Туркия. Мемлекеттің тарихы

Жоспар:
Кіріспе
І. Мемлекеттің тарихы
ІІ. Экономикалық.географиялық орны
ІІІ. Табиғат ресурстары мен байлықтары
ІV. Мемлекеттің құрылысы
V. Халқы:
а) Халқының динамикалық өсімі
ә) Этникалық құрылымы
б) Тілі
в) Діні
г) Нәсілі
д) Таралуы мен қоныстануы
VI. Шаруашылығы:
1. Өнеркәсібі
2. Ауыл шаруашылығы
3. Көлік қатынасы
VII.Экологиясы
VIII. Туризмі
IX. Халықаралық байланыстары
Қорытынды
Кіріспе
Түркия мемлекеті - Батыс Азияда және ішінара Оңтүстік Шығыс Еуропа жерінде (екі континенттің тоғысқан жерінде) орналасқан мемлекет. Аумағаның 97%-ы, 759 752 км2 жері Кіші Азия (Анадолы) түбегін, 3%-ға жуығы, 23 825 км2 жері Еуропа ендігін немесе оңтүстік Шығыс Балқан түбегін (Шығыс Фракияны) қамтиды. Солтүстік Шығысында Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдерімен, Шығысында Иранмен, оңтүстік батысында Иракпен, Сириямен, солтүстік батысында Болгария және Грекиямен шектеседі. Жерінің аумағы 783 577 км2, халқының саны 75,1 млн адам (2004 жылғы мәлімет бойынша). Астанасы Анкара қаласы. Негізгі халқы түріктер. Одан басқа күрдтер, арабтар, гректер, кавказ халқы т.б тұрады. Сондай-ақ екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында тұтқында болып, кейін Батыс Еуропада қалып қойған, 1940-50 жылдары Шығыс Түркістанда Қытай комунистеріне қарсы күресіп, Үндістан мен Пәкістан арқылы келген және 1970-80 жылдары Ауғанстандағы соғыстан бас сауғалаған қазақтар мен олардың ұрпақтары тұрады.(10-15 мың адам). 1982 жылы қабылданған соңғы конституциясы бойынша мемлекет басшысы президент. Жергілікті халық негізінен ислам дінінің суннит тармағын ұстанады. Президент елдегі бір палаталы парламент Түркия мемлекетінің Ұлы ұлттық мәжілісі жеті жылға сайланады. Президент пример министр мен үкімет мүшелерін мәжіліс депутаттары арқылы тағайындалады. Елде көппартиялы сайлау жүйесі орныққан. Премьер министр сайлауда ең көпшілік алған партия арасынан үсынылады және үкімет мүшелері партиялардың мәжілістегі орнына тәуелді. Ресми тілі түрік тілі. Әкімшілік жағынан алпыс жеті уәлаятқа бөлінген. Түркия 1991 жылы 16 желтоқсанда Қазақстанның тәуелсіздігін мойындаған алғашқы ел болып табылады. Ұлттық валютасы түрік лирасы. Түрік халқы алғашқы болып елге инвестиция тартты. Қазір Қазақстанда көптеген түрік компаниялары әртүрлі салада жұмыс істеуде. Екі ел арасында тығыз экономикалық, мәдени, саяси байланыстар орныққан.
1. Энциклопедия. Гл. ред. Н. С. Конарев. — Москва: Большая Российская энциклопедия, 2007 г. — 559 с.: и. (стр. 463).
2. Дүниежүзінің экономикалық, әлеуметтік және саяси географиясы. В.П. Максаковский, Ш.М. Надыров, Ә.Т. Мылқайдаров. Оқу құралы, 1-бөлім, Алматы “Қазақ университеті” 2013. (Қосымша кестелер.)
3. Розалиев Ю.Н. Экономическая история Турецкой Республики. Ответственный редактор А. Искандеров М.: Наука, 1980. - 304с.
4. «Қазақстан». Ұлттық энциклопедиясы. Бас редакторы. Ә.Нысанбаев.- Алматы 2001ж. (305-308 беттер.)
5. История Турции, Москва, 1974. 77-78 беттер
6. “Малая Азия” в 1945 — 2000 гг., Москва, 2004. 20-21 беттер.
7. Энергетика: Энергия для устойчивого будущего — SWEDEN - журнал. 3-4 беттер, 9-бет.
        
        Жоспар:
Кіріспе
І. Мемлекеттің тарихы
ІІ. Экономикалық-географиялық орны
ІІІ. Табиғат ресурстары мен байлықтары
ІV. Мемлекеттің құрылысы
V. Халқы:
а) Халқының динамикалық өсімі
ә) Этникалық құрылымы
б) ... ... ... ... мен ... Шаруашылығы:
1. Өнеркәсібі
2. Ауыл шаруашылығы
3. Көлік қатынасыVII.Экологиясы
VIII. Туризмі
IX. Халықаралық байланыстары
Қорытынды
Кіріспе
Түркия мемлекеті - Батыс ... және ... ... ... ... ... (екі континенттің тоғысқан жерінде) орналасқан мемлекет. Аумағаның 97%-ы, 759 752 км2 жері Кіші Азия ... ... 3%-ға ... 23 825 км2 жері Еуропа ендігін немесе оңтүстік Шығыс Балқан ... ... ... ... ... Шығысында Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдерімен, ... ... ... ... ... ... солтүстік батысында Болгария және Грекиямен шектеседі. Жерінің аумағы 783 577 км[2], ... саны 75,1 млн адам (2004 ... ... ... ... Анкара қаласы. Негізгі халқы түріктер. Одан басқа ... ... ... ... халқы т.б тұрады. Сондай-ақ екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында тұтқында болып, ... ... ... ... қойған, 1940-50 жылдары Шығыс Түркістанда Қытай ... ... ... ... мен Пәкістан арқылы келген және 1970-80 ... ... ... бас ... қазақтар мен олардың ұрпақтары тұрады.(10-15 мың адам). 1982 жылы қабылданған ... ... ... ... ... президент. Жергілікті халық негізінен ислам дінінің суннит ... ... ... ... бір ... ... ... мемлекетінің Ұлы ұлттық мәжілісі жеті жылға сайланады. Президент пример ... мен ... ... ... депутаттары арқылы тағайындалады. Елде көппартиялы сайлау жүйесі орныққан. Премьер ... ... ең ... ... ... арасынан үсынылады және үкімет мүшелері партиялардың мәжілістегі ... ... ... тілі ... ... Әкімшілік жағынан алпыс жеті уәлаятқа ... ... 1991 жылы 16 ... ... тәуелсіздігін мойындаған алғашқы ел болып табылады. Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... елге инвестиция тартты. Қазір Қазақстанда ... ... ... әртүрлі салада жұмыс істеуде. Екі ел арасында ... ... ... ... ... ... ... Мемлекеттің тарихы
Ресми атауы - Түрік Республикасы (Ақша бірлігі - түрік лирасы).
Түркияның ... 10000 жыл ... ... ... Түркия жерін адамдар ерте замандардан мекендеген. Ежелгі халықтары: фракиялықтар, хеттер, лилиялықтар, галаттар, армяндар, ассириялықтар, ... және т.б бұл ... өз ... ... ... ... және орта ғасырларда бұл аймақ түрлі мемлекеттер бірлестіктердің Хетт ... ... ... ... ... ... ... Селевки әулиетінің, Пергамның, Рим империясының, Византияның және т.б құрамында болды. Б.э.д III ... ... ... ұлы қоныс аударуы кезінде қазіргі Түркия жеріне сақ скифтер, сарматтар, ... ... т.б келе ... 750 жылы Бағдат халифатын ... ... ... ... Азия түріктерін әскерге көптеп тарта бастады. Ол әскерлер өз ... Кіші ... ... ... ... ... Түркия жеріне екі бағыттан:
* Кіші Азияға Иран мен Кавказ сырты арқылы;
* ... ... ... ... ... келді;
XI ғасырдың аяғында қыпшақтардан ығысқан Түрік халқы мен оғыз ... Кіші ... ... ... ... өз ... ... XII ғасырда түркі салжұқтар Византияны кіші Азиядан ... ... ... 1243 жылы Кіші ... ... ... бағындырды. XIII ғасырдың аяғына таман бұл өңірде тәуелсіз ұсақ ... ... ... XIV ғасырдың 20-30 жылдары Кіші Азияның солтүстік батысында дербес ... бір ... ... ... сұлтанның атағымен Осман сұлтандығы ... XIV ... 2 ... ... ... ... ... Болгарияны, Македонияны бағындырды. 15 ғасырдың бас ... Әмір ... ... ... көп ұзамай қайта күшейген түрік Османдары 1453 жылы Византияның ... ... ... алып, Стамбұл деген атпен өз ... ... 1450-70 жылы ... Боснияны, Аттиканы, Трапезун ипериясын, Қырым хандығын, Валахия мен Албанияны өзіне ... ... ... ... ... Сирия, Палестина, Египет, Хиджиз, 1519 жылы Алжирдің біршеме бөлігін бағындырды. XVI ғасырда ... ... ... ... ... ... бассейнін бақылап тұрды. Түрік ... ... ... ... ... ел тәуелсіздігі мен тұтастығы үшін ... өз ... ... ... ... ұлтшылы Мұстафа Кемал Ататүрік басқарды. 1920 -1923 ... ... ... ... ... ... Ұлы ұлттық Мәжіліс өзін елдегі ... - бір ... ... ... ... ... 1921-1922 жылдары шетел басқыншыларынан бүкіл Анадолы жерін азат етті. 1923 жылы 29 ... ... ... ... жарияланды. 1924-34 жылдары елдің ... ... және ... ... ... жүзеге асырылды, шетел концериялары түгел дерлік жойылып, ... ... ... порт құрылыстары, өнеркәсіп орындары салынды. II - дүниежүзілік соғыс басталған кезде ... ... ... - ... ... ... 1940 жылы Франция тізе ... ... ... Германиямен жақындаса бастады . КСРО- ға ... ... ... Ұлыбританиямен одағын сақтай отырып, өзін бейтарап ел ... ... 2- ... соғыстан кейін АҚШ- пен жақындасып 1952 жылы НАТО - ға мүше ... ... ... ... ... елде ... орын ... байланысты 1960 жылы әскери төңкеріс іске ... ... 1960-70 ... ... ... ... 1980 жылы ... кезекті әскри төңкерістен кейін, 1982 жылы жаңа ... ... ... ... ... көшіріліп, 1980-90 жылдары ел жедел дами бастады . 1987 жылы ... ... мүше ... ... ... себептермен бұл мәселе әлі шешімін тапқан жоқ. 1991 жылы желтоқсанда КСРО ... ... ... ... Орта Азия ... ... мен ... байланыс орнатты.
Генерал Мұстафа Кәмәл Ататүріктің басқаруымен ... ... ұлт - ... ... ... ( 1918 - 1923 ж.) 1923 жылы қазанның 29-да Түркия Республикасы құрылып, Түркия Республикасының тұңғыш президенті болып ... ... ... ... күні 29 ... (1923 ... ... Экономикалық-географиялық орны
Түркия, Түркия Республикасы - Азия мен ... ... ... ... Жер ... ... 37-шы орын ... (783,562 км²). Кіші Азия түбегінде орналасқан, оны Қара, Жерорта, Эгей мен Мәрмәр теңіздері жан-жақтан қоршайды. Шығысында Грузия, ... ... және ... ... ... ... оңтүстігінде Ирак және Сириямен шекаралас. Түркия дүниенің екі бөлігінде орналасқан мемлекет. Жерінің 97 % -ы Азияда, ал 3 %-ы ... ... ... мен ... 1600 ... ... мен ... 550 км-ге созылған. Жағалауын солтүстігінде Қара теңіз, ... Эгей ... ... ... ... ... ... жатыр. Жағрафиялық орнының ерекшелігі Еуропа мен Азия құрлықтарының тоғысқан жерінде орналасқандығы. Босфор бұғазы үстінде салынған көпір Азия мен Еуропа ... ... тұр. ... 1973 жылы ... ... 30-да Түрік Республикасының 50 жылдық құрметіне ашылған. Ұзындығы 1074 м, биіктігі 64 м. Оның құрылысында түріктермен ... ... ... ... еңбек етті. Қазір бұл көпір жаңа Түркияның нышаны сияқты. Босфор, ... ... мен ... ... ... ... бар су жолы. Босфор, Дарданелл бұғаздары тек Азия мен Еуропа арасындағы шекара емес, сонымен ... Қара ... ... ... ... жатқан су көлігі жүйесі. Түркияның деп аталатын ... Кіші Азия ... ... ... Еуропаның Балқан түбегінде. Босфор бұғазының жарлауытты жағалауларында Түркияның ... ірі ... ... ... орналасқан. Елдің астанасы Ыстамбұлдан Анкараға көшірілді. Түркияның құрлықтағы шекарасының ұзындығы 618 км, шығысында ... ... ... оңтүстігінде Ирак, Сириямен, батысында Грекия, Болгариямен, солтүстігінде Қара теңіз арқылы Румыния, Украина, Ресей Федерациясымен шектеседі. Түркияның Еуропадағы Шығыс Фракия ... ... деп ... ... ... 1000 ... ... төбелі болып келеді. Азия бөлігін ( Кіші азия немесе Анадолы ) түгелдей Кіші азия таулы қыраты алып ... Елде ... ... аз, тек теңіз жағалаулары мен өзен птырауларында онша үлкен емес ... ... Қара ... ... ... ұзындығы 1000 км-ге созылған Понти таулары алып ... ... ... ... ... 2500 м., ... ... тауының биіктігі 3931 м. жартасты болып келетін альпілік шатқал тармақтарын асып ... тау ... ... елді ... ... ... Табиғат ресурстары мен байлықтары
Түркия жерінде 100 түрлі пайдалы қазбалар кездеседі. Бүгінгі таңда Түркияда 53 пайдалы қазбаларды ... ... ... жатыр. Олар: хром, мұнай, тас көмір, лигниттер, темір, свинец, цинк, марганец, ... ... ... және ... материалдарына қажетті шикізаттар, т.б. Елде темір, қорғасын, мырыш,сынап кені көп. Тұз көлінде көп тұз кендері бар. Түркиядағы ... мыс ... ... 1,7 млн ... ... Мыс ... ... жерлері Артвинда, Мұрғұлда, Гиресун-Эспиеде, Ризе-Чайелиде, Элазыг-Эрганида, Кастамону-Кюреде және Сииртеде. ... ... ... ... 25 %-ы тиесілі. Сонымен бірге ел вольфрамның қорына өте бай және ... жуық ... кен ... белгілі. Түркияның басты қазба байлықтарына хромиттер (Тавр таулары, Батыс понтий таулары, Измир-Анкара), болаттар ... ... ... бокситтер (Тавр, Понтий тауы), вольфрам, гидроргирум, сурьма (Мендерес, Кыршехир, Батыс Понтий тауы), мыс (Тавр, Понтий тауы), тас ... ... ... ... ... ... ... Шығыс бөлігінде).
Түркия хром рудасын, хромитті және оның концентраттарын ең негізгі өндіруші және экпортқа шығарушы. Түркиядағы хромиттің ... қоры 26 млн ... және осы ... ... ... ... көмірдің негізгі қоры Түркияда Қара теңіздің жағалауында, Зонгулдак ауданында, ... ... ... ... және ... барланған.
Түркияның орташа Жалпы Ішкі Өнімі $ 956,576 млрд-ты құрады, 2010 жылғы мәлімет.
Түркияның экспорттық серіктестері: Германия 11,3 %, Ұлыбритания 8 %, ... 7,9 %, АҚШ 6 %, ... 5,4 %, ... 4,4 % (2006 ... ... ... серіктестері: Ресей 12,8 %, Германия 10,6 %, Қытай 6,9 %, Италия 6,2 %, Франция 5,2 %, АҚШ 4,5 %, Иран 4 % (2006 ... ... ... ... Гл. ред. Н. С. Конарев. -- ... ... ... ... 2007 г. -- 559 с.: и. (стр. ... Дүниежүзінің экономикалық, әлеуметтік және саяси географиясы. В.П. Максаковский, Ш.М. Надыров, Ә.Т. Мылқайдаров. Оқу ... ... ... ... ... 2013. (Қосымша кестелер.)
* Розалиев Ю.Н. Экономическая история Турецкой Республики. Ответственный редактор А. Искандеров М.: Наука, 1980. - 304с.
* . ... ... Бас ... ... ... 2001ж. (305-308 ... ... индустриялы ел. Ол азық түлік өндіруде дербестікке ... ... ... ... ... ... өнеркәсібінің тарихы XIX- ғ ... ... 1927 жылы ... ... ... жаңа заң қолданысқа енді. 1927 - 50 ... ... ... ... ... 20% -ға ... 1960 жылы жоспарлы даму кезеңі басталып, үкімет мемлекеттік ... ... ... өз қолына алды. 1980 жылы ... мен ... ... ... ... жаңа ... бағдарлама әзірленді. Бұл бағдарлама елдің экономикасын әлемдік экономикамен ... ... жаңа ... жол ... ... ... экономикаға жол ашып, импортты ырықтандырды. Және ... ... ... ... ... ... үлесі ауыл шаруашылығының үлесін қысқарту есебінен ұлғайды. Соған орай осы кезеңде өнеркәсіп ... ... ... арта ... ... жылдардан бастап өнімдерді бөлу ... ... ... жұмыссыздық пен аймақтық сәйкессіздік ахуалы жойыла ... ... ... ... ... ... бойынша тауар шығаратын өнеркәсіптің жетекші салаларын құрылымдық жағынан ... ... ... даму ... ... Елде туризм жақсы дамыған және ол экономикаға үлкен ... ... ... мемлекеті Еуроодаққа кіруді мақсат етіп, ел экономикасын Еуропалық ... ... ... көптеген шаралар жүргізді. Негізгі ... ... ... ... АҚШ, ... ... Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы елдері,т.б /1/
ІV. Мемлекеттің құрылысы
Түркия - унитарлы мемлекет, басқару формасы аралас ... және ... ... басқару формалары араласқан). Ең алғашқы Конституциясы 1982 жылы қабылданған.
Түркия мемлекеті 81 илге ( уәләйатқа) бөлінеді: Адана, Адияман, Афьен, ... ... ... ... ... ... Артвин, Айдын, Балыкесир, Бартын, Батман, Байбурт, Биледжик, Бингель, Битлис және тағы басқа илдері. Әр ил аудандарға бөлінеді. 2007 жылғы мәлімет ... ... ел ... ... 923 ... бар екен. 7 регион ешқандай әкімшілік бөлініске жатпайды.
Түркияның әкімшілік ... ... ... ... ... ... ... ауданы;
Мәрмәр ауданы;
Жерорта теңіз ауданы;
Оңтүстік-Шығыс Анатолия ауданы.
Түркияның аса ірі қалалары, провинциялардың орталықтары 1 миллионнан астам ... бар ... ... ... Измир, Бурса, Адана, Конья, Анталья, Антакья, Газиантеп, Шанлы Урфа, Самсун. Илді губернатор басқарады, Оны ... ... ... бір ... ... (мәжіліс) ұлтттық жиналыстарында шығарады. Мәжілістің құрамына 550 депутат кіреді. /2/
V. Халқы
Халық саны - 75,1 млн адам.
а) Халқының динамикалық ... ... ... - ... 34 млн және ... 17,6 млн адам, Осман империясының кезінде түрік халқын османдықтар деп атаған. Түркия ... ... ... оның ... 12 532 000 ... құрады. Мемлекеттің бүкіл тарихында 12 санақ жүргізілген. 1927 жылдан бері Түркияның халқы 4,4 есеге көбейді, және ... ... 2,5 ... көбейді. Ал 1990 жылдары халық саны 1,1 пайызға дейін төмендеді. 2002 жылғы мәләмет бойынша туу көрсеткіші 17,95, өлім-жітім 5,95, ... ... 38,7 ... адамға шаққанда. Халқы тез өсуде, 2005 жылы халқы 70 миллион адамды құрады. 2009 ... ... ... 72,6 млн ... ... ... тығыздығы 1 км² жерге 88 адам, қала халқының тығыздығы 75,5 адам. Халқының жыныстық құрылымы ерлер ... ... ... екі есе көптігімен ерекшеленеді. Халқының 30-ы 0-14 жас аралығындағы жұмысқа жарамсыз жасөспірімдер құрайды, 5,5%-ын ... ... ... 65 жастан жоғары жастағы халқы құрайды. Халқының орташа өмір сүру ұзақтығы 71,5 жас. /3/
ә) ... ... ... ... бойы көп ұлтты болып келді. Сондықтан этностардың жалпы санын дәл анықтап шығу мүмкін емес. Түркиядағы бүкіл күрдтердің саны 1993 ... ... ... ... 6,5 ... ... құрады. 2011 жылғы ЦРУ-дың мәліметі бойынша бүкіл халықтың 18%-ы күрдтер делінген. Олар Түркияның территориясының көп ... ... етіп ... ... ... ... ... олар көптеп қоныстанған. Елде Қырым татарлары көп қоныстанған, олардың жалпы саны 500 мыңнан 5 миллионға дейін жетеді. Олардың көбі XVIII, XIX және XX ... ... ... ... ... қосу кезінде Түркияға қоныс аударған қашқындар деуге болады. Сонымен қатар Солтүстік Кавказдан келген ұлт өкілдері тараған. Олар: мухаджирлер, ... ... ... ... ... ... осетиндер, чешендер, абазиндар. Бұл көрсетілген ұлттардың жалпы саны 4 миллон адамды ... ... ... ... 1 миллионнан астам арабтар өмір сүреді. Елдің ірі қалаларында, әсіресе Стамбул қаласында ... көп өмір ... ... мен хемшилдер (мұсылмандық армяндар) Қара теңіздің шығыс жағалауында өмір сүреді. Йорюкамдар мен тахтаджамдар ... 0,1 %-ын ... ... ... ... ... және ... ұлттар елдің бүкіл аумағында қоныстанған. Әсіресе Стамбул, ... ... ... ... ... Ежелден Түркияда бірнеше мыңдаған орыстар да қоныстанған. /4/
* . Ұлттық ... Бас ... ... ... 2001ж. (305-308 ... ... Турции, Москва, 1974. 77-78 беттер.
б) Тілі
Түркияның мемлекеттік тілі - түрік ... ... ... ... мен ... ... ... шығып тұрады. 2002 жылы Түркияның парламенті тілге байланысты демократиялық реформалар қабылдаған болатын. Бұл заңға сәйкес түрік тілімен қатар күрт ... ... ... күрт ... білім жүйесіне енгізу мен мұсылман емес халықтардың құқығын қорғау туралы заңнамалар енгізілген.
в) Діні
Негізінде Түркияда мұсылмандар 99%-ды ... оның ... көп ... - ... аз бөлігі - алевиттер. Ал 1%-ы ғана христиандар мен иудайсттер. Елде дінге бостандық берілген, бірақ заң ... ... ... көп ... ... дінін ұстанады. Ислам дінінің бірлестіктері - тарикаттар көп. Накшбанди және Мевлеви тарикаттары көп. Олардың көбі күрттер. ... ... ... 78 мың ... ... істейді. 321 христиандық бағыттағы ұйымдар тіркелген. 36 иудайсттық синагогтар жұмыс атқарады, тағы 3 синагог ... ... әлі ... істемейді. Олар Стамбулда, Аданада, Анкарада, Измирде, Чанаккаледе, Хатаеде, Бурседе, Кыркларелиде ... ... ... ... көп, ... ... орында.
Елдің негізгі халқы - түріктер. Осман империясының кезінде түрік халқын османдықтар деп атаған. /2/
д) Таралуы мен қоныстануы
2009 ... ... ... 72,6 млн ... ... Халық тығыздығы 1 км² жерге 88 адам, қала халқының тығыздығы 75,5 ... 15 ... ... білімді халқы 88,1 %-ды құрайды. Елдің басты үлкен қалаларында халықтың саны ... ... ... Анкара мен Стамбул қалаларындағы халық саны 1990 жылы 18,4 %-ды ... 2010 жылы 24,4 %-ға ... Ал ... шығыс және молтүстік батыс аудандарында бөлігінде халық саны күрт төмендеуде. ... ... ... ... саны 1990 жылы 235 мың ... құраса, 2009 жылы халық саны 220 мың адамды құрады. Елдің территориясында ... ... ... ... ... және Қара ... жағалауларында, Эгей теңізінің бөлігіне жататын аймақтарда тығыз орналасқан. Халық ең ... ... ... - ... ... ең аз ... ауданы - Хаккяри. /3/
* . Ұлттық энциклопедиясы. Бас редакторы. Ә.Нысанбаев.- ... 2001ж. (305-308 ... ... ... ... 1974. 77-78 ... ... ұлттық энциклопедиясы. Алматы, 2005 жыл.
VI. Шаруашылығы:
1. Өнеркәсібі.
Ел экономикасындағы өнеркәсіптің үлесі - 28 %, ауыл ... - 15%, ... -- 6 %, ... көрсету саласы - 51 %-ды құрайды. Өнеркәсіптің ішінде қайта ... ... ... қоса алғанда 84 %-ды құрайды. Өнеркәсіптің ішінде текстиль, тері, химиялық және фармацевтикалық ... ... ... су ... ... құрастыру, электлендірілген шаруашылыққа қажетті құрал-жабдықтарды шығару салалары дамыған. Қазіргі кезде Түркияның текстиль өндірісі Шығыс Азиямен тайталаса алмауда. ... ... ... ... ... (-12 %-ға ... 2005 ... мәлімет бойынша). Аса қарқынмен дамып жатқан салалардың бірі автомобиль өндірісін айтуға болады (+9,6 %-ға ... ... 2005 ж), ... ... (+7,2 % 2005 ... ... автомобиль өндірісінен Түркия 6-орынды алады. Түркияда мынандай автокөлікткерді жасап, құрастырып шығарады: Ford, FIAT, Renault, Toyota, Honda, Opel, Hyundai, ... және MAN, BMC, Temsa, Otokar. ... ... ... ... үлесі (2009 жылғы мәлімет бойынша): металлургия - (15,8 %); автокөлік өндірісі - (13,5 %); ... ... - (10,1 %); ... ... - (10,0 %); өнеркәсіп жабдықтары - (8,5 %); тамақ өнеркәсібі - (6,2 %); темірді қайта өңдеу - (4,7 %); ... ... - (4,5 %); ... ... - (4,3 %); пластмасса мен резина шығару - (4,2 %); қазба ... ... - (3,9 %); ... және ... - (3,8 %); ... - (2,9 %); транспорт түрлерін шығару - (2,5 %); электр өнеркәсібі - (2,0 %); қағаз өнеркәсібі - (1,0 %); тері және аяқ киім - (0,5 %); ... ... - (0,5 %); ... және ... ... құрал-жабдықтарын жасау - (0,4 %); темекі - (0,3 %); баспа полиграфия - (0,2 %), кеңсе техникаларын шығару - (0,1 %). ... ... ... ... ... ... /2/
1."Малая Азия" в 1945 -- 2000 гг., Москва, 2004. 20-21 беттер.
2. ... ... для ... ... -- SWEDEN - ... 3-4 ... ... Ауыл шаруашылығы.
Егіншілік ауыл шарашылығының жетекші саласы. Ел аумағының 33%-ын егістік алып жатыр. Ол жер ... 28 млн ... алып ... Оның ... дәнді дақылдар өсіріледі. Егістік алқаптың 15%- ына техникалық дақылдар егіледі. 4.2%-ын бақ пен ... ... алып ... ... ... ... негізінен жүзім, інжір, маслина, алма, цитрусты жемістер, өрік өсіріледі. Ал Қара ... ... ... ... екі жүз мың т ... ... Мал ... да жақсы дамыған. Түркия ангор ешкісінің жүнін әлемдік нарыққа ... ... ... ... Ауыл ... ... ... жібек тұтын өсіру әлі күнге дейін ... ... Елде ... шаруашылығымен айналысатын кәсіпкерліктер өте көп: жылына шамамен 180 мың ... ... Ел ... ... 25%-ын ... ... алып ... Түркия мемлекеті дамушы ел болып табылады, және ауыл шаруашылық өнімдерін көп мөлшерде экспорттайды. Дамуы жағынан аграрлы ... ел ... ... Ауыл шаруашылығы ішінде мал шаруашылығы, орман шаруашылығы, балық ... ... ... және осы ... мемлекет халқының жартысынан астамы жұмыс жасайды. Ауыл шаруашылық өнімдерін экспортқа шығарудағы үлесі соңғы жылдары айтарлықтай ... ... ... 20-25 %-дан төмен түскен жоқ. Жерді игеру бірінші орында тұр. Ал екінші орында мал шаруашылығы - 33,4 %, ал ... ... 1,9 % мен ... ... 1,7 % ... төмен.
Жерді игеруде бүкіл ел аумағының 1/3 бөлігі игерілуде. Осы көрсеткіш бойынша Түркия Еуропада 2-орынды иемденеді, ал Азияда ... ... егу ... ... ... ... жерлер 82 %-ды құрайды. Сонымен қатар жүгері, күріш алқаптары 8%-ды құрайды.
Қант қызылшасы Түркия үшін жаңа сала деуге болады. Қант ... ... 1926 жылы елде ең ... қант ... ... ... ... дамуда.
Елде мақта өсіру ХХ ғасырдың бас кезінен бастау алуда. Ежелден мақта ең негізгі екі ауданда - ... және ... ... ... Қара теңіздің батыс жағалауында көп мөлшерде өндіріледі. Сонымен бірге күнжіт, соя да өсіріледі. Май ... ... ... ... мен ... ... ... өндіруші ел болып табылады.Темекі өсіретін аудандар - Эгей, Қара теңіз, Мрамор және Оңтүстік-Шығыс.
Елде Ризе-Хона аймағында шай көп ... Олар шай ... ... ... жіне ... шығарады. Жалпы жер аумағының жүзім өсірілетін плонтациялар 3,7%-ын алып жатыр. ... ... ... мен ... ... өнімі жөнінен Түркия дүниежүзінде 1-орынды иемденеді.
Мал шаруашылығы - маңыздылығы жағынан екінші аграрлы ... ... ... Мал ... (құс ... ... өте қарқынды дамыған. Мемлекетті жан-жағынан теңіз қоршап жатқандықтан, балық шаруашылығы прогессивті дамуда. Балықтың 90%-ын Қара және ... ... ... ... ... ... ... ставрида, сардина, кефаль, скумбрия, тунец. Түркияның халқына жан басына шаққанда 11 кг ... ... ... ... Көлік қатынасы
Түркияда транспорт және байланыс қызметі бүкіл шаруашылықтың 16%-ын құрайды. ... ... ... Turk Hava Yollari және Turk Hava ... ... мемлекет ішіндегі рейстерді атқарады. Мемлекеттің авиакомпанияларының флагманы - Turkish Airlines. Шетелдік ... ... ... орындайды. Түркияда аэропорттар өте көп. Ең ірі ... ... ... және ... ... ... ... Эсенбоға. /1/
Автокөлік транспорты. Түркиядағы автомобиль жолының жалпы ұзындығы 342 мың км. Түркияның оңтүстік батысындағы туристтік орталық маңындағы ... ... ... ... ерекшеленеді. Түркиядағы жолаушы автокөліктерінің негізгі түрлері - автобустармен маршруттық таксилар. Әсіресе Түркияда автобус желілері өте ... ... ... ... әрі жол ... ... Бірақ шет ел азаматтары үшін автобустарда жүру кішкене ыңғайсыздықтар тудыруы мүмкін. Себебі автобустағы барлық жазулар түрік тілінде ... ... ... ... тасымалдау жұмыстарымен жеке компаниялар айналысады. Әр компанияның автовокзалдарда, туристтік орталықтарда өз ... ... жол ... ... ... ... жолдары (Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları) бүкіл елде жүк пен ... ... ... ... ... колея қолданылады (1435 метр). Елде ең алғашқы темір жол ... 1856 жылы ... ... жол ... ... ... 8671 ... созылып жатыр. Темір жол арқылы ең негізгі тасымалданатын заттарға пайдалы қазбалар, құрылыс ... ауыл ... ... ... ... және мал ... өнімдері жатады. 2003 жылдан бастап елде жүйрік темір жол транспорты дамуда. ... -- ... -- ... ... іске ... Бұл желіде жүретін TCDD HT65000 электропоездары Испанияда құрастырылған, 250 км/сағ жылдамдықпен жылжиды. Түркияның транспорт және коммуникация министрлігінің ... ... 2023 жылы ... жол ... ... жалпы ұзындығы 4000 км қашықтыққа жетуі тиіс. Елде вагон құрастыру мен локомотив құрастыру кәсіпорындары бар.
Метрополитен. 1980 жылдың басында ... ... ... ... ... 1996 жылы ... ... қаласындағы метро салынып басталған болатын. Стамбул қаласындағы метро 2000 жылы ашылған, Аданада 2009 жылы ашылды. ... ... ... ... ... бөлігінде тюнель жұмыс жасайды. Бұл жер астындағы кішігірім желі 1875 жылы ашылған болатын. 1910 жылы бұл ... ... Бұл ... ... 573 ... екі ... байланыстырылған. Стамбул қаласында жеңіл метро жүйесі Istanbul LRT жұмыс жасайды, ол 1989 жылы ашылған.
Теңіз транспорты. Түркияда бірнеше теңіз порттары бар. ... ... ... ... ... Искендерун, Измит (Коджаэли), Самсун, Трабзон, Хопа. Хайдарпаша портында жасанды себілген ... ... 2600 ... ... ... ... 10 метрге жетеді.
Құбыр транспорты. 2006 жылы Түркиядағы газ ... ... 4621 ... ... ал ... ... ұзындығы 3543 км-ді құрады. /3/
VII. Экологиясы
Түркия мемлекетінің экологиясын өнеркәсіптен, өндіріс орындарынан ... ... ... ... қатар қалаларының экологиясын автомобиль көліктерінен шығатын газдар ластауда. Елдегі теңіздердің суын мұнай қалдықтары ластауда. Бірақ соған ... ... ... мен ... ... түрі ... Оған себеп Түркияның климатының ерекше болуында. Түркия халқының ... ... ... ... арқасында елдің экологиялық жағдайы жақсаруда. Елдегі экологиялық жағдайдың нашарлап бара ... әр ... ... ... ... қоғамдық ұйымдар мен Түркияның үкіметі түсініп, қайта қалпына келтіру шараларын ... ат ... ... ахуалды жақсартуда Түркияның активисттерінің арқасында халықаралық Гринпис ұйымы құрылған болатын. Осы және басқа да ... ... ... ... ... қалу үшін ... акциялар өткізуде.
Түркияның көптеген ауыл шаруашылығына жарамды жерлерінде топырақтың эрозияға ұшырауы байқалады. Сонымен ... ... ... да ... күнделікті тасталынатын қоқыстардан эрозияға ұшырауда. Осы жағдайды болдырмау үшін жоғарыда айтылған ұйымдар көп аумаққа ... ... ... ... күресуде. Ел үкіметі заңсыз аңшылыққа қарсы, заңсыз ормандарды кесуге қарсы іс-шаралар қолдануда. Көптеген қатаң түрдегі заңдар жүйесін ... ... Және ... ... жоғарылауда. Түркия халқының қоршаған ортаға деген немқұрайлылығын жою ... ... ... пән ... ... ... ... Соңғы жылдары қабылданған қоршаған ортаны қорғау туралы заңнамаларға сәйкес, үлкен немесе кіші қалалардың ... ... ... желі мен ... заманғы суды қайта тазалайтын құрылғылар болуы шарт. Сол заңға сәйкес қалаларда сол құрылғылар болмаса оған сол қаланың басшысы жауап ... ... және оған ... ... ... ... /4/
* Энциклопедия. Гл. ред. Н. С. Конарев. -- Москва: Большая Российская энциклопедия, 2007 г. -- 559 с.: и. (стр. ... ... ... ... және ... ... В.П. Максаковский, Ш.М. Надыров, Ә.Т. Мылқайдаров. Оқу құралы, 1-бөлім, Алматы "Қазақ ... ... ... ... ең өзекті мәселе болып отыр. Қазіргі зерттеулердің нәтижесінде Түркияның 79-81 ... ... ... Ал 33 ірі ... ... мен ... ластануы шешімі қиын мәселе бболып отыр. Ауаның ластануына күнделікті өмірде қолданылып отырған көмірдің түтіні мен күннен-күнге қалада саны ... бара ... ... ... улы газ ... ... Ауаның ластануын болдырмау мақсатында кейбір қалалардың тұрғындары қыс мезгілінде жоғары сапалы көмірді қолданып қана қоймай, оның қоршаған ортаға зиян ... ... ... халқының темекіні көп шегетіні белгілі, сондықтан мемлекеттік орындарда, аэропорттарда, ауруханаларда және тағы басқа орындарда темекі шегуге қатаң тиым салынған. ... ... ... авто көліктен шығатын улы газдардың мөлшері қатаң түрде тексеріледі, ... асып ... ... ... ... айыппұл салынады.
Түркияның кез-келген теңізінен өтетін қайықтар, әсіресе Стабул қаласына кіретін, Босфор мен ... ... ... ... ... мұнайдың ақпауын, қоқыс тасталынбауын қатың қадағалайды. Соның арқасында Түркияның суларының тазалығы ... ... ... ... ... Түркиядағы Искендерон бұғазында Испанияның кемесі батып кеткен болатын. Кейін зерттеулердің ... ол ... ... ... ... ... жайлы мәліметтер белгілі болды. Экологиялық ұйымдардың арқасында көптеген ... ... кеме ... ... ... ... ... қайта қалпына келтіру жұмыстары орындалды. /1/
VIII. Туризмі
Стамбұл қаласы Түркия Республикасының дамыған туристік ... ... ... ... мемлекетінің ең дамыған қаласы. Стамбұл иліннің әкімшілік орталығы. Мәрмәр теңізінің жағалауында, Босфор бұғазының қос ... Азия мен ... ... су ... ... ... 10.1 млн адам. Стамбұлдың Еуропалық ... ... ... ... ... ... және парлмдар арқылы байланысқан. ... ... ең ірі ... ... , ... және ... ... Мұнда жиһаз, машина жасау, қағаз, химия, цемент, ... ... ... ... ... өнеркәсібі жақсы дамыған. Қалада үш ... ... және ... ... мәнерлі өнер және кескіндеме, ... ... қыш ... ... музей және т.б бар. Қала ... Рим ... ... Константинополь деп аталды. 395- 1453 Византия мемлекетінің, 1453- 1918ж ... ... 1918-23 жылы ... ... ... ... Стамбұлда көне ескерткіштер өте көп. Ола үш дәуір сәулет ескерткіштерінен ... ... ... ... ... сарайлары мен ғибадатханалары, қасиетті Ирина, Айя Софья музей ғимараты, қасиетті килесе Димаси ... ... ... ... орта ... ... өнерінен Анадолухисары, Румелихсары, Едлкуле қамалдары, ... ... ... ... ... ... Қазір музей саналатын топкана сұлтанның кешені т.б ... ... мен ... қала ... ... ... болып табылады. 18- ғасырдан Стамбұл сәулетіне Батыс Еуропа стилі ене ... ... ... биік ғимараттар да бой көтерді. Қаладағы тарихи орындарды біріктіретін ... ... ... ... және т.б ... денсаулық орындары бар.
Түркия мемлекетінің туристік мүмкіншіліктері.
Түркия мемлекеті өзінің туристік ... ... ... ... ... ... ... бірі болып табылады. 2008 жылғы дерек бойынша ... ... 18,9 млн адам ... ... келеді екен. /2/
Түркияның туристік орталықтарының бірі тарих тамыры тереңде жатқан қамалдарымен ... ... ... ... ... мешіті, Рүстем Паша мешіті, Фатих мешіті, Жаңа мешіт, Михримах сұлтан мешіттері негізгі ... ... ... ... ... ... Мехмет атты сәулетші салған. Негізінен ғимараттар көк мешіт деген атпен ... ... 6 ... бар. ... ең ... ... бірі 1550-1557 жылдары Синан атты сәулетшінің туындысы Сүлеймен ... ... ... Мешіттің іші ақ мәрмәрдан жасалған, бағында сұлтан ... ... мен оның ... ... ... және ... империясы кезінде өмір сүрган атақты сәулетші Синанның ... 4- ... ... мектеп, түрік моншалары, асхана және кедейлерге арналған пана болатын орындар бар. ... ... ... ... ... және ... танымал. Олар: Әулие Софи мұражайы, Археолгия мұражайы, Түрік керамикасының мұражайы, Әулие Ирина ... ... және ... ... ... түрік кілем мұражайы, Еретабан қамалының мұражайы, әшекейлер ... әуе ... ... ... ... ... ... Сардарбек ханымның мұражайы, теңіз мұражайы, Қала ... және т.б. ... Софи ... ... ... көз ... туындыларының бірі болып табылады. Бұл мұражайдың ... Ұлы ... ... Ал VI ғасырда Юстианның ... ... ... өткен. Оның биіктігі 55 метрге, ал диаметрі 31 ... ... ... ... бұл ... ... византиялық әшекейлерімен таң қалдырады. Түрік керамикасының ... ... ... бұйрығымен ХV ғасырда салынған. Бұл ... VІІ ... ең ... керамикалық бұйымдар сақталған. Түрік және Ислам мәдениетінің мұражайы 1524 жылы ... ... ... ретінде ұлы уәзір Ибраһим Пашаның ... ... Бұл ... ... ең ... тұрғын үй кешендерінің бірі. Әшекейлер ... V-VІ ғ Ұлы ... ... ... әлі күнге дейін сақталған мозайкалы еденімен танымал. ... ... ... ... ... Бұл ... ... ортағасырлық қайықтарын көруге болады. Түркия тарихы ... ... ... ... ... византиялықтардың арбалар жасауға қолданған және қоғамдық өмірлерінің негізгі ... ... ... ... ... тек үш ... қалған. Олар Феодосия обелискісі, күміс серпетин және ... ... ... ІІІ ... ... ... алдында орналасқан. Беязыт мұнарасы 1828 жылы ІІ Махмұтттың бұйрығымен салынған. Оның ... 85 ... ... жетеді. Галат мұнарасы (62 метр) 1348 жылы ... Бұл ... ... ... ... кештер ұсынылады.. Қыздар мұнарасы Қыз Кулеси ... ... ... Бұл ... ең ... ... бірі болып табылады. Ол ХІІ ... ... ... ... мәдениет орталығы болып табылады. Түркия елінде маусым-шілде айларында әлемдік ... ... ... ... ... Ал наурыз- сәуір айларында Халықаралық кино фестивалі өтеді. Кұмқапы Стамбұлдың ең ... ... ... Бұл ... ... ... балық мейрамханалары, барлар өте көп. Ортакей- Стамбұлдың түнгі өмірінің орталығы. ... ... джаз ... ... кафелер мен клубтар көптеп кездеседі. ... ... - ... ең үлкен атттракцион паркі болып табылады. Кез - келген турист ... бір елге ... ... ... ... сувенирлер сатып алғысы келеді. Түрік халқы ерте заманнан жақсы ... ... ... сіз арзан бағамен ұлттық тауарларды сатып алғыңыз келсе, Капалы Шаршы ... ... ... болады. Ол қаланың ескі ... ... Бұл ... кішігірім 4000 жуық дүкендер бар. Мысыр Шашысы ... ... сіз ... ... елінде жүргендей сезінесіз. Бұл ... ... ... мен шай ... ... Ал егер ... жаңа ... стильдегі заттарды ұнатса, Ақмерез, Карусель, Капитоль сауда үйлеріне барсаңыз өкінбейсіз. Сонымен ... ... ... ... таза ... ... Бұл курорттар өзінің төмен бағасымен және жоғарғы дәрежедегі ... ... ... ... мыңдап тартуда. Түркия мемлекетіндегі танымал курорттардың қатарына Анталия, Кушадасы, Кемер, ... ... ... ... ... ... ... курорттарында туристтер жоғарғы дәрежеде демалып қана қоймай, сонымен қатар, керемет ... ... ... ... Тарус тауының етегінде, теңіз жағасында орналасқан. Курорт өзінің экологиялық таза ауасымен, ... ... және жаңа ... ... сай ... ... мен ... жиынтығынан тұрады. Бірнеше жылдар бұрын Кемер ... ... ... ... ... бұл курорттарда теңіз жағалауында демалып қана қоймай, сонымен ... ... ... ... ... ... ... ежелгі антикалық қала олимптің жанында орналасқандықтан, онда танымдақ ... ... ... ... инфрақұрылымы жақсы дамыған жас порттық қалаларының бірі болып табылады. Ол ... ... ... тау ... орналасқан. Қала 1913 жылы әуе апатында қайтыс болған ұшқыштың атымен аталған. ... ... ... ... ... 1956 және 1957 жылы бұл ... ... жер сілкіністері болған. Туристерге танымал демалыс орны Кушадасы - теңіз айлағы. ... ... ... ... ... ... ежелгі гректің Эфес, Милет, Дидила, Афродииас қалдықтарын тапқан. Памукале - ... ... ... ... білдіреді. Осы жерде құрамында калции бар ... ... ... ... ақ тау ... ... болған. Туристер тамаша ақ массивті тауларды тамашалап қана ... ... Бұл ... ... сауықтыру орталықтары бар. Сиде- жаңа және ең ... ... ... бірі . ... Эгей теңізі мен Жерорта теңізі түйіскен жердегі ежелгі Фискос ... ... ... Бұл ... ... ... жаңа ... тамаша үйлесім тапқан. Көптеген барлар, кафелер, ... би мен ... ... бұл ... ... ... деп ... Ал Анталияға жазда түрлі мемлекеттерден көптеп туристер ағылып келеді. Қыс мезгілінде бұл ... ... ... ... ... Стамбұл қаласы Түркия ... ең ... ... ... бірі ... ... Стамбұл қаласы дүние жүзіне сан ғасырлық ... ... ... ... және ... теңізі қиылысқан жерде ХV - ХІХ ғғ ... ... ... ... ... ... ... Қамал өте үлкен аумақты алып ... және ... ... мен ... тұрады. Бірінші қамалдың ауласында тамаша бақ орналасқан. ... ... оң ... ... ... ... ал ... оны хрусталь, күміс және қытай форфоры қойылған мұражай жасалған. Үшінші ... ... ІІІ ... ... зергерлік бұйымдар мен киімдердің көрмелері орналасқан. Бұл затттарды ... ... ... ... аса ... мұра болып табылады. /3/
* Энциклопедия. Гл. ред. Н. С. Конарев. -- Москва: ... ... ... 2007 г. -- 559 с.: и. (стр. ... ... ... әлеуметтік және саяси географиясы. В.П. Максаковский, Ш.М. Надыров, Ә.Т. Мылқайдаров. Оқу құралы, 1-бөлім, Алматы "Қазақ университеті" 2013.
* Вернадский Д.К., ... ... ... байланыстары
1945 жылдан бастап Түркия БҰҰ-ға мүше, Еуропа Кеңесіне 1949 жылдан бастап, OECР (1961), ОБСЕ (1973), ECO - ... ... ... (1985), BSEC - Қара ... экономикалық келісім ұйымына (1992). 2008 жылдың 17 қазанында Түркия 151 елдің дауысын жинап, Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Коммитетіне мүше ... ... Еуро ... ... 2005 жылы мүше ... Еуропамен қарым-қатынасын реттеу Түркияның ең басты сыртқы политикасы болатын. Еуро Одаққа кіру үшін 15 жыл күткенінің ... ... ... бар. Олар ... өз ... шиеленістер мен 1974 жылғы кипр оқиғасы. Сонымен бірге Түркия мен АҚШ-тың арасында өзара байланыс болған. ... ... 1952 жылы ... НАТО ... мүше ... ... қолдай көрсете отырып, Түркия ның өзі ол байланыстан саяси, ... және ... ... көре ... ... Түркия экономикасы жақсы дамып келе жатқан алдыңғы қатарлы елдермен сыртқы байланысын реттеуге кірісті. Мысалы, Шығыс Азия елдерімен, Жапониямен, Оңтүстік ... жылы КСРО ... тілі мен діні ... түркі тектес халықтардың өз тәуелсіздіктерін алуы Түркияның Орталық Азия елдерімен экономикалық және ... ... ... ... ... ... ХІХ ... феномені және табыстың тайқазаны болып табылады. Есебін таба білген елдер бұл ... ... ... ... ... дамытып, өз өлкесінің жарнамасымен жұрт назарын аударуда. Табиғатын тамашалатып, ... ... үшін ... пайдаға батып жатыр. Түркия мемлекетінде шикізат көздері өте ... ... ел ... 50 ... ... ... ... тартудан дүние жүзі бойынша тоғызыншы ... ... ... ... бестіктің қатарына енбекші. Жыл ... 22 млн ... ... бюджетіне 18-19 млрд қаржы құятын елдердің бірі болып табылады. Ал енді ел діни ... ... да ... ... ... Түркия мемлекетіндегі туризмнің дамуы еуропалық мемлекеттер, әсіресе Германия мен ... ... ... ... үлестерін қосты. /2/ Сонымен қатар, Түрік халқы ерте ... ... ... ... ... бұл елде ұтымды және арзан бағамен ... ... ала ... ... ... елеулі пайда тауып ... ... ... үлгі ... төл ... ... дамытамыз деген ойдамын!
* ... -- ... ... и ... газета столицы Казахстана -- города Астаны. Язык издания -- ... 2 ... -- на ... Формат издания -- A3.
* Журнал : Анкрара 2007

Пән: География
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының егемендігі аясындағы сұрақтар, саяси партиялар жайында12 бет
Қазақстанның зайырлы мемлекет ретінде дамуы: мазмұны, белгілері, болашағы5 бет
Ерте орта ғасырлардағы түркілер құрған мемлекеттер62 бет
"Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері"3 бет
"Ежелгі түркі әдебиетінің ескерткіштері."6 бет
"сопылық ілім мен қазақ лирикасындағы үндестік"6 бет
"Түркі тілдерінің жіктелуі."6 бет
"Қорқыт Ата."6 бет
1.Түркітануға байланысты алғашқы зерттеулер. 2.Орыс ғалымдарының түркітануға байланысты зерттеулері. 3.ХХ ғасыр басындағы түркітану тарихы5 бет
1.Қазіргі қазақ тілі лексикасының шығу арналары; 2.Өзге тілден енген сөздер; 3.Қазіргі қазақ тілі лексикасының стильдік мәні; 4.Лексикография7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь