Дүниежүзілік экономикалық қатнастар

ЖОСПАР
КІРІСПЕ 2
1.ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАРДЫҢ ПӘНІ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫМЫ 3
2.ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ШАРУАШЫЛЫҚТЫҢ КЕЗЕҢДЕРІ 4
ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ЕҢБЕК БӨЛІНІСІНІҢ ДАМУЫНА ӘСЕР ЕТУШІ ФАКТОРЛАР. 8
ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ЕҢБЕК БӨЛІНІСІ ДАМУЫНЫҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ 9
4.ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР ЖҮЙЕСНДЕГІ ДҮНИЕЖҮЗІЛІК САУДА 10
ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ВАЛЮТА ЖҮЙЕСІНІҢ МӘНІ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫМЫ 12
ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ШАРУАШЫЛЫҚ ИНТЕГРАЦИЯЛАУ (ҮЙЛЕСТІРУ) БАҒЫТТАРЫ 13
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 14
КІРІСПЕ
XX ғасырдың екінші жартысындағы дүниежүзілік шаруашылықтың айтарлықтай ерекшеліктерінің бірі — Дүниежүзілік экономикалық қатынастардың жедел әрі қарқынды дамуы.
Әр түрлі мекемелер мен фирмалардың, сондай-ақ мемлекеттер арасындағы екі жақты, көп жақты экономикалық қатынастардың кең қанат жайып, тамырын терең тарта бастағанының куәсі болып отырмыз. Бұл процестер Дүниежүзілік еңбек бөлінісінің тереңдеуінен, шаруашылық өмірдің интернационалдануынан, ұлттық экономикалардың мейлінше ашықтыққа ұмтылысынан, аймақтық халықарлық құрылымдардың жақындасып, өзара пайдалы көмек арқылы нығайып, дами бастағанынан көрінеді.
Әрине, аталған процестер оңайлықпен жүріп жатқан жоқ. Бұлар бәсекелі, қайшылықты, диалектикалық қозғалыс, құбылыстарға толы процестер. Халықаралык, экономикалык, қатынастардың диалектикасының өзі же-келеген елдердің экономикалық тәуелсіздік пен ұлттық шаруашылықты көркейтуге деген ұмтылысының көрінісі. Дүниежүзілік шаруашылықтың нығайып, интернационалдануы, ұлттық экономикалардың мейлінше ашықтығы, дамудың жаңа, тиімді арналарының пайда болуы — осының бәрі экономикалық өсудің диалектикасы.
Қазіргі кезеңде адамзат әлемін „ақ, қара" деп жіктеп, оған „капитализм", „социализм" атты айдар тағушылықпен қоса жасанды антагонизмдер де келмеске кетті. Біздің заманымыз өзара байланысты, экономикалык, дамудың жалпыға ортақ заңдылықтарына бағынатын біртұтас әлем. Сондықтан еліміздің ойдағыдай өркендеп, гүлденуі үшін сыртқы экономикалық байланыстардың маңызы зор.
Қазақстан Республикасы бұрынғы кеңес өкіметі тұсында дүниежүзілік экономикалық қатынастардың субъектісі бола алған жоқ. Сыртқы экономикалық байланыстардың субъектісі болуына оған ешкім мүмкіндік те берген жоқ еді.
Ал, қазір Қазақстанның егеменді ел ретінде қалыптасуы барысында дүниежүзілік экономикалық қатынастар ғылымын қолға алып, оны оқытуды жетілдіру көкейтесті мәселеге айналып отыр.
Еліміздің сыртқы экономикалық байланыстарын орнықтырып, дамытудың қазіргі кезеңі сол қатынастардьщ нысандары мен әдістерін түбегейлі өзгерту қажеттігімен айқындалады. Меншік құқының қандай түрінде болмасын отандық жүздеген фирмалар мен кәсіпорындар халық-аралық экономикалық қарымқатынастарға қосылып, оньң белсенді мүшесі болуға ұмтылуда. Бұл әрине, мейлінше қолдауға тұрарлық кұбылыс. Дегенмен, қазақстандық өндірушілер мен тұтынушылардың дүниежүзілік сауда-саттық процесіне еркін адымдап кіруіне, экономикалық интеграцияның шарапаттарын пайдалануына кедергі боларлық себептер де жоқ емес. Сол себептердің бірі Дүниежүзілік экономикалық қатынастар саласындағы бай тәжірибені екшейтін, әлемдік рыноктың ерекшеліктерін талдайтын қазақ тіліндегі оқу құралдарының тапшылығы.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ


1. Н.Қ.Мамыров, Д.М. Мадиярова, А.Е.Қалдыбаева. Дүниежүзілік экономикалық қатынастар. Алматы “Экономика” 1998.


2. Майдан-Әли Бегалиев. Дүниежүзілік экономикалық қатынастар. Алматы “Санат” 1998.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ 2
1.ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАРДЫҢ ПӘНІ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫМЫ 3
2.ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ШАРУАШЫЛЫҚТЫҢ КЕЗЕҢДЕРІ ... ... ... ... ӘСЕР ЕТУШІ ФАКТОРЛАР. 8
ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ЕҢБЕК БӨЛІНІСІ ДАМУЫНЫҢ НЕГІЗГІ БАҒЫТТАРЫ 9
4.ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАР ЖҮЙЕСНДЕГІ ДҮНИЕЖҮЗІЛІК САУДА ... ... ... МӘНІ ЖӘНЕ ... ... ШАРУАШЫЛЫҚ ИНТЕГРАЦИЯЛАУ (ҮЙЛЕСТІРУ) БАҒЫТТАРЫ 13
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ 14
КІРІСПЕ
XX ... ... ... ... ... айтарлықтай
ерекшеліктерінің бірі — Дүниежүзілік экономикалық қатынастардың жедел әрі
қарқынды дамуы.
Әр түрлі ... мен ... ... ... ... ... көп жақты экономикалық қатынастардың кең қанат ... ... ... ... ... ... ... Бұл процестер Дүниежүзілік
еңбек бөлінісінің тереңдеуінен, шаруашылық өмірдің интернационалдануынан,
ұлттық экономикалардың мейлінше ашықтыққа ұмтылысынан, ... ... ... ... ... ... арқылы нығайып, дами
бастағанынан көрінеді.
Әрине, аталған ... ... ... жатқан жоқ. Бұлар бәсекелі,
қайшылықты, диалектикалық қозғалыс, құбылыстарға толы ... ... ... ... өзі ... ... тәуелсіздік пен ұлттық шаруашылықты көркейтуге деген
ұмтылысының көрінісі. ... ... ... ... экономикалардың мейлінше ашықтығы, дамудың жаңа,
тиімді арналарының пайда ...... бәрі ... ... кезеңде адамзат әлемін „ақ, ... деп ... ... ... атты ... ... қоса жасанды
антагонизмдер де келмеске кетті. Біздің заманымыз ... ... ... ... ... заңдылықтарына бағынатын біртұтас әлем.
Сондықтан еліміздің ойдағыдай өркендеп, гүлденуі үшін сыртқы ... ... ... Республикасы бұрынғы кеңес өкіметі тұсында дүниежүзілік
экономикалық қатынастардың субъектісі бола ... жоқ. ... ... ... ... оған ... мүмкіндік те берген жоқ еді.
Ал, қазір Қазақстанның егеменді ел ... ... ... ... ... ... қолға алып, оны оқытуды
жетілдіру көкейтесті мәселеге айналып отыр.
Еліміздің сыртқы ... ... ... ... ... сол ... ... мен әдістерін түбегейлі өзгерту
қажеттігімен айқындалады. Меншік құқының қандай түрінде болмасын ... ... мен ... ... ... ... оньң белсенді мүшесі болуға ұмтылуда. Бұл әрине,
мейлінше қолдауға тұрарлық ... ... ... ... ... ... сауда-саттық процесіне еркін адымдап кіруіне,
экономикалық интеграцияның шарапаттарын ... ... ... де жоқ емес. Сол себептердің бірі Дүниежүзілік экономикалық
қатынастар саласындағы бай ... ... ... ... ... ... ... оқу құралдарының тапшылығы.
1.ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАРДЫҢ ПӘНІ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫМЫ
Егер экономикалық құбылыстарды зерттейтін ғылымдардьң жиынтығын
алып қарастырсақ, олар бір ... ... ... ... ... ... ... көрінер еді. Ол дарақ, бүкіл экономикалық ғылымдардың
методологиялық негізгі, ... ... ... ... ... да өз ... ... алады. Дегенмен, әрбір экономикалық ғылым саласының өміршеңдігін,
басқа экономикалық ғылымдардан ерекшелігін, қалыптасып даму кезеңдерін ... ... тән, ... пәні ... ғана ... ... қатынастардың (ДЭҚ) пәні—осы қатынастарды
жүзеге асыру механизмдерін (тетіктерін) талдап, оқыту.
ДЭҚ жекелеген елдердің салалық, аймақтық шаруашылығының субъектілері
... ... мен ... ... шаруашылық
жүйесіидегі кешенді экономикалық қарым-қатынастарын зерттейді.
ДЭҚ-тің механизміне өзінің құқықтық, заңдық нормаларымен қоса, оларды
жүзеге асыратын әдістер мен ... ... ... Бұл ... ... ... ... дүниежүзілік келісім-шарттар, хартиялар, кодекстер
т.б. осы қарым-қатынастардың көздеген мақсаттарға жетуіне ... ... ... ... ... ... ... бөлінісі.
2. Тауарлар және қызмет көрсетулердің дүниежүзілік саудасы.
3. Капиталдар мен шетел инвестицияларының қозғалысы.
4. Жұмысшы күшінің ... ... ... ... және ... қатынастары.
6. Дүниежүзілік экономикалық интеграция.
7. Дүниежүзілік ғылыми-техникалық және өндірістік қарым-қатынастар.
ДЭҚ-тің қүрылымына дүниежүзілік меншік қатынастарын және ... да ... ... ... ... қатынастардың
негізгі нысаны дүниежүзілік сауда. Дүниежүзілік шаруашылық кешенінде өзінің
құндық көлемі бойынша сыртқы сауда қатынастары алдыңғы ... ... ... ... ... соңғы онжылдықтарда ғылыми-техникалық, көлік,
қамсыздандыру, туризм, ақпарат, жабдықтарды ұзақ ... ... ... қызмет көрсету жүйелеріндегі мемлекетаралық қатынастар да
қарқынды дамып келеді. Заңды тұлғалар болып ... ... ... ... байланыстары да дүниежүзілік ... ... ... ... байланыстар дүниежүзілік өндірістік
кооперация, ғылыми тәжірибемен ... ... ... қызметтер,
объектілерді жаңарту түрлерінде жасалады.
2.ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ШАРУАШЫЛЫҚТЫҢ КЕЗЕҢДЕРІ
Дүниежүзілік шаруашылық—дүниежүзілік экономикалық ... ... және ... ... Дүниежүзілік экономикалық қатынастар
(ең алдымен сауда-саттық қатынастары) дүниежүзілік шаруашылық қалыптасқанға
дейін де бар ... ... Ұлы ... ... Еуропа мен Солтүстік Африка,
Еуропа мен Таяу ... ... ... ... ... ... та
жеткілікті. Бүл қатынастар мемлекетаралық, аймақаралық сипатта болды. Ал,
дүниежүзілік шаруашы-лықтың ... ... ... ... ... да ... ... кеңейіп, тереңдеп әлемдік
сипатқа ие бола бастады. ... ... ... ... ... ... ... „қарыздар” деп те айтуға болады.
Дүниежүзілік экономикалық қатынастардың қалыптасып, орнығуы оны өз
заңдары, қызмет ету нысандары, ішкі ... бар ... ... ... ... ... экономиканың объективті
заңдарына негізделген, өзара байланысты және ... ... ... ... ... ... ... организм.
Өзінің қалыптасу және даму жолдарында дүниежүзілік шаруашылық ұзақ
„тар жол, тайғақ кешулерден" өтті. ... Рим ... өзі сол ... шаруашылықтың сипатында болды — деп есептейтін зерттеушілер
бар.
Тағы бір ғалымдар дүниежүзілік шаруашылықтың қызметі ұлы ... ашу ... ... ғғ.) басталғанын дәлелдейді. Шынында
XV—XVІ ғасырлардағы ұлы ... ... ашу ... асыл
тастардың, хош иісті дәмдердің, бағалы ... ... ... ... ... ... ол ... дүниежүзілік
шаруашылық алыпсатарлар капиталы ... ... ... ... ... капитализмнің өзінің монополистік кезеңіне аяқ
басқан шағында қалыптаса бастады.
XX ғасырдың бас кезіндегі ... ... ... емес
әдістерге: мәжбүр ету, ықтиярсыз бағындыру, күштеу саясатына негізделді.
Әрине, мүндай „саясат” ... ... ... ... ... Бүл ... ... белгілі, екінші
дүниежүзілік соғыстың басталуына себепші болды. Өткір қайшылықтар дамыған
және дамушы ... ... да ... кездесті.
3.ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ЭКОНОМИКАЛЫҚ ҚАТЫНАСТАРДЫҢ МӘНІ ЖӘНЕ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Қазіргі дүниежүзілік экономикалық қатынастардың дамуының ... және ... ... көрінеді:
— дүниежүзілік шаруашылықтағы дүниежүзілік еңбек бөлінісінің тереңдеуі;
— дайын өнімдердің саудасы көлемінің, ... ... ... ... ... ... ... қызмет көрсетушіге айналуы;
— капиталдар келуінің қарқыны;
— ғылыми-техникалық білімдер ... және ... ... ... ... миграциясының өсуі;
— жекелеген елдер мен ... ... ... ... және кеңеюі.
Өнеркәсібі дамыған елдердің (мысалы, Еуропалық Одақ елдері) сауда,
өндіріс және несиеқаржы мәселелерінде жеткен ... ... ... ... ... бастағанының белгісі. Еуропалық Одаққа
қатысушылар мемлекеттік шекаралары бола тұра біртұтас шаруашылық, жүйесінің
құрамдас ... ... ... ... Сөйтіп, іс жүзінде шаруашылық
өмірдің интернационалдануы процесі ... ... ... ... ... астарында әлемдік шаруашылык, байланыстары жүйесінің ... ... Бұл ... ... ... ... ... біріктіру мақсатында пайдаланылады.
Интернационалдану дегеніміз дүниежүзілік еңбек бөлінісі негізінде
жекелеген елдер арасындағы ... ... ... XX ... ... интернационалдануы капитал мен
өндірістің интернационалдануына жалғасты. ... ... мен ... жедел дами бастады. Ішкі ұлттық рыноктың
шеңбері ірі көлемді маманданған ... ... ... ... ... ... шекарадан объективті түрде шығады.
Ғылыми-техникалық прогресс (ҒТП) ... ... қай елде ... тек қана өз ... ... жағынан тиімсіз етеді. Дербес, ... ... ... өз ... ... ... „бір кірпіш болып
қалануға" мүдделі болады.
Жұмысшы күшінің қозғалысы, кадрлар даярлау, мамандармен алмасу ... ... ... ... ... ... ... қалыптасу заңдылықтарын зерттеп, болашағын болжау
дүниежүзілік шаруашылықтың құрылымына ... төте ... ... ... жақындасып, үйлесуі негізінде
бүкілдүниежүзілік капиталдар, тауарлар және қызмет көрсетулер ... ... ... ... ... ... құрылу
мерзімі жақындайды. Бүл дүниежүзілік экономикалық қатынастардың ең жоғарғы
деңгейі. Демек, ... ... ... ... ... кешенді жүйесі ретінде қарастыру, соғұрлым дүниежүзілік
рынокқа жеткізер жолды жеңілдетеді.
Дүниежүзілік экономикалық ... ... ... екі ... ... ... Макроэкономикалык, деңгейде оны жекелеген елдер
мен аймақтардың дүниежүзілік экономикалық белсенділігі мен ... ... ... ... ... көздеген мақсаты —
экономиқалық еркіндік, сауда мен инвестициялар жолындағы кедергілерді жою,
еркін ... ... құру т, ... ... мұны ... мен кәсіпорындардың ішкі рыноктың
шеңберінен шығып, әлемдік рыноктық кеңістіктерге ұмтылыстары ... ... ... ... Еуропа, Жапония елдерінің „бір ... бір ... қол ... ... Дүниежүзілік экономикалық
қатынастардың әлемдік кеңістіктерді игеруге ұмтылыстарының дәлелі.
Біздің ... ... ... ... оның ... мемлекеттердің бір-бірімен қарсыласуы емес, қайта бірлескен іс-
қимылдар мен өзара түсіністіктерді ортақ мүдделерге пайдалану ... ... ... ... және ... тәуелді, мейлінше дамыған әлеуметтік
әділетті қоғам құру — дүние-жүзілік ... ... ... мұны ... жоқ, тек қана ... ... деп айту әлі
ертерек болар еді.
Бұл қозғалыстың ілгерілеуіне мыналар әсер ... ... ... ... ... қоғамға өту;
— технологиялық төңкерістер;
— энергия, шикізат және ... ... ... экологияның әлемдік проблемаларының шешімін табу.
Бұл қозғалысқа теріс ықпалын тигізетін ... де ... ... ... діни ... жатады.
Сонымен, қазіргі уақыттағы дүниежүзілік экономикалық қатынастардың мәні осы
қатынастардың қарқындылығын арттырып, оларға жаңа келбет пен жаңа ... ... ... ... БӨЛІНІСІНІҢ МӘНІ ЖӘНЕ НЫСАНДАРЬІ
Дүниежүзілік экономикалық ... ... және ... ... бірі — ... еңбек бөлінісі. Қазіргі
уақытта дүниежүзілік еңбек бөлінісіне тартылмаған ... ... ... ... ҒТП ... жедел дамуы дүниежүзілік еңбек бөлінісі
тереңдеуінің негізгі кепілі.
Дүниежүзілік еңбек бөлінісі ... ... мен ... ... ... ... ... өз қажеттіктерін неғұрлым аз
шығындармен қамтамасыз етуге жол ашады.
Дүниежүзілік еңбек бөлінісі ел ... және ... ... ... ... ... мәні өндіріс процесін бөлшектеу мен
біріктірудің диалектикалық бірлігінен көрінеді.
Өндірістік процестің ойдағыдай жүруі ондағы ... әр ... ... ... мамандануына, содан соң кооперацияланып,
өзара жарасымды іс-қимылдарға көшуіне байланысты.
Еңбек бөлінісі тек қана бөлектену процесі ... ... ... ... ... ... ... бірлік Дүниежүзілік деңгейде ерекше
көрінеді.
Қоғамдық ... ... ... ... түрлеріне байланысты
мынандай нысандарға бөлінеді:
1) Қоғамдык, еңбек бөлінісінің ... түрі ... ... көлік, байланыс, құрылыс, денсаулық сақтау, білім беру, қызмет
көрсету ... ... ... ... дербес түрі (сала ішіндегі еңбек
бөлінісі);
3) ... ... ... ... түрі (кәсіпорын ішіндегі
еңбек бөлінісі);
Еңбектің аймақтық бөлінісі ел ішіндегі бөлініс және еларалық бөлініс
болып ... ... ... ... ... ... ... сатысы. Ол жекелеген елдердің, экономикалық пайдалы
ендіріске түрақты ... ... ... сандық және сапалық
арақатынастар арқылы басқа елдермен өндіріс өнімдерімен алмасуы.
Дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... еңбек бөлінісінің рөлі зор. Ол, біріншіден, осы
процестердің ... ... ... етеді, екіншіден, салалық,
аймақтық және еларалық қажетті пропорцияларды қалыптастырады.
Дүниежүзілік еңбек ... ... ... ... мен ... саяси экономияның классиктері А. Смит және Д. ... ... А. Смит ... ... жаратылысы мен
себептерін зерттеу” (1776 ж) еңбегінде сауда мен ... ... ... Оның ... ... ... шектеу дүниежүзілік
аймақтық еңбек бөлінісінің тереңдеуіне кедергі болады. Бұл кедергілерді жою
дүниежүзілік айырбасты ... ... ... мамандануын
жеделдетеді, олардың өзара байланысын күшейтіп, дүниежүзілік шаруашылықтың
құрылуына жол ашады.
Дүниежүзілік еңбек ... ... ... ... ...... ... салыстырмалы теориясы”. Бұл теорияның
негізінде әр ... ... ... ... ... ... өндіру шығындарын да әркелкі етеді деген идея жатыр. Осы ... ... бір елде ... оның ... жағдайына қарамастан кез
келген тауар өндірісін қалыптастыруға болады.
ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ЕҢБЕК БӨЛІНІСІНІҢ ДАМУЫНА ӘСЕР ... ... ... ... дамуына ең алдымен әсер ететін
факторларға еңбек ... ... ... ... ... жету
және өндіріс шығындарын мейлінше төмендету факторлары жатады.
Дүниежүзілік еңбек бөлінісінің тартымдылығы ... бұл ... ... субъект одан өзінің экономикалық мүддесін қанағаттандыратын
мүмкіндіктерді іздеп ... ... ... ... экспортталатын
тауарлардың халықаралык, және ішкі бағалары айырмашылығынан және тиімді
импортты ... ... ... да қосуға болады.
Дүниежүзілік шаруашылык, жүйесі құрылуының өзі ... ... ... ... ... ... болды.
Дүниежүзілік еңбек бөлінісінің даму тенденцияларына зер салсақ, олардың
бірте-бірте тереңдеп, Дүниежүзілік тауар айырбасының қарқынды ... ... ... ... ... ... -к е с т е Дүниежүзілік еңбек бөлінісі қарқынының коэффициенттері
| ... ... ... ... |1,08 |1,21 |1,08 ... | | | ... ... |1,11 |1,31 |1,15 ... | | | ... елдер |0,99 |1,03 |0,80 ... ... ... ... әлем ... ... сауда т. б. қарым-қатьнастарының объективті
негізі.
Дүниежүзілік еңбек бөлінісіне белсенді түрде ... ... үшін ... Себебі, олар өндіріс құнының ұлттык, және
интерұлттық айырмашылықтарынан табысты болады. ... құн заңы ... ... ... ... күші.
Дүниежүзілік еңбек бөлінісіне қатысу адамзаттың бүкіл ...... ... ... ... ... ету,
ғарышты, мұхиттарды игеру т.с.с. жобаларды шешуге көмектеседі.
Мамандардың болжауы ... ... ... ... ... ... ... қарай бейімделеді де, ішкі сұраныс импорт арқылы
қанағаттандырылатын болады.
Үстіміздегі ғасырдың соңғы онжылдығы дүние жүзіне орасан зор ... ... ... ... Олар ... еңбек
бөлінісіне елеулі әсер етті. Бұл әсерлер Дүниежүзілік еңбек ... ... ... да артырып отыр.
ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ЕҢБЕК БӨЛІНІСІ ДАМУЫНЫҢ НЕГІЗГІ ... ... ... ... ... бағыты Дүниежүзілік мамандану
мен өндірісті кооперациялауды ... ... және ... мен ... ... еңбек бөлінісінің нысандары,
сонымен қатар оның мәнін анықтаушы категориялар. ... ... ... мамандануы қазіргі ғылыми-техникалық прогреске
тікелей байланысты. Өндірістің технологиялық құрылымының күрделенуі өнім
өндіру үшін пайдаланатын бөлшектер мен ... ... ... ... ... ... автомобиль шығаруға қажет бөлшектер пен тетіктердің
саны 20 мыңға, прокат станында—100 мыңға, электровозда—250 ... ... ... ... екі ... ... және
территориялық болып өрбиді. Өз ... ... ... ... және ... жеке ... болып үшке бөлінеді.
Қазақстан дүниежүзілік еңбек бөлінісіндегі өз орнына „кетігін ... үшін ел ... ... ... ... ... стратегиясын жасауы қажет.
Сыртқы экономикалық қызметті күшейту ... ... ... мен ... ... ... ... үшін жағдай жасау
керек, өйткені ұлтгық капитал барлық дамушы елдерде шетел ... 8—12 есе көп ... ... ... ... ... ... саласында заңдар кешенін талдап жасап,
енгізу, олардың орындалуын және тұрақтылық кепілдігін қамтамасыз ету;
— инфрақұрылымды ...... ... ... ... ... ісін, банкілер жүйесін дамытып, қазіргі заманғы ақпарат жүйесін
құру;
— дүниежүзілік құқық пен маркетинг, статистика саласында ... ... ... ... ... ... қызметкерлерін,
аудиторлар, бухгалтерлер, сыртқы сауда ... ... үшін ... ... ... үшін ... ... кәсіптегі мамандар
даярлау;
— республика үшін басым салалар ... ... ... ... да белсенді сыртқы экономикалық саясат жүргізу және ... ... ... ... ... жекелеген елдермен
нысаналы жүмыс жүргізу ... ... ... ... ... ... ... басым салаларында неғүрлым үйлесімді валюта режимі
мен ... ... ... ... нақты ұлттық жобаларды жүзе-ге асыруға
"портфель инвестициялары" түрінде шетел капиталын көбірек ... ... ... ... рөлі еліміздің негізгі
байлығы — жерді, пайдалы қазбалар шикізатын, ... ... ... ... ... салыстырмалы жоғары ғылыми-техникалық
потенциалын да естен ... ... ... ... ... ... мемлекетті жанданды-рып, экоиомиканың
жедел дамуын ... ... ... ... ... ДҮНИЕЖҮЗІЛІК САУДА
Халықаралык, экономикалық қатынастардың дәстүрлі және ең кең ... ... ... ... ... ... ... барлығы үшін сыртқы
сауданың рөлі ерекше маңызды.
Американ ғалымы Дж. Сакстың пікірінше „қандай бір ел болмасын ... ... ... ... ... Дүниежүзілік экономикадан
оқшауланып, ешқандай ел дені сау, жөні түзу экономика жасай алған жок,"1.
Дүниежүзілік сауда — еңбек ... ... әр ... ... ... ... пайда болатын байланыстардың нысаны және олардың
өзара экономикалық тәуелділігі.
Ғылыми-техникалық ... ... ... ... ... өзгерістер, өнеркәсіп өндірісінің мамандануы мен кооперациялануы
ұлттық шаруашылықтардың қарым-қатынасын күшейтеді. Мұның өзі дүниежүзілік
сауданың мейлінше дамуына ... ... ... ...... жүзі ... ... төлемді,
жиынтық тауар айналысы.
Сыртқы саудада ... ... ... немесе
„протекционизмді" (өз тауар өндірушілерін қолдау) таңдап алудағы ... ... ... ... Қазіргі кезде бүл екі ... ... ... ... ... ең алғаш А. Смит ... ... ... ... Ол: ... ... елге болса да
қолайлы; әрбір ел одан абсолютті артықшылықтар табады",— деп жазған.
XX ғасырдың ... ... ... ... ... ... жедел дами бастады.
Дүниежүзілік сауданың жедел өсуіне мынадай ... әсер ... ... еңбек бөлінісі мен өндірісгі интернационалдаудың
дамуы;
2) ... жаңа ... ... ... және ... ... игі ... тигізген ғылыми-техникалық революция;
3) дуниежүзілік рыноктағы ... ... ... ... мен ... ... Бас келісімнің шаралары арқылы
Дүниежүзілік сауданың реттелуі;
5) көптеген елдердің импортына кедергілердің жойылып, ... ... ... ... ... ... ... интеграция процестері дамып, жалпыға бірдей
рыноктардың қалыптасуы;
7) сыртқы рынокқа бейімделген ... бар ... ... ... ... т. ... онжылдықтарда сыртқы сауда динамикасының әркелкілігі біліне
бастады. Бұл ... ... ... қатысушы елдердің өзара сауда-
экономикалық ... ... ... АҚШ ... ... ... бастады.
Егер 1950 жылы АҚШ-тың үлесіне дүниежүзілік ... 3/1 ... 1990 жылы ол тек қана 8/1 тең ... Өз ... ... ... ... жақындады.
Сөйтіп, 90-жылдары Батыс Еуропа Дүниежүзілік сауданың орталығына
айналды. 80-жылдары ... ... ... ... жетті. Бұл жылдары машина мен жабдықтар экспорттауда ... ... ... орынға шықты. Сол кезеңде өз тау-арларының бәсекелік
мүмкіндіктері бойынша Жапонияға Азияның „жаңа ... ... ... және Тайвань жақындады.
Бәсекеге қабілеттіліктің дүниежүзілік классификациясы төрт ... ... ... Олардың негізгілеріие жан басына шаққандағы
табыс, инфляцияның ... және ... ... ... ... ... ... қазба байлықтар, инфрақұрылым,
байланыс құрал-жабдықтар т.б. факторлар ескеріледі.
Женевада өткен ... ... ... баяндамасында
бәсекелікті нақты мемлекеттің дүниежүзілік рынокқа салыстырмалы түрде
бәсекелестерінен артық байлық шығаруы деп ... ... ... XXІ ... ... жылдарында бәсекеге
ең қабілетті елдер санағында АҚШ пен Азиялық мемлекеттер болады. 2030 жылы
бәсекеге ең қабілетті үш ... ... АҚШ, ... ... ... соң ... ... Оңтүстік Корея, Индия, Тайвань, Малайзия
және Швейцария ... ... ... ... өз ... диверсификациялауға (шаруашылық
қызметіне жаңа өріс табуға) ұмтылыстары өнеркәсібі дамыған ... ... ... ... ... ... ... кейбір дамушы
елдер, ең алдымен „жаңа индустриалды ... өз ... ... ... ... ... жетті. Олардың экспорттарында
дайын өнімнің, өнеркәсіп бұйымдарының, соның ішінде ... ... ... ... ... ... МӘНІ ЖӘНЕ ҚҰРЫЛЫМЫ
XX ғасырдың орта шенінен бастап ... ... ... және ... ... өз дамуында жаңа сатыға көтерілді. Ашық
экономика құруға ... ... ... ... ... ... ... дамытуды, жаңа валюта рыноктарын
құруды, әр ... ... ... валюталық-қаржылық қатынастарды кеңейтуді
көздейді.
Валюталық қатынастар дегеніміз — ... ақша ... ақша ... ауысуымен байланысты жүзеге асатын экономикалық
қатынастардың жиынтығы.
Дүниежүзілік ақша сыртқы сауда мен қызмет көрсетулерді, капиталдар
қозғалысын, пайданы ... ... ... және ... беруді,
ғылыми-техникалық айырбасты, туризмді, заңды және жеке тұлғалардьщ ақша
аударуын ... ... ... ... және ... ... ... асады.
Ұлттық деңгейде олар ұлттық валюта жүйесін қамтиды.
Ұлттық валюта жүйесі дегеніміз — мемлекеттік заңдармен бекітілген,
елдің ... ... ... ... (формасы).
Ұлттық валюта жүйесінің негізгі белгілеріне мыналар жатады:
— Ұлттық валюта бірлігі;
— ресми алтын-валюта қорының қүрылымы;
—Ұлттық валютаның паритеті мен валюта курсын қалыптастыратын ... ... ... ... ... конвертируемость валюты);
— валюталық шектеулердің деңгейі;
— мемлекеттің сыртқы экономикалық ... ... ... ... ... б.
Ұлттық валюта жүйесін байланыстыратын буынға валютаның курсы ... ... ... ... ...... елдердің валюталарының ара
қатысы немесе басқа елдің ... ... ... жеке бір ... ... — валюталардың алтын мөлшеріне сәйкес ара қатысы. Паритет
валюта ... ... ... ... курсы (құны) оның паритетіне дәлме-дәл
келмейді.
Дүниежүзілік валюта жүйесі дүниежүзілік шаруашылық шеңберіндегі
валюталық қатынастарды ... ... жүйе ... ... ... бірте-бірте
қалыптасуы нәтижесінде пайда болып, кейінірек мемлекетаралық келісімдер
арқылы заңдастырылған.
Дүниежүзілік ... ... ... элементтеріне мыналар жатады:
— ұлттық және ұжымдық валюта бірліктерінің қоры;
— дүниежүзілік өтімді (ликвидный) активтердің құрамы мен құрылымы;
— валюталық паритеттер мен ... ... ... ... ... ... ... жағдайы;
— дүниежүзілік есептеулердің нысандары;
— дүниежүзілік валюта рыноктары мен ... ... ... ... валюта-қаржы қозғалысын реттеуші ұйымдар (дүниежүзілік
валюта қоры — МВФ, ... даму ... — МБРР және т. ... ... ... ... міндетттеріне тұрақты
экономикалық өсуді, инфляцияны ауыздықтауды, ... ... ... ... ... ... сақтауды қамтамасыз ету шеңберіндегі
дүниежүзілік есептеулер мен ... ... ... ... ... жүйесі дүниежүзілік экономикалық қатынастарды
кеңейтуге, немесе, керісінше шектеуте әсер ететін ең маңызды механизмдердің
бірі.
ДҮНИЕЖҮЗІЛІК ШАРУАШЫЛЫҚ ... ... ... экономикасын дүниежүзілік шаруашылыққа интеграциялау және
оның дүниежүзілік қатынастар мен ... ... ... ... ... енді ғана ... келе ... Дегенмен, мемлекетіміздің
соңғы жылдардагы ұтымды әрі өзара тиімді сыртқы экономикалық байланыстарды
нығайтып, дамытуға ... атау ... ... ... ... ... көп ... ынтымақтастықты қалыптастыруға
мүдделілігі орнығып келеді.
Бұл арада, ең алдымен Ресей Федерациясымен өзара экономикалық ... жөні ... ... ... ... ... екі елдің қарым-қатыиастары осы кеңістіктегі экономикалық
тұрақтылықтың алғышарты және қуатты ... ... т. б. ... ... (ТМД) ... Кеден, Төлем және Валюта одақтарын
қалыптастыру жұмыстары тұрақты түрде жалғасып келеді. Бұл ... ... ... ... дамуына өзінің игі әсерін
тигізері ... ... ... Д.М. Мадиярова, А.Е.Қалдыбаева. Дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... ... экономикалық қатынастар. ... 1998.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазіргі халықаралық саяси қатнастардың геосаяси талдауы және дүниежұзлік глобальды мәселелер20 бет
Абылай хан: мемлекеттік қайраткер, әскери қолбасшы және дипломат12 бет
Астрофизикалық құбылыстарды моделдеу үшін cuda қолдану78 бет
Ағылшын, қазақ және түрік тілдеріндегі анималистік мақал – мәтелдер68 бет
Бизнес – жоспарлаудың мәні мен мазмұны лекция39 бет
Биогеоценоз және экожүйе туралы түсінік15 бет
Бухгалтерлік есептің ақпараттық жүйесінің жалпы сипаттамасы.7 бет
Валюта бағамымен валюта нарығының түсінігі35 бет
Дін философиясы мен тиялогияның ара қатнасы.10 бет
Египет Араб Республикасы мен Қазақстан Республикасы арасындағы қарым қатынастың даму тарихы (1992-2003 жылдар)46 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь