Өкілдіктің ұғымы мен маңызы

Мазмұны
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1. Өкілдіктіңұғымыменмаңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1. Өкілдіктің қолдану аясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
1.2. Өкілдіктіңтүрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...13
2. Сенімхат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..17
2.1. Қолданыс мерзімі мен формасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
2.2. Сенімхатты тоқтату ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .21
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
Кіріспе

Өкілдік институтының түсінігі мен мағынасы. Азаматтық айналымда өкілеттілік институты кең қолданылады. Оған қажеттілік өкіл өзінің құқықтары мен міндеттемелерін орындай алмаған жағдайда ғана туындамайды (ауыр-сырқаттан, іс сапардан, жұмыс бастылығымен, т.б) Өкілдік қызметтерге өкілдің арнайы білімі мен тәжірибесін қолдануға, уақыты мен қаражатын үнемдеу үшін келеді. Көптеген заңды тұлғалардың қызметі өкілет көмегінсіз дәрменсіз болар еді. Өкілеттілік көмегімен тек мүліктік емес, кейбір жеке мүліктік емес құқықтар да жүзеге асырылады.
Өкілдік институтының маңыздылығы сонда, ол тұлғаға бір мезгілде бірнеше рынокта, оның ішінде шетелде жұмыс істеуге мүмкіндік береді, сондай-ақ істің көзін білетін әрі ұйымдастыра алатын мамандарды тартуға қолайлы келеді.
Өкілеттік қатынасында өкілеттілік субъектілері үш субъектіні ажыратады - өкілет беруші, өкіл және үшінші тұлға. Өкілет беруші түрінде азаматтық құқықтың кез келген субъектісі бола алады - заңды тұлға немесе азамат. Біріншіден, өкілдер толық әрекет қабілеттілікті иемденуі қажет. Екіншіден, заңды тұлғалар өкілдік қызметтерін өз мойнына ала алады. Үшіншіден, заң кейбір субъектілердің өкілдік қызметтерді орындау қатынасында бірқатар тыйым салуларды құрайды. Азаматтық құқықтың кез келген субъектісі үшінші тұлға бола алады.
Өкілеттікте құқықтық байланыстар күрделі құрылымды иемденіп, келесі үш түрлі қатынастан жасалады:1) өкілет беруші мен өкіл арасында; 2) өкіл мен үшінші тұлға арасында; 3) өкілет беруші мен үшінші тұлға арасында.
Өкілеттіктің оған ұқсас құқықтық қатынастардан айырмашылығы. Өкіл өкілет беруші атынан әрекет жасаса да; мәміле және басқа да заңдық әрекет жасауда өз еркін білдіреді. Осы жағдаймен оның қабілетіне жоғары талаптар және мәміле жасау шынайылығының тікелей тәуелділігі байланысты. Өкілге қарағанда жіберушібір тұлға еркін (пікірін, ойын) екіншісіне өткізеді, бірақ өз еркін білдірмейді.
Өкілеттіктің туындау негіздемелері.Өкілде қажетті құқықтың туындауын заң өкіл жіберушінің еркімен, заңда аталған басқа да заңдық фактілермен байланыстырады. АК 163 бабына сәйкес, өкіл құқығы сенімхатқа, әкімшілік актіге немесе заңға негізделеді. Өкіл құқығының көлемі мен сипаты, оларды жүзеге асыру шарттары заңдық фактілер негізінде жатыр. Сәйкесінше өкілеттіктің өзі бірнеше түрлерге бөлінеді: а) әкімшілік актіге негізделген өкілеттік; б) заңға негізделген өкілеттік; в) келісімге негізделген өкілеттік.
Әкімшілік актіге негізделген өкілеттік. Мұнда өкіл әкімшілік басқару күшімен өкіл жіберуші атынан әрекет етуге міндетті. Заңды тұлға органы өкілеттік қызметтерді жүзеге асырумен байланысты әрекетке жұмысшы тағайындау туралы жарлық шығарғанда орын алады. Мысалы, соттағы өкіл, заңдық актілерді құрудағы, мәлімелер жасаудағы өкілдік, т.б.
Көптеген жағдайларда өкілдік қатынастар заңның тікелей жарлығы бойынша туындайды, өкілеттіктің мұндай түрі заңдық өкілеттік деп аталады. Мысалы, балалардың заңды өкілі болып олардың ата-аналары табылады. Бұл өкілеттік түрінің ерекшелігі: біріншіден, ол өкіл жіберушінің еркінен тәуелсіз туындайды, екіншіден, өкіл құқығы заңмен анықталған.
Келісімге негізделген өкілдік жоғарыдағы екі түрге қарағанда ерікті саналады. Ол яғни тек өкіл бейнесін емес, оның құқығын анықтайтын өкіл жіберушінің еркі бойынша туындайды. Заңдық әрекет жасау үшін сол өкілдің келісуі қажет. Кәсіпкерлік саласында коммерциялық өкілдік туындайды (АК 166б). Коммерциялық өкіл бір уақытта түрлі жақтардың өкілі бола алады. Ол екі жақта осы өкілдікпен келіскенде немесе тікелей заңмен қарастырылған жағдайда ғана жіберіледі. Үшінші тұлға алдына өкілеттік үшін әдетте өкілге сенімхат деп аталатын ерекше жазбаша құжат беріледі.
Сенімхат түсінігі. Сенімхат ретінде бір тұлғаның екіншісіне үшінші тұлға алдындағы өкілеттігі үшін берілетін жазбаша құқығы түсіндіріледі. (АК 167 б. 1-б). Көп жағдайда сенімхат ерікті өкілеттің құқығын бекіту үшін беріледі. Егер ерікті өкілдік өкіл жіберуші мен өкіл арасында келісім иемденбесе, сенімхат беру өзінің заңдық табиғаты бойынша бір-жақты мәмілені көрсететді. Басқаша айтқанда, сенімхат беру және оның заңдық күшін иемдену үшін өкіл келісімдігі талап етілмейді. Сенімхаттың мынандай негізгі түрлері бар, олар бірретік, арнайы және басты сенімхат.
Келісімге қарағанда, сенімхат өкілдіктің сыртқы әсерін қамтамасыз етуге шақырылған. Үшінші тұлға сенімхатпен таныса отырып, өкілдің қандай артықшылықты иемденетін біледі. Құқық шегінде өкілмен жасалған кез-келген мәлімелер және басқа да заңдық әрекеттер өкіл жіберуші үшін міндетті сипатқа ие.
Сенімхатқа ұсынылатын талаптар. Сенімхат заң мәмілесіне ұсынылатын барлық талаптарға сәйкес келуі керек. Сенімхат құқықтық заңдық әрекет жасауға ғана берілуі мүмкін; өкіл жіберушінің еркі еркін қалыптасып, сенімхатта анық көрсетілуі тиіс; заңды тұлғаға берілген сенімхат арнайы құқық субъектілігіне қайшы келмейтін мәміле жасауға ғана қатысты болуы мүмкін.
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Жайлин Ғ. А. «Азаматтық құқық». ІІ том. Алматы 2006.
2. “Қазақстан Республикасы азаматтық құқықғы” Төлеуғалиев Ғ.И., Алматы 2001 жыл(65-74),
3. “Азаматтық құқық” Сүлейменов М.К., Басин Ю.Г., Алматы, 2003 жыл( 70-85б),
4. Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексі. А. 2002 ж.
5. Гражданское право. Учебник. В 2 т. /Отв. Ред. Е.А. Суханов. - М.: Изд-во БЕК. Т.1, 1994.-431 с.
6. Гражданское право: Курс лекций. Учебное пособие. /Отв. Ред. О.Н. Садиков. - М.: Изд-во БЕК. Ч. 2:Обязательственное право. - 1997. –687с.
7. Гражданское право. Учебник. В 2 т. /Отв. Ред. Е.А. Суханов. - М.: Изд-во БЕК. Т.1, 1993.-383 с.
8. Қазастан Республикасының Азаматтық Кодесі.- Алматы: ЖШС «Баспа», 2001.- 400 б.
9. ҚР Әділет министрлігінің 1998 жылдың 22 қаңтарындағы №18 «Қылмыстық-атқару жүйесінің түзету мекемелерінің басшыларымен сенімхаттар мен өсиеттерді куәландыру тәртібі туралы» нұсқамасы.
        
        Мазмұны
КІРІСПЕ .......................................................................................................31. Өкілдіктің ұғымы мен маңызы ..............................................................5 1.1. Өкілдіктің ... аясы ... 1.2. ... ... 13 2. Сенімхат ..................................................................................................172.1. Қолданыс мерзімі мен формасы.........................................................19 2.2. Сенімхатты тоқтату .............................................................................21ҚОРЫТЫНДЫ ............................................................................................22 ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ................................................24
Кіріспе
Өкілдік ... ... мен ... ... ... өкілеттілік институты кең қолданылады. Оған қажеттілік өкіл ... ... мен ... ... ... ... ғана туындамайды (ауыр-сырқаттан, іс сапардан, жұмыс бастылығымен, т.б) Өкілдік ... ... ... ... мен ... ... уақыты мен қаражатын үнемдеу үшін келеді. Көптеген заңды тұлғалардың ... ... ... дәрменсіз болар еді. Өкілеттілік көмегімен тек мүліктік емес, ... жеке ... емес ... да ... асырылады.
Өкілдік институтының маңыздылығы сонда, ол тұлғаға бір ... ... ... оның ... шетелде жұмыс істеуге мүмкіндік береді, сондай-ақ істің көзін білетін әрі ұйымдастыра алатын мамандарды тартуға қолайлы келеді.
Өкілеттік қатынасында өкілеттілік ... үш ... ... - өкілет беруші, өкіл және үшінші тұлға. Өкілет беруші түрінде азаматтық ... кез ... ... бола ... - ... тұлға немесе азамат. Біріншіден, өкілдер ... ... ... ... ... Екіншіден, заңды тұлғалар өкілдік қызметтерін өз мойнына ала ... ... заң ... субъектілердің өкілдік қызметтерді орындау қатынасында бірқатар ... ... ... ... ... кез келген субъектісі үшінші тұлға бола алады.
Өкілеттікте құқықтық байланыстар күрделі құрылымды ... ... үш ... ... ... ... беруші мен өкіл арасында; 2) өкіл мен ... ... ... 3) ... ... мен үшінші тұлға арасында.
Өкілеттіктің оған ұқсас құқықтық қатынастардан айырмашылығы. Өкіл өкілет беруші атынан әрекет ... да; ... және ... да ... әрекет жасауда өз еркін білдіреді. Осы жағдаймен оның қабілетіне жоғары ... және ... ... ... ... тәуелділігі байланысты. Өкілге ... ... ... еркін (пікірін, ойын) екіншісіне өткізеді, бірақ өз еркін білдірмейді.
Өкілеттіктің туындау ... ... ... құқықтың туындауын заң өкіл жіберушінің еркімен, заңда аталған басқа да заңдық ... ... АК 163 ... ... өкіл ... сенімхатқа, әкімшілік актіге немесе заңға негізделеді. Өкіл құқығының ... мен ... ... ... ... ... ... фактілер негізінде жатыр. Сәйкесінше өкілеттіктің өзі бірнеше ... ... а) ... актіге негізделген өкілеттік; б) ... ... ... в) келісімге негізделген өкілеттік.
Әкімшілік актіге негізделген өкілеттік. Мұнда өкіл ... ... ... өкіл ... атынан әрекет етуге міндетті. Заңды тұлға органы өкілеттік қызметтерді жүзеге ... ... ... жұмысшы тағайындау туралы жарлық шығарғанда орын алады. Мысалы, соттағы ... ... ... құрудағы, мәлімелер жасаудағы өкілдік, т.б.
Көптеген ... ... ... заңның тікелей жарлығы бойынша туындайды, өкілеттіктің мұндай түрі заңдық ... деп ... ... ... ... өкілі болып олардың ата-аналары ... Бұл ... ... ... ... ол өкіл ... еркінен тәуелсіз туындайды, екіншіден, өкіл құқығы заңмен анықталған.
Келісімге ... ... ... екі ... ... ... ... Ол яғни тек өкіл ... ... оның ... ... өкіл ... еркі ... туындайды. Заңдық әрекет жасау үшін сол өкілдің келісуі қажет. Кәсіпкерлік ... ... ... ... (АК 166б). ... өкіл бір ... түрлі жақтардың өкілі бола ... Ол екі ... осы ... келіскенде немесе тікелей заңмен қарастырылған жағдайда ғана жіберіледі. Үшінші ... ... ... үшін ... ... ... деп аталатын ерекше жазбаша құжат беріледі.
Сенімхат түсінігі. ... ... бір ... ... ... ... алдындағы өкілеттігі үшін берілетін жазбаша құқығы түсіндіріледі. (АК 167 б. 1-б). Көп жағдайда ... ... ... ... ... үшін беріледі. Егер ерікті өкілдік өкіл жіберуші мен өкіл ... ... ... ... беру ... ... табиғаты бойынша бір-жақты ... ... ... ... ... беру және оның ... күшін иемдену үшін өкіл келісімдігі талап етілмейді. Сенімхаттың мынандай негізгі ... бар, олар ... ... және ... сенімхат.
Келісімге қарағанда, сенімхат өкілдіктің сыртқы әсерін ... ... ... Үшінші тұлға сенімхатпен таныса отырып, өкілдің қандай артықшылықты ... ... ... ... өкілмен жасалған кез-келген мәлімелер және басқа да заңдық әрекеттер өкіл жіберуші үшін ... ... ... ... ... ... заң мәмілесіне ұсынылатын барлық талаптарға сәйкес келуі керек. Сенімхат ... ... ... ... ғана ... мүмкін; өкіл жіберушінің еркі еркін қалыптасып, сенімхатта анық ... ... ... ... ... сенімхат арнайы құқық субъектілігіне қайшы келмейтін мәміле жасауға ғана ... ... ... ... ... мен ...
Өкілдік деп басқа адамның (өкілдік берушінің) атынан бір ... ... ... ... сот ... не әкімшілік құжатқа негізделген өкілеттігі күшімен жасаған мәмілесін айтамыз. Өкілдік ... ... ... мен ... ... ... өзгертеді және тоқтатады.
Өкілеттік өкілдің (бөлшек сауда жүйесіндегі сатушы, ... ... ... ... да көрінуі мүмкін (АК-тің 163-бабы).
Өкілдік инсттутының маңыздылығы сонда, ол тұлғаға бір ... ... ... оның ... шетелде жұмыс істеуіне мүмкіндік береді, сондай-ақ істің көзін білетін әрі ұйымдастыра алатын мамандарды тартуға қолайлы келеді.
Іс-әрекеттердің бәрін өкіл ... ... бола ... Заң ... ... үшін оның өзі ... керек болады. Заңдылық әрекеттерді өзі ғана жасауы керектігі заңда айтылмаған немесе сол ... ... ... ... ... де ... ... беріледі. Мәселен, өсиет қалдыру мәселесіне өкілдік болмайды, өйткені, қағазға өсиет қалдырушы өзі қол қоюы керек, некені тіркеуде, лекция оқу, ... ... ... жеке ... ... ... ... өкілдік жүрмейді. (АК-тің 163 -бабының 5-тармағы).
Өкілдік институтының мазмұны субъектілер құрамы туралы ережемен айқындалады, ал ол өз кезегінде құқықтар мен ... ... ... олардың мазмұндарына, қорғану түрлеріне негізделеді. Аталған негізгі элементтердің сипаты өкілдік ... ... ... Өкілдіктің субъектілерінің құрамы үш адамнан -- ... ... ... және ... ... ... ... беруші өкілге іс-әрекеттерді жасауды тапсырып, тиісті сенімхат берген болса ғана немесе өкіл өзінің қызметтерін оның нүсқауы немесе заңды тұлғаның құжаттары ... ... ... ғана ... ... өкілдік беруші үшін құқықтар мен міндеттер тудыра ... ... ... кез ... ... ... қабілеттілігі бар немесе жоқ адам да, заңды ... да ... ... бола ... ... ... құқық субъектілерінің бәрі бірдей өкіл бола алмайды. Азаматтық әрекет қабілеттілігі бар кез келген тұлға, яғни азаматтар мен заңды тұлғалар өкіл бола ... ... өзі ... ... 18 ... толу ... ... өйткені, бұл жаста оған азаматтық әрекет қабілеттігі толықтай тән, ал заңды тұлғадағы өкілдік жарғымен айқындалған құқық ... ... ... ... жак, -- ... немесе заңды тұлға. Өкілдің онымен әрекетке түсуі нәтижесінде өкілдік берушінің азаматтық құқық қатынастары белгіленеді, өзгереді және ... ... бір ... ... ... ... беруші) екінші тұлғамен (өкілмен) өкілеттікті бөлісуі жатыр. Мұндай өкілеттік болмаған және ... ... ... ... ... ... ... беруші тұлғаның атынан жасалған мәмілесі жарамсыз болып табылады. Бірақ, Азаматтық кодекстің 165-бабына ... ... жоқ ... бір ... ... ... ... асыра пайдаланып жасаған мәмілесі өкілдік беруші осы мәмілені кейіннен мақұлдаған ретте ғана ол үшін ... ... мен ... ... ... және ... Әрі өкілдік берушінің кейіннен мақұлдауы мәмілені оның жасаған кезінен бастап жарамды етеді.
Өкілеттіктің ... ... -- заң ... ... ... ... ... өкілдіктің негіздері бар: шартта немесе алдын-ала келісімде көрсетілген өкіл ұстауға тілек білдірген өкілдік берушінің еркі; заңда көрсетілген ... ... ... өздерінің балаларының заңды өкілдері бола алады, әрі олардың құқықтары мен міндеттерін кез келген жеке және ... ... ... ... ... ... ... үшін сотта арнайы өкіл болып қатыса алады ( ... ... ... ... ... -- ... өкіл болып қатысуға рұқсат беретін акт. Мысалы, өкілеттік міндетті атқаруды талап ететін лауазымға тағайындау өкілеттік, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... және ... әрекет жасайтын жағдайынан да көрінуі мүмкін ( АК-тің 163-бабының 1-тармағы). Өкілдік заңды және ... деп ... ... ... ... заңнан туындайды, әрі ол өкілдік берушінің еркіне қарамайды. Мысалы, Теңіз жолы сауда кодексі бойынша кеме ... ... ... ... ... ... кеме ... және жүк иесінің өкілі болып табылады, жолшыбай не ... ... кеме ... немесе жүк иесінің өкілдері болмаса, жағдайға байланысты талап қою мәселесін өзі шеше береді, ... ... ... ... ... ... ерікті өкілдік деп аталады. Мұның өзі өкілдік берушінің еркіне байланысты болады. Өкілдік беруші ... ... қана ... оның өкілеттігін де айқындайды. Сонымен бірге өкілдік берушінің атынан заңдық әрекет жасарда өкілдің өзімен де келісім жасау ... ... ... беруші мен өкіл арасында шарт жасалып, онда өздерінің ішкі қарым-қатынастарын айқындайды (мысалы, тапсырма шарты).
Егер ... ... ... ... жүйеде шарт жасасқан кезде олардың атынан үнемі және дербес өкілдік етуші болмаса, онда коммерциялық ... ... ... ... 1-тармағы). Мұндай жағдайда коммерциялық өкіл өкілдің өкілеттігі көрсетілетін жазбаша шарт негізінде, ал ол көрсетілмеген жағдайда -- сенімхат ... ... ... ... ... екі ... бөлінеді: өз өкілдігі және бөтен тұлғаның алдында болатын өкілдік.
Өз атынан болу -- ... ... ... өз ... ... және ол арқылы өзінің құқықтары мен міндеттерін орындап, мүддесін қорғайды. ... ... бір ... болады, сырттан бөтен тұлғаны аиналымға қатыстырмайды (АК-тің 163-бабының 1-тармағы).
Коммерциялық өкілдіктің екінші түрі -- ... ... үшін ... да өз ... ... ... адамдар (коммерциялық делдалдар, мұрагерлік кезіңде өсиетті орындау тапсырылған адамдар және т. ... ... ... ... шартта тікелей көрсетілуі тиіс немесе оған берілетін сенімхатта да жазылады. Коммерциялық өкіл бір ... ... ... ... ... ... тараптардың мүлделерін білдіре алады. Бұл орайда ол өзіне берілген тапсырмаларды кәдімгі кәсіпкердің ыждағаттылығымен орындауға міндетті.
Коммерциялық өкіл өзіне ... ... ... ... ... мәліметтерді өзіне берілген тапсырманы орындағаннан кейін де құпия сақтауға ... ... ... ... ... ... ... коммерциялық өкілдіктің ерекшеліктері заңмен белгіленеді.[1]
1.1. Өкілдіктің қолданылу аясы.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 13 бабындағы талапты қалай толық ... ... ... ... ... соттағы өкілділік институты жағдай төмен өйткені, заңды реттелер жоқтың қасы, сотқа азаматтардың атынан талап арыздар кім ... ... ... кейбіреулері жоғарғы білімді заңгер емес, ал, заңгер мамандығын меңгермеген азаматтардың сотқа Азаматтық іс жүргізу нормаларын білмей жазуының өзі неге ... ... ...
Кей кездері бірнеше рет қозғалыссыз қалдырылып, қайтарылған, бірақ әлі де болса түзетілмеген талап арыздарды қабылдап жатамыз, бұның себебі ... ... ... ... ... ... оймен амалсыздан өз өндірісіне қабылдайды. Бұл әрекет кей ... бір ... ... ... ... ... ... бірақ амал жоқ деген шағымдар туындамас үшін соттар осындай әрекеттер жасауға мәжбүр.
Бұл жағдайлар ... ... істі ... ... ... үшін ... ... іс қараудың мерзіміне кедергісін де тигізуі мүмкін.
Кейбір сот отырыстарында іске қытысып отырған тараптардың өкілдерінің жоғарғы заңгер мамандығын ... ... ... жоғарғы білімі жоқ екенін анықтап жатамыз, алайда заң бойынша оларға шектеу жоқ, олар ... ... іске ... ... ... соттағы өкіліділіктің қазіргі кезде осындай келеңсіз тұстары бар, осы ... ... ... жолы бар, ... ... реттеліу керек.
АІЖК-нің 58 бабымен істі өкілдер арқылы жүргізу ... ... ... өз ... ... ... ... өкілдері арқылы жүргізуге құқылы. Азаматтың іске өзінің қатысуы оның бұл іс ... ... болу ... ... ... ісін сотта оларға заңмен, өзге нормативтік құқықтық актілермен немесе құрылтай құжаттарымен берілген өкілеттіктердің шегінде
1-Төлеуғалиев Ғ. ... ... ... ... ... және тиісті өкілеттіктер берілген олардың өкілдері жүргізеді. Заңды тұлғалардың басшылары сотқа олардың қызметтік ... ... ... ... ... береді. Заңды тұлғаның органы тиісті өкілеттік берілген басқа өкілдермен бірге іске қатыса алады.
Сенімхатқа, заңдарға, сот шешімдеріне не ... ... ... істі ... жүргізуге тиісінше ресімделген өкілеттігі бар әрекетке қабілетті кез келген адам сотта өкіл бола ... ... ... ... өзі ... ... қажет деп есептеймін, бұл жерде өкілдерідің барлығы адвокат болуы керек деге ... ... ең ... > деген ұсынысты талқылау қажет сияқты. (Заңды өкілдерден басқалары)
Соттағы өкіліділік институтының бір түрі бұл, ... ... ... ету (59 бап). ... адвокаттар;
2) заңды тұлғалардың қызметкерлері - осы заңды тұлғалардың істері бойынша;
3) ... ... ... ... - құқықтары мен мүдделерін қорғауды осы кәсіптік одақтар жүзеге асыратын жұмысшылардың, қызметшілердің, сондай-ақ басқа да адамдардың істері бойынша;
4) ... ... ... ... осы ... ... ... мен мүдделерін қорғау құқығы берілген ұйымдардың уәкілетті адамдары;
5) заңмен, жарғымен немесе ережемен басқа адамдардың ... мен ... ... ... ... ... уәкілетті адамдары;
6) басқа тең қатысушылардың тапсырмасы бойынша тең қатысушылардың біреуі;
7) іске қатысушылардың өтінуімен сот рұқсат еткен басқа да ... ... ... ... өкіл бола ... ... бола алмайтын тұлғалар:
1) судьялар, тергеушілер, прокурорлар мен өкілді орагандардың депутаттары, олардың процеске тиісті ұйымдардың ... ... ... ... ... өкілдер ретінде қатысу жағдайынан басқа жағдайда сотта өкіл бола алады.
2) адвокатура туралы заңдармен ... ... бұза ... заң ... ... туралы тапсырма алған адвокаттар сотта өкіл бола алмйды.
3) адам, егер мүдделері өзі өкіл ... ... ... мүдделеріне қайшы келетін адамдарға осы іс бойынша заң көмегін көрсетсе немесе бұрын көрсеткен ... ... ... ... ... ... аудармашы, куә немесе айғақшы ретінде қатысса, сондай-ақ егер ол істі қарауға ... ... ... ... ... болса, өкіл бола алмайды.
Аталған тізім бойынша біз көріп отырғандай түрлі адамдардың сотқа қатысуына жол береміз, ал ол адамдардың заңи ... ... ... ... ... ме, олар ... ... көрсете ала ма, Қонституциямыздың 13 баында көзделген талаптарды жүзеге ... ... ... ма ... бұл мәселелерді тексере алмайды.
Бұл жерде аса көп көңіл бөліп ... ... ... жоғырыда аталған баптың 7 тармағы. Өйткені сота іс қаралып жатырған кезде, ке кездері тараптардың өкілдеріне АІЖК-нің 65 бабының мазмұнын түсіндірудің өзңі ... ... ал бұл ... ... теңдігі, айтысушылық қағидаларының орындалуының өзң қиынға соғады.
Өкілдердің өкілеттіктері және олардың рәсәмделуі 61 және 62 баптармен реттеледі, яғни сотта іс ... ... ... ... ... арызға қол қоюды, істі аралық сотқа беруді, талап қою талаптары мен ...
2- ... ... ... ... ... бас ... талап қоюды тануды,
талап қоюдың нысанасын немесе негіздемесін өзгертуді, бітімгершілік келісім жасауды, өкілеттіктерді басқа адамға ... ... ... ... аудару), соттың қаулысына шағым беруді, соттың қаулысын мәжбүрлеп орындатуды талап етуді, берілген мүлікті немесе ақшаны алуды қоспағанда, өкілдік берушінің ... ... іс ... ... ... ... ... осы баптың бірінші бөлігінде аталған іс-әрекеттердің әрқайсысын жасауға өкілеттігі өкілдік беруші берген сенімхатта арнайы көзделуі ... (61 ... ... ... ... ... және ресімделген сенімхатта көрсетілуге тиіс.
Кәсіптік одақтар мен басқа ... ... ... ... ... осы іс бойынша өкілдікті жүзеге асыруға арналған тапсырманы куәландыратын құжаттарды беруі тиіс (осы ... ... 3, 4 және 5 ...
Адвокаттың нақты істі жүргізуге арналған өкілеттігі заң консультациясы немесе адвокаттық кеңсе берген ордермен, ал ол өз қызметін дербес жүргізген жағдайда - ... ... ... ... ... ... тұлғаның атынан сенімхатты тиісті заңды тұлғаның басшысы немесе өзге ... ... ... ... Кодекстің 59-бабының 6 және 7 тармақшаларында аталған өкілдің өкілеттігі сенімхатта немесе сот отырысының хаттамасына кіргізілген сенім білдірушінің ... ... ... ... ... көрініс табуы мүмкін (62 бап).[5]
Қазақстан Республикасының азаматтық іс жүргізу кодексінің 58 бабының 1 бөлігіне ... ... өз ... ... ... ... өкілдері арқылы жүргізуге құқылы және азаматтың іске өзінің ... оның бұл іс ... ... болу ... айырмайды деп көзделген.
Сотта өкілдік ету процессуалдық заңмен барлық азаматтық істер ... ... және ... процестің барлық сатыларында болады.
Мемлекетте әр адамның соттық қорғауда конституциялық құқығының іске асырылуына байланысты жұмыс жасау ... ... ... ... ... мемлекеттің қалыптасуы азаматтардың және заң қызметкерлерінің конституция нормасында көрсетілген құқыларын білуді қажет етеді. Сондықтан да ... 12-ші ... 1-ші ... ... Қазақстан мемлекетінің негізі заңында адам және оның құқықтары мен бостандықтары танылады және оларға кепілділік беріледі, сонымен қатар оларды іске ... ... және ... ... үшін ең жоғарғы баға болып табылады.[6] Алайда ... ... ... түрде мәлімдеу олардың сақталуына және жүзеге асуына кепілдік бере ... ... ... мен ... бұзылуы олардың жүзеге асырылуына зиянын тигізеді, сондықтан да оларды қорғау қажеттілігін
3,4,5-
жасауға мәжбүр болады. Азаматтар өздерінің құқықтары мен ... ... ... үшін өздері немесе өкілдері арқылы жүгінуге құқылы. Азаматтардың өз демократиялық-конституциялық құқықтарын пайдалана отырып, сотқа әділдікке жүгінуі әділсоттың ... ... ... ... жолын оңайлату үшін мемлекет міндетті түрде барлық әдістерді қолдануы қажет. Заң шығару мен заңдар әрдайым дамып отыруы керек ... ... сот ... өзі тікелей де, өкілдің көмегімен де қатысуға құқылы. ... ... ... өкіл іске ... тұлғалардың мүдделерін олардың туған тілінде немесе еркін ... ... ... ... ... онда тек ... келісімімен ғана өкілдің өзінің туған тілінде немесе еркін меңгеретін тілінде сотта шағым немесе наразылық келтіре алады деп өзгерту ... ... да ... 61 ... 1.2. ... ретінде деген норманы енгізу қажет деп ойлаймыз.
Кез-келген азамат сотқа талап арыз бере алады. ... ... ... ... жоқ ... әрекет қабілеттігі шектеулі азаматтардың құқықтары бұзылған жағдайда сотта олардың мүдделерін қорғау үшін талап арызды олардың заңды ... бере ... Ал ... ... өз ... жеткізетін азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерін сотта қорғау үшін ымдау тілін түсінетін мамандардың қатысуымен сотқа талап ... ... ... ... тұлғаның мүддесіне және оның атынан (өкілдік берушінің) өзіне берілген өкілеттігі шегінде процессуалдық әрекеттер жасайтын бір тұлға (сот өкіл ... оның ... ... берушінің сәйкесті құқықтар мен міндеттер туындайды. Қазақстан Республикасының азаматтық іс жүргізу кодексінің 61 бабының 1 бөлігіне сәйкес ... іс ... ... өкілеттік өкілге, талап арызға қол қоюды, істі аралық сотқа беруді, талап қою ... мен ... ... танудан толық немесе ішінара бас тартуды, талап қоюды тануды, талап қоюдың нысанасын немесе негіздемесін өзгертуді, ... ... ... ... ... адамға беруді (сенімді басқа біреуге аудару), соттың қаулысына шағым беруді, соттың
6-Қазақстан Республикасының Конституциясы. / 1995 жылы 30 ... ... ... ... ( 284-1 1998 жылы 7 қазанда Қазақстан ... ... ... мен ... ... // 1996. № 4, 217 б. 1998. № 20 245 б. ... ... ... Жаршысы.
7- Құқық және мемлекет №1 (37) 2008 ж. 95 бет.
8-Қазақстан Республикасының ... іс ... ... / 1999 ... 13 ... ... мен ... // 1999. № 18. 644б. Қазақстан Республикасы Парламентінің Жаршысы.
қаулысын мәжбүрлеп орындатуды талап етуді, берілген мүлікті ... ... ... ... ... ... атынан барлық іс жүргізу әрекеттерін жасауға құқық ... ... істі ... ... ... сот ... ... іске басқа
тұлғаның мүддесіне және оның атынан (өкілдік берушінің) өзіне берілген өкілеттігі шегінде процессуалдық әрекеттерді жасайтын талап қоюшының
атынан қатысатын өкіл іске ... ... ... ... мүддесінің атынан қатысатын өкілдердің сот отырысына келмеу салдарларын атап кетсек:
* Іске қатысушы тұлғалардың мүддесіне және оның атынан (өкілдік ... ... ... ... ... ... әрекеттерді жасайтын келмеу себептері туралы сотқа хабарлауға және бұл себептердің дәлелді екендігіне дәлелдемелерді ұсынуға міндетті.
* Іске ... ... ... сот ... келмеген жағдайда, оларға хабарлағаны жөнінде мәліметтер жоқ болса, істі қарау кейінге қалдырылады.
* Егер іске ... ... сот ... ... мен орны туралы тиісінше хабарланса, олардың келмеу себептері дәлелді деп ... ... сот істі ... ... ... Сот ... уақыты мен орны туралы тиісінше хабарланған іске қатысушы адамдардың ... ... ... егер ... ... ... ... деп танылса, сот істі қарауға құқылы. Сот отырысының уақыты мен орны туралы ... ... ... ... ... ... іс ... тәртібімен, егер келмеу себептері туралы мәліметтер жоқ ... не сот оның ... ... ... деп ... не жауапкер іс бойынша іс жүргізуді қасақана созып отыр деп таныса, сот істі ... ... ... ... істі олардың қатысуынсыз қарау және оларға шешімінің көшірмесін жіберу ... ... ... ... Егер бұл ... ... ... қажет болса, сот тараптардың сот отырысына қатысуын міндетті деп тани алады.
* Сот отырысының уақыты мен орны ... ... іске ... адам өкілінің келмеуі істі қарауға кедергі бола алмайды. Іске қатысатын адамның өтінімі бойынша сот оның ... ... ... ... ... істі ... кейінге қалдыра алады.
Тараптар соттың істі олардың жоқ кезінде қарау туралы жазбаша ... және ... іс ... ... ... ... іс-әрекетінен туындайтын шешімнің көшірмесін өздеріне жіберуді сұрауға құқылы.
АІЖК-нің 194-ші бабының 1-ші бөлігінде іске қатысушы тұлғалардың түсініктемелері көзделген. Сот талап қоюшының және оның ... ... ... ... жауапкердің және оның тарапынан қатысатын үшінші тұлғаның, сондай-ақ іске қатысушы басқа да ... ... ... ана тілінде немесе еркін меңгеретін тілінде тыңдайды. Прокурор, мемлекеттік органдардың, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының, ... ... ... басқа адамдардың құқықтары мен мүдделерін қорғауға жүгінген азаматтар бірінші болып ... ... Іске ... ... бір-біріне сұрақтарды ана тілінде немесе еркін меңгеретін тілінде қоюға құқылы. Іске қатысушы тұлғалардың бірі сот ісінің тілін меңгермейтін жағдайда, ... ... ... ... ... керек. Тараптар, іске қатысушы тұлғалар мен үшінші тұлғалар түсініктемелерін бере отырып, ... ... мен ... ... және ... ... тұлғалардың түсініктемелері ауызша немесе жазбаша болуы мүмкін (АІЖК-нің 194-ші бабының 1-ші бөлігі).
Басқа тұлғаның мүддесіне және оның ... ... ... ... ... ... шегінде процессуалдық әрекеттер жасайтын тұлға істі қарау сатысында түсініктемелер бергенде, дәлелдемелерді ұсынғанда, сот ісінің тілін меңгермеген жағдайда ... ... ... ... іске ... адамдар мен өкілдердің сөздерінен тұрады. Алдымен талап қоюшы және оның өкілі, ал содан соң ... мен оның ... сөз ... ... кеткен процесте даудың нысаны бойынша дербес талаптар ... ... ... мен оның өкілі тараптар мен олардың өкілдерінен кейін сөз сөйлейді. Прокурор, мемлекеттік органдардың және ... ... ... ... ... өкілдері және басқа адамдардың құқықтарын, бостандықтарын және заңмен қорғалатын мүдделерін қорғау үшін сотқа жүгінген азаматтар сот жарыссөздерінде соңынан сөз ... ... 211-ші ... ... ... сот ... болып жатқан кезде кейде тараптар сот ісінің тілін меңгермейтін жағдайлар кездесіп жатады. Мысалы, азаматтық іс ... ... ... ... ... ... ... қазақ тілінде еркін меңгереді, жауапкер қазақ тілінде еркін ... ... ол тек орыс ... ... сөйлей алатындығы байқалады. Даудың нысаны бойынша дербес талаптар қойған үшінші тұлға мен оның өкілі татар тілінде ... ... ... байқалады. Яғни мұндай жағдайда судья іске аудармашыны қатыстырған кезде, оның бірнеше тілінде меңгермейтіндігі байқалатын болса, онда іске ... ... ... ... қамтамасыз ету керек болады. Яғни бұл істің тез әрі объективті шешілуіне көмегін тигізеді.
Сот шешімге қол қойылғаннан ... сот ... ... ... ... сот шешімін жариялайды. Мұнан соң шешімге шағымданудың тәртібі мен мерзімдері түсіндіріледі. Шешім шығарылған кезде судья іске қатысушы адамдарға және өкілдерге ... ... ... және оның ... ... болатынын жариялауға міндетті (АІЖК-нің 216-шы бап). Шешімді ... ... сот ... іске қатысушы тұлғалар немесе олардың өкілдері сот ісінің тілін меңгермейтін болса, онда оларға ... ... ... болу ... ... ... ... шешімі аударылып берілуі керек.
Сот өкілдері, егер тиісті түрде құзыреттері қарар бөлімінде рәсімделсе, сот шешімдеріне өзінің туған ... ... ... ... ... ... беруге құқылы. Заңды өкілдер процесте өздерінің өкіл ... ... ... ие. ... олар ... да сот ... шағымдана алады (АІЖК-нің 63 бабы).[9]
Сонымен қатар кейде іске қатысушы тұлғалардың атынан өкілдер шағым бере ... ... ... ... ... іс тез ... үшін іске қатысушы тұлғалардың туған тілінде немесе еркін меңгеретін тілінде емес, ... ... ... немесе еркін меңгеретін тілінде сотқа шағымды іске қатысушы тұлғалардың атынан беріп жатады. Мұнда іске қатысушы тұлғалар әрқашан да сот ... ... ... ... ... тек өкілдері арқылы білуі мүмкін. Бұл әрине іске қатысушы тұлғаларға ыңғайсыз болып келеді. Біздің ойымызша егер де өкіл іске ... ... ... ... туған тілінде немесе еркін меңгеретін тілінде қорғай алмайтын ... онда тек ... ... ғана ... ... тілінде немесе өзі еркін меңгеретін тілінде сотта шағым немесе наразылық келтіре алады деп ... ... ... ... ... ... азаматтардың, әрекет қабілетіне толық ие емес немесе әрекетке қабілеті шектеулі деп танылған адамдардың құқықтарын, бостандықтарын және заңмен қорғалатын мүдделерін сотта ... ... ... ... ... ... ата-аналары, асырап алушылары, қамқоршылары нмесе қорғаншылары қорғайды.
Хабар-ошарсыз кеткен деп белгіленген тәртіппен танылған азамат ... ... іс ... оның ... ... ... кеткен адамның мүлкіне қамқорлықты жүзеге асыратын адам қатысады.
Қайтыс болған ... ... ... деп ... ... ... ... мұрагері қатысуға тиісті іс бойынша, егер мұраны әлші ... ... ... өкілі ретінде мұралық мүлікті қорғау мен басқару үшін тағайындалған сақтаушы немесе қамқоршы қатысады.
Заңды өкілдер заңда көзделген шектеулермен өкілдік етушілердің ... ... ... ... ... тиесілі барлық іс жүргізу әрекеттерін жасайды. Заңды өкілдер істі сотта жүргізуді басқа өкілге тапсыра алады.
Коммерциялық өкілдік:
Кәсіпкерлер шарт жасасқан кезде ... ... ... және ... ... ... адам (коммерциялық өкіл) өкілдің өкілеттілігі көрсетілген жазбаша шерт негізінде де әрекет жасайды.
Коммерциялық өкіл соныме бір мезгілде ... ... ... ... ... тараптарының мүдделерін білдіре алады. Бұл орайда ол ... ... ... ... ... ... орындауға міндетті.
Коммерциялық өкіл келісілген сыйақыны және өзі тапсырмаларды орындаған кезде жұмсаған шығындарын, егер ... ... ... ... ... шарт ... тең мөлшерде төлеуді талап етуге құқылы.
Коммерциялық өзіне ... ... ... ... ... ... ... берілген тапсырманы орындағаннан кейін де құпия сақтауға міндетті.
Кәсіпкерлік қызметтің жекелеген салаларындағы коммерциялық өкілдіктің ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... үш ... беруші, өкіл және үшінші жақтан тұрады. Өкілдік беруші өкілге іс-әрекеттерді жасауды ... ... ... ... ... ғана ... ... тұлғаның құжаттары бойынша істейтін болса ғана өкілдің іс-әрекеттері өкілдік ... үшін ... мен ... ... ... ... ... кез келген субъектілер, құқық қабілеттілігі бар немесе жоқ адам да, ... ... да ... ... бола алады. Өкілеттікті жүзеге асыру кезінде екі бірдей құқықтық қатынас жүзеге асырылады: өкілдік ... мен өкіл ... ... ... өкіл мен ... жақ арасындағы сыртқы құқықтық қатынас. Алайда екінші құқықтық қатынаста өкіл іс-әрекетке өз атынан түспейді.
Ал азаматтық ... ... бәрі ... өкіл бола алмайды. Азаматтық әрекет қабілеттілігі бар кез-келген тұлға, яғни азаматтар мен ... ... өкіл бола ... ... өзі ... ... 18 ... толу керектігін көрсетеді, бұл жаста оған азаматтық әрекет қабілеттігі толықтай тән, ал заңды ... ... ... ... ... қабілеттілікке қайшы келмеуі тиіс. Азаматтық Іс жүргізу ... ... өкіл бола ... ... ... белгілейді. Олар: судьялар, тергеушілер, прокурорлар, істі қарауға қатысы бар лауазымды тұлғамен туыстық қатынасы бар ... ... ... ... ... субъектісі бола алады. Өкілеттік берушінің әрекет қабілеттігі тек ерікті түрдегі өкілдік үшін қажет.
Үшінші жақ - ... ... ... ... ... ... ... түсуі нәтижесінде өкілдік берушінің азаматтық құқық қатнастары белгіленеді, өзгереді және тоқтатылады.
9-ҚР Азаматтық іс жүргізу ... ... ... ... ... ... мүмкін. Азаматтық кодекстің әрекет қабілетсіз азаматтар атынан заңды өкіл болу ... ... ... ... ... ... заңды өкіл туралы ереже қарастырылған. АІК 38-бабында әрекет қабілетсіз азаматтардың, толық әрекет қабілеттігі жоқ азаматтардың, әрекет ... ... деп ... ... ... мен ... қорғалатын мүдделерін сотта олардың ата-аналары, асырап алушылары, қамқоршылары мен ... ... ... ... ... ... ... қорғай алады. Қазақстан Республикасының "Неке және отбасы туралы" Заңының 111 - бабына сәйкес қамқоршылар мен ... заң ... ... ... өкілдері болып табылады және барлық қажетті мәмілелерді олардың атынан және олардың мүдделерін көздеп жасайды.
Қамқоршылар өздерінің ... ... өз ... ... құқығы жоқ мәмілелерді жасауға келісім береді, қамқоршылығындағылардың өз құқықтарын ... ... және ... ... жәрдем көрсетеді, сондай-ақ оларды үшінші бір тұлғалардың тарапынан ықтимал қиянаттардан қорғайды.
3. Өкілдіктің құқығы мен ... ... ... бір әрекеттер өкілдік беруші үшін жасалады. Өкілдің барлық әрекеттері өкіл беруші үшін заңды салдарлар ...
4. Өкіл ... ... ... ... Өкілеттік бұл - өкілдің жасай алатын әрекеттер шеңбері, құқықтық қатынастардағы өкілдің мәміле негізінде белгіленген ... ... ... қарай өкілеттік әртүрлі тәсілдермен қалыптасады. Ерікті өкілдікте өкілеттік екі жақтың келісімімен жүзеге ... ... ... шарт ... ... ... көрсетіледі.
Өкілдік негізі бір тұлғаның (өкілдік беруші, сенім беруші) екінші тұлғамен (өкілмен) өкілеттікті ... ... ... ... ... және ... қатнасын асыра пайдаланған екінші жақтың өкілдік беруші тұлғаның атынан жасалған мәмілесі жарамсыз болып табылады. Бірақ Азаматтық кодекстің 165-бабына ... ... жоқ ... бір ... атынан немесе өкілеттігін асыра пайдаланып жасаған мәмілесі өкілдік беруші кейін осы мәмілені кейіннен мақұлдаған ... ғана үшін ... ... мен ... туғызады, өзгертеді және тоқтатады. Әрі өкілдік берушінің берушінің кейіннен мақұлдауы мәмілені оны ... ... ... жарамды етеді.
Өкілеттік туындауының негізі - заң фактісі болып табылады. ... ... ... ... бар: шартта немесе алдын-ала келісімде көрсетілген өкіл ұстауға тілек білдірген өкілдік берушінің еркі; заңда көрсетілген фактілер; мәселен ата-ана ... ... ... ... бола ... әрі ... құқықтары мен міндеттерін кез келген жеке және заңды тұлғалар алдында қорғай алады, сондай-ақ балалары үшін ... ... өкіл ... ... ... ... ... уәкілетті органның актісі-тұлғалар өкіл болып қатысуға рұқсат беретін акт. ... ... ... атқаруды талап ететін лауазымға тағайындау өкілеттік сондай-ақ өкілдің ... ... ... ... ... және ... әрекет жасайтын жағдайынан да көрінуі мүмкін (АК-тің 163-бабының 1-тармағы). ... ... және ... деп ... Заңды өкілдік тікелей заңнан туындайды, әрі ол өкілдік берушінің еркіне қарамайды. Мысалы, Теңіз жолы сауда кодексі бойыншакеме ... ... ... жасалған мәмілеге байланысты кеме иесінің және жүк иесінің өкілі болып табылады, жолшыбай не барған жерінде кеме иесінің немесе жүк ... ... ... жағдайға байланысты талап қою мәселесін өзі шеше береді, кейбір мәмілелерге билік етеді ... ... ... негізделген өкілдік ерікті өкілдік деп атайды. Мұның өзі өкілдік берушінің еркіне байланысты болады. ... ... ... ... қана ... оның ... де айқындайды (мысалы, тапсырма шарты).
Заңды өкілділік сот ... ... ... актіге негізделеді. Азаматтық хал актілерін тіркеу органында тіркелген туу куәліктері негізінде ата-аналар өз балаларының ... бола ... ... ... алу ... дәл ... ... жүргізіледі және асырап алушыларды ата-ана ретінде жасылуына және жаңа туу туралы куәліктің берілуіне жергілікті атқарушы органның әкімшілік шешім-актісі ... бола ... ... кодекске сәйкес әрекет қабілеті жоқ азаматтарға, әрекет қабілеті ... ... ... ... ... ... қамқоршы, ішімдікке салынған азаматтар мен нашақорларға сот қорғаншы тағайындайды. Бұл өкілдердің ... ... ... ... олар ... ... деп ...
Өкілетсіз екінші бір тұлғаныңмүддесі үшін әрекет еткен тұлға өкіл болып табылмайды. Өкілетсіз әрекетке АК 165-бабы өкілеттікті ... ... да ... ... асыра пайдалануға сенімхатта көрсетілмеген мәмілелерді жүзеге асыру жатқызылады. Мысалы, пәтерді мәміле ... ... алу ... ... өкіл оны ... ... отырады. Өкіл асара пайдаланған өкілеттіктің салдарын өкілдік беруші ... онда ... ... ... ... мен ... осы ... жасалған уақыттан бастап өкіл берушіге тиісті болады. Егер өкіл беруші әрекетті қолдамаса, оның ішінде өкілеттікті асыра пайдалану негізінде жасалған мәмілелерді ... деп ... онда ... жақ алдында жауапкершілікті өкіл ретінде қатынасқа түскен адам ... ... ... өту және ... ... дамуы жағдайында тауар-ақша қатынасында коммерциялық өкілдік маңызды орын алады. Коммерциялық өкіл - бұл шарт жасасу ... ... ... тұрақты және еркіті өкіл бола алатын тұлға.
Егер мұндай шарттың тарабы кәсіпкерлік жүйеде шарт ... ... ... ... ... және ... ... етуші болмаса, онда коммерциялық өкілдік туындай (АК-тің 166-бабының 1- тармағы). Мұндай жағдайда коммерциялық өкіл ... ... ... ... шарт ... ал ол ... ... сенімхат негізінде әрекет жасайды. Коммерциялық өкілдік екі түрге бөлінеді: өз өкілдігі және ... ... ... ... өкілдік.
Өз атынан болу - заңды тұлға өкілді өз құрылымына тағайындайды және ол ... ... ... ... ... ... Мұндай өкілетте бір субъект болады, сырттан бөтен тұлғаны айналымға қатыстырмайды (АК-тің 163-бабының 1- ... ... ... ... ... ... субъектілермен құқықтық қатынаста өзінің қызметтік міндетін атқаратын жұмысшы, кәсіпорыннң ісін жүргізуші немесе сауда мәмілесін жасаушы кәсіпорын қызметкері ... ... ... ... ... ... (дүкен сатушысы, кәсіпорынның заңды кеңесшісі, т.б.).
Өз атынан өкіл болу сонымен қатар басқа да тәсілмен жасалуы мүмкін. ... олар ... ... өз ... есебінен қосымша құрылымдық бөлімдерді құру кезінде пайда ... ... оған ... тұлғалардың филиалдарын, өкілдіктерін және шаруашылық серіктестіктерін жатқызуға болады. Олар өздерін құрушылардың мүддесі үшін ... ... ... бұл құрылған жаңа құрылымдардың құқықтық жағдайының тең болатынын естен шығармау қажет. Бірақ олар заңды тұлға бола алмайды. Бұл құрылымдық бөлімдердің ... ... ... заңды тұлғалардың уәкілетті органдыры тағайындайды және олар сенімхатта көрсетілген функцияларды ғана атқара алады.
* Сенімхат
Сенімхат - ... ... ... ... ... атынан (кәсіпорын, азамат) қандай да бір іс-әрекетті асыруға құқық беретін, олардың өзара келісімін ... ... ... ... ... да, жеке адам ... да беріледі. Ол мекеме атынан мәміле жасауға, материалдық ... мен ақша ... ... ... да ... әрекеттер жасауға сенім білдіріп, құқық береді. Ресми сенімхаттар мекеме бланкісіне рәсімделеді.
Сенімхат мекеме атынан ... ... ... ... да, мекеме басшысының қолы мен мөрі басылады.
Егер сенімхат жеке адам тарапьшан берілсе, сенімхат иесінің ... ... аты мен ... ... колы қойылады. Төменгі жағына мекеме басшысы не нотариус сенімхат иесінін қолын растап, мөр басады.
Сенімхаттың мазмұндық-құрылымдық жүйесіне мыналарды жатқызамыз ... ... ... айы, жылы, мекен-жайы ;
- сенімхат беруші туралы толық мәлімет (аты-жөні, мекен-жайы, жеке куәлік нөмірі);
-сенім білдірілетін ... ... ... мәлімет (аты-жөні, мекен-жайы, жеке куәлік нөмірі);
- алынғат заттың атауы (егер ақша болса, көлемі санмен де, жазбаша да ... ... ... ... ... алмаған жағдайдағы шарты;
- нотариалдық мекеме мөрі.
Сенімхат мына жағдайларда беріледі:
Сенімхат кез-келген төлем түрлерін, атап айтқанда жалакы, жәрдемақы, ... ... алу ... ... ... ... алу үшін, мүлікті ортақ пайдалану, транспорт құралдарын иемдену, мүрагерлік күкык туралы куәлік алу үшін т. б. толып жатқан жағдайларда беріледі.
- ... 1 дана ... ... ... алу үшін ... сенімхаттардың жарамдылығы - 3 ай. Мүлікті
пайдалану үшін берілетін сенімхаттардың жарамдылығы - 3 жыл.
- Жарамдылық ... ... ... ... ... (сенім берушінін) өз атынан өкілдік ету үшін екінші адамға (сенім білдірген) берген жазбаша ... ... деп ... ... ... ... пайдалану кезінде "уәкілдік" және "өкілетті" деген терминдерді ажырата білу керек. ... ... ... өкілдік беруші атынан іс-әрекетке қатынасуы, ал өкілеттік өкілдік беруші үшін ... ... ... ... шеңбері болып табылады.
Заң жағынан қарағанда сенімхат беру -- ... ... яғни бұл ... беру үшін бір ... ... ... ерік ... қажет және жеткілікті, соңдықтан да өкілдің келісімі талап етілмейді.
Заң сенімхаттың жазбаша ... ... ... ... талап етеді. Сонымен бірге мәміле жасауға берілетін сенімхат ... ... ... ... етілетін болса, онда ол нотариалдық жолмен куәландырылады (АК-тің 167-бабының 2-тармағы). Сенім ауыстыру жөнінде берілген сенімхаттың қолданылу мерзімі куәландырылуы ол ... ... ... ... ... ... ... аспауы керек (АК-тің 169-бабының 3-тармағы).
Өкілдік беруші қайсыбір құқық өкілеттігін өкілге тапсырарда оның мерзімін шектеп, ... бір ... ... ... ... ... - әр ... де мерзімді құжат. Азаматтық кодекстің 168-бабына сәйкес сенімхат үш жылдан аспайтын мерзімге берілуі мүмкін. Егер сенімхатта ... ұзақ ... ... ол үш жыл ... ал егер қолдану мерзімі көрсетілмесе берілген күннен бастап бір жыл бойы жарамды болады. Егер сенімхаттың берілген күні ... ол ... деп ... алған өкілеттігінің көлемі мен мазмұнына орай сенімхаттың үш түрі болады: а) бас (жалпы) сенімхат, ол белгілі бір кезеңге ... ... ... ... ... ... ә) ... сенімхат -- ол бір текті мәмілелер жасайтын өкілге беріледі (мысалы, заң кеңесшісіне сотта іс ... үшін ... б) бір ... ... ... -- ол тек бір заң ... ... үшін беріледі (мысалы, поштадан алатын хатбума үшін берілетін сенімхат).
Өзіне арнап өкілеттік құқық берілген әрекеттерді сенім алушының өзі атқаруы ... Егер ... ... бойынша осылай етуге өзіне өкілеттік құқық берілген немесе сенім берушінің мүлделерін қорғауға жағдайлардың салдарынан ... ... ... ... ретте ғана ол сенімхат бойынша әрекет етуді басқа біреуге сенім ауысуы арқылы бере алады.
Сенім алушы өз ... ... ... ... ... кейін өзінің сенім берушісіне бұл жөнінде білдіруге және ол адам туралы, оның тұрағы туралы қажетті мәліметтерді ... ... Бұл ... ... сенім алушыға өзінің өкілеттік құқықтарын сеніп тапсырған адамның әрекеттері үшін өзінің істегені сияқты ... ... ... ... мен ... ... ... сенімхат беру - біржақты мәміле, яғни бұл өкілеттікті беру үшін бір ... ... ... ерік ... ... және ... ... да өкілдің келісімі талап етілмейді. Сенімхат бір жақты мәміле болғандықтан, онда ... ... ... ... ... атынан құқықтық қатынасқа түсетін құқығы көрсетіледі.
Өкілеттіктің сипатына қарай сенімхаттар бір рет ... ... яғни бір ғана ... ... ... бір ғана ... ... арналған (мысалы, бір ғана айдың айлық ақысын алу); біртекті мәмілелер жасауға арналған арнайы (мысалы, шикізат ... алу); ... ұзақ ... бойы бір ғана ... ... арналған (мысалы, заңды тұлға атынан шарт жасау); негізгі - ... бір ... ... ... ... ... ... заңды тұлғаның филиалындағы мүлікті басқару үшін арналған; әмбе-бап (универсалды) - ... ... ... ... ... ... үшін арналған деп бөлінеді. Сенімхат үшінші жақпен құқықтық қатынасқа түспей-ақ ... ... ... ... және ... етуге берілуі мүмкін (мысалы, автомобильді басқаруға сенімхат беру).
Сенімхаттарды ... ... ... ... жүргізген коммерциялық, инвестициалық тентерлері, аукциондар және мемлекеттік меншіктегі объектілерді және мемлекеттік акция пакетін сату кезінде кеңінен қолданады. Заңды тұлғалардың өкілдері осы ... ... ... ... үшін ... өкілеттігін растайтын сенімхат бар құжаттар тізімін көрсетулері қажет.
Коммерциялық сферада сенімхатты қолдану үшін екі жағдайға көңіл бөлу қажет. ... ... ... ... мен өкілдікті алушы туралы мәліметтер толық көрсетілуі қажет (азаматтардың толық аты-жөні немесе заңды тұлғалардық толық атауы), берілген уақыты, тұлғалардың ... ... ... ... ... анық көрсетілуі тиіс.
Заң сенімхаттың жазбаша түрін міндетті түрде ... ... ... ... ... мәміле жасауға берілетін сенімхат нотариалды жолмен куәландырылуы талап етілетін болса, онда ол ... ... ... ... ... сенімхаттарға төмендегі сенімхаттар теңестіріледі:
1) Госпитальда, санаторияларда және тағы басқа әскери емделу орындарында жатқан ... ... мен ... да ... осы ... ... және ... да әскери емделу орындарының басшылары, медицина бөлімі бойынша орынбасарлары, аға және кезекші дәрігерлер куәландырған сенімхаттары;
2) Нотариалды қызмет ... ... ... ... немесе басқа да органдары жоқ әскери бөлімдердің, мекемелердің және ... ... ... ... қызметкерлерінің және олардың жанұя мүшелерінің осы бөлім, мекеме басшылары немесе начальниктері куәландырған сенімхаттары;
3) Бас бостандығынан ... ... ... ... сенімхаттары;
4) Осы мекеме басшылары куәландырған тұрғындарды әлеуметтік қорғау мекемелеріндегі ... ... ... қабілеттігі бар азаматтардың сенімхаттары.
Корреспонденция, соның ішінде ақшалай және сәлемдеме, еңбек ақы және тағы басқа төлемдерді алуға берілген сенімхат ... ... ... ... ... ... ... ол жұмыс істейтін немесе оқитын ұйыммен куәландырылуы мүмкін. Телеграфпен немесе байланыс құралының басқа да түрімен жіберілген, құжатты жіберуді байланыс ... ... ... ... сол байланыс органымен куәландырылады.
Үшінші тұлға ресмим байланыс органының қатысуынсыз, факсмальді немесе басқа байланыс құралымен жіберілген сенімхаттарды әрекетті ... ... үшін ... деп ... ... бар.
Мемлекеттік органдардың, комерциялық және коммерциялық емес ұйымдардың ақша және басқа да бағалы заттарды ... ... ... ... сенімхаттарына сол ұйымның бас есепшісі қол қоюы ... ... ... ... ... Азаматтық Кодексте екі жағдайы қарастырылған:
1) мүлікті басқаруға арналған сенімхат; 2) мәміле жасауға арналған ... ... ... ... ... ... арналған).
Нотариалды және оған теңестірілген сенімхаттардан басқа ... ... ... ... болады. Олар сенім берушінің атынан жалақы алу, т.б. сол сияқты әрекеттерді жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... мөрі қойылып, сенім берушінің қол қоя отыруымен заңды түрде беріледі.
Сенім ауыстыру ... ... ... ... мерзімі кәуландырылуы ол негізгі алынып берілген алғашқы сенімхаттың қолданылу мерзімінен аспауы керек.
Өкілдік беруші ... ... ... ... ... оның ... ... белгілі бір уақыт аралығын көрсетеді. Сондықтан сенімхат - әр ... де ... ... ҚР АК ... ... ... үш ... аспайтын мерзімге берілуі мүмкін. Егер сенімхатта ең ұзақ мерзім көрсетілсе, Ол үш жыл бойы, ал егер ... ... ... - ... ... ... бір жыл бойы жарамды болады. Егер сенімхаттың берілген күні көрсетілмесе ол жарамсыз деп танылады.
Өзіне арнап өкілеттік құқық берілген әрекеттерді ... ... өзі ... ... Егер ... ... бойынша осылай етуге өзіне өкілеттік құқық берілген ... ... ... ... қорғауға жағдайлардың салдарынан осылай етуге мәжбүр болған ретте ғана ол ... ... ... етуді басқа біреуге сенім ауысуы арқылы бере алады.
Сенім алушы өз өкілеттігін басқа біреуге сеніп тапсырғаннан кейін ... ... ... бұл ... ... және ол адам ... оның тұрағы туралы қажетті мәліметтерді хабарлайға тиіс. Бұл ... ... ... алушыға өзінің өкілеттік құқықтарын сеніп тапсырған адамның әрекеттері үшін өзінің істегені сияқты жауаптылық жүктеледі.
2.2. ... ... ... және оның ... ... күші ... ... жойылады:
1) сенімхат мерзімінің өтуі;
2) сенімхатта көзделген әрекеттердің жүзеге асуы;
3) сенімхатты ... ... оның ... ... ... ... адамның одан бас тартуы;
5) атына сенімхат берілген заңды тұлғаның таратылуы;
6) өз атынан сенімхат берген заңды ... ... ... ... ... ... болуы, оның әрекет қаблеттілігі жоқ, әрекет қабілеттілігі шектеулі немесе хабар-ошарсыз кетті деп ... ... ... ... ... ... оның ... қабілеттігі жоқ, әрекет қабілеттілігі шектеулі немесе хабар-ошарсыз кетті деп ... ... ... ... бойда, оны алған тұлға сенімхатты берген тұлғаға немесе оның заңды мирасқорына қайтаруы керек.
Сенімхаттың ... ... ... ... ... берілген тұлғаны және өкілдік берілген үшінші тұлғаны хабардар етуі тиіс.
Сенім ауысуы ретінде берілген ... осы ... ... кез ... болғанда тоқтатылады.
Сенімхаттың тоқтатылу салдары:
Сенімхат беруші сенімхаттың күшін жойғандығы туралы (осы Кодекстің 170-бабы) сенімхат берілген адамға, сондай-ақ сенімхат берілгендердің алдында өкілдік ету үшін ... ... ... ... ... ... Сенімхат осы Кодекстің 170 бабының 5 және 7 ... ... ... ... ... ... дәл сондай міндет сенімхат беруші аданың құқықты мирасқорларына да ... ... ... ... ... ... дейін немесе білуге тиіс болған кезге дейін оның жасаған әрекеттері нәтижесінде пайда ... ... мен ... ... берген адам және оның құқықты мирасқорлары үшін үшінші ... ... ... ... Егер ... жақ сенімхаттың тоқтатылғанын білсе немесе білуге тиіс болса, бұл ... ... ... адам немесе оның құқықты мирасқоры сенімхат тоқтатылысымен оны дереу қайтаруға тиіс.
Сенімхаттың тоқтатылуына байланысты осы сенімхат бойынша басқа адамға өкілеттік беру де ... ... ... ... ... ... деп басқа адамның атынан бір адамның ... ... сот ... не ... құжатқа негізделген өкілеттігі күшімен жасалған мәмілесін айтамыз. Өкілдік берушінің азаматтық құқықтары мен міндеттерін тікелей туғызады, өзгертеді және ... Өкіл және ... ... заңды тұлғалар да, азаматтар да бола алады.Заңды тұлғалар өзінің арнаулы құқық қабілеттілігі шеңберінде ғана өкілдік ... бола ... ... ... ол ... өз жалақысының немесе стипендиясының көлемінде 16 жастан асқан іске қабілетті азаматтар атқара алады. өзінің сипаты және мазмұны жағынан өкіл арқылы ... ... де ... өкілдің (бөлшек сауда жүйесіндегі сатушы, кассир) әрекет жасаған жағдайынан көрінуі мүмкін (АК-тің 163-бабы).
Өкілдік институтының маңыздылығы сонда, ол ... бір ... ... рынокта, оның ішінде шетелде жұмыс істеуге мүмкіндік береді, сондай-ақ істің ... ... әрі ... ... ... ... ... келеді.
Іс-әрекеттердің бәрін өкілет арқылы істеуге бола бермейді. Заң ... ... үшін оның өзі ... ... ... Заңдылық әрекеттерді өзі ғана жасауы керектігі заңда айтылмаған немесе сол әрекеттердің сипатынан тумаған жағдайлардың бәрінде де өкілдікке рұқсат беріледі. ... ... ... ... өкілдік болмайды, өйткені, қағазға өсиет қалдырушы өзі қол қоюы керек,некені тіркеуде, лекция оқу, сахнада ойнау тәрізді жеке ... ... ... арада өкілдік жүрмейді (АК-тің 163-бабы,5-тармағы).
Өкілдік институтының мазмұны субъектілер құрамы туралы ережемен ... ал ол ... ... мен ... пайда болуына, олардың мазмұндарына, қорғану түрлеріне негізделеді. Аталған негізгі элементтердің сипаты ... ... ... ... ... ... Қазақстанда сот өкілдігінің кешенді стратегиясын дәлме-дәл нақтылау мемлекеттік және қоғамдық институттардың алдында ... ... ... ... ... Осыған байланысты мемлекет басшысы өз кезегінде Қазақстанның мемлекеттік құрылымы мен саяси жүйесінің тиімділігін арттыруға бағытталған ... ірі ... ... ... ... қабылданған бағытын өзгертпейтінін тағы да атап өтті.
Сенімхаттың ... мен ... ... ... ... ... ... анықталады.
Бір адамның (сеніп білдірушінің) өз атынан өкілдік ету үшін екінші адамға (сенім білдірілген) берген жазбаша уәкілдігі ... деп ... ... ... бір ... ... үш ... аспайтын мерзімге берілуі мүмкін. Егер сенімхатта неғұрлым ұзақ мерзім көрсетілсе,ол үш жыл ... ал егер ... ... ... күннен бастап бір жыл бойы жарамды болады
Азаматтық сотта азаматтар өз істерін не өзі не өкілдік ... ... ... ... Сотта өкіл болып сотта іс жіргүзуге өкілеттігі сенімхат, заң, ... ... ... сот ... ... ... ... анықталған кез келген әрекет қабілеті бар тұлға бола ... ... ... ... ... төмендегі тұлғалар өкіл бола алады:
1) Қорғаушы;
2) Заңды тұлға қызметкерлері;
3) Уәкілдігі бар ... одақ - осы ... одақ ... мен ... ... ... ... тұлғалардың, жұмысшылардың қызметкерлердің істері бойынша;
4) Сол ұйым мүшелерінің ... мен ... ... ... ... ... ... уәкілетті ұйымдар;
5) Тұлғалардың құқықтары мен мүдделерін қорғауға құқық берілген уәкілетті органдар;
6) Басқа қатысушылардың ... ... ... ... ... Ғ. А. . ІІ том. Алматы 2006.
* "Қазақстан Республикасы азаматтық құқықғы" Төлеуғалиев Ғ.И., Алматы 2001 жыл(65-74),
* "Азаматтық ... ... М.К., ... Ю.Г., ... 2003 жыл( ... ... Республикасының Азаматтық кодексі. А. 2002 ж.
* Гражданское право. ... В 2 т. /Отв. Ред. Е.А. ... - М.: ... БЕК. Т.1, ... с.
* Гражданское право: Курс лекций. Учебное пособие. /Отв. Ред. О.Н. Садиков. - М.: Изд-во БЕК. Ч. 2:Обязательственное ... - 1997. - ... ... право. Учебник. В 2 т. /Отв. Ред. Е.А. Суханов. - М.: Изд-во БЕК. Т.1, 1993.-383 с.
* ... ... ... Кодесі.- Алматы: ЖШС , 2001.- 400 б.
* ҚР Әділет министрлігінің 1998 жылдың 22 ... №18 ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өкілдіктің ұғымы мен маңызы. Сенімхат10 бет
Азаматтық құқық бойынша өкілдік беру60 бет
Азаматтық құқықтағы соттағы өкілдік26 бет
Азаматтық құқықтағы өкілдік27 бет
Азаматтық құқықтағы өкілдік жайлы21 бет
Қазақстанның сыртқы саясатындағы дипломатиялық өкілдік64 бет
Өкілдік ұғымы5 бет
Өкілдіктің түсінігі мен маңызы. Сенімхат30 бет
Ақпараттық технология. Оның ұғымы, мақсаты, принциптері, түрлері6 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь