Инфляция және онымен күрес

Кіріспе 3
1 Инфляцияның теориялық негіздері 5
1.1 Инфляцияның түсінігі,оның пайда болу тарихы 5
1.2 Инфляцияны өлшеу 8
1.3 Инфляцияның түрлері мен формалары 11
2 ҚР.сы экономикасындағы инфляция жағдайы 18
2.1 ҚР.да инфляцияның әлеуметтік.экономикалық салдары 18
2.2 ҚР.ның қазіргі инфляция жағдайына баға беру 21
2.3 Қазақстандағы инфляцияға қарсы саясат 24
3 Қазақстан Республикасының инфляцияға қарсы 2012 − 2013 жылдарға арналған іс.қимыл жоспары 28
Қорытынды 30
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 32
Осы курстық жұмыстың тақырыбы: «Инфляция және онымен күрес».
Курстық жұмыста келесі сұрақтар қарастырылған : Инфляцияның теория-лық негіздері; Инфляцияның түсінігі, оның пайда болу тарихы; Инфляцияны өлшеу; Инфляцияның түрлері мен формалары; ҚР-сы экономикасындағы инфляция жағдайы; ҚР-да инфляцияның әлеуметтік-экономикалық салдары; ҚР-ның қазіргі инфляция жағдайына баға беру; Қазақстандағы инфляцияға қарсы саясат; ҚР-да антиинфляциялық саясат: мәні және негізгі бағыттары; Антиинфляциялық стратегия және тактика; Қазақстан Республикасының инфляцияға қарсы 2012 − 2013 жылдарға арналған іс-қимыл жоспары
Нарық жағдайында осы курстық жұмыстың тақырыбы маңызды рөл атқарады.Өйткені,ақшаның құнсыздануы мемлекеттің экономикалық дамуына кері әсер ететін факторлардың бірі болып табылады.Мұндай жағдайды болдырмау және алдын алу елдің басты мақсаттарының негізі.
Жалпы инфляция − күрделі әлеуметтік − экономикалық құбылыс. Бүгін де ол көптеген дүние жүзі мемлекеттердің үкіметтері мен орталық банкілердің басты экономикалық проблемаларына айналып отыр. Инфляция экономикалық өрлеу қарқынын бәсеңдетеді, инвестициялық белсенділікті төмендетеді,ал өзінің шектен шыққан түрлерінде қоғамда әлеуметтік және саяси шиеленістер туғызады.
Осы курстық жұмыстың тақырыбының өзектілігі: Нарықтық экономиканы құрудың бүкіл кезеңінде инфляция тұрақтандыру үдерісіне анықтаушы ықпал ететін шешуші факторлардың бірі болып қала береді. Дамушы нарығы бар экономикаларда инфляцияның өзіндік ішкі ерекшелігі бар. Барлық елдерде ең ауыр инфляция әдетте экономиканың жаңаруы және өрлеуімен аяқталады. Сондықтан экономикалық дағдарыс пен инфляция көбінесе мемлекеттің саяси,әлеуметтік және экономикалық дамуының бетбұрыс кезеңі болып қаралады. Бұл жөнінде нақты мысал ретінде ТМД елдеріндегі, оның ішінде Қазақстандағы инфляцияны айтуға болады. Инфляциялық құбылысқа тән қалыптасқан көзқарастар және олардың типтері, түрлері мен айқындалу белгілері бойынша жіктелімдері инфляцияның мәні мен мағынасының теориялық мәселелерінде қамтылған.
Сонымен қатар, ақша және инфляция теорияларының негіздері, олардың заман өзгерістеріне байланысты эволюциясы көрсетілген. Инфляцияның табиғаты, ақшаның сандық теориясы, монетаризм (қазіргі монетаризм), инфля-цияны таргеттеу теориялық көзқарастардың қазіргі заманға дейінгі эволюциясы талданған. Инфляцияның шығу тегі адамзат қоғамының дамуына байланысты үнемі өзгеріп отырады. XXI ғ.басынан бастап ол мемлекеттің, орталық банкінің, жалпы әр елдің экономикасының даму сатысын көрсететін процеске айналғаны көрсетіледі. Инфляция әрбір елдің экономикасында бар. Оның баяу түрі экономиканың қарқынды дамуына септігін тигізеді. Ал жоғары қарқындағы инфляция экономика құрылымында терең, әртарапты өзгерістер енгізуді, өндіріс саласында бәсекелестікті арттыруды керек екенін көрсетеді
1. Назарбаев Н.Ә. «Сындарлы он жыл» Алматы, 2001 ж
2.Әубәкіров Я. Ә., Байжұмаев Б. Б., Жақвпова Ф. Н., Табеев Т. П. – Экономикалық теория негіздері // оқу құралы – Алматы : Қазақ университеті,1999 ж
3. Сейтқасымов Ғ. С. «Ақша, несие, банктер» // оқулық Алматы : эконо-мика, 2001 ж
4. Кластерлік саясаттың дамуы есебінен экономикалық даму // ҚазЭУ хабаршысы – Алматы : Экономика, 2007. – № 2. – 128–130 бб. – 0,4 б.т
5. Осипова Г. М. «Экономикалық теория негіздері» // Алматы 2002 ж
Инфляцияның пайда болуы және оны реттеу жолдары : әлемдік тәжірибе және Қазақстан тәжірибесі // Материалы междунар. науч.-практ. конф. «Проблемы становления национальной инновационной системы и развитие научного потенциала экономики Казахстана» (16 мая 2007 г.). – Алматы, 2007, 524–536 бб. – 0,4 б.т.
6. Қабдиев Д. Қ., Оралтаев Т. Қ., Ескендіров Ә. Е., Бекмолдин С. Қ., Хабибу-лин Б. Х., Темірбекова А. Б., Беленов А. Т. «Экономикалық саясат» // Алматы : экономика 2002ж
7. Крымова В. «Экономикалық теория» - Алматы, 2003ж
8.«Кластерлік өндірістің даму мәселелері» // Материалы науч. конф. Студентов, аспирантов и молодых ученых вузов Алматы. региона «Молодое поколение – за конкурентноспособный Казахстан» (г. Алматы, 19–20 апреля 2006 г.), «ТОО Interconsult Ltd» баспасы – 2006. – 2 бөлім – 50–51 бб. – 0,3 б.т.
9. «Мировой опыт преодоления инфляции потребительских цен и финансовых активов» // Хабаршы (Еуразиялық ұлттық университет). – Астана, 2007. – № 1. – С. 306–314. – 0,4 п.л.
10. «Экономиканы несиелендіру мен қаржыландырудың банк және қор моделінің артықшылықтары мен кемшіліктері» // Қазақ ұлттық аграрлық университетінің «Исследования, результаты» журналы. Алматы, 2006. – № 2. – 43–46 бб. – 0,4 б.т
11. «Перспективы развития в Казахстане финансирования экономики за счет выпуска негосударственных долговых обязательств» // ҚазЭУ хабаршысы. – Алматы : Экономика, 2006. – № 5. – С. 13–17. – 0,5 п.л.
12. «Регулирование инфляции и инфляционных ожиданий: мировой опыт и практика Казахстана» // Вестн. Новосибир. гос. ун-та. – Новосибирск, 2007. –
Т. 7, вып. 3. – С. 45–51. – 0,5 п.л
13. «Синдицированное кредитование экономики Казахстана» // Материалы междунар. науч.-практ. конф. «Актуальные проблемы развития экономики и подготовки специалистов с экономическим образованием в странах СНГ»
(г. Тараз, 17 июня 2005 г.). – Алматы: Изд. Алмат. акад. экономики и статистики, 2005. – С. 184–185. – 0,3 п.л.
        
        Мазмұны
| |Кіріспе |3 |
|1 ... ... ... |5 ... ... ... ... болу тарихы |5 ... ... ... |8 ... |Инфляцияның түрлері мен формалары |11 |
|2 ... ... ... жағдайы |18 ... ... ... ... ... |18 ... ... қазіргі инфляция жағдайына баға беру |21 ... ... ... ... саясат |24 |
|3 ... ... ... қарсы 2012 − 2013 |28 |
| |жылдарға ... ... ... | |
| ... |30 |
| ... ... ... |32 ... ... ... ... ... және ... күрес».
Курстық жұмыста келесі сұрақтар қарастырылған : Инфляцияның теория-лық
негіздері; Инфляцияның түсінігі, оның пайда болу ... ... ... ... мен ... ... ... инфляция
жағдайы; ҚР-да инфляцияның әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... баға беру; Қазақстандағы инфляцияға қарсы саясат; ҚР-да
антиинфляциялық саясат: мәні және ... ... ... және ... ... ... инфляцияға қарсы 2012 −
2013 жылдарға арналған  іс-қимыл жоспары
Нарық жағдайында осы курстық ... ... ... ... ... ... экономикалық дамуына кері
әсер ететін факторлардың бірі болып ... ... ... ... алу ... басты мақсаттарының негізі.
Жалпы инфляция − күрделі әлеуметтік − экономикалық құбылыс. ... ... ... дүние жүзі мемлекеттердің үкіметтері мен орталық банкілердің
басты экономикалық проблемаларына айналып отыр. Инфляция экономикалық өрлеу
қарқынын ... ... ... ... өзінің
шектен шыққан түрлерінде қоғамда әлеуметтік және ... ... ... ... ... өзектілігі: Нарықтық экономиканы
құрудың бүкіл кезеңінде ... ... ... ... ... ... ... бірі болып қала береді. ... ... ... ... өзіндік ішкі ерекшелігі бар. Барлық елдерде ең
ауыр инфляция әдетте экономиканың ... және ... ... экономикалық дағдарыс пен инфляция көбінесе мемлекеттің
саяси,әлеуметтік және ... ... ... кезеңі болып
қаралады. Бұл жөнінде нақты мысал ретінде ТМД елдеріндегі, оның ... ... ... ... ... ... ... көзқарастар және олардың типтері, түрлері мен ... ... ... ... мәні мен ... теориялық
мәселелерінде қамтылған.
Сонымен қатар, ақша және инфляция теорияларының негіздері, олардың
заман өзгерістеріне ... ... ... ... ... ... теориясы, монетаризм (қазіргі монетаризм), инфля-
цияны таргеттеу теориялық көзқарастардың қазіргі заманға дейінгі эволюциясы
талданған. Инфляцияның шығу тегі ... ... ... ... ... ... XXI ғ.басынан бастап ол мемлекеттің, орталық банкінің,
жалпы әр елдің экономикасының даму ... ... ... ... Инфляция әрбір елдің экономикасында бар. Оның баяу ... ... ... ... ... Ал ... ... экономика құрылымында терең, әртарапты өзгерістер ... ... ... ... ... ... ... жұмыстың мақсаты : Инфляция және Қазақстандағы инфляциямен
күресу, олардың пайда болу көздері мен болдырмау жолдарын ... ... ... ... шет ... экономикасында көріну
ерекшеліктері және олардың біздің мемлекетпен ... ... ... ... ... ... ... : инфляцияны өлшеу процесстерімен және
оларды болдырмау тәсілдерімен, сонымен қатар инфляциялық факторларға талдау
жасау ... аса ... ... ... ... ... бөлімде, жалпы инфляцияның теориялық
негіздерінің түсінігі,оның ... болу ... ... ... ... ... және ... мен формалары туралы мәлімделген.
Екінші бөлімде, Қазақстан Республикасындағы инфляцияның көріну
нысаны, оның ... ...... ... ... ... ... баға беру, және ең бастысы − ҚР-ның ... ... ... ... ... бөлімде, инфляция проблемасын алдын алу ... ... ... 2012 − 2013 жылдарға арналған іс − ... ... ... ... ... Инфляцияның түсінігі, оның пайда болу тарихы
Инфляция – бұл күрделі  де  көп факторлы құбылыс. Ол ақша ... ... ақша ... аса ... ... ... тауар
мен көрсетілетін қызметтердің бағасының өсуі. Латын ... ... ... ... ... білдіреді. Ол қағаз ақша  айналымына
негізделген экономикаға  тән және ұдайы өндіріс ... ... ең ... тауар  бағаларының өсуі және  шетел валюталарының
қымбаттауы ретінде көрінеді
Алтын немесе ... ... ... ... ... ... неге
десеңіз,  ақша ол кезде құндылықтың белгісі емес нақты құндылықтың өзі
болған; қажетті ақша ... ...... ... ... Қағаз 
ақша   айналымында  жағдай басқаша ... ... ... ... тек ... ... Қағаз  ақша  қазына сақтау  қызметін толық
атқара алмайды. Қор сақтау  үшін  адамдар ақшасына құнды  ... ... Қор ... қағаз ақша  шектеулі көлемде ғана сақталады. Олардың
көбі айналымға шығарылады, айналымдағы ақша көлемі қажеттіліктен тыс ... ақша ... ... ... ... өз кезегінде, бағаларға
қатты ықпал жасап,  оларды көтеріп жібереді. Батыс  елдерінде 10 ... ... ... ... деп ... ... белгілі бір
жағдайда баяу инфляция экономиканың дамуын жеделдететін фактор ретінде
түсіндіріледі. Баға ... ... ... ... ... алады, себебі
кейін ол одан да қымбат  түсетінін  ... Бұл, өз  ... ... ... ... ... тауарға  тез толады.
Инфляция  жағдайында  ... ... баға бір ... өспейді.
Сондықтан, инфляция  экономикада  қалыптасқан  диспропорцияларды  түзетуге 
және нарық  шаруашылығын ... ... ... Баяу ... бағалар  еңбекақыдан тезірек  өседі. Бұл жағдайда  ... ... ... ... 10 %-дан ... ... ... Экономика  әсіресе 
гиперинфляция  кезінде  тез күйрейді. Гиперинфляция жағдайында бағалар
деңгейі бірнеше  ... ... ... ... ... ақша тез ... инвестиция жасау тиімсіз болады. Сондықтан қаржы ресурстары 
айналым мерзімі қысқа сауда сферасына ауысады. Сауданың пайдасынан  ... ... ... алып – сату ... түрі тез қамтиды.
Алып сатарлық бизнес ұсыныстың,  өндірістің өсуіне  ықпал ... ... ... ... ... мен инфляция  қосылған соң
нарықтықтың  оңды әсерлері  толық жойылып, ... ... ... ... әсер ететін  болады. Сондықтан  стагфляциядан шығу үшін
мемлекет  тарапынан инфляцияға  қарсы жедел  және ... іс – ... ... іске ... ... ...... жалпы  өсуі, табыстардың құнсыздануы. Елдегі
тауар рыноктарының көбінде тепе – ... ... ... ... өседі.
Инфляция – бұл жалпы ұсыныс пен сұраным ұсынымнан ... ... ... баға ... ... ... мұндай жекелеген нарық ... ... ... – бұл ... ... ... ... тепе-теңдіктің бұзылуына байланысты пайда 
болған елдегі баға  деңгейінің жалпы өсуі.
Ақша сұранысынан тыс тауар бағалары ... ... ... жаңа салық ставкаларына, сыртқы экономикалық
жағдайға, мемлекеттік реттеуге және басқа да ... ... ... Яғни бағаның өсуін көптеген себептер қалыптастырады. Бірақ бағаның
кез − келген өсуі де ... ... ... жоғарыда келтірілген
себептердің арасынан инфляцияны қалыптастыратынын анықтап алу ... ... ... ақша ... ... алу ... ... салыстырғанда  құнсызданады. ... ... ... ... ... ... ... алтынды бұрынғыша
ақша сияқты жалпылама эквивалент деп қарастыруда жатыр. Ең ... өсуі – ... ... оның ... артық болуымен 
байланысты. Белгілі  тауар нарығында сұраныс пен  ұсыныстың сәйкестігінің 
бұзылуы, әлі инфляция ... ...... ... ... ... ... нақтылы экономикалық  жағдайлар да  әсер етеді. Сонымен
баға өсуінің  инфляциялық  ... ... ... Мысалы,
экономиканың  конъюнктуралық  ауытқуына байланысты бағалардың өсуін 
инфляцияға жатқызуға болмайды. ... ... ... баға ... ... егер ... ... салаларында еңбекақы деңгейі еңбек
өнімділігінен тез өскен болса, онда ұлттық шаруашылықта «шығын инфляциясы»
деп аталатын ... ... ... жалпы деңгейі өседі.
Инфляция негізінен шаруашылықта қалыптасқан әртүрлі  диспропорцияға
байланысты болатынын ескере ... оның ... ... ... ... болу себептері:
- біріншіден, бұл мемлекеттік шығындар мен табыстар арасында ... ... ... тепе – ... ... Бұл мемлекет
бюджетінің тапшылығы түрінде ... Егер ... ... ... яғни ... қосымша ақша шығару арқылы қаржыланған болса, онда
бұл ... ақша ... ... ... ... мүмкін.
- екіншіден, егер инвистицияларды қаржыландыру, жоғарыда айтылған
әдіспен, яғни Орталық банктің несие беруімен жүргізілетін ... онда ... ... себебіне айналуы мүмкін.
- үшіншіден, осы күнгі экономикалық теория бағалардың жалпы ... ... ... ... ... ... ... нарық – көбіне
олигополия түрінде ... Осы ... ірі ... ... өндірушілер,
ұсынушылар) белгілі бір деңгейде нарық бағасына ықпал жасап, өз өніміне
бағаны өзі белгілей алады. Фирма – ... ... ... ... да,
оның деңгейін түсірмеуге ұмтылады, ... ... баға ... болуына мүдделі. Қалыптасқан өндіріс түріне жаңа фирмалардың
келуіне шек қою ... ... ... ... ... мен ... диспропорцияны мүмкін болғанша ұзақ ұстап қалуға ұмтылады.
- төртіншіден, ұлттық экономикалардың ... ... ... ... ... ... жүйесіне тартылуына байланысты инфляцияның
бір елден екінші елге ауысуы қауіпі ... ... ... ... де ... ... Әрине, ұлттық валютаның бағасын
арттырып импортты арзандатуға болады, бірақ бұл жағдайда экспорт қымбаттап,
ұлттық өнімнің әлем нарығындағы өтімділігі кемиді.
- ... ... ... ... ... байланысты инфляциялық
процесс өзін-өзі қолдап жалғаса береді. Батыс ... ... ... ... тосу» психологиясын жеңу
антиинфляциялық ... ... ... деп ... ... ... ... қалай әсер етеді?  Мәселе
мынада: адамдар ... ... ... ... ... ... болашақта
төмендеуінен күдер үзеді де, жаппай тауар сатып алуға көшеді. Сонымен қатар
олар еңбекақы деңгейін көтеру туралы үкіметке ... ... ... өсуі
тұтынушылық сұранымын одан әрі арттыра түседі.
 Инфляцияның себептері сан ... ... әр ... ... ... ... (құрамасы) қалыптасады. Айталық, Екінші дүниежүзілік соғыстан
кейін Батыс Европа ... ... ... өте ... ... ... ... Батыс елдерінде инфляцияның негізгі себебі
мемлекет ... ... ... − еңбеқақы», «инфляциялық тосу»,
«инфляцияның бір елден екінші елге ауысуы» және ... ... ... ... ... ... себебі ретінде әкімшілік жоспарлау
жүйесінде қалыптасқан ... ... ... ...... құнсыздануынан тауарлар мен қызметтерге
бағаның ... ... ... ... құбылыс. Ақшаның
құнсыздануы, онын сатып алушылық қабілетінің азаюы ерте заманнан ... ... ... ... ... алғашқы ақшаның шығуымен
байланыстырылды. «Inflatio» ...... ... ... ... ... латынша Inflatio− «іштін қампиюы,ісініп өсуі» деген түсінік
береді. Дүниежүзілік экономикалық әдебиеттерде бұл түсінікті бірінші ...... ... ... 1864 ж.Нью-Йорк газетінде АҚШ-
тың Федералдық үкіметінің Азамат ... ... ... ... ... көп ... ... ақшалар («гринбаксы» − green
backs: «зеленые спинки») ... ... ... ... ... шектен
тыс көбеюін А.Делмар «Inflatio» ... ... ... ... бұл ұғым ақша ... тым көп өсуі ... ... (Франция, Ұлыбритания, Германия) қаржыгерлері мен банкирлерінің
арасында қолданып, XX ... ... ... ... ... ала бастады.
Медальдің екі жағы сияқты, ақша мен инфляция өзара тығыз байланысқан
ұғымдар. Инфляцияны кредиттік ақшаның «сырқаты» деп ... ... ... ... өте ... ... құбылыс болған, яғни бағалар ... ... ... айырбас теңдеуі MV=PQ инфляцияның «феноменін» бірінші рет
түсіндіре бастады. Бұл теңдеу бойынша айналыстағы ақша ... ... ... тең ... тиіс.
Инфляция күрделі әлеуметтік − экономикалық феномен, оның пайда болу
себептері көбінесе бір жақты айтылмайды. Бірақ инфляцияның ... ... ... ... ... нарықтарда бір уақытта сұраныстар мен
ұсыныстарының арасындағы баланстың бұзылуынан деп есептейді. Басқа сөзбен
айтқанда, инфляция − ... ... ... ... ... өлшемінің және оның табиғи – ... ... ... ... ... ... және ... − заттай құрылымы арасындағы
сәйкессіздік себептері туралы аз еңбек ... жоқ. ... ... Қазақстанның экономикасының макроэкономикалық құрылымы
ашық түрде инфляцияға бейімделген болатын. ... сол ... ... жеңіл өнеркәсіпке қарағанда аса зор ... ... ... ... ... үлес салмағының көп
артықшылығы,тауар ... ... ... оны ... ... алда ... инфрақұрылымдардың барлық түрлерінің дамуы
деңгейінің аса төмен ... ... ... материалдық өндіріс саласындағы және ұлттық табысты
бөлудегі сәйкессіздіктің нәтижесі болып табылады. Халықтың табысы ... ... ... қамтамасыз ету мүмкіндіктері артта қалып қойды.
Бұл тауарлар мен тұтыну қызметтері ... ... және ... ... алу
қабілетінің төмендеуіне әкеліп соқты.
Алайда бағаның өсуі айналымдағы тек қана ақшаның шектен тыс ... ... жоқ. ... ... өсу процесі XX ғасырдың басынан
байқалады. Барлық дамыған ... ... ... мен ... деңгейі XX ғасырда елеулі түрде өсті (мысалға АҚШ-та бөлшек сауда
бағасы 17 есе ... ...... бұл ... олигополистік
бағаның қалыптасуынан деп есептейді.
Бағалардың тұрақты түрде ... : ... ... өндірістің
және сұраныстың үнемі өзгеріп, өсіп ... ... ... күту
салдарынан тауарлық келісімшарттардың қымбаттауы, әлемдегі экономикалық
саяси ахуалдардың тұрақсыздығы себеп ... ... ... өсуі ... ... ... өсу себептерінен болса, екінші ... ... ... ... ... Соңғысында тауарлар мен қызметтер
бағаларының өсуі ... ... ... және ... мәмілесі
құндарының жоғарлауына жауап (реакция) ретінде болды.
1.2 Инфляцияны өлшеу
Тауар айналымының қажеттілігімен салыстырғанда ... ... ... ақша ... лық ... кетуі, олардың құнсыздануы және соның
нәтижесінде – ... мен ... ... ... ... ... алу
қабілеттілігінің төмендеп кетуі − мұның барлығы ... ... ... ... ... ... қоғамдық өндіріс процессінің алшақтықтарына және
артық көп ... ... ... ақша ... ... − ақша ... ... ахуалы.
Ақшаның құнсыздануына мына факторлар себепші болады:
- айналысқа артық ақшаның ... ... ... ... ... ... ... өлшеудің мәні − бағаның өзгеру серпінін (динамикасын)
анықтау. Бұл мақсатта пайдаланылатын көрсеткіштер ... ... ... ... ... (индекстік тәсіл). Соңғы 100 жылдың ішінде
индекстік тәсіл жетіліп, ол инфляцияның әлемдік ... іс − ... ... ... ... ... − әлемнің әр түрлі елдерінде және
халықаралық саудада, ... ... ... сенімді нәтижелермен
жеткілікті түрде қамтамасыз етеді.
Бағалардың мынандай индекстері (жиі пайдаланылатын) бар:
- ... ... ... ... ... ... ... бағаларының индексі;
- жалпы ұлттық өнім дефляторы;
- экспорттық және импорттық бағалар индексі.
Көтерме бағалар индексі (КБИ) − тауар ... ... ... ... ... ... ... сипаттайтын көрсеткіш.
Тұтыну бағаларының индексі (ТБИ) екі түрге бөлінеді:
- біріншісі − орташа немесе одан ... сәл ... ... үшін есептеледі (жұмысшылар мен қызметкерлерге). Индекстің бұл түрі
жұмысшылар мен қызметкерлердің азық − түлік ... ... ... ... орташа бағасын анықтайды. Бірақ қазіргі кезде көрсетілген
индекс өзінің терминологиялық мағынасының сәтсіздігінен ... ...... саудамен сатылатын барлық тауарлар индексі (бөлшек
саудадан тыс сатылатын тауарлардан басқа). Бұл индекстер ... ... ... ... бағаларының өзгеруін анықтау үшін есептеледі.
Жалпы ұлттық өнімнің дефляторлары (ЖҰӨ) − ... мен ... ... бір ... ... арқылы нарықтағы барлық маңызды тауарлар
мен қызметтердің орташа баға индекстерінің өзгерісі сипатталады. Бастапқыда
бұл индекстерді есептеудің ...... ... ... ... ... үшін ... Қазіргі кезде ЖҰӨ ... ... ... ... шешуші көрсеткіштердің бірі.
Дефлятор арқылы экономикадағы инфляцияның өсу қарқынын өлшеуге ...... ... ... ... процесін (дефляцияеы)
анықтауға болады.
Көп жылдық экономикалық ... ... ... ... ... индекстерінің мәнін есептеудің екі формуласы шығарылды:
Ласпейрес (1871) ... ... және ... (874) ... ...... ... шығарылған тауарлардың және қызметтердің
саны;
... ... ... және қызметтердің
бағалар
− ағымдағы ... ... және ... ағымдағы жылдағы тауарлардың және ... екі ... ...... ... және есеп беру ... мен ... саны (көлемі) өзгермейді деп есептеп, бағаның
өзгеруін табу. Тек Ласпейрестің формуласында ... ... ... ... көлемі алынады, ал Пааше формуласында олардың ағымдағы жылдағы
саны (көлемі) алынады.
Ласпейрес және Пааше ... ... ... ... ... көрсетіледі:
(3)
Басқаша айтқанда, бұл формула екі индекстің (Ласпейрес пен Паашенің)
көбейтіндісінің квадрат түбірінен шыққан санды сипаттайды.
Қазақстанда тұтыну ... ... (ТБИ) екі ... ... ... ... негізінде жасалады:
- арнайы сауда нүктелерінде және қызмет көрсететін ... ... ... ... ... ... ... үй шаруашылығындағы халықтың нақты тұтынушылық
шығындарының құрылымын зерттеу арқылы.
Тұтыну бағаларын ... және ТБИ ... ... ... аймақтарында бірдей жүретін процесс. Қызметтер ... ... 435 ... ... ... ... ... жиі
тұтынатын,аса үлкен үлес салмағы бар өкілеттік тауарлар мен ... ... ... ... пайдаланылатын салмақ жүйесі өткен жылғы
үй шаруашылығы материалдарын зерттеу негізінде есептеледі:
(4)
(5)
мұндағы: − екі кезеңді («n» және «o») ... ... ... («o») ... «j» тауар бағасы;
«n» кезеңіндегі «j» тауар бағасы;
− базистік («o») ... «j» ... ... ... түрлендірілген (модифицированная)
формуласын қолданады. Бұл ... ... ... ... құрылымы
арқылы салмақтанған (взвешенные через постоянную структуру потребительских
расходов) ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық ұдайы өндірісті ... ... ... ... ... ... ... кейбір
елдерде орын алатын жергілікті инфляция, барлық елдерді ... ... ... елде бір ішкі ... ... ... ... инфляция , мөлшерден тыс несие
экономикасынан туындайтын ... ... , ... ... ... ... және сыртқа шығарылатын инфляция,
инфляциялық процестің бір ... ... ... ... ... деп ... ... және өлшеу үшін ... ... ... ... ... тұтыну тауарлары мен
қызметтердің белгілі бір ... ... алу ... мен ... бағасы арасындағы арақатынасты өлшейді. Ағымдағы ... ... ... ... бағалары индексі шегеріліп, өткен
жылдың ... ... ... ... соң ... ... :
Инфляция қарқыны = Iб1 – Iб0 ⁄ Iб0 ... ... ... мен формалары
Экономикада инфляциялық құбылыстардың шығу себептерін ... ... ... ... ... ... ... отырып,
экономистер инфляцияны сұраныс инфляциясы және ұсыныс инфляциясы деп ... ... ... әр ... кіретіндері:
- жабу үшін қағаз ақшалар шығарылатын мемлекет ... ... ... емес ... ... ... тауарлық тапшылық;
- өздерінің тауарлары мен ... ... баға ... беретін кейбір тауар өндірушілердің монополистік жағдайы;
- өндірістің ... және ... ... ... ... ... мыналардың пайдасына қоғамдық табысты елеулі қайта бөлу:
а) монополист кәсіпорындарға;
ә) қаржылық құрылымдарға ... ... мен ақша алып ... ... арам ... ... ... кейбір адамдар және кейбір басқа салаларға. Сонымен бірге,мұндай
жағдайда белгіленген табысты барлар (зейнеткерлер, студенттер, ... ... ... гөрі көп зиян ... ... ... күшті болған жағдайда,қалыпты ... ... ... ... ... құны ... және өзінің
қызметін толық атқарудан қалады. Тауар айырбас үдерісі ыдырайды. Өндіріс
қысқарады. ... ... ... ... алып − ... ...... тәртіпсіздіктер болады және т.б.
Сұраныс инфляциясы мен шығын инфляциясының ... ... ... ... ... ... – айналымдағы ақшаның шектен тыс көбеюінен тауарлар
мен қызметтерге жалпы ... ... ... Ол өндірістің
макроэкономикалық құрылымының жетілмеуінен, ... ... ... сәйкес орналаспау салдарынан пайда болатын үрдіс. Сұраныс
инфляциясының басқа да себептері болуы мүмкін. Ол әр ... ... ... Қазақстанда қазіргі кезде сұраныс инфляциясының негізгі
көзі болып отырғандар: шетел валюталарының елге көп келуі ... ... ... сатудан), банк секторының, ... ... ... ... көп ... ... деңгейдегі банкілердің
шектен тыс валюта айырбасын жүргізуі сияқты себептер. Бұл ... ... ... дамып келе жатқандығының белгісі.
«Сұраным инфляциясы» жалпы сұраным мен ұсыным ... тепе ... ... ... ... білдіреді. Бұл жерде мемлекет
шығындарының артуы, өндіріс және ... ... ... іске ... ... құралдарына қосымша сұранымның қалыптасуы және
тұрғындардың тұтынушылық мүмкіншіліктерінің ... ... ... ... Осы ... ... айналымға артық ақша массасы шығып,
жалпы баға ... ... ... саласында еңбекпен толық қамтылған
жағдайда ... ... ... ақша ... ... ... ... тап
болып, бағалардың инфляциялық өсуін қалыптастырады. Ақша массасының өсуі
жалпы ... ... ... оңға қарай жылжытады (AD1 – AD2) және
экономика жалпы ... ... ... (2) немесе классикалық ... ... бұл баға ... ... (Р1 – Р2), яғни ... Өндіріс шығындары өседі, жалпы ұсыным қисығы солға қарай
жылжиды (AS2  − AS1), баға ... ... (Р1 – Р2) ... ... (Q2 – Q1), ... ... ... көлемі қысқарады. Бағалардың өсуі
тұрғындардың нақты табысын төмендетеді.
Сондықтан кәсіподақтар еңбекақының номиналды ... ... ... ... ... ... ... орнын толтыру саясатын ұстануға
мәжбүр болады. Табысты индексациялау бағдарламасы экономиканың әр ... үшін ... ... ... ... басқаша айтқанда табысты
индексациялау барлық топтар үшін бірдей болмайды. Инфляцияның әр түрін оның
басқа ... ... өте ... олар ... ... ... ... дамиды. Мысалы, еңбеқақының өсуі табыс инфляциясының себебі
ретінде көрінуі мүмкін.     ХХ – ғасырдың  екінші ... ... ... еркін бәсекелік нарық жағдайы, бағалардың ұзақ мерзімдік тұрақтылығы
әлемнің бірде – бір елінде  қатар қалыптаспағанын айту ... Бұл ... ... өсіп отырды, ал 60 жылдардың соңынан ... ... ... да ... ... ... фазасында 
бағалардың өсуі ХІХ ғасырдағы  циклдер үшін болмаған жағдай. Бұл құбылыс
экономикада «стагфляция» деп ... ... ... ... ... ... іс ... жүргізуі қажет.  Жаңа ... ... ... ... ынталандыру  және жұмыссыздықты қысқарту  саясаты
инфляцияны асқындырады, инфляция бақылаудан ... ... ... ... ... ... табиғатына  сай келеді, инфляция
жағдайларын  (бюджет ... ... ... ... т.б.) ... ... емес. Осыған байланысты  инфляцияны толық жою  мүмкін  ... − өзі  және ... ала  ... ... да көп елдерде инфляцияны
жою емес, оны бағындыру, қарқынын баяулатып, реттеу мақсаты ... ...... өнім мен ... өнім ... ... ... мен қызметтердің бағасының өсуін айтады.
Ол XX ғасырдың барлық капитализм дәуіріне тән, ... ... ... ... ... ... әсерін, кәсіпорындардың пайда
табу үшін бағаны өсіру үрдістерін көрсетеді.
Ұсыныс инфляциясы − өндіріс шығынының ... ... ... т.б.) ... ... ... ... бағаның өсуіне тәуелді.
Ұсыныс инфляцияциясының екі түрі ... ... өсуі ... ... ... ... ... механизмінің бұзылуы нәтижесінде пайда
болатын инфляция.
Кейде макроэкономикалық деңгейде инфляцияның үш типі қарасты-рылады:
Классикалық ...... ... аса көп ... ... саласында олардың шектен тыс көбеюін айтады.
Нарықтық инфляция − шығарылған қағаз ақшалардың сомасы тұрақты болған
жағдайда айналымдағы ... ... ... ...... инфляция − экономикалық дамудың циклдік сипатынан
шығатын макро және микродеңгейде қалыптасқан үйлесімсіздіктерден ... ... ... ... және шығын инфляциясы экономиканың дамуына, әсіресе оның макро
және инфрақұрылымдарына, ... ... ... ішкі және ... ... байланысты түрлі жылдамдықпен дамиды. Бұл өз
кезегінде инфляцияны келесі үш негізгі түрге жіктеуге құқық ... ...... ... ... ... ... 8 − 10 %-ға
дейінгі инфляция жатады. Мұндай ... ... ... ... елдердің
көбіне тән.
Қарқынды инфляция − тұтыну бағасының орташа жылдық өсу қарқыны ... %-ға ... ... ... бұл ... ... қарқындап,
бақылаусыз өсуі тән. Ақшалар өте тез құнсызданып,инфляцияны тізгінде ұстап,
басқарып отыру өте қиынға ... ... ... − әр елде ... ... ... ... Нарық экономикасы дамыған елдерде гиперинфляция деп бағаның
жылына 100 %-дан аса ... ... Ал ... ... ... немесе өтпелі кезеңдегі елдер үшін гиперинфляцияның басталу
деңгейі бұдан да жоғары. Гиперинфляция − ... ... ... ... құнсыздануы сонша тез болғандықтан, бағалар күн сайын ғана
емес, кейде тіпті күніне бірнеше рет қайта есептелуі ... ... ... банк жүйесін, нарық механизмдерін бұзады.
Нарықтық экономикада инфляция айқындалу формалары бойынша алты түрге
бөлінеді:
Ашық ...... ... пен жинақталған сұраныс арасындағы
теңсіздіктен туатын және бағаның ... ... ... ... ... өсу қарқынына байланысты бұл инфляция: баяу,қарқынды
немесе ұшқыр инфляцияға айналуы мүмкін.
Тұқыртылған (байланған) инфляция − баяу ... ... ... ... ... ... ... тауар тапшылығымен,қажетті тауарларға бағаның өсуімен, алып ... ... ... ... ... Осының бәрі ақшаның
құнсыздануына, тұқыртылған инфляцияның дамуына ... ... ... ... ... − елдегі шектен тыс
тауарлар импортына және ішкі ... ... ... көп ... ... ... ... байланысты шетелдің тауар
өндірушілері өз ... ... ... да, ... ... ... ... импорттық бағалар келеді. Сонымен қатар
импорттық тауарларды «шоп − туристер» де ... Бұл да ішкі ... ... өсуіне ықпалын тигізеді.
Күтілетін инфляция − болашақ шығындардың ... күту ... мен ... ... ... ... ... Бұл инфляция тауар
өндірушілерге болашақта сатып алынатын шикізаттар, материалдар, жабдықтаушы
құралдардың өсім бағасын ағымдағы сатылатын тауар мен ... ... ... ... етеді.
Страгфляция − тауарлар мен қызмет бағаларының жалпы деңгейінің
жоғарлауымен қатар, ... ... ... қызметтердің көлемі
төмендейді, яғни олар ...... ... ... ... ... әр ... түсіндіреді. Соған қатысты мынандай
пікірлер бар:
1) Экономиканың құрылымдық жағынан жетілмеуі.
2) Фирмалардың монополизмі және олардың нарықтың ... ... ... ... болашақта инфляцияның әсерінен табыс
азаятындықтан бағаны өсіріп, өндіріс көлемін төмендетуі.
Баға біркелкі өсетін (балансталған) және біркелкі өспейтін ... ...... және ... емес ... инфляцияда тауарлар
мен қызметтерге жалпы бағалар бір уақытта бір деңгейге өседі.
Бұрын ... ... ... ғана ... ... ... мемлекет өзінің әскери шығындарын қаржыландыру үшін өте ... ... ақша ... Соңғы екі − үш онжылдықта көптеген елдерде
инфляция ұдайы өндіріс процесінің тұрақты факторына ... ... жеке ... осы күнгі ... ... ... баяу ... ... ... қосымша онды әсер ететін фактор
ретінде қарастырады. Баяу инфляцияның саясаты өндіріс пен нарық ... ... ... бағаларды реттеп отыруға мүмкіндік береді.
        Баяу немесе ... ... ... өсуі 10 % ... ... экономикаға  қауіп туғызбайды.
Қарқынды инфляция (бағалардың жылына 10 % − 200 %-ға дейін өсу ... ... үшін ... қиын ... ... ... қатынастардың көбі
қарқынды инфляцияны алдын ала ескеріп, оған икемделе береді.
Гиперинфляцияда ... ... ... ... процентке ( Кэган
бойынша айына 50 % ) артқан жағдаймен сипатталады. ... ... өсу ... ... ... ақша көлемінің өсуінен көп есе
артып кетеді. Гиперинфляцияда бағалардың өсу қарқыны соншалық, тіпті ақша
шығаратын фабрикалар ... ... ... ... де айналымға
қажетті ақша көлемін ... ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін, яғни бағалар бір қалыпты және
баяу өседі. Бұл ... ... бір ... ... ... пайыз кесімі
(ставкасы) да өседі. Нарықта тепе − теңдік (тұрақтылық) сақталады.
Теңгермелі емес инфляция кезінде жеке ... ... баға ... ... ... өседі.
Сонымен, тосылған инфляцияны тосын инфляциядан айыра ... ... ... ... ала болжауға болады немесе оны үкімет арнайы
мақсатпен ... ... ... ... ... және ... ... Мұндай жағдай ақша айналымын және салық жүйесін бұзады.
Тұрғындар бағаның ... ... ... ... ... қалу
мақсатында тауарларды жаппай сатып ала бастайды. Сондықтан бағалардың
кенеттен, тосын түрде өсуі ... ... тосу ... Егер тосын инфляция (бағаның кенеттен өсуі) экономикасы ... ... ... ол нарық жағдайына қатты әсер етпейді. Экономикасы
тұрақты да ... елде ... ... ... ... қорықпайды 
және бағаның өсуі қаншама тез болса, соншама оның құлдырап түсіп кетуі
әбден ... ... ... ... олар бағаның түсуін күтіп,
табысын үнемдеу мақсатында сатып алуды күрт ... ... ... баға ... әсер ... ... өсуі ... олардың
деңгейі құлдырап, бастапқы қалпына келеді.
Бұл жерде қалыпты қызмет атқаратын нарықтық шаруашылық ... ... ... ... ... есімімен аталатын «Пигу әсері»
немесе «нақты кассалық қалдықтың әсері» деп аталатын ... ... ... тағы бір ... ... ... ... бағалар мен икемді
пайыз жағдайында және инфляциялық тосу ... ғана ... ... ... ... ... «Пигу әсері» экономикада нақты
болатын жағдайды ... тек ... ... білдіреді.
Инфляция – ақша жүйесінің дағдарысты жай – күйі. Ақшаның құнсыздану-
ына мына факторлар себепші ... :
- ... ... ақшаның шығарылуы;
- қолайсыз төлем балансы;
- үкіметке сенімнің жоғалуы.
Инфляция әлемнің көптеген ... ... ... ең ... ... бірі болып есептеледі.
Инфляцияның ... ... :
- ... мен қызметтерге бағаның өсуі, оның ... ... ... өзі ... ... оның ... алу
жарамдылығының төмендеуіне ұрындырады;
- ұлттық ақша ... ... ақша ... қатысты
бағамының
төмендеуі;
- ұлттық ақша ... ... ... ... ішкі және ... ... ( ... )
айыра білу қажет. Ішкі факторлардың арасында ақшаға жатпайтын және
ақшалай – ... ... ... ... ... ...
бұл шаруашылық сәйкестігінің бұзылуы, ... ... ... монополизациялануы, инвестициялардың теңгерімсіздігі. Ақшалай
факторларға: мемлекеттік ... ... ... тапшылығы,
мемлекеттік борыштың өсуі, ақша эмиссиясы, кредит жүйесінің ... ... ... ( ... , энергетика,
валюта дағдарыстары ), басқа елдерге инфляцияны экспортқа ... ... ... ... ... ... жасырын
экспортқа шығару инфляцияның сыртқы факторлары болып табылады.
Жалпы ... ... ... ... ... болады :
1–кезең. Инфляцияны ауыздықтау, ұлттық валютаның және ... ... ( 1993 – 1996 ... 1995 ... ... % ... ЖІӨ өсу қарқыны төмендеуінің ... ... ... ... ... деңгейін 60,3 %-ға ... қол ... ... ... қол жеткізу және банк
жүйесін ... ... ... / 1997 – ... ... ... 1999 жылы ЖІӨ - нің 2,7 % ... ... 17,8 % -ға ... және ... ... 13,1 % ... болды.
3–кезең. Экономиканың тұрақты өсуі, қаржы секторын ... және ... ... ... ... стандарттарға көше
бастауы (2000 жылдан бастап ).
Соғыс және ... ... ... көптеген мемлекеттер
ақша айналысын тұрақтандыру мен экономиканы қалпына ... ... ... жолы ... мына ... ... : нуллификация ,
реставрация ( ревальвация ), девальвация және деноминация.
- ... – ол ... ... ... орнына жаңа
валютаны енгізу әдісі.
- Реставрация − ол ақша өлшемінің бұрынғы ... ақша ... ... ... ... ... әдісі.
- Девальвация − ол ақша ... ... ... төмендтету.
- Деноминация − ол « нольдерді сызу» әдісі, яғни баға масштабын
ірілендіру.
Инфляциялық ... ... ... және ... ... ... ... бағалар өсуінің қарқыны
бойынша :
Баяу – бұл ... ... ... құны ... ... ... – баға 100 пайыз шегінде өскенде, ақшаның затталынуы
өседі.
Әсіре – баға ... ... ... баға мен ... ... ұлғая бастайды.
Бағалар өсуінің ... ... ... және ... ... ... кезінде әртүрлі тауарлардың бағасы бір ... ... ... қалады, теңдестірілмеген инфляция ... бір – ... ... ... ... ... оның үстіне
әр түрлі үйлесімде.
Болжаулық (болжап айтушылық ) дәрежесіне байланысты :
Күтілген , ... және ... шығу ... ... болу ... : ... және ... – ақ дамудың әркелкілігімен сипатталатын сатылы , баға
шамалы өскен ... ... ... , ... ... ... ... тұқыртылған инфляцияны ажыратады.
Нақты экономикалық ... ... бұл ... және
оларға ілеспелі салдар тығыз ... өзін ... ... ... ... деп аталынатынды тудырады , бұл ... ... ... баға мен ... ақы ... ... ... көбеюі шығарылатын өнім ... ... ... өнімді тұтыну жалақының және ... ... ... шығындардың қосымша ... ... ... ... ... кете ... ҚР ... инфляция жағдайы
2.1 ҚР-да инфляцияның әлеуметтік − экономикалық ... ... өте ... де көп ... Қарқыны баяу инфляция
баға деңгейі мен пайда нормасын өсіреді, сондықтан экономикалық жағдайдың
(конъюнктураның) уақытша ... ... ... ... болады. Бірақ,
уақыт артып инфляция тереңдегенде ол ұдайы өндірістің кедергісіне айналады,
қоғамда экономикалық және ... ... ... ... орай
инфляцияның әлеуметтік және экономикалық салдарлары пайда болады.
Инфляцияның экономикалық ... ... ... ... ... ... ... және төлем қатынастарын қиындатады;
- жинақ құнының азаюына әкеледі;
- инвестиция көлемін кемітеді.
Инфляцияның әлеуметтік салдарлары:
- ұлттық табыстың қайта ... ... ... ... және ... ... ақшадан қашу белсенділігін арттырады, бұл ... да, ... ... ... ... тапшылығы асқындайды, ақшалай
қор жинау мүддесі жойылады, ақша − ... ... ... бұзылады,
тауарды тауарға тікелей айырбастау (бартер) туындап кеңейеді.
Баға деңгейінің қарқынды өсуі фискал (қазына) жүйесіне де ... ... ... «Танзи − Оливер әсері» деп аталатын нәтиже қалыптасады.
Бұл әсерді XX ғасырдың ... ... ... ... ... еді. ... ... түскен табысты (түсімді) құнсыздандырады.
Мысалы, егер салықтар жылдың үшінші ширегінде (кварталында) есептеліп ... ... ... ... ... онда ... жағдайында
бюджетке түскен түсімдер құнсызданады, яғни бюджет түсімінің нақты мөлшері
азаяды. Инфляция жағдайында ... ... ... ақша қоры
құнсызданады, несие беруші мекемелер мен ... ... ... интеграциялануы (ұлттық шеңберден шығуы) инфляцияның бір
елден екінші елге ауысуына мүмкіндік береді, бұл халықаралық валюта және
төлем ... ... және ... ... ... шығындардың тағы да бір
маңызды ... ... ... ... ... институттардың толық емес
бейімділігі) салық жүйесінің инфляциялық ... ... ... болады. Мұнда екі ірі проблема бар:
- біріншіден, баға деңгейінің өсуінен салық ... ... ... ... ... өседі, осылайша салықтардың прогрессивті
өсімінің эффектісі туады. Егер салықтар кейінгісінің көлеміне қарамай − ... ... ... ... тұрса, онда ешқандай ... ... ... ... ... ... бағаның деңгейінен
байланысты болатын пайыздарын төлеуші еді. Салық салу нормасында ... ... ... кезде номиналды кірістердің деңгейімен бірге
ұлғаю бет алысы болады, онда инфляция номиналды кірістердің өсіміне келе
отырып, ... ... ... да ... ... ... ... капиталдың салық салуымен байланысты. Капиталға салық
салу ... ... ... де ... ... ... жүрді. «Мұндай
капиталдан түскен табысқа кіріс ретінде немесе арнайы, аса төмен мөлшерлеме
ретінде ... ... ... пе?» ... ... сұрақ туындайды. Экономикада
инфляция пайда болған кезде осы проблема одан сайын қиындай түсті, өйткені
капиталдың өсімі ... ... ... ... аса ... әсер
етеді. Бірде бір елде капиталға салық салуға инфляцияның ... ... ... ... ... қол ... алмады.
Салықтар саласындағы кейбір мамандар инфляциядан болатын залалдардың көбі,
оның нақты салық салу капиталын өсіруінде деп санайды.
Инфляция және ... ... ... ... ... ... ... Бағаның өсуімен нақты құн немесе сатып алушылық ... ... деп ... ... ... ... ... банктегі жедел
есеп шоттардың, сақтандыру полистарының, жыл сайынғы түсімдердің және
көзделген ауыр жағдайларды ... шығу үшін бір ... ... ... ... ... ... нақты құны. Әрине, жинақтардың барлық нысандары пайыз
әкеледі, бірақ дегенмен егер инфляция деңгейі пайыздық ... ... онда ... құны ... болады.
Инфляция және несиелі қарым – қатынастар. Инфляция сондай-ақ дебиторлы
мен несиешінің арасындағы кірістерді бөледі. ... ... ... ... (қарыз берушілердің) есебінен дебиторшыларға ... ... ... Инфляция соңғы екі онжылдықта сатып алушыға
күтпеген бақыт әкелді, мысалы, 60- жылдардың ... ... ... үйлер кепілге қойылды.
Бірінші жағынан, инфляция салынып тасталғандарға берешектің нақты
ауыртпалығын едәуір жеңілдетті.
Екінші жағынан, үйлердің ... құны ... ... ... ... ... ұлттық кіріс, демек, салық жиындары да инфляция
кезінде өседі, ал ... ... ... өспейді. Бұл инфляцияның
үкіметке мемлекеттік қарыздың ауыртпалығын жеңілдетеді. Инфляция ... ... ... кейбір экономистер ашық түрде сұрақ қояды:
қоғам үкіметтің ынта қоятындығына сене ала ма? ... да, ... ... ... бір ... өздерінің қарыздарының нақты құнын төмендету үшін
инфляцияны ... кең ... ... несие берушілер қарызды өздерінің
валютасында емес, америкалық доллармен немесе қандай да бір басқа тұрақты
валютада ... ... Бұл ... елдің ішінде қолдануын
болдырмайды. Кез − ... ... ел ... ... ... ... ... оның валютасының нақты құнын төмендетуге әкеліп соқтырады.
Инфляцияның әлеуметтік салдары да бар, ол ... ... ... ... ... үшін ... қосымша салық сияқты, бағалардың
өсу қарқыны номиналды (ақшалай) табыстың өсуінен жоғары болады, ... ... ... ... Инфляцияның зардабы әсіресе табысы шектеулі
әлеуметтік топтар үшін ауыр болады.
Инфляция жұмыссыздыққа да айтарлықтай ықпал жасайды. 1958 жылы ... ... осы ... ... ... ... ... үлгісін
(моделін) жасап ұсынған екен. 1861−1956 жылдар аралығында Ұлыбритания
статистика ... ... ... еңбек ақы келісімдері мен
жұмыссыздық деңгейлерінің ... кері ... ... ... ... ... анықтауынша, Англияда жұмыссыздықтың 2,5 − 3%-дан артық
өсуі бағалар мен жалақыны күрт тежейді ... ... ... ... мен еңбекақының өсуін қалыптастырады деген қорытынды шығады. Басқаша
айтқанда, ұлттық экономикада ... ... өсу ... ... ... ... ... американ экономистері Р. Солоу және ... ... ... жетілдіріп, оның жаңаша үлгісін жасап берген.
Олар Филлипс моделінде еңбек ақы ... ... ... өсу ... ... Бұл ... ... қисығы белгілі
экономикалық саясатты жүргізу ... ең ... ... ... ... ... ... жағдайларын анықтауда
қолданылады.
Филлипс қисығы. Қисық сызықтың ... ... ... ... ... ... ... кисығын қысқа мерзімдік
экономика жағдайында қолдануға болады, ал ұзақ ... (5 − 10 ... пен ... ... ... мерзімде Филлипс заңдылығы сақталмайды және оны белгілі бір
жағдайлармен түсіндіруге болады. Осы ... ... ... ... орны ерекше. Мәселе мынада: үкіметтің жұмыссыз-дықты
қысқарту мақсатында жүргізген іс − әрекеттері қысқа мерзімдік, уақытша ... ... ... ... ... еңбекақының өсуіне байланысты еңбек
ұсынысы артады. Сонда Филлипс қисығы концепциясына сєйкес ... ... ... ... ... жалақының өсуі осы инфляцияның
өсуіне байланысты жүреді. Бірақ уақыт өткен ... ... өсу ... ... ... артады, сондықтан нақты жалақы ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлер де еңбек факторына ... ... ... ... жалақыны инфляция деңгейінен
артық көтеру талабы кәсіпкерлер үшін ... ... бұл ... пайданы
азайтады. Сондықтан кәсіпкерлер ... ... ... ... ал ... ... олар жұмыс ... ... ... Бұл ... 60 - ... ... экономисі М.
Фридмен ерекше назар аударған еді. Оның айтуынша, ... ... ... ... ... десеңіз, қауіпті іс − әрекет ... ... ... өсуі ... ... ... ... еместігі
анықтылған соң инфляциямен бірге жұмыссыздық ... ... яғни ... ... ... ... ... пен инфляция баламасын талдау
құралы ретінде, тек баяу инфляция ... ... ... ... ... Ал тосын инфляция жағдайында (мысалы, 70- жылдары энергия ресурстарына
бағаның ... ... ... ... күрт өсуі ... да жоғары көтеріп жіберуі мүмкін. ... ... ... негізінде жасалған Филлипс қисығы ұзақ мерзім
үшін тұракты экономикалык заңдылықты ... ... ... 1979 ж. бастап АҚШ-та және Англияда
«жұмыссыздықтың табиғи деңгейі» деп ... ... ... ... мәні мынадай: ұзақ мерзімде жұмыссыздықтың деңгейі оның табиғи
деңгейінен артпаса ғана қоғамда баяу инфляция калыптасады, ал баяу ... ... ... оңды ... әсер ететін фактор болады.
Қоғамдағы жұмыссыздық деңгейі оның фрикциондық және ... ... ... ... ... ... − тең) деңгейі еңбек нарығының
құрылымымен анықталады.
Бірақ жұмыссыздықтың табиғи деңгейін сақтап, инфляцияның өсу қарқынын
төмендетуге ... ... ... ... оңды ... бере бермейді.
Бұл саясаттың жақсы жақтарын ескере отырып мынадай бір мәселені білген
дұрыс: ... ... ... ... ... төмендегенде де,
бағалардың өсуі бірден тоқтамайды екен, керісінше біраз ... өсу ... ... қоса ... онжылдықта Батыс елдерінің көбінде жұмыссыздықтың
табиғи деңгейі өсіп ... ... ... ... ... ... 60-
жылдары 4 %-ке тең болса, 80-жылдардың екінші жартысында 6−7 %-ке ... ... ... ... субъектілердің экономикалық
жағдайларына ... ... ... келеді. Жоғары инфляция
бизнеске қауіп төндіреді және ... ... ... ... ... ... алушылар үшін тиімсіз (бюджет сферасындағы кызметкерлерге,
несие ... және ... ... ... ... қарағанда
табыстары тез өсетіндер үшін оның ... ... ... бар. Табыстың кеңейтілген көздері, мысалы, қаржылық активтер мен
қозғалмайтын мүліктер, өздерінің иелерін инфляциядан бір мезгілде ұтып ... та ... ... ... ... ... ... да
бола алады, мәселен, бюджеттің жетімсіздігін ақшаны бопырлата басып шығару
есебінен қаржыландырып, ... ... ... ...... ... косымша ақша шығарудан алатын
салық, яғни мемлекет баспа станогы арқылы өз табыстарын ұлғайтады.
Инфляциялық ... ... ... ... оның іс − әрекеті
бүркемелі түрде ... ... ... ... ... ... бұл ақша ... жоғалтуға (жоюға) әкеледі. Сондықтан инфляциялық
салық ақшасы бардың бәріне салынады.
2.2 ҚР-ның ... ... ... баға ... жылы 10 қарашада өткен ... ... ... кездегі
әлеуметтік − экономикалық ахуалының үш маңызды факторына нақты да ... ... ... – 2012 ... ... ... айтар болсақ, үстіміздегі жылғы қазан айындағы мәлімет
бойынша, ... ... ... 10,6 % , Қырғызстанда 15,6 %, Беларусьте 
9,4 %, Украинада 16,1 % , ал ... 8,3 % ... ... бұл саладағы жағдай басқалардан ... ... ... ... ... ... ... қарашадағы жағдай бойынша еліміздегі инфляция деңгейі 8,8 %-ды 
құрап отыр. Бұл ... ... ... ... салыстырғанда  4,6 %-ға
төмен. Инфляцияның болжамды мөлшері үстіміздегі ... ... ... 10%-дық
межеден аспайды. Бұл ТМД мемлекеттерінің ішіндегі ең төменгі көрсеткіш.
Мұндағы:
2-сурет − Қазақстанда инфляция кезінде ... ... ... еліміздегі жанар-жағармайдың бағасын едәуір төмендетуге қол
жеткізді. 1 қарашадан бастап 1 литр А − 80 ... ... ...... АИ – 92 − 93 – 87 теңгеге; АИ – 95 − 97 – 100 теңгеге дейін
арзандатылды. Қысқы ... ... 1 ... 94 ... ... ... ... ішінде елімізде азық-түлік бағасы  9,5  пайызға 
көтеріліп, еліміздегі инфляцияның ... ... 3,9% әсер ... Азық −
түлік емес тауарлар   6,5 %-ға артып, жалпы инфляцияның өсуіне 2,1% әсер
еткен. Солай бола тұрса да6  4 ... ... ... ... ... атап ... картоп − 4,5 %-ға ( 64 теңге ),  сиыр
еті −  8,5  ( 573 ... ), қой еті −  5,6  (594 ... ... майы  −
3,9 ( 318теңге),  қант − 2,6 ( 113 теңге ), ұнның бірінші ... − 1,2 ... 80 ... ) ... Ал қырыққабат  − 4,3 %-ға, жұмыртқа– 4%-ға,
«Ақмаржан» 1,04 %-ға ... ... ... ... ... ... ... Қарағанды облыстарында ең қымбат баға – Астана, Алматы,
Қостанай, Шығыс Қазақстан, Солтүстік Қазақстан және Жамбыл облыстарында
көрініс тапқан. Елімізде ... ... және ... ... ... ету үшін Үкімет тұрақты үнемі мониторинг өткізіп
отырады. Онда ішкі рыноктағы және шеттен келетін азық-түлік тауарларының
бағасы сараптаудан өткізіледі. Ол үшін ... ... тобы ... Жыл
басынан бері бұл жұмыс тобының алты жиналысы өтті.
Еліміздің барлық өңірлерінде маңызды азық − түлік ... ... ... ... ... күріш және ұнтақталған сүттің жеткілікті қоры
жасалған. Биыл өсімдік майын өндіретін ... ... 160 мың ... Бұл ... ... ... деген сұранысының   80 %-ын ғана
қанағаттандырады. ... ... 310 мың ... ... ... Оның 
130 мың тоннасы азық түліктік сорт. Бұл ... ... ... ... ... ... етуге жетеді. Еліміз бойынша 1,8 миллион тонна
көкөніс, 1,9 миллион тонна  картоп жиналды. Мал ... ... да ... ... ... жылы барлық мал түліктерінің өсімі 
4 − 5 %-ды құрады.
Инфляцияға қарсы күреске барлық өңірлердегі ... ... ... Олар ... ... тауарларын жеткізу және жылыжайлар мен
көкөніс қоймаларының құрылысын ... ... ... 20011 − ... ӘКК- ... ... жалпы сыйымдылығы  34,9 тонна  болатын 10
көкөніс қоймалары ... ... ... Қазақстанда экспортқа
шығарылатын шикізат, мұнайға салынатын баж салығын  210 АҚШ ... ... ... ... ... ... ... баж салығын  130
доллардан  95 долларға дейін төмендету ... ... 2007 ... ... ... басталған әлемдік қаржы рыноктарындағы
тұрақсыздық Қазақстанның даму ... әсер ... Бұл ... ... ... ... тарту мүмкіндіктерінің төмендеуіне, ... ... ... ... ... көрінді. Бұдан басқа,
әлемдік азық − түлік тауарлары рыногындағы бағаның шапшаң ... ... ... ... ... ... ХХғ. екінші жартысында инфляция болмаған елдер тіпті жоқ.
Егер 30- жылдары негізгі проблема жұмыссыздық ... одан ... ... инфляция болды. Инфляцияның жылдық темпілері әлемдік ... %-дан 50-ші ... 11 %-ға ... ... өсті. Қазақстандағы
макроэкономикалық құбылыстардың ... ... бұл ... ... ... ... инфляцияға бірқатар айырмашылықтар тән: егер бұрын
инфляция локальді сипатта ... ал ...... ... ... ... ... және кіші кезеңді қамтыса, атап ... ... ... ал ... хроникалық; қазіргі замандағы инфляция ақшалай ғана ... ... ... емес ... да ... ... инфляцияның пайда болуына келесі себептер себепші болды:
қоғамдық өндірістің ... ... мен ... ... ... тауар өнімдерін өндірушілердің монополизмі;
милитаризацияланған экономика; мемлекеттік ... ... ... Қазақстандағы инфляциялық тетіктердің іс − қимылы ... және ... ... ... Бағаны
либерализациялау және өндірісті қысқарту ... ... ... ... ... ... ... шығындар инфляциясына қайта өсуіне
әкелді. Ақшалай жүйенің бұзылуы және елде қаржы ... ... ... ... ... ... ... нақты өзгерістер; халықтың
мүліктік қабаттасуының ... ... ... ... мен
қызмет көрсетулерге бағалардың әркелкі өсуі инфляцияның салдарлары болып
табылады.
2.3 Қазақстандағы инфляцияға ... ... ... ... ... ... реттеуге
бағытталған кезең – кезең бойынша шараларды өткізуді ... ... ... факторларын ұстап тұру үшін «мақсат ағашын» салу қажет.
Инвестициялық үрдісті жандандыру арқылы инвестиция дағдарысын жеңу ... ... ... ... ... Әлемді тәжірибе нақты
кепілдіктер мен инвестициялық қауіпті ... ... жеке ... ... ... ... ... куәландырады. Барлық деңгейдегі
бюджеттерді сауықтыру және Қазақстанда ... ... ... нысандарын меңгеру. Антиинфляциялық стратегияда маңызды орын алады,
оның ішінде: еркін көлемде қаржыландыру; бюджеттік ... ... ... ... ... ... ... Инфляцияны
ұстау үшін бизнесті әлсіретпеуге тиіс ғылыми негізделген салық ... ... ... ... ... ... ... Тауарлық өндіріс
жағдайларында барлық шаруашылық байланыстар ақшамен жүргізіледі. Сондықтан
антиинфляциялық саясат ақша эмиссиясын және оның ... ... ... ... ... ... санациялау мен
реструктуризациялау антиинфляциялық саясаттың және ... ... ... ... ... табылады. Баға мен жалақыны реттеу –
көпфакторлы ... ... ... ... ... реттеу үшін, сондай-ақ оның сыртқы факторларын бейтараптандыру
қажет.
Экономикалық құбылыс ретінде ... көп ... бойы ... ... ... термині АҚШ-та 1861−1865жж. азамат соғысы тұсында, екі
жыл ішінде ... 60 % - ға ... алу ... ... ... ... Инфляция дегеніміз не? Инфляция – бұл бағаның жалпы
деңгейінің өсуі . Ал ... ... ... – бұл елде айналымдағы
қағаз ақша көлемінің тым көбейіп кетіп, оның ақша тауары ... ... ... және ... ... ... ... өсуі. Қазіргі
кезде қолданылып келе жатқан анықтама – бұл ... пен ... ... жєне ... өсуіне байланысты басқа да ... ... ... ... Жаңа ... ... ... байланыс
қиындады: қағаз ақшаның алтынға тәуелдігі мүлдем үзілген; ақша ... заңы ... және ... жаңа ... ... ... бір ... мынада: көп елдер инвестицияны ... ... ... ... ретінде ақша шығару қарқынын көтереді. Сондықтан
инфляцияның жоғарғы қарқыны мемлекеттің қағаз ақшаны шектен көп шығаруымен
байланысты, бұл ... ішкі ... ... де асып ... ақша құнсызданады, баға өседі, сондықтан барлық шаруашылық
пропорциялар бұзылады.
Алтын немесе ... ақша ... ... инфляция болмайды, неге
десеңіз, ақша ол ... ... ... емес ... ... ... ... ақша көлемі алтын – күміс қорымен реттелген. Қағаз ақша
айналымында жағдай басқаша қалыптасады. Мұнда ... ақша ... ... ғана. Қағаз ақша қазына сақтау қызметін толық атқара алмайды. ... үшін ... ... ... ... ... ... Қор ретінде қағаз
ақша шектелуі көлемде ғана сақталады. Олардың көбі айналымға шығарылады,
айналымдағы ақша ... ... тыс ... ... ақша ... Артық сұраным, өз кезегінде бағаларға қатты ықпал ... ... ... ... ... ие елдер тәжірибесі тұрақтылыққа, егер ол
парасатты макроэкономикалық ... ... ... ... айырбас бағамы
базасында ғана емес, сонымен бірге ... ... де қол ... ... ... ... ... басқарушылық етіп, ал
оның деңгейін едәуір бірқалыпты етіп жасау. Ол үшін ақшалай – ... ... ... ... ... ... сондай-ақ
тұрақтандырудың әртүрлі бағдарламалары қолданылады. Инфляциямен күресудің
әдістері тура және жанама болуы мүмкін.
Жанама әдістер:
- оларды орталық ... ... ... ... ... ... оларды орталық банктердің басқаруы арқылы коммерциялық банктердің
несиелік және есептілік ... ... ... ... ... ... орталық банктердің ашық
базарда құнды ... ... ... ... ... және ... бірге ақшалай салмақты тура және
тікелей реттеуі;
- бағаларды мемлекеттік ... ... ... ... ... бойынша) реттеу;
- сыртқы сауданы, капиталды әкелу мен әкету және ... ... ... саясаттың бірнеше ... бар. ... және ... ... экономикаға мемлекет жағынан аз араласудың
классикалық емес тұжырымдамасына ... ... ... және
айналымда ақшалай салмақтың өсу темпін ұстап тұру ... ... ... ... ... ұсынады.
Гетеродоксальды нұсқа экономикалық үрдістердің барысына аса белсенді
мемлекеттік араласуды көздейді, соның ішінде: баға мен ... ... ... ... кәсіпкерлікті және халықтың жинақтарын ынталандыру
жөніндегі шаралар, ең алдымен салықтық ауртпалықтарды төмендету арқылы;
нарықтық инфрақұрылымды ... және ... ... ... мен ... ... ... мен валюталық операцияларды реттеу.
Құнсызданудың (инфляцияның) жағымсыз әлеуметтік және ... ... ... ... ... ... саясат жүргізуге
мәжбүр етеді. Бұл жерде экономистер ең ... мына ... ... ... күрделі де тегеурінді іс − шаралар арқылы инфляцияны жою керек
пе, әлде инфляция жағдайына икемделген дұрыс па?
Бүл екі ұшты ... ... ... ... ... ... екен. Мысалы, АҚШ-та және Англияда инфляциямен күресу ... ... ... ... ... бірталай елдерде инфляцияға
икемделу іс − шаралары жүргізіліп, тіпті арнайы бағдарламалар да ... ... және ... ... жана классикалық бағыттағы экономистер ұсынады. Олар
бірінші орынға ақша − несие арқылы ... ... ... Бұл әдіс ... ... ... ... ықпал жасайды. Бұл саясатты үкіметке тікелей
бағынбайтын Орталық банк жүргізеді. Орталық банк айналымдағы ақша көлемін
өзгертеді және ... ... ... ... ... ... экономикаға
ықпал жасайды.
Басқаша айтқанда, мемлекет ... ... ... инфляцияға
қарсы іс − шаралар жүргізуі қажет. Жаңа классикалық ... ... ... ... және ... қысқарту саясаты инфляцияны
асқындырады, инфляция бақылаудан шығып кетеді. Инфляция осы күнгі нарықтық
экономиканың табиғатына сай келеді, инфляция жағдайларын ... ... ... ... т.б.) ... жою ... ... Осыған байланысты
инфляцияны толық жою мүмкін еместігі өзінен − өзі және ... ала ... да көп ... ... жою емес, оны бағындыру, ... ... ... ... ... ... тәжірибе көрсеткендей, инфляцияға қарсы
ұзақ және қысқа мерзімдік іс − шаралар саясатын қолдану кажет. Бұл ... ... ... ... сипаттауға болады. Мемлекеттің ... ... ... ... ... үрейін жою мақсатын
көздейді. Ол үшін кез келген үкімет инфляцияға қарсы ... ... ... түрде жүргізіп, тұрғындардың сенімін орнықтыруға тырысады. ... ... ... ... ... ... монополиямен
күрсу, т.б.) нарықтың тиімді кызмет ... ... ... Үкіметтің
мұндай саясаты тұтынушылардың сана сезіміне қажетті әсер жасап, ... ... ... қамтамасыз етеді.
Екіншіден, салықтарды арттырып, бірақ мемлекеттік шығындарды ... ... ... ... іс ... ... ... тапшылығын
Орталық банк несиесімен қаржыландыру инфляцияны асқындырады.
Үшіншіден, ақша айналымын реттеу іс шаралары, ... ... ақша ... ... шек қою, бұл ... ... қадағалауға
мүмкіндік береді.
Төртіншіден, сыртқы факторлардың әсерін әлсірету. Жеке алғанда, ... ... үшін ... алынған қысқа мерзімдік қарыздардың
экономикаға жасайтын инфляциялық ықпалын әлсірету. Бұл өте ... ... ... ... оны арнайы түрде жеке зерттеп, қарастыру ... ... ... ... қарқынын уақытша төмендетуге
бағытталады. Бұл мақсатта ... өз ... ... ... бюджетке қосымша түсім түсіреді; қосымша өнім өндіретін
кәсіпорындарға әртүрлі ... ... ... сату ... ... ... ... импорт арқылы да ұсынымның өсуін,
бағаның тұрақтануын қамтамасыз етеді.
Күнделікті сұранымды қысқарту аркылы да инфляцияға қарсы әсер ... Ол үшін ... ... ... ... ... болады.
Сонда қор сақтау нормасы артады, ал тұтыну шығындары қысқарады.
Инфляцияға қарсы саясаттық байланысты ... ... ... мәселе туындайды. Инфляцияға қарсы күрес ... ... ... ... ... ... есептеуінше,
инфляцияны 1 %-ға төмендету үшін жұмыссыздықты оның табиғи деңгейінен 2 %-
ға арттыру қажет болады екен, ... бұл ... ... ... ... 4 %-ға ... ... ауыздықтау үшін көптеген елдер үкіметтері 60- жылдардан
бастап табыс пен ... ... ... ... еді. Бұл ... негізінен
табысты шектеуге бағытталған. Саясат инфляциямен күресудің нарықтық емес,
әкімшілік ... ... ... ... ... ... жеткізе
бермеген. АҚШ тәжірибесі көрсеткендей, табысты тежеу саясаты, түптеп
келгенде, ұзақ мерзімде ... ... ... ... ... инфляцияға қарсы 20012 − 2013 ... іс − ... ... ... ... ... Банкі мен Каржы нарығы мен
қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау агенттігі әлемдік қаржы және ... ... ... ... ... ... ... шаралар кешенін жедел қабылдады және іске асырды.
Өтімділіктің жаһандық ... ... ... ... екінші
толқыны әлемдік қаржы жүйесінің шеңберінен шығып, нақты секторға едәуір
теріс әсер ... ... ... ... ... өсу ... ... соның салдары ретінде тауарлар мен қызмет көрсетулерге жаһандық
сұраныстың баяулауы ... Бұл ... ... тұрақтандыру және
оңалту жөнінде қосымша жаңа шаралар қабылдауды талап ... ... ... ... ... және Қаржы
нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу және ... ... ... қаржы жүйесін тұрақтандыру жөніндегі 2012 − 2013 жылдарға арналған
бірлескен іс ... ... ... ... ... орындау мақсатында әзірленді және жаһандық дағдарыстың
Қазақстандағы әлеуметтік-экономикалық ... ... ... ... ... ... экономикалық өсу үшін қажетті негізді қамтамасыз
етуге бағытталған шаралар кешенін ... ... ... ... − экономикалық жағдайға
жаһандық дағдарыстың теріс салдарын жұмсарту және болашақта ... өсу үшін ... ... ... ету ... табылады.
Мақсатқа жету үшін Үкімет, Ұлттық Банк пен ... ... ... бес ... ... ... қаржы секторын тұрақтандыру;
- жылжымайтын мүлік рыногындағы проблемаларды шешу;
- шағын және орта бизнесті қолдау;
- агроөнеркәсіптік кешенді дамыту.
Инновациялық, ... және ... ... іске ... ... қамтамасыз ету үшін Қазақстан Республикасының Ұлттық
қорының 10 млрд. АҚШ доллары ( 1 200 ... ... ) ... қаражат
пайдаланылатын болады.
Үкімет, Ұлттық Банк пен Қаржылық қадағалау агенттігі «Самұрық − Қазына әл −
ауқат қоры және ҚазАгро ұлттық холдингі осы ... ... және ... ... ... пен бақылауды қамтамасыз етеді.
          Жоспарды іске асыру бойынша негізгі ... ... ... ... қоры ... ... Ол үшін ... «Самұрық-Қазына қорын 607,5
млрд. теңгеге қосымша ... ... ... − 2011 жылы ... ... ... болсақ ағымдағы жылдың 9
айы ішінде ЖІӨ-нің өсуі ... 4% - ды, ... ... 7%-ды ... ... бағаларының өсуін тұрақтандыру мүмкін болды.
Экономикалық өсу қарқынының төмендеуі жағдайында Үкімет ... ... ал ... Банк – ... ақша – ... ... жүзеге
асыратын болады. Алайда экономика мен қаржы секторын тұрақтандыру шамасына
қарай ақша − кредит және ... ... ... ... ету, оның ... инфляцияның төмен қарқынын ұстап тұру
мақсатында қаталдандыратын болады. ... ... ... ... ... ... ... мәлімдегендей, Қазақстанның тұтыну рыногындағы ахуал
инфляцияның бәсеңдеп келе жатқанын ... Бас ... ... осы ... ... жылдың соңына дейін сақталып, келер жылы ... ... ... ... ... инфляцияның жылдық көрсеткішін 10%-
дан асырмауға мүмкіндік туғызады.
Сонымен ... 2012 жылы ... 7,5 − 9,5 ... ... ...  7 − 9 % ... ... тұруға әсерін тигізеді.
Ағымдағы жылғы 10 айда инфляция деңгейі 8,8% -ды құрады, мұның өзі ... ... ... ... ... ... тұрақтандыру шараларын жүзеге асыру арқылы еліміздің
экономикасы 2 172 млрд. теңге ... ... ... ... ... 2010 − 2011 ... ... алынған іс шаралардың және экономиканы
тұрақтандыру жөніндегі  2012 − 2014 жылдарға ... ... ... ... ЖІӨ нің ...  2012 − 2013 жылдарда 1− 3%
деңгейінде тұрақтайды деген болжам бар. ... ... ... ... − 2013 ... ... қарай инфляцияның деңгейі 7 − 9%-дан,
жұмыссыздықтың деңгейі 8%-дан көтерілмейді.
Қорытынды
Информацияның жеке ... ... орын ... ... жаңа ... ... ... табылады. Инфляция – бұл көп
факторлы үрдіс, және монетаристердің көзқарасы бойынша инфляция – ... ... ... ... ... сол ... ... елдің
экономикалық дамуының нақты кезеңдерінің ерекшеліктерімен анықталады.
Экономикасы әлсіз ... ... ... ... кірістерге
бюджеттік шығыстардың күрт жоғарлауымен болатын артық ақшалай эмиссияның
анықтаушы әсерінде ... ... ... ... ... ... ... банктердің қатаң бақылауыда болады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... ... болуына келесі себептер себепші болды:
қоғамдық өндірістің терең деформациясы мен диспропорциясы; экономиканың
құрылымдық ... ... ... ... монополизмі;
милитаризацияланған экономика; мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... ... іс − қимылы мемлекеттік
қаржыландырылумен және жеңілдік несиелендірумен ынталандырылды. ... және ... ... ... ... ерген жалақыны
көтеру сұраныс инфляциясының өндірістің шығындар инфляциясына қайта өсуіне
әкелді.
Ақшалай жүйенің бұзылуы және елде ... ... ... ... ... ұлттық өнімді бөлудегі нақты өзгерістер; халықтың
мүліктік қабаттасуының күшеюі; инвестициялардың қысқаруы; тауарлар мен
қызмет ... ... ... өсуі ... салдарлары болып
табылады.
Экономикалық өсімнің антиинфляциялық стратегиясы инфляцияны реттеуге
бағытталған кезең – кезең ... ... ... ... ... ... ... ұстап тұру үшін «мақсат ағашын» салу қажет.
Инвестициялық үрдісті жандандыру арқылы инвестиция дағдарысын жеңу бірінші
кезектегі антиинфляциялық шаралар ... ... ... ... кепілдіктер мен инвестициялық қауіпті сақтандыру
арқасында жеке сектордың капиталын ... ... ... туралы
куәландырады. Барлық деңгейдегі бюджеттерді сауықтыру және Қазақстанда
бюджеттік дағдарыстың көрінуінің өзіндік нысандарын ... ... ... орын алады, оның ішінде: ... ... ... ... мақсатсыз пайдалану; мемлекеттік
бюджеттің орындалуына әлсіз бақылау.
Инфляцияны ұстау үшін бизнесті әлсіретпеуге тиіс ғылыми негізделген
салық саясаты ... ... ... қолдауға бағытталған шаралар керек.
Тауарлық өндіріс ... ... ... ... ... ... ... саясат ақша эмиссиясын және оның
айналым жылдамдығын реттеуді көздейді. ... ... ... мен ... ... ... және
экономикалық өсу стратегиясының маңызды бағыты болып табылады.
Баға мен ... ...... антиинфляциялық стратегияның
құрамалы бөлігі. Инфляциялық үрдісті реттеу үшін, сондай-ақ оның ... ... ... ... ... ... ... мен практикада
жинақталған қаражаттың бүкіл арсеналдарын онымен күресуге әрекет жасағанда
ғана, сондай − ақ оны ... ... ... дағдыландыра отырып
қол жеткізуге болады.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Назарбаев Н.Ә. «Сындарлы он жыл» ... 2001 ... Я. Ә., ... Б. Б., ... Ф. Н., ... Т. П. ... ... негіздері // оқу құралы – Алматы : Қазақ
университеті,1999 ж
3. Сейтқасымов Ғ. С. «Ақша, ... ... // ... Алматы : эконо-
мика, 2001 ж
4. Кластерлік саясаттың дамуы есебінен экономикалық даму // ҚазЭУ
хабаршысы – Алматы : Экономика, 2007. – № 2. – ... бб. – 0,4 ... ... Г. М. ... теория негіздері» // Алматы 2002 ж
Инфляцияның пайда болуы және оны реттеу жолдары : әлемдік тәжірибе және
Қазақстан тәжірибесі // ... ... ... ... ... национальной инновационной системы и развитие научного
потенциала экономики Казахстана» (16 мая 2007 г.). – Алматы, 2007, 524–536
бб. – 0,4 ... ... Д. Қ., ... Т. Қ., ... Ә. Е., ... С.
Қ., Хабибу-лин Б. Х., Темірбекова А. Б., Беленов А. Т. ... // ... : ... 2002ж
7. Крымова В. «Экономикалық теория» - Алматы, 2003ж
8.«Кластерлік өндірістің даму ... // ... ... ... ... и ... ученых вузов Алматы. региона «Молодое
поколение – за конкурентноспособный Казахстан» (г. Алматы, 19–20 апреля
2006 г.), «ТОО Interconsult Ltd» баспасы – 2006. – 2 ... – 50–51 бб. ... ... «Мировой опыт преодоления инфляции потребительских цен и
финансовых активов» // Хабаршы (Еуразиялық ұлттық университет). – Астана,
2007. – № 1. – С. ... – 0,4 ... ... несиелендіру мен қаржыландырудың банк және қор
моделінің артықшылықтары мен ... // ... ... ... ... ... ... Алматы, 2006. – № 2. –
43–46 бб. – 0,4 ... ... ... в ... ... экономики за
счет выпуска негосударственных долговых обязательств» // ҚазЭУ хабаршысы. –
Алматы : Экономика, 2006. – № 5. – С. 13–17. – 0,5 ... ... ... и ... ... ... опыт и
практика Казахстана» // Вестн. Новосибир. гос. ун-та. – Новосибирск, 2007.

Т. 7, вып. 3. – С. 45–51. – 0,5 ... ... ... ... Казахстана» //
Материалы междунар. науч.-практ. конф. «Актуальные проблемы развития
экономики и подготовки специалистов с ... ... в ... ... 17 июня 2005 г.). – Алматы: Изд. Алмат. акад. экономики и
статистики, 2005. – С. 184–185. – 0,3 ... ... М.Н., ... Е.А.«Курс экономияеской теории»-Киров «АСА»-
2001 ж
15.«Финансовый рынок Казахстана: проблемы и пути ... ... ... ... ... ... ... модернизация обучения и методического обеспечения (25–26
января 2007 г.). – Алматы : ... 2007. – Ч. II. – С. ...... ... ... (www.economica.ru)
17. Халықаралық Қазақстан сайты (www.kazakh.ru)
-----------------------
8,3%
9,4%
15,6%
10,6%
16,1%
Украина
Ресей
Қырғызстан
Беларусь
Қазақстан
9,5%
6,5%
4,5%
8,5%
5,6%
3,9%
2,6%
Азық − түлік
Азық − түлік емес
Картоп
Сиыр еті
Қой еті
Қант
Күнбағыс майы
Ұнның
1
сорты
1,2%

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инфляция - пайда болу себептері және онымен күресу жолдары17 бет
Қазақстандағы инфляция жағдайы және онымен күресу әдістері10 бет
Қазақстан Республикасының портфелдік инвестиция жағдайы31 бет
Қазақстандағы инфляциялық процестерді басқару және болжау55 бет
Мемлекеттік тіркеу102 бет
Мүлікке салық салудың экономикалық мазмұны7 бет
''SC Food'' ЖШС-нің ірі қара мал бұзаутазын алдын алу және онымен күресу шаралары.14 бет
Excel электрондық кестесі және онымен деректер қоры ретінде жұмыс жасау12 бет
«ОҚО Сайрам ауданы бойынша ауылшаруашылығы малдарының «бруцеллез (сарып)» ауруынан алдын алу және онымен күресу шаралары64 бет
Ірі қара малының листериоз ауруын балау, дауалау және онымен күресу шаралары.31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь