Микроэкономиканы зерттеу әдістері

Кіріспе 3
1 Экономикалық теорияның дамуы 5
1.1 Экономиканың алғашқы ой пікірлер 5
1.2 Экономикалық мектептер 9
2 Микроэкономика теорияның дамуы 14
2.1 Маржиналистік мектептер 14
2.2 Микроэкономика пәні, мазмұны 17
3 Микроэкономика теорияның зерттеу әдістері 20
Қорытынды 23
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі 25
Менің курстық жұмысымның тақырыбы микроэкономика пәні, зерттеу әдістері. Осы тақырып бойынша мен келесі сұрақтарды қарастырдым. Экономикалық теорияның әдісі мен пәнін, экономикалық түсініктердің негіздерін, экономикалық санаттар мен заңдарын талқыладым.
Курстық жұмысымның бірінші бөлімде мен Экономикалық теорияның даму тарихын, негізгі экономикалық түсініктерді: тұтынушылық, экономикалық игілікті, баламалы шығындарды айттып өтемін.
Екінші бөлімде микроэкономика теорияның дамуын, маржиналистік мектептерін, яғни Кембридж мектебі және Австрия мектебінің өкілдері.
Үшінші бөлімде микроэкономика зерттеу әдістері. Оларға жеке-жеке тоқтауы.
Курстық жұмыстың мақсаты: Микроэкономиканың әдістерін тану, экономикалық заңдарды талқылау.
Курстық жұмыстың әдістемелік нұсқауларын мен көбінесе кітаптардан, журнал-газеттерден, электронды ақпараттардан, интернеттен,форум сайттарынан,статьялардан алдым.
Микроэкономика экономикалық теорияның жалпы ғылыми әдістерін қолданады. Микроэкономика методологиясының негізгі құрамдас бөліктері болып экономикалық теориялар, экономикалық заңдар мен категориялар, экономиканың әрекет етуінің негізгі қағидалары (принциптері) табылады. Экономикалық құбылыстар диалектикалық тұрғыдан қарастырылады, яғни олардың дамуының сапалық және сандық жақтарын айқындау қажет. Жалпы алғанда, микроэкономиканың заңдылықтарын танып білу – бұл жалпыдын жекеге айналу, абстрактіліден нақты құбылысқа қозғалу.
Зерттеудің мақсаты:экономикалық теорияның даму кезеңдерін, ерекшеліктерін қарастыру, микроэкономиканың басты қағидаларына назар аударып, оның экономикалық теорияда алатын орнын айқындау. Экономикалық теорияның басты қызметтерін, заңдарын, арқау болар әдіс-тәсілдерін көрсетіп, қарастырылып отырған нысанның өзектілігіне жіті көңіл бөлу. Микроэкономиканың үлкен жүйе ретінде қазіргі таңда атқарып отырған міндеттеріне ден қою.
Зерттеу нысаны : экономикалық теорияның дамуы: микроэкономика
Алға қойылған мақсатты жүзеге асыру келесі міндеттерді шешуге жол ашады:
-тақырыптың көкейкестілігіне баса назар аудара отырып, ғылыми-зерттеушілік бағыттағы жұмыс ретін негізгі мәселені ашуға бағыттау; актив операцияларды жандандырудың негізгі мәселелерін анықтау.
-зерттеудің ақпараттық базаларын негізге алу;
-негізгі тақырыпты ашу; деректер жинақтау; ғалымдар, зерттеушілердің еңбектеріне ден қою; өзіндік пікір-пайым қалыптастыру. Ізденіс нәтижесінде нысан еткен тақырыпты жан-жақты қарастыруға көңіл бөлу. Деректерді, ғалымдардың, зерттеушілердің еңбектерін саралау.
1) Әкімбекеов С ., Баймухамбетова А . С., Жанайдараов У . А. Экономикалық теория. Оқу құралы. – Астана , 2002 – Б. 368 – 380.
2) Баймуханова С . Б . Қаржылық есеп, 2007, 295 бет.
3) Баймұратов О. Б . Қазақстан қаржы нарығы, 2007, 296 бет.
4) Долан Э . Дж ., Линдсей Д . Рынок: Микроэкономическая модель. – Санк – Петербург, 1992 – 425 стр.
5) Дюсембекова Ж . М . маркетинговые исследования, 2005, 320 стр.
6) Емцов Р . Г ., Лукин М . Ю . Микроэкономика. – М.: ДИС, 1997.
7) Күлекеев Ж . А ., Есенғалиева Қ . С ., Тілеужанова М . А . Микроэкономикадан тест сұрақтарының жинағы. – Алматы: Мирас, 1995.
8) Мамыров Н . Қ ., Тілеужанова М . Ә . Макроэкономика. – Алматы, 2003. – Б. 264 – 292, 400 – 428.
9) Макконнел К . Р ., Брю С . Л . Экономикс: принципы, прблемы политики. – М ., 1992, Т. 1, гл. 11 – 13.
10) Назарбаев Н . Ә . «Қазақстан – 2030». Ел президентінің Қазақстан халқына Жолдауы. – Алматы, 1997.
11) Назарбаев Н . Ә . Жаңа кезең – жаңа экономика // Егеменді Қазақстан. – 16.12.2004 – 16 бет.
12) Капитализм на исходе столетия. – М., 1997, 78 с.
13) Шеденов Ө . К . және тағы басқа. Жалпы экономикалық теория. Оқулық. 2 –ші басылым. – Ақтөбе, 2004. – Б. 415 – 443 стр.
14) Хайман Д. Н . Современная микроэкономика: анализ и перминение. – Финансы и статистика, 1992. – Гл. 6, 7.
15) Хамитов Н . Н. Банковское дело. Курс лекций, 2005, - 216 стр.
        
        Мазмұны
Кіріспе
3
1
Экономикалық теорияның дамуы
5
1.1
Экономиканың алғашқы ой пікірлер
5
1.2
Экономикалық мектептер
9
2
Микроэкономика теорияның дамуы
14
2.1
Маржиналистік мектептер
14
2.2
Микроэкономика пәні, мазмұны
17
3
Микроэкономика теорияның ... ... ... ... ... жұмысымның тақырыбы микроэкономика пәні, зерттеу әдістері. Осы тақырып бойынша мен келесі сұрақтарды қарастырдым. Экономикалық теорияның әдісі мен пәнін, ... ... ... экономикалық санаттар мен заңдарын талқыладым.
Курстық жұмысымның бірінші бөлімде мен Экономикалық теорияның даму тарихын, негізгі экономикалық ... ... ... ... ... ... айттып өтемін.
Екінші бөлімде микроэкономика теорияның дамуын, маржиналистік мектептерін, яғни ... ... және ... ... ... ... микроэкономика зерттеу әдістері. Оларға жеке-жеке тоқтауы.
Курстық жұмыстың мақсаты: Микроэкономиканың әдістерін тану, экономикалық заңдарды талқылау.
Курстық жұмыстың ... ... мен ... ... ... электронды ақпараттардан, интернеттен,форум сайттарынан,статьялардан алдым.
Микроэкономика экономикалық теорияның жалпы ғылыми әдістерін қолданады. Микроэкономика методологиясының негізгі құрамдас бөліктері ... ... ... ... ... мен ... ... әрекет етуінің негізгі қағидалары (принциптері) табылады. Экономикалық құбылыстар диалектикалық тұрғыдан қарастырылады, яғни олардың дамуының сапалық және сандық ... ... ... ... ... ... ... танып білу - бұл жалпыдын жекеге айналу, ... ... ... ... ... ... даму кезеңдерін, ерекшеліктерін қарастыру, микроэкономиканың басты қағидаларына назар аударып, оның экономикалық теорияда ... ... ... ... ... ... ... заңдарын, арқау болар әдіс-тәсілдерін көрсетіп, қарастырылып отырған нысанның өзектілігіне жіті ... ... ... ... жүйе ... ... ... атқарып отырған міндеттеріне ден қою.
Зерттеу нысаны : экономикалық теорияның дамуы: микроэкономика
Алға қойылған мақсатты жүзеге асыру келесі міндеттерді шешуге жол ... ... ... баса ... ... ... ... бағыттағы жұмыс ретін негізгі мәселені ашуға бағыттау; актив операцияларды жандандырудың негізгі мәселелерін анықтау.
-зерттеудің ақпараттық базаларын негізге алу; ... ... ашу; ... ... ... зерттеушілердің еңбектеріне ден қою; өзіндік пікір-пайым қалыптастыру. Ізденіс нәтижесінде нысан еткен тақырыпты жан-жақты қарастыруға көңіл бөлу. Деректерді, ғалымдардың, зерттеушілердің еңбектерін ... ... 1) ... ... ... ... 2) зерттеліп отырған тақырып бойынша ғылыми, тарихи деректер, монографиялар; ... ... жазу үшін ... және шет ... ... ... ... сараптау шолулары мен статистикалық деректер, Қазақстанның мерзімдік басылымдары және басқа да нормативтік-құқықтық құжаттары ... ... ... ... ... ... атап ... Болашақта осы мәселені кеңейтіп, басқа қырынан қарастырып, келелі ... ... ... Сол сияқты курстық жұмысты жазу арқылы ғылыми-зерттеушілік бағытта еңбектенудің де тақырыптың өз мәнінде ... ... ... ... ... ... жұмыс кіріспе, негізгі және қорытынды бөлімдерден тұрады. Қолданылған әдебиеттер тізімі көрсетілді.
1Экономикалық теорияның дамуы
+ Экономиканың ... ой ... ... ... ... ... қайшылықтары.Қазіргі жағдайда сөзі көп мағыналы мәнге ие болуда. Біріншіден, сөзімен өндірістік және өндірістік емес салалардың жиынтығы түсіндіріледі және онда ... мен ... ... ... ... қоғамы өмір сүре алмайды. Сондай-ақ сөзімен экономикалық қатынастар жиынтығы түсіндіріледі. Ол қатынастар ... ... ... және ... ... ... Бұл қатынастар қоғамның экономикалық базисін құрайды, онда идеалогиялық және ... ... ... ... ... ғылым саласының экономикалық қатынастардағы қызметтік немесе салалық аспектілерін ... ... ... ... ... ... деңгейінің макро- мен микроэкономикасың және интерэкономикасың бөліп қарағанда да ұғымын түсінген. Интерэкономика дүниежүзілік шаруашылықтың пайда болуы мен даму заңдылығын ... ... ... теорияда бірнеше экономика түрін бөліп қарайды: дәстүрлі, нарықтық, еркін, ... ... ... және ... ... сөзі ... экономикалық ғылымды және теорияны түсінеді. Ең соңында, сөзімен оқыту пәні түсіндіріледі. Қоғамдық ... ... ... ... орын ... ... ол саяси, құқықтық, рухани және басқада қоғамдық, өмір саласының мазмұның аңықтайды. Экономикалық саясат экономиканың шоғырланған мағынасын білдіреді. Генетикалық қөзқарас тұрғысынан ... ... ... ... ... сөз. ... ... ертедегі ғылымның бірі. Алғашқы рет () ... ... ... ... 3-ші ... ертедегі грек ойшылдары Ксенофонт (б.д.д 430-355 жж.) және Аристотель (б.д.д 384-322 жж.) еңбектерінде пайда болды.
(экономика) сөзі ... - (үй, ... деп ... құл ... ... ... ... туралы ұсыныстар жиынтығын түсінген. Кейінірек, осы бір талаптарға сүйене отырып феодалдық иелікті жүргізу үшін ұсыныстар жиынтығы ... ... ... ... дамуы феодалдық тұйықтылықты жоюға және мемлекеттін пайда болуына әсе ... Сол ... жеке ... ... ... ... ұлттық, мемлекеттегі барлық шаруашылықты жүргізудің жалпы ережесін ... ... ... ... ... ... шаруашылықты жүргізудің жалпы ережесі деген атаққа ие болды. Алғашқы рет деген ұғымды француз сарай қызметкері Антуан Мокретьен ... Ол 1615 ж. ... ... ... онда ... ... шаруашылығын мемелекеттік тұрғыдан басқарудың субъектісі ретінде қарастырады. Бірақ мұңы әліде ғылым деп ... ... еді. ... ... ... ... ретінде 16-17 ғғ. тоғысында пайда болып, осы кезде тауарлы-ақша қатынастары кең ... оның даму ... ... мен ... ... ... ...
Қазіргі батыстағы жалпы экономикалық теория негізінен төрт ірі ағыммен сипатталады:
- бірінші ағым деп ... ол ... ... және ... ... Неоклассиктер - А. Смиттің тікелей ізбасарлары былай деп ... егер ... ... ... ... экономикалық еркіндік берілсе өте жақсы қызымет атқарған болар еді;
- екінші ағым ... ... Оның ... ... ... ... Дж. Кейнс (1883-1946 ж.ж.) болып табылады;
- үшінші ағым теориясымен айқындалады. Оның негізін қалаушы американ ғалым- экономисі Торстейн ... ... ж.ж.) ... ... Оның 1899 жылы атты ... ... көрді. Осы ағым үшін капиталистік қоғамның дамуы мен түрінің өзгеруіне арналған зерттеулер ... тән. Т. ... ... ... ... ... ... экономисі Дж. Гэлбрейтті (1908 ж.) және теориясын жасаған голланд ғалым-экономисі Ян Тинбергенді жатқызамыз. Американ ғалым-экономисі Пол Самуэльсонның (1915ж.) ... бұл ... ... қарастырылады.
- төртінші ағым әлеуметтік бағытталған рыноктық шаруашылық теориясымен айқындалады. Осы теорияның негізін қалаушылар- неміс ғалымы, мемлекеттікқайраткер Людвиг Эрхард (1897-1977ж.ж.) және ... ... ... ... ... ... табылады.
Сонымен , әлде ма? Экономикалық теория үш ... бойы (17-19 ғғ.) ... ... ... ... ... ... анықтамасында таптық көзқарастың басымдылығын дәлелдей отырып, К. Маркс оны кеңінен қолдануды ұсынды. Осы ұғымды алғаш рет француз-жазушысы әрі король Людвигтің ... ... ... ... ... ... ілімінің айналымына еңгізіп, ол атты кітабын 1615 жылы жазған болатын.
А. Маршал өзінің (1890 ж.) жұмысында мынадай ойды қорытындылаған: Д. ... мен К. ... ... ... ... теориясы мен шекті пайдалылық теориясы () ары қарай бірдей дамымайды, сондықтан ... ... ... ... ... ... ... мен классикалық құнның еңбек теориясын біріктіру арқылы ғылыми құн теориясын құруға жол ... . Осы ... ... алайда бұл екі теорияның синтезделуі оқулық пен оқу ... ... ... жоқ. Бірақ Д. Рикардо менг К. Маркстың ... ... ... - ... құн ... ... ашты. Онсыз бірде-бір қоғам дами да өсе де ... ... ... ... ... шекті шағын шамаға өту мүмкіндігін жасады және олардың сұраным мен ұсыным мөлшеріндегі, көлеміндегі, сондай-ақ шығындардағы өзгерістерге алып келді. Бұл ... ... ... үшін өте үлкен мәнге ие болды. Экономикалық теорияда ... ... ... жол ... экономикалық теорияның мазмұны бұрынғы саяси экономия шеңберінен әлде қайда шығып кеткен - ол жалпы экономикалық ... және ... ... ... мен бағыттардың экономикалық ойлар жетістігі жиынтығында трансформацияланды.
Жалпы экономикалық теория- бұл фундаменталды экономикалық ... ... ... және ... ... ... негізі. Осы тұрғыдан жалпы экономикалық теорияны байлық туралы ғылым, ... ... және ... ... ... ... тура келеді.
Алғашқы рет жалпы экономикалық теория ғылым ретінде зерттеудің пәнін экономикалық теорияның ... ... ... А. Смит ... Ол ... ... бұл ғылым объективті, адамның еркі мен санасына тәуелді өмір сүретін ... ... ... өндіру,бөлу, айырбастау және тұтыну заңдарын қарастыру қажет. Сондай-ақ әртүрлі таптар мен адам топтарының арасындағы өнімді ... ... ... және ... байланысты бөлу қатынастарын да қарастырады.
Қазіргі уақытта шет елде кең ... ... ... Пол ... ... ... ... анықтамасын келтіреді:
1) Экономикалық теория- деп жазады ол,- бұл қызымет түрлері туралы ғылым, айырбас және ... ... ... ... байланысты.
2) экономикалық теория адамдардың сирек немесе шектеулі өндіргіш ресурстарын (өндірістік мақсатқа бағытталған жер, еңбек, тауарлар; мысалы, машина мен техникалық білімдер) ... ... және ... ... өндіру мен тұтыну мақсатында оларды қоғам мүшелері арасында бөлу туралы ғылым.
3) Экономикалық теория адамдардың өмірлік қызметінің күнделікті іскерлігін және ... өмір сүру ... таба ... және осы жолды қолдану туралы ғылым.
4) Экономикалық теория адамзаттың тұтыну мен ... ... ... ... қалай айналысатыны туралы ғылым.
5) Экономикалық теория байлық туралы ғылым.
Жалпы экономикалық теория ғылымы танып-білудің әртүрлі ... ... ... ... ... ... негізі-диалектикалық танып білу әдіс болып табылады. Бұл әдістің ғылыми мәні мынада: барлық экономикалық құбылыстар мен процестерді олардың даму тұрғысынан - жай ... ... ... ... ... ... ... Осы процестерді қарастыру кезінде танып-білудің көптеген тәсілдерін қолданады. Танып білудің диалектикалық әдісі барлық ... ... ... ... ... табылады. Диалектиканың жалпы заңын қолдана отырып, жалпы экономикалық теория өзіне тән ғылым ретінде сипаттайтын арнайы зерттеу әдістерінде қолданылады.
Жалпы ... ... ... зерттеу әдістерінің ең маңыздысы- ғылыми абстракция әдісі болып табылады. терминін нақты түсіндірер болсақ, жекеше тыс ойлау деген ... ... ... ... ... нақты болмыстан тыс және тек ойда, елес ретінде түсіндіріледі.
Экономикалық ой ... ... ... даму мен ... ұзақ және күрделі жолынан өтті. Экономика ғылымы туралы алғашқы ғылыми ой ретінде - Ксенофонт, Платон, Аристотель, Каттон ... ... ... ойшылдарында пайда болған.
Ежелгі Грек және Рим экономикалық ... ... ... ... Ежелгі Грекияның құғамдық - экономикалық өмірінің барлық салаларына таралып өндірушілерді қанаудың негізі формасна айналды. Құл иеленуші ... ... ... және дағдарысы кезеңінің экономикалық мәселелері оның экономикалық ойларынан көрініс тапты.
Бай Афин аристократтарының өкілі - ... ... ... және ... ... ... аграрлық Спартаның тәртібін идеал ретінде қарастырды. Өзінің трактаты да ол егіншіліктің артықшылықтарын мадақтап қолөнер және саудамен ... ... Оның ... ... ... натуралды шаруашылық еді. Алайда, ол құл иеленкшілердің баюы үшін сауданы пйдалану мүмкіндігін жоққа шығармады.
Құлдықты Ксенофонд ... ... түрі деп ... ал ... сөйлейтін құрал ретінде қарастырады. Бірақ ол құлдардың еңбек өнімділігінің төменділігін ... ... құл ... кім ... ... көзге түссе оларға материалдық стимулды кеңірек қолдануға кеңес берді.
Натуралды шаруашылық концепциясы Ертедегі Грекияның көрнекті ғалымы Платонның ... ... да тән ... Бұл ... оның және > ... ... ... етеді. Олардың біріншісінде идеалды мемлекеттік құрылыстың жобасы, ал екіншісінде нақты шындыққа ... ... ... көрсетілген. Платонның пікірі бойынша мемлекеттік адамдардың ... көп ... мен ... қабілеттерінің қабілеттілігінің арасындағы қарама қайшылықты шешетін нысан рөлін атқарады.
Платонның идеалы ... үш тап: 1) ... ... ... күзетшілер (әскрлкр);3) егіншілер, қолөнершілер және саудагерлер бар. Құлдар ешбір тапқа жатпады.
Платонның пікірі ... ... мен ... ... ... ... ... Бұл таптың өкілдерінде алтын мен күміске ие болуларына тиым ... Жеке ... ... ... ... ... яғни үшінші таптың өкілдері ғана ие бола алатын болды.. Олар тұтынулары қанағаттанарлық дәрежеде ұйымдастырылатын философтар мен әскерлерді барлық ... ... ... ... ... ... Платон, қажеттіліктерді ең ұтымды қанағаттандыру кең еңбек бөлінісі жағдайында ғана мүмкін екенін дәлелдеді.
Тауарлы өндірістің сұрақтарын ... ... ... бір ... ... ... айтты. Ол айырбас үдерісінде бір өлшемдегі емес және әртүрлі тауарлардың > келуі орын ... ... ... Платонда ақша тек айырбас құралы және қор жинау функцияларын ғана емес, сонымен бірге құл өлшемі фукциясында орындайды ... ... ... ... ... ... ... Платон, бағаның деңгейі мен негізі туралы сұрақты қойған алғашқылардың бірі ... ... ... ... реттеуі керек деп есептеді және оның негізіне бір шаматабыс табуға мүмкіндікті ... ... баға ... ... ... экономикалық ойларының дамуындағы маңызды қадам ұлы ғалым Аристотельдің ... ... ... ... бойынша ойлар бар, оның негізгі шығармалары болып > және > табылады.
Ол бағаны мемлекет ... ... деп ... және ... ... табыс табуға мүмкіндікті қаматамасыз ететін баға алынуы тиіс.
Экономика саласына адаидардың негізгі қажеттілік заттарын тұтынуды қанағаттандыруға керек болғандықтан шағын ... да ... ... ... ол ... құн формаларын талдауымен үлкен үлес қосты. Ол зат екі ... ... : ... бір ... ... ... айырбас үшін пайдалануымүмкін деп атап көрсетті.
1.2 Экономикалық мектептер
Экономикалық теория әдістемелік ғылым болып табылады, өйткені ол басқа нақты экономикалыөқ ... ... ... ... ... ... Экономикалық теория - бұл адамдардың шексіз қажеттілігін қанағат-тандыру үшін қоғамдағы шектеулі немесе сирек кездесетін ресурстарды пайдалану арқылы игіліктерді өндіруді ... ... ... ... ... қағамының құрдасы болып табылады. Оның алғашқы қайнар көзі ежелгі ... ... ... алғаш рет б.д.д. III- ғасырда грек ойшылдары Аристотель мен Ксенофонт еңбектерінде экономикалық болмыс түсініктерінің бірнеше ... ... ... Философ, әрі экономист Аристотель айырбас, ақшаның пайда болуы мен атқаратын қызметін зерттейді. Бірақ бұл ғалымдар экономикалық ілімді ... бір ... ... ... ... ... деген гректің сөзі, сөзбе сөз аударғанда деген мағынаны білдіреді.
Қазір оның ... ... ... ... ... тек отбасы төңірегінде емес, сондай ақ аймақ, ел, әлемдік шеңберде жүргізіліп, басқарылатын болды және тек теориялық белгілеріне ғана ... ... ақ ... ... байланысты (фирма, кәсіпорын, сала) ұйымдастырылатын болды. Экономика ғылымы ... даму ... ... ұзақ ... ... ... ... элементтері, оның әр түрлі формалар мен шаруашылық қызметтерінің тәсілдері туралы біздің дәуірімізге дейінгі 9-шы және 5-ші ғасырларда Көне ... ... ... Грецияда жекелеген оқымыстылар (Ксенофонт, Аристотель, Конфуций және басқалар) пікірлерін баяндады.
термині сонау Ежелгі Грецияда пайда болған. Ғылым атауының ... ... грек ... ... ... ... ұланғайыр. Ол қоғамның экономикалық өмірін зерттеуді алдарына мақсат етіп қойған әр түрлі мектеп, бағыт, адамдардың әрқайсысы экономикалық теорияның пәні мен оның ... ... ... өз анықтамаларын беріп келген.
Экономика ойларының даму тарихынан:
1) Аристотель (б.д.д.384-322 жылдар) - ежелгі грек ... ... ... логика ғылымының, сондай-ақ, көпетеген арнайы білімдер салаларының негізін салушы.
2) Ксенофонт (б.д.д. 430-355) - ежелгі грек ... ... ... ... саяси көзқарасы бойынша - агриндік демократияның қарсыласы, аристократиялық Спартаның жақтаушысы.
3) Конфуций (б.д.д. 551- 479 ... - Көне ... алғы ... ... ... ... негіз қалаушы, оның көзқарасы () деген кітапта баяндалған. Оның ілімі ... сүю ... ...
4) ... Дж. - ... Шерман заңы деп аталатын заң жобасының авторы, жұмысшылар мен фермерлердің антимонополистік қозғалысының қысымымен ... ... ... немесе басқадай формалардағы бірлестіктерді, сондай-ақ сауданы шектеуге бағытталған ... да ... ... ... деп ...
5) Маршалл Альфред (1842-1924) - баға ... ... және ... ... ... ғылымының классигі, Кембридж мектебінің негізін қалаушы. Шекті тиімділік теорияларының принциптерін жасаушы. терминінің авторы.
6) Гэлбрейт Джон ... (1908 ж) - ... ... теңгеру күштері тұжырымын жасаушы, (1967) деген еңбегінде монополистік сипаттама береді. Ол корпорациялар мемлекеттік қызметтің реттеушілігін қажет ... деп ...
7) ... ... (1883-1950) - көрнекті экономист. Тиімді бәсекелестік тұжырымдамасын шығарған, ол ... цикл ... өсу ... ... ... деп ... ... дамуда инноваторлардың рөлін айрықша бағалап отырған.
8) ... ... (1912 ж) - ... ... ... экономикаға араласпауын жақтаушы. Қазіргі монетаризмнің Чикаголық мектебінің өкілі. Экономика ... ... ... ... (1976). ... ... негізгі 4 қызметтерін бөлуге болады: танымдылық, әдістемелік, білімділік, тәжірибелік. Мұның ішіндегі ең ... - ... ... бұ қоғамдағы экономиканы зерттеу мен мәнісін түсіне білу және алған білімін теориялық түрде, яғни жалпы және жүйелі түрде көрсете ... ... ... - ... Бұл барлық экономикалық ғылым жүйесіне арналған теориялық және әдістемелік базаларында қызмет істейді. Білімділік қызмет арқылы экономикалық теорияда, әр түрлі ... ... көбі ... ... ... ... Қазіргі кездегі адамдардың өмірі экономикамен тығыз байланысты, сондықтан да жоғары оқу ... ... - оның ... мен ... ... бағытталған. Тәжірибелік қызметі, ұтымды шаруашылықтандырудың тәсілдерін және үрдістерін қалыптастыруға, ал ғылыми ұстанымдарда мемлекеттің тиімді саясатын жүргізуге бағытталған.
Экономика ... ... ... ... ... ... табылады. Қатынастардың үш тобы ажыратылады:
1) техника және өндіріс технологиясына тәуелді техникалық - ... ...
2) ... ... мен ... ... ... құрылымына тәуелді ұйымдық-экономикалық қатынастар;
3) әлеуметтік-экономикалық қатынастар (меншік және табыстарды үлестіру қатынастары).
Экономикалық теория ... ... ... XVIXVII ... ... - ақша қатынастары кеңейген капитализм кезеңінде түбегейлі қалыптаса бастады. Экономикалық теорияның экономикалық ғылымдар жүйесіндегі орны.
Экономикалық ... - бұл ... ... ... ... және кәсіби экономикалық білімнің негізі.
Осы тұрғыдан, экономикалық теорияны қоғамдық байлықты және экономикалық қатынастар мен экономикалық заңдарды ... ... ... ... ...
Экономикалық теорияның даму кезеңдері төмендегідей бөлінеді.
Меркантилизм - Ең алғаш экономикалық ілім XVI-XVII ғасырларда меркантилизм мектебі ... ... сөзі - ... ... ... пайда). Бүл ілімнің негізінде қоғам байлығының қайнар көзі материалдық өндіріс емес, тауар ақша қатынастарында ... ... ... ... ... шет ... көп сату олардан аз сатып алу, сөйтіп елдегі ақша қорын көбейту. Олар сыртқы сауданы дамыту арқылы елдегі алтын мен ... ... ... негізінде халықты байытуға болады деді. Демек меркантелистер тек сауда капиталының мүддесін қорғады. Сондықтан халық шаруашылығын толық қамтитын ілімге айнала ... Бұл ... ... ... Т.Мен, А.Монкретьен, І Петр, И.И.Посошков.
Физиократизм - (XVIII) қоғамның байлығы саудада емес өндірісте деген қағида ең бірінші ... ... ... ... ... ... болды, бірақ ол ұлттық байлықтың қайнар көзі ауыл шаруашылығының еңбегінде деп есептеді.
- табиғат, - үстемдік. Алайда өндірісті тек ауыл ... ... ... шаруашылығын басқа салаларын өнімсіз деп есептеу дұрыс болмады. Бұл кезеңнің ... ... ... ... ... де ... ... саяси экономия - ХҮІІІ ғасыр (У.Петти, А.Смит, Д.Рикардо, Буагильбер) - өндірістің барлық саласын зерттеп, барлық тауарлардың құндылық өлшемі ... ... деп ... ... ... ... және ... барлық топтар табыстарының қайнар көзін анықтаған. ХІХ ғасырдың ІІ ... ... ... экономия екі бағытқа бөлінді: марксизм және маржинализм.
а) Марксизм - ... ... ... ... Зерттеудің негізгі нысаны - капитализмнің экономикалық заңдылықтары. К.Маркстың ашқан басты жаңалығы: қоғамдық-экономикалық формация, капитализмнің даму заңдылықтары, социализмнің жаңа жүйе ... ... ... ... ... пен ... дағдарыстар теориясы, тауарға сіңген еңбектің екі табиғаттылығы, қосымша құн туралы ілімдерді қалыптастырды, абсолюттік рентаның, жалдамалы еңбектің мәнін қарастырды. ... ... екі ... бөлу ... ... ... ... да талданды. Қосымша құнның теориялық мағынасы өндірісте пролетариаттың қаналуы арқылы көрініс тапты.
б) Маржинализм - ... ... ... Маржинализмнің басты категориялары шекті пайдалылық, шекті өнімділік, ... ... ... ... ... үшін ... ресурстарды ең пайдалы бөлудің әдістерін іздестіру жүргізілді. Микроэкономикалық талдауда шекті көрсеткіштер қолданылу әдістері ... ... ... ... мен ... кең қолданады. Л.Вальрос математикалық мектептін негізін қалаған. Ол жалпы нарықтық тепе-теңділік үлгісін жасаған, оның негізі сұраныс пен ұсынысты талдау.
Неоклассикалық ... - ХІХ ... 90 ... ... ... ... ... ойы келесіде: егер нарықтық экономиканың субъектілеріне мүмкіндігінше экономикалық еркіндік бірлесе өте жақсы қызмет атқарған болар еді деп есептеді.
Кейнсиандық мектеп - ХХ ... ... Бұл ... ... бойынша: экономиканы нарықтық реттеумен қатар мемлекеттің араласуының ... ... ... - ХХ ... 50 жылдарының аяғы (Т.Веблен, У.Митчел, М.Вебер, В.Зомбарт, Д.Гэлбрейт және т.б.). ... ... ... ... тек ... емес, ол - экономикалық институттардың барлық жүйесі. Бұл бағыт ... ... ... ... ... әлеуметтік бағдарламаларды, индикативтік жоспарлау және басқа да экономикадағы мемлекеттің араласу шараларды жатқызуы.
Экономикалық қажеттілік - ... өз ... ... мақсатында белсенді қызмет етуге мәжбүр ететін қозғаушы күш ... ... ... қанағаттандыру деңгейіне қарай жаңа қажеттіліктер туады. Оның құрылымы, ... ... ... ... ... үздіксіз өсуі адамдардың экономикалық эволюциясының көптеген деректерімен дәлелденді. Әрбір 10 жыл сайын тұтыну тауарлары мен ... ... екі ... өсіп ... ... ... заңдылық қажеттіліктердің өсу заңы деп аталады. Қажеттіліктердің түрлері:
Алғашқы (төменгі) - ... ... өмір ... ең ... ... ... Оларға толық киім, баспана т.б жатады.
Екінші реттік (жоғарғы) қажеттіліктер. Екінші реттік (жоғарғы) қажеттілік - бұл ... ... ... ... ... ... ... байланысты пайда болатын қажеттіліктер. Бұл қажеттіліктерді альтернативті (таңдау) қажеттіліктері деп те атайды. Мысалы: кітаптар, сәнді киімдер, қымбат ... ... ... ... ... ... ... қарай қажеттіліктерді жеке және ұжымдық деп бөлуге болады.
Жеке қажеттіліктер - бұл жеке ... өзін ... ... ... Мысалы: киім, тамақ, мұздатқыш, машина т.б тауарлар сатып алуы.
Ұжымдық қажеттіліктер - өмірде жеке бір адам қанағаттандыруға ... ... ... ... ... ... бар. Оларды көпшілік көмегімен ұжымдық түрде қанағаттандырады. Ұжымдық қажеттіліктерді қанағаттандыру жөнінде шешімдерді басқару органдары қабылдайды.
Экономикалық игіліктер - бұл ... ... ... ... мен ... Олардың біреулері шексіз түрде болады. (Мысалы: ауа). Оларды еркін игіліктер деп атайды, басқалары шектелген ... ... ... деп ...
Экономикалық игіліктер заттар (тауарлар) мен қызметтерден тұрады. Қызметтердің заттай тауарлардан айырмашылығы: ... ... мен ... бір ... ... ... ... қалдыруға болмайды.
3)Оларды сақтауға немесе жинақтауға болмайды.
Басқа ғылымдарға ұқсас экономикалық теория ғылыми танып-білудің әрт үрлі әдістерін ... ... ... ... ... ... ... көрсетілген.
2 Микроэкономика теорияның дамуы
2.1 Маржиналистік мектебі
Маржинализм қалыптасуы математик - ... ... ... ... Олар ... ... математикалық мектептің алғы шебін құрады, сонымен қатар шекті ... ... ... пионерлері болды. Оларға жататындар:
Антуан Курно (1801 - 1877) - француз математигі, фолософ әрі экономист, ... ... 1838 жылы ол ... ... Бұл ... ... құбылыстарды математикалық әдістермен зерттеуге талпынудың алғашқы әрекеті болды. Курно шекті табыс және шекті шығындар ... ... ... экономика ғылымының тарихында алғаш рет монополистердің пайданы ... ... ... ... ... ... монополия шартындағы пайданың максималдануы шекті табыстардың шекті табыстарға теңескен жағдайында болады.
Иоганн Генрих фон Тюнен ... - ... ... ... еңбегі деп аталады. Бұл еңбекте өнімділігі мәселесін зерттеудің негізін салады.
Герман Генрих Госсен (1810-1858)- неміс экономикасі, білімі ... заң ... деп ... ... ... ... пайдалылықтың ең жоғары шегі тұрғысынан түсіндіруге осы еңбегі арқылы талаптанған.
Маржинализм кезіндегі Австрия мектебінің ... ... ең ... австрия мектебі эканомика ғылымын зерттеу обьектісі тұрғысында классикалық саяси эканомикадан алшақтап кетті. және категорияларын ... және ... ... еңбектік теориясының назарында құн категориясы жатса, австриялық мектеп назарын тұтыну құны, пайдалылық категорияларына аударды. Сол сияқты классикалық мектеп үшін құнның ... көзі ... ... ... ... ... ... жасауға өндірістің тең құқылы үш факторы қатынасады.
Маржинализмдегі орталық орынды шекті пайдалылық теориясы ... Бұл ... ... ... пайдалылығы жатыр. Пайдалылық - аса дара ұғым.
Ол игіліктердің мөлшеріне (қорына( байланысты. Игіліктердің қоры ... ... ... ... ... ... олардың мөлшері аз болған жағдайда ғана игілік құндылыққа ие болады. Міне осындай құндалықты ... ... ... ... Су ... түрі ... барлық жағдайда эканомикалық игіліктің қатарына жатпайды.
Заттардың құндылығы олардың қорларының келесі бірлігінің пайдалылық шамасымен анықталады. Осы келесі бірліктің ... ... ... ... ... Ф. Визер шекті пайдалылық деп атады.
Маржинализмнің австрия мектебінің қалыптасуы мен ... К. ... ... Ф. Визер (1851-1926) және Е. Бем-Баверк (1851-1919) еңбектерімен тығыз байланысты. ... ... ... К. ... ... ... шығарды. Адам қажеттіліктерін зерттеуді ол өзіне мақсат қылып қойды.
Менгердің талдауы жеке тұтыну саласындағы адамның игіліктерге ... ... ... Талдаудың мән-мағынасы тұтынушылар таңдауы. Кез келген игіліктің құндылығы олардың адам қажеттілігін қанағаттандыра алатын қабілетімен анықталады. Менгердің пікірінше, ... ... ... ... ... емес, сол игілік қанағаттандыратын тұтынудың маңыздылығынан байланысты (Меңгер терминін қлданбаған).
Меңгердің тұтынылатын әрбір он түрлі ... ... ... ... ... Мысалда осы әртүрлі игіліктердің бағалануының шартты мысалын келтіреді. Мысалда осы әр түрлі игіліктер қажеттіліктерді қанағаттандыру ... ... ... Өз ... ... ... қанағаттандырушы актілер тізбегі сараланады, яғни тұтынушы үшін тұтынылатын алғашқы игілік бірлігі, екіншісіне қарағанда құнды, екіншісі үшіншісіне ... ... ... ... ... ... шейін яғни кезекті игілік бірлігінен қанағаттану көрсеткіші нөлге тең болғанша (бұл мысал кейін Менгер кестесі деп ... ... ... өз ... ... бір ... бірлігінің құндылығын сол игіліктің шекті пайдалылығы арқылы анықтайды.
Менгер игіліктерді қатарға бөлінуді енгізді, төменгі ... ... ... және ... қатарлы (тұтыну заттарын жасауға қолданылатын) игіліктер деп бөлді. Терминологиялық жағынан болмаса бұлайша бөлудің аса жаңалығы ... жоқ. ... ... олардың анықтамасында жатыр. Дәстүр бойынша тұтыну заттарының құндылығы (құны) оларды жасауға пайдаланылған өндіріс ... - ... ... ... тағы ... құндылығымен (құнымен) анықталуы тиіс. Ал Менгердің талдауы бойынша керісінше, төменгі қатардағы игіліктердің құндылығы жоғары қатарлы ... ... ... ғылымға өзінен кейінгі ғалымдардың еңбектерінде даму алған бірталай идеялар енгізді.Мысалы өндіріс факторының әр ... ... ... ... ... ... идеясы.Кейін бұл идея негізінде өндірістік функция теориясы қалыптасты.
Австрия мектебінің ең осалдау ... ... мен ... ... ... зерттеулеріндегі субъективтіклік сипаттама объективті процестерді кейінге ысырды.Сондықтан да бұл мектепті көп жағдайда субъективті-психологиялық мектептің ... ... ... оңтайлы жақтары да бар- олар тұтынушылық сұраныс пен тауарлардың бағасы арасындағы өзара байланысқа,тұтас алғандағы рыноктық қатынастардың дамуына зерттеу назарын ... өз ... баға ... ... ... ... рөлін атқарды.
Австрия мектебінің өкілдері еңбек категориясына аса көп көңіл аударған ... ... ... ... ... орын алмағанмен белгілі орынды иеленеді.Оның түсінігінде еңбек тауар айырбасы теңдігіне тікелей емес жанама түрде әсер етеді: еңбекке байланысты игіліктер көлемі ... ... ... ... да өзгереді.Ол игіліктерді өндіру процессі сол уақытқа ... ... ... ... ... еңбек өнімі әкелетін қанағаттану сезімімен төмен болғанға дейін ... ... ... ... ... өкілдерімен салыстырғанда Джевонс математикалық және статистикалық тәсілдерді кеңінен пайдаланды.Ол пайдалылықты,құндылықты,сұраныс пен ұсынысты,капитал мен процентті зерттеуде ... ... ... саяси экономиканың нақты ғылымға айналуының қажетті шарты деп санады.
Маржинализм кезіндегі Кембридж мектебі.
XIX ғасырдың аяғы мен XX ... ... ірі ... ... монополияға айналуы пайда болды.Ірі бірлестіктер мен фирмалар үшін жаңа ... ... ... ... мектебінің туындауына осы жағдайлар,экономикалық теоридағы жаңа бөлім- ... ... ... әсер ... ... көрнекті өкілдерінің қатарына А.Маршалл(осы мектептің негізін салушы),Ф.Эджуорт,
А.Пигу секілді экономист ғалымдар жатады.Бұл ... ... ... ... ... ... ... австрия мектебімен салыстырғанда шекті пайдалылық теориясындағы қайшылықтарды жоюға талпыныстар жасады.Осы мақсатта олар ... ... ... ... кеңінен пайдаланды.
Кембридж мектебінің негізгі бағыттары оның негізін салушы Кембридж университетінің профессоры Альфред Маршалл (1845-1924) еңбектерінен көрінеді.1890 жылы оның ... деп ... ... ... ... шығармасы арқылы Маршалл экономика ғылымында жаңа негізгі неоклассикалық бағыттың негізін ... деп ... ... ... ... мен ... ... идеяларын бірлікке,байланыста зерттеуге талпынды.
А.Маршалл қайтыс болғаннан кейін ... ... ... Пигу ... басшылық жасады.
Пигу- жасаушы.Ол әл-ауқаттылықты ұлттық табыстың шамасына оның бір қалыпты бөлінісіне байланысты деп есептейді.
Пигу таза өнімді жеке және ... деп ... Пигу ... ... ... өздігінен қамтамасыз ете алмайтындығын айтады.Сондықтан үкіметтің экономикаға ... ... деп ... ... ... ... реттеп отыруды пайдалы,бағаны төмендетілуі өнім шығаруды ұлғайтуға әсер ... ... ... ... жағдайда,монополия жоқ жерде салық пен субсидия механизмі жеткілікті.Ал монополияның пайда болуы мүмкін жағдайда бағаны,кейде өндірісті де мемлекеттің бақылауға алуы қажет. Пигудың ... ... ... ... ... ... ... оңтайландырудың жеткілікті шарты бола алмайтындығынан деп есептейді.
Дегенмен Пигудің еңбегі ұлттық табыстың бөліну теориясының негізін салды,жеке тұлғаның,фирманың және қоғамның ... ... ... мәселелерін шешуге жол салды.
2.2 Микроэкономика пәні, мазмұны
Микроэкономиканың басты ерекшелігі- бұл пән ... ... ... ... үй ... жұмыс істетудің ауқымы, олардың нарықтағы мінез-құлқын зерттейтін бөлімі. Микроэкономика фирмалар мен үй ... ... ... ... олардың шешім қабылдауының экономикалық негіздерін және өзара байланыстарын зерттейді. Фирмалар мен үй шаруашылықтары алға қойған ... және оған қол ... үшін ... ... ... ... олардың өз көзқарастары тұрғысынан ең жақсы шешімдер қабылдауы болып табылады. Үй шаруашылықтары тауарларды сатып алар ... ... аса ... ... ал ... өндіріс туралы шешім қабылдай отырып, таза табыстың мол болуына ұмтылады. Микроэкономика ... ... ... ... бөлігі бола отырып өзінің пәні ретінде шаруашылық етуші субъектілердің - сатушылар мен сатып алушылардың, үй ... мен ... ... нәтижесінде қалыптасатын экономикалық қатынастарды қарастырады. Бірақ қазіргі заманғы микроэкономика нарықтық жүйені зерттейтін болғандықтан, оның қалыптасуы мен дамуы болып нарық және оның ... ... ... ... ... нарықтың құрылымы мен инфрақұрылымы, нарықтық механизм, оның элементтері мен тиімділігі туралы ережелер табылады.
Микроэкономиканы зерттеудің басты объектілері болып баға және баға ... ... ... Осыған қарап қазіргі заманғы ғылыми микроэкономикалық теориялар жүйесі қалыптасады. Баға құнның ақшалай көрінісі ретінде игіліктер мен ... ... мен ... ... ... нарықтағы сұраныс пен ұсыныстың, бағалық және бағалық емес факторлардың әсерінен қалыптасады. Сондықтанда микроэкономиканың келесі тақырыптары ... ... ... және ... ... ... олар бір жағынан, бағаның, шығындар мен пайдалылықтың өзара ... ... ал ... ... ... пен ... ... факторлары мен икемділіктері ретіндегі басты мәселелерден тұрады.
Микроэкономика экономикалық теорияның жалпы ғылыми әдістерін қолданады. Микроэкономика ... ... ... ... ... ... теориялар, экономикалық заңдар мен категориялар, экономиканың әрекет етуінің негізгі қағидалары ... ... ... ... ... ... қарастырылады, яғни олардың дамуының сапалық және сандық жақтарын айқындау қажет. Жалпы алғанда, микроэкономиканың заңдылықтарын танып білу - бұл ... ... ... абстрактіліден нақты құбылысқа қозғалу.
Жалпы ғылыми әдістердің негізінде микроэкономикада позитивті және нормативті ... ... ... ... ... құбылыстарды түсіндіру үшін қажет, тәжірибемен тексеріледі және болжамдық ... ... үшін ... ... ... ... үлгілер қолданылады. Бірінші үлгі шекті шамалар көмегімен өндірістің жеке экономикалық агенттерін зерттеу ... ... ... ... ... ... ... агенттері арасындағы өзара байланысты зерттеу кезінде қолданылады. Тепе-теңдік жағдайы өндіріс факторларын талдау, ... ... ... ... рөл ... дербес объектісі болып экономиканың тепе-теңсіздік жағдайы табылады. Нақты құбылыстар мен ... және ... ... ... ... саясаттың әртүрлі нұсқаларын ұсынуға, дәлелденген шешімдер қабылдауға мүмкіндік береді. Таңдау теориялары қолданылады - микроэкономика әдісінің аса ... ... ... ... ерекшеліктерін экономикалық теориядағы жекелеген мектептер мен бағыттарды айқындау арқылы ашуға болады. Неоклассикалық бағыт микроэкономикалық үрдістерді теориялық ... ... ... Ол ... ... ... ... бәсекенің шарықтауы кезінде пайда болды. Оның пайда ... ... ... ... ... әрекет етуінің және экономикалық тепе-теңдік мәселелерін, сұраныс пен ұсыныстың, бағаның өзара байланысын, нарықтық шаруашылық етудің тиімділіктерін дәлелдеу мәселелерін ғылыми ... ... ... ... өте келе экономикалық құбылыстарды зерттеудің жаңа бағыттарын ұсынған маржиналистік экономикалық теория пайда болды. Бұл бағыттың мәні - объективті ... ... бас ... және ... ... ... ... олардың тәжірибесін талдауға көшу, экономикалық іс-әрекеттердің себептерін, адамдардың мүдделерін зерттеу болып табылады. ... ... ... ... зерттеу бағыты, адамның принципі, робинзон әдісі сияқты бағыттар келіп қосылды. Маржиналистік әдістің ерекшелігі шексіз қажеттіліктерді қанағаттандыру үшін ресурстардың ... мен ... ... ... ... ... бағыттар мен әдістердің барлығын неоклассиктер қолданды, яғни олар жекелеген экономикалық субъектілердің мінез-құлқы деңгейінде сұраныстың, ұсыныс пен бағаның өзара байланысын, ... ... ... және ... тепе-теңдік үлгілерін құру мәселелерін терең зерттеу үшін қолданады.
Өтпелі кезеңдегі микроэкономикалық саясаттың ... ... ... ... ... ... тауар өндірушілер арасында бәсекенің жоқтығы жағдайында мемлекеттік ақша қаражаттары мен халық пайдасын, ... және жеке ... ... ... ... ... процесінін барлық жаңа оралымдарын тудыратын ішкі рынок бағаларының әлемдік оқиғаларға кезенді жақындауына бейімдеп құнды либерализациялау жөніндегі микроэкономикалық саясатты жүргізді. ... 1994 ... ... карай республика экономикасы құлдыраған, дағдарыс құбылыстары әлеуметтік-экономикалық салалар шегінен шығып мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... құру және елдің кадрлар әлеуетін араластыру басталды. Бұндай даму жолын ТМД басқа елдері де басынан ... ... ... халық шаруашылық пропорцияларды стихиялы рыноктық реттеуіштермен рыноктық экономиканы қалыптастыруға бағытталған ... ... ... өндіріс пен аймақтардың барлык секторындағы шаруашылық іс-әрекетке әсер етудің аспаптық тұрақтандырғыштары мен реттегіштерінен бас тартуы, өмір өзі ... қате ... Ішкі ... ... таратылуы, әсіресе Қазақстандағы халықтың өмір сүру деңгейінің бес есе төмендеуі - осы қателіктің ... ...
3 ... ... ... әдістері
Экономикалық теория ғылымын танып-білудің әртүрлі әдістерін қолданады. Кез-келген ғылыми зерттеудің әдіснамалық ... - ... ... білу әдісі болып табылады. Бұл әдістің ғылыми мәні мынада: барлық экономикалық құбылыстар мен ... ... ... тұрғысынан - жай түрінен күрделісіне, төменгі сатыдан жоғарысына қарай қарастырылады. Осы процестерді қарастыру ... ... ... ... ... Танып білудің диалектикалық әдісі барлық ғылымда қолданылатын жалпы тәсіл болып табылады. ... ... ... ... отырып, экономикалық ілімдер тарихы өзіне тән ғылым ретінде ... ... ... әдістерінде қолданады. Экономикалық теория пайдаланатын зерттеу әдістерінің ең маңыздысы -- ғылыми абстракция әдісі болып табылады. терминін ... ... ... ... тыс ойлау деген ұғымды білдіреді. Күнделікті өмірде көбінесе нақты болмыстан тыс және тек ойдан, елес ретінде ... Ал ... ... -- бүл ... ... ... құбылыс шындығы. Ғылыми абстракция дегеніміз зерттеліп отырған құбылыстардың ... ... ... ... ... ... қасиеттерді тауып көрсету процесі. К.Маркс айтқан болатын: . Көбінесе құбылыстың мәнін түсінуде, сол кездегі кездейсоқ, қосарланған кейбір жағдайлар кедергі жасайды. ... да ... ... ... алу үшін -- ... мәнін тоқып, оны терең қорытындылау, кедергі жасайтын, екінші дәрежедегі құбылыстардан дерексіздендіру қажет. ... ... ... ... категориялар (тауар, нарық, ақша, капитал, пайда және т.б.) ... ... ... -- логикалық ұғым және адамдар арасындағы ... ... бір ... ... Демек, экономикалық ілімдер тарихы адамдар арасындағы әлеуметтік-экономикалық қатынастарды ... ... ... бейнелеу арқылы оқытады. ... ... ... ... ... ... зерттеудің тарихи және логикалық әдістерінің бірлігін колданады. Осы тенденцияның дамуын ... ... ... пен ... ... болуы, олардың өсу жолдарын көрсету қажет. Демек, экономикалық ілімдер тарихи принципті басшылыкка алады. Экономикалық ... ... ... ... ... экономикалық ілімдер тарихтың соңынан ілесе алмайды. Себебі, тарих кең жағдайда кездейсоқ факторлар, қым-қиғаш ... кері ... мен ... озып ... іс ... бой ... Осы кездерде экономикалық ғылымының логикасы көмекке келеді. ... да ... ... ... ... ең ... ... - зерттеудің тарихи әдісі және логикалық ... ... ... табылады. Логикалық әдіс - деп жазды Ф.Энгельс, - бұл сол бір ... ... тек ... ... ... ... Экономикалық ілімдер тарихы осы тарихи сатыдағы болмысты бейнелейді және .Экономикалық процесті танып-білуде жалпы, ерекше және жекенің бірлестігі ... ... ... орын ... ... ... ... және синтез (жинақтау) тәсілі де қолданылады. Табиғатта да, қоғамда да зерттелетін құбылыстар мен процестер каснеттер мен сипаттар жиынтығына ие болады. Осы ... ... ... ... ... ең ... ... бөліктерге жіктеу кажет. Зерттелетін құбылыс өзінің құрамдас бөліктері мен жактарына жіктеледі. Осы бөліктер мен жақтардың әрқайсысын тәптіштеп тұтас құбылыстың ... бір ... ... ... ... (талдау) дейміз. Алайда құбылысты қарастыру тек талдаумен шектелмейді. Әрбір ... ... ... ... соң, осы ... ... тұтас етіп біріктіру қажет. Зерттелетін құбылыстардың бөліктерін жұптастыру және оларды тұтас құбылыс ... ... ... ... дейміз.Ғылыми болмыс экспериментті қолдануды, экономикалық процесс пен кұбылыстардың математикалык әдістерін ... да ... ... ... жаңа ... ... мен ... заңдардың қалыптасуын қамтамасыз етеді. Кез келген қоғамдық өмір мен ... ... ... ... тікелей ауыртпалығына құбылыстардың ретсіз бейнелеріне бағытталған белгілі заңдылықтарға жол ... мен оқу пәні ... ... бар. Оқу ... ... тікелей қатысы жоқ нақтылы өмірлік мысалдар, түрлі түсіңдірулер қолданылады. ... ... да, оқу ... де методология бірдей қажет. Методология дегеніміз -- ғылыми танудың ... ... ... ... принциптері туралы ілім.
Экономикалық процестерді танып-білу әдістерінін жаратылыстану ғылымдарыидагы зерттеу әдісінен айырмасы бар. ... ... ... да ... мен білім беруде диалектикалық тәсілді колданады. Бұл әдістің негізін ежелгі гректер қаласа, ал оны гылыми ... ... ... философы Гегельдің еңбегі зор. Шын мәнісіндегі ғалым адам барлық процестерді даму ... ... ... яғни ... ... ... ... сөз. Олай болса ғылыми тану процестер мен құбылыстардын мәніне, олардың арасындағы өзара байланысты, дамудын себебін және ... ... ... ... Ғылыми танудың нысаналары мен әдістері көп. Олар объективті жағынан есептелген (статистикалық), жинақталған материалдарды анализ және ... ... жүйе ... ... ... ... ... және оны тексеру, экс-перименттер жүргізу, логикалық және математикалық модедьдер жасау.
Экономикалық зерттеулердің маңызды ... -- ... ... Ол ... да ... ... техиикалық ғылымдарда қолданылады. Ғылыми абстракция дегеніміз зерттеу пәнін жеке, ... ... ... дара ... ... түсінігімізді окшаулап, оның тұрақты, әрдайым қайталанатын мәнін, маңызын ашу. Осылай болғаы жағдайда ғана объектіні мүмкіндіғінше жан-жақты қамтуға, оның заңдарын белгілеуге, ... ... ... беруге болады. Мысалы, баға қозғалысын алсақ, бір қарағанда ол ... шегі жоқ, ... ... тәрізді, бірақта баға динамикасын(өрісі) нақтылы факторлар: сұраныс пен ұсыныс, сондай-ақ өндіріс және тасымал ... т. б. ... ... ... - белгілібірэкономикалыққұбылысқатікелейқатысыжоқтысдеректердіэкономикалықталдаудануақытшашығарыптастауарқылыоныңтереңмән-мағынасынашу;
ә) талдау - экономикадағыбіртұтасбүтінніңбөлшектерінжекелепқарау;
б) ... - ... ... ... ... деректергесүйенеотырыптеориялықжинақтауғадейінжеткізетінқозғалыстытұжырымдау;
д) дедукция- жалпытеориялықтұжырымдарданнақтылыэкономикалықдеректергежеткізетінқозғалыстытұжырымдауәдісі;
ж) салыстыру - қаралатынэкономикалыққұбылыстардыңұқсастықтары мен айырмашылықтарынанықтау;
з) ... ... - ... ...
е) ... - ... ... де шегі бар. Оны зерттеушінін дарындылығы белгілейді. Абстракциялау процесінде категориялар, үгымдар тұжырымдалады, олар құбылыстар мен процестердің жеке-дара ... ... ... Та-ну процесіндегі қозғалыс белгілі заңдылықтар тұжырымдалғанда жалпыдан ... ... ... ... ... мен дедукция. Ғылымда, оның ішінде экономикалық ілімде жеке ... білу ғана ... Ол ... ... ... өмірде бір-бірінен алшақ заттар мен құбылыстар жоқөмірде де өзара ... ... ... ... ... ... калыптасуы индукция және дедукция деген методологиялық әдістермен жүзеге асады.
Индукция жеке ... ... ... ... ... ... прннциптер шығарады. Дедукцияда керісінше, жалпы қағидалар негізінде зкономикалық объектілердің, процестердің кейбір жеке алынған ерекшеліктері сипатталады. Тарихи және логикалық ... ... ... ... орын ... ... ... жүйенің логикалық байланысы бар. Біріншіден, олар бір-бірімен динамикалық өзара әсер ететін қатынаста болады. Бүгін аргументті (дәлел) болған зат, ертеңінде ... ... ... мүмкін. Екіншіден, жүйенің әрбір элементі тарихи даму процесінде болады. Сондықтан тарихи және логикалық бірлікті сактау проблемасыігың ... зор. ... Өзі ... және оның ... ... болуын білу үшін ғана емес, әсіресе оның үрдісін (тенденциясын), сатыларын анықтауга кажет.
Дедукция (лат deductios - толық білу) - алғашқы ойдан ... ... ... логика заңына сәйкес) туған жаңа пікірді білдіретін ойлау формасы. Дедукция жалпыдан ерекшеге, одан ... ... ой ... бір түрі. Ойдың мұндай бір ізділігін тұжырымдау деп айтады, ал осы тұжырымның әрбір компоненті не бұрын дәлелденген ... ... ... немесе гипотеза болып табылады. Тұжырымның соңғы пікірі қорытынды деп аталады. Дедукция - ... ... ... ... роль атқарады нақтылы фактілерді жалпы ережеге салып, одан кейін жалпы ереже бойынша осы нақты ... ... ... бір ... ... біз ... ... ой қорытамыз. Егерде алғы шарт ақиқат болса, онда тұжырымның дұрыстығы материалдық ... ... ... мен ... ... ... мен байланысының дедукция еределерін де бейнелеуінен туады.
Қорытынды
Осы курстық жұмысқа қорытынды жасай отырып мен ... ... ... ... ... сипаттарын көрсететін әлеуметтік құбылыстардың үлгілерін жасаумен айналысады.
2) Микроэкономиканың түсінігі, біріншіден, экономикалық ... ... яғни ... ... ... - ... ... тұтынушылар мен өндірушілердің), үй шаруашылықтарының, кәсіпорындар мен фирмалардың экономикалық қатынастарымен анықталады; екіншіден, экономикалық жүйелердің мәнінен және олардың ... ... ... ... ... қатынастардың мазмұнымен анықталады. Бұл нарықтық қатынастар жүйесі, олардың зерттеудің ортасында әрдайым баға, ... пен ... ... ... ұғымдар орын алады.
3) Микроэкономика - бұл негізгі экономикалық бірліктердің (фирмалар, үй шаруашылықтары) жұмыс істетудің ауқымы, олардың нарықтағы мінез-құлқын зерттейтін бөлімі. ... ... мен үй ... ... ... іс-әрекетін, олардың шешім қабылдауының экономикалық негіздерін және өзара байланыстарын зерттейді. Макроэкономикалық құбылыстың негізінде микродеңгейде пайда болатын өзара байланыс жатқандықтан зерттеушілер ... ... де ... ... теорияның жалпы ғылыми әдістерін қолданады. Микроэкономика методологиясының негізгі құрамдас бөліктері болып экономикалық теориялар, экономикалық заңдар мен категориялар, экономиканың әрекет етуінің ... ... ... ... ... ... ... тұрғыдан қарастырылады, яғни олардың дамуының сапалық және сандық жақтарын айқындау қажет. Жалпы алғанда, микроэкономиканың заңдылықтарын танып білу - бұл ... ... ... ... ... ... қозғалу.
Жалпы алғанда,экономикалық теория- бұл іргелі экономикалық ғылым,әлеуметтік - гуманитарлықжәне кәсіби экономикалық білімнің негізі.Осы ... ... ... ... ... және ... қатынастар мен экономикалық заңдарды зерттейтін ғылым ретінде ... ... ... ... мен ... теория экономикалық теорияның, микроэкономиканың түсінігі жалпы мағлұматтар алдым,олар туралы қалыптасқан ой пікірлермен таныстым, ... ... ... өзара үйлесілген міндеттер, оларды іске асырудың ... ... ... ... ... ... таныс болып, оларға жетік ұйғарым жасадым.
Курстық жұмыстың әдістемелік нұсқауларын мен көбінесе кітаптардан, журнал-газеттерден, ... ... ... ... ... әдебиттер тізімі
* Әкімбекеов С ., Баймухамбетова А . С., ... У . А. ... ... Оқу ... - ... , 2002 - Б. 368 - ... ... С . Б . Қаржылық есеп, 2007, 295 ... ... О. Б . ... қаржы нарығы, 2007, 296 бет.
* Долан Э . Дж ., ... Д . ... ... ... - Санк - Петербург, 1992 - 425 ... ... Ж . М . ... ... 2005, 320 стр.
* Емцов Р . Г ., Лукин М . Ю . Микроэкономика. - М.: ДИС, ... ... Ж . А ., ... Қ . С ., Тілеужанова М . А . ... тест ... ... - ... ... ... ... Н . Қ ., Тілеужанова М . Ә . ... - ... 2003. - Б. 264 - 292, 400 - ... ... К . Р ., Брю С . Л . ... ... ... политики. - М ., 1992, Т. 1, гл. 11 - ... ... Н . Ә . . Ел ... ... ... ... - ... 1997.
* Назарбаев Н . Ә . Жаңа кезең - жаңа экономика // Егеменді ... - ... - 16 ... ... на исходе столетия. - М., 1997, 78 с.
* Шеденов Ө . К . және тағы ... ... ... ... ... 2 - ші ... - Ақтөбе, 2004. - Б. 415 - 443 стр.
* Хайман Д. Н . ... ... ... и ... - ... и ... 1992. - Гл. 6, 7.
* ... Н . Н. Банковское дело. Курс лекций, 2005, - 216 стр.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Микроэкономика пәні,әдістемесі49 бет
Тұтынушылар талғамы5 бет
Тұтынушылар талғамы туралы6 бет
Экономикалық ой-пікірлердің қалыптасуы12 бет
Экономикалық теория негіздері.Микроэкономика28 бет
Экономикалық теория ғылымы: микроэкономика және макроэкономика8 бет
Санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы . Оларға қойылатын талаптар. Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері9 бет
"Биопрепараттар."6 бет
1.санитарлық көрсеткіш микроорганизмдердің сипаттамасы. оларға қойылатын талаптар. 2. Санитарлық микробиологиялық зерттеудің әдістері мен принциптері5 бет
Access бағдарламасын меңгеру82 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь