадан айыру оның
ұсынылу ұрпақтарына қолданылмайды.
2.1 Заң ... ... ... ... көне рим ... XII кесте за4ына
апарады. Заңда мұрагерліктің 3 кезеңі реттелінген. XII – ші
кесте заңында I- ші ... мұра ... ... ... ... қайтыс болғанбалаларының балалары,
яғни немерелері кірген. Бұлар «қажетті мұрагерлер» ... Егер ... ... ... ... өлген адамның агнаттық туыстары
шақырылған. Ол мұраны қабылдамауға құқы болған, мұндай
жағдайда мұра ... ... мұра деп ... мұндай сәтте
құқық ауылтырылмаған деп саналған. Егер мұра қалдырушының
еш жақыны болмаса мұра III –ші кезектегі болып саналатын
когнаттық туыстарына өткен. Тек IV- ші ... ... ... қалдырушының жұбайына өткен. Бірақта бұның өзінде жесір
әйеліне тиген.
Бізде өсиет бойынша мұрагерліктен гөрі заң ... ... ... ... ... ... ... өсиет жазып
қалдыруға дағдыланбағандықтан да өсиет жазуға үлгермейді. Ал
кейбір адамдар үшін бұл белгілі бір шеңберден шығумен ... ... ... Заң ... мұрагерлер осы Кодекстiң 1061-1066-баптарында
көзделген кезек тәртiбiмен мұрагерлiкке шақырылады.
2. Заң бойынша мұрагерлiк кезiнде, бiр жағынан, асырап ... оның ... және ... ... асырап алушы мен
оның туыстары қандас туыстарға теңестiрiледi.
Асырап алынғандар мен олардың ұрпақтары ... ... ... оның ... да ... ... ... болғаннан кейiн
заң бойынша мұрагер болмайды.
Асырап алынушылардың ата-анасы мен оның басқа да қандас
туыстары асырап алынушы және оның ұрпақтары қайтыс
болғаннан кейiн заң ... ... ... Заң бойынша мұрагерлердiң әрбiр келесi кезегi алдыңғы
кезектегi мұрагерлер болмаған, оларды мұрадан
шеттеткен, олар ... ... не одан ... ... осы ... ... аталған жағдайларды қоспағанда,
мұрагерлiк құқығын алады.
4. Осы Кодекстiң заң бойынша мұрагерлердi мұрагерлiкке шақырудың
кезектiлiгi туралы және ... ... ... ... ережелерi мүдделi мұрагерлердiң мұра ашылғаннан кейiн
жасалып, нотариат куәландырған келiсiмiмен өзгертiлуi мүмкiн.
Мұндай келiсiм оған қатыспайтын мұрагерлердiң, сондай-ақ
мiндеттi үлеске құқығы бар ... ... ... Заң ... ... ... кезегi
Заң бойынша мұрагер болу құқығын бiрiншi кезекте тең үлеспен
мұра ... ... ... iшiнде ол қайтыс болғаннан
кейiн тiрi туған балалары, сондай-ақ мұра қалдырушының жұбайы
мен ата-анасы алады.
1062-бап. Заң бойынша мұрагерлердiң ... ... ... ... болу ... екiншi кезекте тең үлеспен
мұра қалдырушының ата-анасы бiр, ата-анасы бөлек
аға-iнiлерi мен ... ... ... ... ... да, ... жағынан да атасы мен әжесi алады.
1063-бап. Заң бойынша мұрагерлердiң үшiншi кезегi
Заң бойынша мұрагер болу ... ... ... тең ... ... ... немере ағалары мен апалары алады.
1064-бап. Заң бойынша мұрагерлердiң төртiншi кезегi
1. Заң бойынша мұрагер болу құқығын төртiншi кезекте ... ... ... ... қосқанда басқа
туыстары алады, бұл ретте туыстық дәрежесi неғұрлым жақын
туыстар туыстықтың неғұрлым алысырақ дәрежедегi туыстарын
мұрагерлiктен шеттетедi.
2. Туыстық дәрежесiнiң ... ... ... туу ... ... ... ... келу бiр ата (бiр
туыстық) дәрежесi деп аталады.
3. Мұрагерлiкке шақырылған төртiншi ... ... ... ... ... Заң ... мұрагерлердiң бесiншi кезегi
Заң бойынша мұрагер болу құқығын бесiншi кезекте, егер мұра
қалдырушымен бiр отбасында кемiнде он жыл бiрге тұрса, тең
үлеспен оның ... ... мен ... өгей ... мен өгей ... ... Заң ... мұрагерлердiң алтыншы кезегi
Заң бойынша мұрагер болу құқығын алтыншы кезекте тең үлеспен
мұра ... ... ... жарамсыз адамдар
алады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Азаматтық құқығында мұрагерлік құқық қатынастары үлкен маңызы
бар. ... ... өзі ... жағдайларда өзге де
заң актілерімен реттеледі.
Мұрагерлік өсиет және заң бойынша жүзеге асырылады. Өсиет
қалдырылмаған не бүкіл ... ... ... ... осы ... ... өзге ... мұрагерлік заң бойынша орын алады. Мұраның
құрамына мұра ... ... ... сондай-ақ оның қайтыс
болуына байланысты қолданылуы тоқтамайтын құқықтары мен
міндеттері кіреді.
Қазақстан Республикасы Азаматтық Кодексінің Мұрагерлік құқық
атты бөлімінде бірнеше жаңа ережелер қабылданды. Мұрагерлік
қатынастар ... ... ... ... ... бөлім). 1999 жылдың 1 шілдесінде Қазақстан
Республикасының Президенті Қазақстан
Республикасының Азаматтық Кодексіне (ерекше
бөлім) қол қойып, Кодекс сол күні ... ... Ал ... дейін Қазақстанда 1994 жылы қабылданған
Азаматтық Кодекстің жалпы бөлімі күшінде болды, 1999
жылы 1 шілдесінен бастап ... ... ... ... қолданысқа өтті. Қазақстан Республикасы
Азаматтық Кодекстің ерекше бөлімінің болмауы
республикадағы экономикалық қатынастарды ... 1963 жылы ... ... ССР Азаматтық Кодекстің
нормалары нарықтық экономика принциптеріне қайшы ... де, ... ... ... ... ... болу ... деген
сұрақта ғалымдар әртүрлі пікір ұстанады. Бірақ оның бәрі жеке
мүлік ұрпақтан ұрпаққа ауысатынын жақтайды.
Қоғамдық өмірдің түпкілікті ауысуы біздің елімізде көптеген
салалардағы ... ... ... ... етеді.
Мұрагерлік бұл экономикалық мазмұны бар қатынастар.
Кеңес заманындағы ... ... Рим ... ... ... ... институт. Бірақ көне мүліктік
жүйеде көптеген мәселелер өз шешімін таппады. Ал жаңа
заңдағы бекітілген ережелер сол мәселелерді қайта көтеріп,
жаңа проблемаларды туындатты. Мұрагерлік ... ... ... конституциялық, азаматтық-құқықтық нормасы
бойынша өзінің мұра қалдыру мүмкіндігін және азаматтың
қайтыс ... ... ... тиесілі мүлкін өз ықтиярымен
билік ету бойынша өсиет қалдыруы, не болмаса заңды мұрагерлік
бойынша мұрагерліктің ... ... ... қатар осы мәселелер
бойынша өзге тұлғалардың мүлікке қол сұғуынан құқықтық қорғау
тәсілдері бекітілген. ҚР-сы Конституциясының 26 бабына
сәйкес: «1. ... ... ... ... ... ... да ... мүлкін жеке меншігінде ұстай
алады.
Кез келген адамның өмірінде мұрагерлік құқықтарды рәсімдеу
қажеттілігінің туындайтыны әбден мүмкін ... ... ... ... ... ... ... деуге болады. Сондықтан да болар бірге туған
ағайындардың мұраға таласып, бір-бірімен араздасып жататын
ыңғайсыз жағдайлар аз кездеспейді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Қазақстан Республикасы Конституциясы. 1995 ж. 30 ... ... ... ... 2000 ... ... ... өзгерістер мен толықтырулар
енгізілген. Алматы // Жеті Жарғы.
ҚР ... ... ... І том. ... 2001 ... ... ... (Жалпы бөлім 1995 ж. 1 наурыз).
5.“Құқықтану: Жалпы білім беретін мектептің
қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы
10-сыныбына арналған окулық /А. Ибраева, Г. ... ...... ... ... ... Құқық негіздері. Оспанов Қ.И. Алматы 2006.
7. Мемлекет және құқық негіздері. Дулатбеков Н. Астана. 2001.
8. Жайлин Ғ. А. ҚР ... ... С.А. ... ... ... Ғ. Сапарғалиев Қазақстан мемлекеті мен
11. Баққұлов С.Д. Құқық негіздері Алматы,
12. Дулатбеков Н. Амандықова С. Тұрлаев
13. ҚР Конституциясы ... ... ҚР ... түсіндірме сөздігі, Алматы,
15. Құқықтану Авторлары: А.Ибраева, Г.Әлібаев,Қ.Айтхожин

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Заң және өсиет бойынша жүзеге асырылатын мұрагерлік64 бет
Мұрагерлік құқық туралы мәлімет116 бет
Мұрагерлік құқық, одан бас тарту. Түрлері20 бет
Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша мұрагерлік қатынастар мәселесі.48 бет
Абай әлемі: Абайдың қара сөздері. Аудармашылық мектебі. Ақындық мектебі жөнінде көтерілген айтыс, тартыстар (М.Әуезов, Қ.Мұхамедханов еңбектері). Абай мұрасының зерттелу тарихы32 бет
Іс қағаздарын жүргізу негіздері220 бет
Алаш қозғалысының бастау көздері26 бет
Кинофотофоно және бейне құжаттарын мұрағаттау18 бет
Отбасы мен мектептің өзара әрекеті8 бет
Салық басқармасы38 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь