Монополиялық нарық құрылымы

Кіріспе
Монополиялық нарық . нарық ерекше саласы
Монополия: түсінігі, белгілері және түрлері
Монополиялық фирманың қысқа мерзімдегі пайданы өсіру және монополиялық тепе.теңдік
Ұзақ мерзімдегі монополиялық тепе.теңдік
ҚР дағы монополия: ахуалы және оны реттеу
ҚР ның «монополияға қарсы күрес және бәсекелестікті қорғау заңы
ҚР ң монополияға қарсы күрес және бәсекелестікті қорғау агенттігі: құрылымы және қызметтері
ҚР дағы бәсекелестікті қорғауды жетілдіру жолдары
Бәсекелестікті қорғауды жетілдіру жолдары
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Менің курстық жұмысымның тақырыбы «Монополиялық нарық құрылымы». Ең алдымен монополия деген не екенін айтып өтейін.
Берілген тауарды өндіретін тек бір ғана жеке фирма бар және осы тауарды ауыстыратын басқа тауарлар жоқ деп ұйғарсақ, онда мұндай нарық – монополия, ал фирма – монополист деп аталады. Монополист берілген тауарды өндіретін жалғыз фирма болғандықтан оның ұсыныс қисығы бір мезгілде нарықтың ұсыныс қисығы болып табылады және ұсынылған тауардың шамасының бағасын анықтайды. Монополист өзінің ерекше жағдайын пайдаланып, тауардың бағасын бәсекелес бағада әлдеқайда жоғары деңгейде белгілейді және де бәсекелес фирмаға қарағанда тауарды аз мөлшерде ұсынады. Егер сатушы өз тауарының шығару көлемін өзгерту арқылы нарықтық бағаға әсеін тигізе алса, онда ол монополиялық билікке ие болады деп айта аламыз.
Курстық жұмыстың 1–тарауында, егер нарықта жеке өндірушінің монополиялық билігі орнықса, онда қоғам жалпы белгілі шығындарға ұшырайды, себебі тұтынушылар тауарды тұтынудың көлемін азайта отырып, тауарға жоғары баға төлейді, міне осындай сияқты мәселелер шешіледі. 2–тарауда қазақ КСР-нің  жылғы  маусымдағы «Бәсекені дамыту және монополиялық қызметті шектеу туралы» Заңына сәйкес бәсеке шаруашылық жүргізетін субъектілердің жарысы ретінде анықталған, ол белгілі бір рыноктағы тауарлардың айналымына әр субъектінің жеке ықпал жасауын шектейді, тұтынушыға қажет тауардың өндірілуіне жағдай тудырады, яғни заңдық қағидалар туралы. 3 – тарауда қазіргі рыноктың өте күрделі құрылым, оны жаңа орында құру үшін ұзақ уақыт, көп күш керек. Тауар өндірушілердің Қазақстанда өркениетті бәсекелестігін ұйымдастыру үшін мемлекеттің экономикалық саясатын түбірімен өзгерту қажет, себебі ол соңғы кезге дейін мемлекет пен қоғам өмірінің барлық саласында өктем монополист болып келгені жөніндегі жағдайлар.
Курстық жұмыстың мақсаты мынадан тұрады: рынокты бөлу, басқа кәсіпкерлерді ығыстыру туралы және бәсекелестікті жоюға немесе елеулі шектеуге бағытталған қызметтің басқа да жағдайлары жайында бәсекелестер арасында қандай да бір келісім жасалуына және оны орындауға тиым салу, нарықтық қатынастың бір деңгейдегі субъектілерінің бірігуіне жол бермеу, себебі мұндай әрекет бәсекені жояды немесе елеулі шектейді, ал ондай жағдайға жол берілмеуі тиіс.
1 Байгісиев М. Халықаралық экономикалық қатынастар. Оқу құралы-Алматы, 1998.-192 б.
2 Государственное регулирование экономики: Учеб. Для вузов. Под общ.ред: В.И. Кушлина, Н.А. Волгина.-М.Экономика,2001.-735с.
3 Градов а.п. Национальная экономика:Курс лекций.-СПб. Специальная Литература,1997.-315 с.
4 Жүнісов В.А, Мәмбетов Б.Қ. Нарықтық экономиканың негіздері.-Ақтөбе,1993,ІІ-бөлім,108 б.
5 Мәдешев Б.Ы. Нарықтық экономика теориясына кіріспе: Оқу құралы-Алматы: «Экономика»1995.-130б.
6 Назарбаев Н.Ә. Қазақстан-2030. алматы: Білім. 1998-234 б.
7 Мадиарова Д.М. Сыртқы экономикалық саясат және экономикалық қауіпсіздік. Оқу құралы.-Алматы,1999-199 б.
8 Қалиев Г.А, Теміров Е.Т. Нарықтық экономиканың анықтамалығы.-Алматы,1998.-316 б.
9 Самуэльсон П. Экономика: Машиностроение, 2000.167 с.
10 Экономическая энциклопедия.Гл.ред. Л.И. Абалкин-М: Экономи -ка,1999,1055с.
11 Ө.Қ. Шеденов, Е.Н. Сағындықов, Б.А.Жүнісов. Жалпы экономика -лық теория.Оқулық.-Ақтөбе, 2004-455 б.
12 Киреев А.П. Международная экономика,1999-416 с.
13 Маршалл А. Принципы политической экономики- 1993-415 с.
14 Назарбаев Н.А. На пороге ХХІ века.-Алматы: Өнер,1995-286 с.
15 Назарбаева Д.Н. Содружество Евразия.-М. Бизнес школа «Интел-Синтез»,2000-424 с.
        
        Мазмұны
| |Кіріспе |3 |
|1 ... ...... ... ... |4 ... ... ... белгілері және түрлері |4 ... ... ... ... мерзімдегі пайданы өсіру және |7 |
| |монополиялық ... | ... ... ... ... ... |9 |
|2 |ҚР дағы ... ахуалы және оны реттеу |13 ... |ҚР ның ... ... ... және ... ... |13 |
| |заңы | ... |ҚР ң ... ... ... және ... ... |15 |
| ... құрылымы және қызметтері | |
|3 |ҚР дағы ... ... ... ... |21 ... ... ... жетілдіру жолдары |21 |
| ... |25 |
| ... ... ... |27 |
| | | ... курстық жұмысымның тақырыбы «Монополиялық нарық құрылымы». Ең
алдымен монополия деген не екенін айтып өтейін.
Берілген тауарды өндіретін тек бір ғана жеке ... бар және ... ... ... ... жоқ деп ... онда мұндай нарық –
монополия, ал фирма – ... деп ... ... ... ... ... фирма болғандықтан оның ұсыныс қисығы бір ... ... ... болып табылады және ұсынылған тауардың шамасының
бағасын анықтайды. Монополист өзінің ерекше жағдайын пайдаланып, ... ... ... ... ... ... ... және де
бәсекелес фирмаға қарағанда тауарды аз мөлшерде ұсынады. Егер ... ... ... ... ... ... ... бағаға әсеін тигізе алса,
онда ол монополиялық билікке ие ... деп айта ... ... ... егер ... жеке ... билігі орнықса, онда қоғам жалпы белгілі шығындарға ұшырайды,
себебі ... ... ... ... азайта отырып, тауарға жоғары
баға төлейді, міне осындай сияқты мәселелер шешіледі. 2–тарауда ... ... (((( ... (( ... ... дамыту және монополиялық қызметті
шектеу туралы» Заңына сәйкес бәсеке ... ... ... ретінде анықталған, ол белгілі бір рыноктағы тауарлардың айналымына
әр субъектінің жеке ықпал жасауын ... ... ... ... ... ... яғни заңдық қағидалар туралы. 3 – ... ... өте ... ... оны жаңа ... құру үшін ұзақ уақыт,
көп күш керек. Тауар өндірушілердің Қазақстанда өркениетті бәсекелестігін
ұйымдастыру үшін мемлекеттің экономикалық саясатын түбірімен ... ... ол ... ... ... ... пен қоғам өмірінің барлық саласында
өктем монополист болып келгені жөніндегі ... ... ... ... тұрады: рынокты бөлу, басқа
кәсіпкерлерді ығыстыру туралы және бәсекелестікті ... ... ... ... ... ... да жағдайлары жайында ... ... да бір ... ... және оны орындауға тиым ... ... бір ... ... ... жол ... ... әрекет бәсекені жояды немесе ... ... ал ... жол ... ... ... нарық – нарықтың ерекше саласы
1.1 Монополия: түсінігі, белгілері және түрлері
Нарық құрылымының ... ... ең ... ... осы ... ... нарықтағы фирмалардың саны боп ... ... ... ... ... және сатып алушылар саны өте
көп болады, сондықтан олардың әрқайсысы жеке ... ... ... әсер ете ... ... ... ... сұраныс пен ұсыныс
арасындағы байланыс ... ... ... ... тұтынушылар мен
сатушылар жетілген бәсеке ... ... ... ... деп ... ... тыс деп қабылдайды. Өнім өндірушілердің басты мақсаты
пайданы ең жоғары деңгейге ... ... олар ... ұтымды өнім
көлемін анықтауға ынталанады.
Бәсекелесу деген сөздің өзі ... ... бөлу және ... бар ... ... Дәл осы ... де өндірушілер
тұтынушының сұранысын ... үшін ... ... Ал ... ... алдына бір ғана ірі өндіруші тұрады. Тұтынушы ... ... да ... ... ... оның ... бағасын
қабылдауға мәжбүр болады. Монополистің үлкен билікке ие ... ... ... ... осы ... ... аз ... да
әсерін тигізеді. Бұл 1 суретте бейнеленген.
Сурет 1 ( Монополияның ерекшеліктері
Берілген тауарды өндіретін тек бір ғана жеке ... бар және ... ... ... ... жоқ деп ... онда ... нарық –
монополия, ал фирма – монополист деп аталады. Монополист берілген ... ... ... ... оның ... ... бір мезгілде
нарықтың сұраныс қисығы болып табылады және ұсынылған тауардың шамасының
бағасын анықтайды. Монополист ... ... ... ... ... ... бағасынан әлдеқайда жоғары деңгейде белгілейді және де
бәсекелес ... ... ... аз ... ... Егер сатушы өз
тауарының шығару ... ... ... ... ... ... тигізе алса,
онда ол монополиялық билікке ие болады деп айта аламыз.
Егер ... жеке ... ... ... ... онда қоғам
жалпы белгілі шығындарға ұшырайды, себебі тұтынушылар тауарды тұтынудың
көлемін азайта отырып, тауарға жоғары баға ... ... да ... ... ... ... ... шектейтін монополияға
қарсы заңдар қабылданып, іске асырылуда. Бұл заңдарға қарамастан әлемнің
барлық елдерінде өндіруші-монополистер бар. Экономикалық ... ... ... деп ... ... ... ... да
мүмкіндіктер туғызылады. Оларды монополиялық нарыққа енудің тосқауылы деп
атайды. Және де олар кез ... ... ... ... ... ... ... ірі өндірістің басымдылығы;
2) легальды тосқауылдар (шикізат қорын, жерді ... мен ... ... ... ... тауарды жеке өндіру
үшін өкіметтен алынған ерекше құқықтар);
3) бәсекелесуді әділетсіз жүргізу.
Ірі өндірушілердің ұсақ ... ... өте ... бар. ... ұсақ ... ... көзіне, несиеге,
нарықтық ортаға шығуына ірі өндірушілер тосқауыл қоя алады.
Монополиялық өндірісте ірі фирмалардың жұмыс ... ... ... ірі
өндірістің шығындары ұсақ өндірістің шығындарынан гөрі ... ... ... ... ... ... ... монополияны алуға
болады.
Монополияны тек қана ... ... ... ... қатар
құқықтық шектеулер де қорғайды. Құқықтық шектеулердің ең көп тараған түрі –
жеке меншік құқығы. Егер бір ... ... өте ... ... болса, онда бұл фирма монополист болады. Легальды тосқауылдарға
патенттер мен авторлық құқықтар жатады. Жаңалық ашқан адам ... ... ол ... ... ... ... ие бола алмайды. Легальды
тосқауылдың негізгі мәнін былай ... ... ... ...... ал ... жоқ болса – құқығың да жоқ. Бұл жағдайдың ... үшін ... зор, ... ... ... кезіндегі ойлап тапқан
жаңалықтардың көбінің мемлекетаралық патенті жоқ ... ... ... шет елдің адамдары тегін пайдалануда.
Легальды тосқауылдың тағы бір түрі жеке ... ... ... бір ... ... ... ... (монополиялық) құқық беру. Бұндай
жағдайда елдің ұлттық қауіпсіздігі көзделеді. Көп ... ... ... ... ... шығаруда қолданылатын есірткілік
заттар бір мемлекеттік фирмада өндіріледі.
Бәсекені әділетсіз түрде жүргізудің ... түрі – ... ... ... ... ... өзіндік құнынан төмен бағамен сату.
Ірі фирмалар – олар мүмкіндігі мол ... ... ... де ... ... да ... өздеріне тиімсіз бағамен
ұзақ уақыт сату арқылы, ұсақ фирмаларды нарықтан ығыстырады. Ұсақ ... ... ... соң, ірі ... ... ... ... өз шығынын
қайтарып алады. Өкімет тарапынан бәсекені әділетсіз жүргізу қадағаланады.
Таза монополия – жақын алмастырушысы жоқ ... ... ... жалғыз фирма жұмыс істейтін жағдай. Таза ... ... ... ... өте ... ... Көп жағдайда таза монополияны
жергілікті нарықтардан кездестіруге болады. ... ... ... мен ... де өте сирек кездеседі. Таза ... ... ... ... шекті жағдайға жатады. Нақты нарықтық құрылымдар осы
екі нарықтың ортасында болады. Соған қарамастан, таза ... ... ... ... ... ... ... қабылдайтын шешімдерін
зерттеуге, оған әсер ететін факторларды ... ... ... ... реттеудің себебі мен мақсатын түсінуге көмектеседі.
Монополияның түрлері оның пайда болу себептеріне байланысты. Таза
монополияның пайда ... ... ... ... ... ... кедергілер
себеп болады:
1) фирмалар жеке тауарлар мен қызметтерді өндіруге мемлекеттен
ерекше құқық алады;
2) ... ... ... мен авторлық құқықты қолдана отырып,
нарықта жеке тауарлар мен қызметтерді өндіруге ... ... ... жеке дара ие болады;
3) егер тауарларды өндіруге қажетті экономикалық ... бір ... ... ... ол ... ... билік орнатуға
мүмкіндік алады;
4) кіші өндірістерге қарағанда ірі өндірістердің шығындары төмен
болады, сондықтан олар осы ... ... ... ... ... ығыстырып шығаруға және жаңа фирмаларды
нарыққа кіргізбеуге мүмкіндік алады.
Нарықты монополиялаудың негізгі себептеріне байланысты ... ... ... ... ашық және ... ... монополиялық билігі заң жүзінде қорғалған болса, оны
жабық монополия дейді. Ол ... ... ... ... ... мен ... құқықты немесе жаңа технологияны қолдана
отырып, нарықта билік ... ... ашық ... ... ... ... ... болады. Берілген тауарды өндіретін тек қана ... ... және оның ... ... ... ... жоқ
болатын жағдай. Кейбір өнімдер мен қызметтерді ... ... ... ... ... ету ... көлемі үлкен жалғыз фирмаларда
өндірген арзанға түседі. Ол ... ... ... ... жеке ... ... ... сондай өнімдер мен
қызметтерді өндіруге ие ... ... ... ... ... ... көлемдегі өнімді бір фирмада өндіру, оны екі ... одан да ... ... ... ... ... ... Монополиялық фирманың қысқа мерзімдегі пайданы өсіру және
монополиялық тепе-теңдік
Пайданы ең ... ... ... өнім ... анықтау үшін шекті
табыс шекті шығынға тең болуы керек (MC=MR). Бірақ монополист ... ... ... ... ... ... (MR(P(. ... пайданы ең
жоғары деңгейге көтеру үшін шекті табыс пен шекті шығынды теңетіруі ... ... ... оңтайландыру үшін кез келген өндіріс көлемінің
шекті табысы нольден жоғары және ... ... ... бағаға икемді
болуы қажет. Осыдан көретініміз: шекті табыс нольден жоғары болады, егер
монополистің ... ... ... ... Егер сұраныс икемсіз болса, онда
шекті шығын мен шекті табыстың тең ... ... ... ... ... ... икемді болған жағдайда ғана өндіріс көлемін ұлғайта алады.
P ... ... A ... B ... Q
Q ... 2 ( Монополист фирманың пайданы көтеруі
Монополист фирмаға пайданы мейлінше көтеру үшін екі ... ... ... ... - ... мейлінше көтеруге мүмкіншілік беретін
өндіріс көлемін ... ...... өнімге баға белгілеу. Осы
мәселелердің шешу жолдарын 1 ... ... ... талдауға
болады. Пайданы көтеретін өндіріс көлемі Q max Е нүктесіндегі шекті табыс
пен шекті шығынның теңдігімен анықталынады.
нүктесінен сұраныс ... ...... А нүктесіне қарай) тік
сызық жүргіземіз. Содан кейін А нүктесінен абсцисс осіне қарай тізу ... ... ... ... Q max өнім ... сұраныс туғызу үщін
фирма өзінің көлеміне Pm ... ... Баға ... ... кейін
оны орташа шығынмен салыстырамыз.
Орташа шығынның мөлшерін анықтау үшін А ... өнім ... ... ... түк ... орташа шығынның қисығын қиып өтетін В
нүктесін белгілейміз. Енді осы В ... ... ... ... ... ... АСm мөлшері анықталынады. АСm бағадан төмен. Демек, Qmax
өнім көлемін Pm бағасымен сата отырып, монополист фирма ... ... ... ... ... ... ... өнімнен түскен пайданы жалпы сатылған
өнім көлеміне көбейтсек, фирманың жалпы пайдасын анықтаймыз: (Pm(АСm)(Qmax.
Сонымен, монополист фирманың қысқа мерзімде экономикалық ... ... ... P(АС ... ... ... өніміне Pm бағасынан жоғары баға белгілесе,
фирманың ... ... ... шығыннан артық болады. Бұл ... ... өнім ... ... ... сәйкес келмейді (MC=MR). Шекті
табыстың шекті ... ... ... ... ... көлемін өсіаруге әлі де
мүмкіншілігінің бар екенің көрсетеді. ... ... өнім ... өсіре
отырып, жалпы пайданы өсіре аладыү Ал, егер фирма өніміне Pm ... баға ... ... шығын шекті табыстан асып кетеді. Бұл жағдайда
пайдасын мейлінше көтерем ... ... өнім ... ... ... фирманың өніміне сұраныс қысқарса немесе фирманың шығыны өссе,
монополистің зиян шегуі де мүмкін. Оны 2 ... ... ... шығындар Экономикалық
зиян
МС AC
ACm А
Pm В
Е ... Q
Q ... 3 ( ... ... зиян ... сұраныс қысқарса, оның қисығы орнын төмен солға ғарай
жылжытады. Сұраныс қисығымен бірге шекті ... ... да ... ... ... Шекті табыс пен шекті шығынның теңдігіне (MC=MR) сәйкес
келетін Qmax өнім ... ... алу үшін ... жеткіліксіз және АСm (
Pm. Сондықтан фирманың зияны АСmАВPm төртбұрышының көлеміне тең. ... ... (MC=MR)( P(АС ... ... ... ... ... нарықтағы монополиялық билік туралы ... ... ... ... ... нарықта өзінің билігін орната отырып, өніміне ең
жоғарғы баға балгілей алады деген ой туындамауы керек. Ең ... ... ... ... көп ... ... ... қисығының еңкіш болуы жол
бермейді.
2) Нарықта монополиялық билік орнату үнемі экономикалық пайда алуға
кепілдік ... ... ... тен қана баға ... пен ... да байланысты.
3) Нарықта монополиялық билік орнатудың шегі болады. Мемлекет
тарапынан ... ... ... ... ... ... ... субституттардың пайда ... ... ... ... ... ... нарықта орнататын билігін шектейді.
1.3 Ұзақ мерзімдегі монополиялық тепе-теңдік
Ұзақ мерзімді монополист фирма өндірістің көлемін шекті ... ... ... ... ... (LRMC) ... ... өсіреді. Егер
монополист осы теңдікке сәйкес белгіленген ... ... ... болса, басқа фирмалардың нарыққа кіруі мүмкін емес. Осындай жағдайда
таза монополист ттек қана қысқа мерзімде ғана ... ұзақ ... ... ... ... ... ... фирма өндіріс ауқымын өсіре алады. Ескі
өндіріс қуатын кеңейту немесе жаңа кәсіпорындар салу ... өнім ... ... Оны 3 ... ... Егер монополист бір зауыттың
шеңберінде ... ... ... ұзақ ... ұтымды өнім көлемін (Qm)
шекті табыс (MR) ұзақ мерзімдегі шекті шығынға (LRMC) ... ... ... ... ... ... қисығы LRMC қисығын LRАC
қисығынан ... ... ... қиып ... (LRMC(LRАС). Қысқа мерзімде
АС1 MC1 шығындары бар зауытта ұзақ мерзімдегі орташа ... ... ... ... ... жоқ. ... өндіріс ауқымы өсуінің ұлғаймалы
әсерінен алатын ұтысты бір ғана ... ... ... ... жоқ.
Р,
шығындар
LRMC
Pm ... Qm ... 4 ( Бір ... бар монополия
5 суретінде сұраныстың деңгейіне ... ... ... ... шекті және орташа шығындарға тең (MR= LRMC= LRАС). Фирма ... МС( және АС( ... бар ... ... өнімді ұзақ
мерзімдегі ең төменгі орташа шығынмен өндіреді:
MR=LRMC=LRACmin ... ... ... ... (MR=LRMC=LRACmin) монополист фирма
өндіріс көлемінің өсуінің ұлғаймалы әсерінен алатын ұтысты толық ... ие ... ... ... ... ... (Pm) ... LRMC және LRАСmin шығындарынан жоғары. Монополист ... ... ... ұзақ ... ең ... шығыннан жоғары
белгілейді. Яғни, ең төменгі шығынмен өндірілген ... ... ... ... ... LRAC
АС(
LRAC
min D
MR
0 Qm ... 5 ( Ұзақ ... ... ... ... өсуі ұзақ ... орташа шығынның төмендеуіне
әкелетін болса, монополист бір ғана зауытпен жұмыс істейді. Егер өндіріс
көлемін ... ұзақ ... ... шығынның өсуіне аәкелетін болса,
монополист екінші зауыт салуға тырысады. Екі ... ... ... ұзақ мерзімдегі ең төменгі орташа шығынмен өндіреді. Өнім көлемі екі
есе көбиеді және ұзақ ... ... ... ... ... екі ... зауыттың шеңберінде көбейту, монополистің орташа және ... ... ... ... ... ұзақ мерзімдегі шекті шығынға,
ал ол ұзақ ... ... ең ... ... тең ... ... ... бағаны өзі белгілейтін болғандықтан, баға
мен монополистің ұсынысының ... тура ... жоқ. ... ... ... ... ... туралы қабылдайтын
шешіміне көп ісер етпейді. Монополист үшін ... ... ... ... ... ... орнының өзгеркуінің меңызы зор. Оны 5 суретінен
көруге болады.
P
B MC
A
E
MR1 ... Qm ... 6 ( ... ... мен ... ... суретінде көрсетілгендей,монополист офирманың өніміне сұраныс D1-ден
D2-ге өзгереді. Сұраныс өзгергенгеи дейін фирма Е нүктесінде (MR=MC ... ... Qm ... ... шешім қабылдайды. Осы өнім көлемін сату
үшін монополист А нүктесі арқылы анықталатын Р1 бағасын белгілейді. ... ... ... ... ... та ... Бірақ MR2 шекті шығын
қисығын (MC) Е ... қиып ... ... ... ... ... Qm сол ... мөлшерде қалады. Сұраныс өскеендіктен ... ... D2 ... ... ... В ... ... Р2
бағасын белгілейді (Р1( Р2). ... ... ... монополист ұсыныс
мөлшерін өсірудіңорнына бағаны көтереді. Монополист фирманың ұсынысына әсер
ететін негізгі фактор ... ... ... емес, шекті табыс
қисығының орнын ауыстыруы ... ... ... ... және оны ... ... ... қарсы күрес және бәсекелестікті қорғау» заңы
Нарықтық қатынастың болуының міндетті шарттарының бірі ( ... ол ... ... ... және әлеуметтік алғышарттардың
болуын талап етеді.
Қазіргі рынок өте күрделі құрылым, оны жаңа ... құру үшін ... көп күш ... ... ... ... өркениетті
бәсекелестігін ұйымдастыру үшін мемлекетің экономикалық саясатын ... ... ... ол ... ... ... мемлекет пен қоғам өмірінің
барлық саласында өктем монополист болып келеді.
Алғашқа мшүмкіндіктің, меншіктің барлық ... ... бір ... ... ... ауыстыруыыменн байланысты
экономикалық бәсекенің қалыптасқан механизмі болуы ... ... ... ... ... ... болуы міндетті.
Рынок жағдайында экономикалық нәтиже тез жеміс береді, ал жаза ... ... ... ... жөніндегі 1998 жылғы 20 наурыздағы Париж
Конвенциясы өнеркәсіптік және сауда ісіндегі әділ ... ... ... ... актіні арам ниеттілік деп санайды.
Атап айтқанда, мыналарға тыйым салынуы керек:
( бәсекелестің кәсіпорының, өнімдерінің ... ... не ... ... да бір тәсілдермен бұзылуына әкеп ... ... ... ... өнімдерінің немесе өнеркәсіптік не сауда
өызметінің беделін түсіре ... ... ... ... ... айту;
( коммерциялық қызметті жүзеге асыру барысында пайдалану ... ... ... ... ... ... ... қоғамды шатастыратын сілтемелер немесе анықтамалар.
Қазақстан Республикасының 1998 жылғы 9 маусымдағы «Теріс пиғылды
бәсеке ... №232 ... ... егер ... Республикасы бекіткен
халықаралық шарттарда осы көрсетілген заңдағыдан басқа тәртіп белгіленген
болса, онда халықаралық шарттың тәртібі қолданылады.
Арам ниетті ... ... ... және жеке ... сондай-ақ
мемлекеттік органдардың, және жергілікті өзін-өзі басқару органдарының
бәсекелестікті жою немесе шектеу арқылы ... ... ... ... бағытталған кезкелген әрекеті (әрекетсіздігі).
Қазақ КСР(нің 1991 жылғы 11 маусымдағы ... ... ... ... ... ... ... сәйкес бәсеке шаруашылық
жүргізетін субъектілердің жарысы ... ... ол ... ... ... айналымына әр субъектінің жеке ... ... ... ... тауардың өндірілуіне жағдай тудырады.
Қазіргі уақытта батыстың және жапон фирмалары тек табыс үшін ... ... өз ... ... ... яғни ... жайлау үшін ғана
күреседі. Бәсекелестік қазір өз бетімен туындамайды, ... ... ... әкімшіліктік сипат бар. Өзара бірлескен әрекеттер «контрактік
қатынастармен», стратегиялық жоспарлаумен реттеледі. Бұл ... ... ... ... ... бұл ...... жоспар-шарт.
Қарастырылып отырған қылмыстың тікелей объектісі – шаруашылықпен
айналысатын субъектілердің әділ бәсекесін реттейтін қоғамдық қатынастар.
Қылмыстың объективтік жағы ... ... ... ... монопольді төмен бағаны, бірыңғай
бағаны белгілеу немесе қолдау. Тауардың ... ... ... ... ... ... көрсетуші, шаруашылықпен
айналысатын субъект белгілеген баға, ол өндірістік шығындармен,
тауардың сапасымен және ... ... ... ... ... анықталмайды. Монопольдік
төменгі бағаны рынокта сатушы ретінде ... ... ... ... ... белгілейді, тауарларды
ондай бағамен сату зиян шектіреді, бірақ ол ... ... ... ... ... Басымдық көрсету
дегеніміз – шаруашылықпен айналысатын субъектінің тауар
рыногындағы ... ... бұл ... оған ... ... ... айналымының жалпы шартына шешуші ... ... ... ... бөлу арқылы бәсекені шектеу, рыноққа шығу мүмкіндігін
шектеу, одан экономикалық ... ... ... ... ... 1998 ... 9 ... «Теріс
пиғылды бәсеке туралы» заңының 5 бабы баға, рынокты бөлу, басқа
кәсіпкерлерді ығыстыру туралы және бәсекелестікті ... ... ... ... ... басқа да жағдайлары
жайында бәсекелестер ... ... да бір ... ... оны орындауға тиым салған. Нарықтық қатынастың бір
деңгейдегі ... ... ... жол ... ... әрекет бәсекені жояды немесе немесе ... ... ... ... ... ... ... негізсіз артықшылық алуға бағытталған тараптардың кез келген
шарттық қатынасы (тіке, көлденең немесе ... шығу ... ... ... ... – сауда жасау
үшін орын бермеу, тауарлардың бір аймақтан екінші аймаққа айналым жасауына
дәлелсіз тыйым салу, т.б. ... ... ... ... ала сөз байласу және
ұйымдасқан топ түсінігіне ҚК-тің 31-бабының 2 және 3 ... ... ... ... басқа субъектілерін рыноктан шығару –
тауарларды жою ... ... ... ... ... өндіруге тыйым салу,
т.б. түрінде болады.
Қылмыстың бұл қарастырылып отырған құрамы материалдық болып ... ... ... үшін ... ... ... ... ірі зиян
келтіргендік түріндегі салдар туындауы және іс-әрекет пен ... ... ... ... қажет. Ірі зиянға түсініктеме ҚК-тің
189-бабына ескртуде берілген.
Субъективтік жағы ниет нысанындағы кінәмен анықталады.
Қылмыстың субъектісі – жеке ... Олар ... ... де, мемлекеттік билеу органдары мен жергңлңктң өзін-өзі
басқару органдарының лауазымды ... да ... ... ... үшін жауаптылық 16жастан басталады,
196-баптың 2 бөлігі бірнеше рет, не ... ... ... ала ... ... ... топ жасаған, не адамның ... ... ... ... ... ... ... көздейді.
Қылмыстың бірнеше рет жасалу түсінігі ҚК-тің 11-бабында баяндалған.
Алдын ала сөз байласу және ұйымдасқан топ түсінігіне ҚК-тің ... және 3 ... ... ... бабы пайдаланылғанда монопольдық әрекеттің қоғамдық қауіптілігі
артады. Қазақстан республикасының «Теріс пиғылды ... ... ... ... тиісті ақпарат талап етіп, оны алуына кең ... арам ... ... қарауға қажетті ақпаратты олар заңды және
жеке тұлғалардан, сондай-ақ мемлекеттік органдар мен ... ... ... ... ... ... талап етуге құқылы.
196-баптың 3-бөлігі күш қолданып немесе күш ... деп ... ... ... ... ... ... бүлдіргенде қорқытып алу белгісі
жоқ жағдайларды қарастырады.
Күш қолдану ... ... ... оның денсаулығына әдейі
жеңіл немесе орташа зиян келтіру, сондай-ақ ауыр зиян ... ... ... ... ... қарастырылған.
2.2 ҚР-ның Монополияға қарсы күрес және Бәсекелестікті ... ... мен ... Республикасы Бәсекелестікті қорғау агенттігі (Монополияға
қарсы агенттік бұдан әрі – ... ... ... ... ... ... ... қорғау және монополистік қызметті шектеу
және ... ... ... ... ... басшылықты, сондай-
ақ заңнамада көзделген шекте салааралық үйлестіруді және өзге де арнайы
атқарушылық, рұқсат ету және ... ... ... ... орталық
атқарушы орган болып табылады. Күш қолдану дегеніміз жәбірленушіні ... оның ... ... ... ... ... зиян ... мемлекеттік басқару жүйесін одан әрі жетілдіру жөніндегі
шаралар туралы» ... ... ... 2007 жылғы 13
қазандағы № 425 ... ... ... ... ... ... ... (Монополияға қарсы агенттік) құрылды.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 15 ...... ... Республикасы Бәсекелестікті қорғау агенттігі
(Монополияға қарсы агенттік) туралы ... ... ... ... - ... инспекциялары болады.
Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау агенттігінің ... ... ... ... ... ... басшысы болып
табылатын монополияға ... ... ... ... ... ... ... өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына, Қазақстан
Республикасының заңдарына, ... ... ... ... де ... құқықтық актілеріне сәйкес жүзеге асырады.
Монополияға қарсы орган басқармасының құзыретіне: ... ... және ... ... басымдықтарды айқындау;
монополияға қарсы органның құзыретіне жатқызылған әдістемелерді бекіту;
экономикалық ... ... беру ... ... салу ... ... қайта қарау немесе күшін жою туралы шешімдер қабылдау; жекелеген
тауар нарықтарындағы бәсекелестіктің ... және ... ... ... қабылданатын шаралар туралы жыл ... ... ... және т.б. ... кіреді.
Агенттік алқасы Төрағаның жанындағы консультативтік-кеңесші орган
болып табылады және өз қызметін оның ... ... ... ... ... ... ... және заңдарын,
Қазақстан Республикасы Президентінің және Үкіметтің ... ... ... құқықтық актілерді және осы Ережені басшылыққа алады.
Төраға Агенттік ... ... ... ... ... ... ... (лауазымдары бойынша), Агенттіктің құрылымдық
бөлімшелерінің басшылары және өзге де лауазымды адамдар ... ... ... ... ... ... ... Бәсекелестікті қорғау
агенттігінің (Монополияға қарсы агенттік) (бұдан әрі – Агенттік) жанындағы
консультативтік-кеңесші орган болып табылады. Әдістемелік ... ... - ... ... және ... ... жол бермеу
саласында мемлекеттің саясатын әзірлеу және іске ... ... ... алу және жою, тұтынушылардың құқықтары мен ... ... ... ету, бәсекелестікті дамыту және монополистік
қызметті шектеу жөніндегі мемлекеттік органдардың қызметін ... ... ... ... ... және ... қызметті
шектеу саласындағы халықаралық ынтымақтастықты жүзеге ... ... ... ... ... ... мемлекеттік
бақылауды жетілдіру; қолданыстағы және жаңа нормативтік құқықтық актілердің
жобаларын талдау; тауар ... ... ... ... ... ... бойынша әдістемелік ұсынымдар әзірлеу; Қазақстан Республикасының
Үкіметіне ... ... ... ... жай-күйі және
монополистік қызметті шектеу жөнінде ... ... ... ... дайындау; тиісті тауар нарығында үстем (монополиялық) жағдайға ие
нарық субъектілерінің ... ... ... ... туралы шешім
қабылдау; агенттік қызметінің өзге де ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Монополияға қарсы күрес және бәсекелестікті жетілдіру жолдарының
стратегиялық бағыты 2009-2011 жж. ... ... ... мен
экономикалық әдерістерді монополияға ... ... ... ... басым бағыттарының қатарына кірді. Экономиканың
бәсекеге ... ... ... ұзақ ... ... ... ... 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясына енгізілген.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 29 желтоқсандағы N 1308
қаулысымен ... ... ... 2006 ... 1 наурыздағы
"Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру
стратегиясы" атты ... ... ... орындау үшін әзірленген
Қазақстан Республикасында бәсекелестікті дамыту мен қорғаудың 2007 - ... ... ... ... уақытта мемлекеттік монополияға қарсы саясатты дамыту жаңа
кезеңге аяқ басты. Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша 2007 ... ... ... қорғау агенттігі құрылды. Агенттікке баға жөнінде
мәміле жасасуға, теріс пиғылды ... ... және ... ... ... қарсы күрес жөнінде, адал бәсекелестікті дамыту
үшін қажетті жағдайлар жасау жөнінде ... ... ... ... ... бәсекелестікті дамыту шін
жеткілікті жағдайлар жасалмаған. Себебі, тиісті тауар нарығында үстем
(монополиялық) ... ие ... ... ... ... үлес ... ... 100%-ға дейінгі үстем үлеспен 65%-ды
құрайды. ... ... ... және ... неғұрлым
монополияландырылған болып табылады.Мәселен, тиісті тауар нарығында үстем
(монополиялық) жағдайға ие нарық субъектілерінің ... ... ... ... ... және ... саласында 154
субъект бар.
Жыл сайын монополияға қарсы заңнаманы бұзу, оның ішінде үстем жағдайды
асыра пайдалану, ... ... ... ... әкелетін
бәсекелестікке қарсы келісімдерді және келісілген іс-әрекеттерді жасасу
саны ұлғайып отыр. ... 2007 жылы ... ... ... ... үшін 205 ... ... әкімшілік жауапкершілікке тартты
(2006 жылы), монополияға қарсы заңнаманың бұзылуын жою туралы 485 ... ... ... қарсы заңнаманы бұзғаны үшін ... ... ... сома 106,1 млн ... (2,8 млн. теңгені) құрады.
2007 - 2008 жылдары ... ... ... ... ... ... Қазақстанның жағдайы
бәсекелестікті қорғау ... ... ... ... ... 2007 жылы "монополияға қарсы ... ... ... 81-орынға, "тауар нарықтарының тиімділігі" компоненті
бойынша "жергілікті бәсекелестіктің ... ... ... ... ие ... 2008 - 2009 ... деректер бойынша барлық көрсетілген
субиндекстер бойынша Қазақстанның ұстанымы жақсарған жоқ: "монополияға
қарсы ... ... ... ... (90-орын), жергілікті
бәсекелестіктің қарқындылығы" субиндексі бойынша 97-орында, нарықтың
доминанттылық ... ... ... 89-орында. Осылайша, аталған
көрсеткіштер бойынша Қазақстанның ұстанымын жақсарту жөніндегі жұмыстарды
жандандыру ... күні ... ... ... ... ... нарыққа қатысушыларды, мемлекеттік органдарды, жалпы
қоғамды ... ... ... жоқ. ... ... ... мен пайдасы жоқ жерде бәсекелестікті тиімді қорғау және
насихаттау мүмкін емес. Монополияға қарсы ... ... ... ... ... де, бұл ... ... қысқаша үрдісте болады және ... ... ... шешімдер туралы хабарламамен шектеледі.
Ќоғамды ... ... ... ... ... ... ... заңнаманы бұзушылықтың өсуі ... ... ... ... нормативтік құқықтық база әлі де қалыпты деңгейде болмай
отыр. Монополияға қарсы орган үшін кадрлар ... және ... ... жоқ.
Қазіргі уақытта баға жөнінде ... ... ... ... ... және ... жағдайды теріс пайдалануды анықтау
және оның алдын алу үшін шаралар кешені ... ... ... ... ... бұзушылыққа қарсы күрестің тәсілдері мен
әдістері оларды жедел анықтауға, алдын алу ... ... ... ... ... ... қарсы орган штат санының шектелуіне
байланысты көрсетілген бұзушылықтардың аз бөлігін ғана анықтай алады. Тауар
нарықтарының топтарын ... ... 2007 жылы ... 3%-ды құрады.
Көрсетілген фактілер монополияға қарсы заңнаманы бұзушылықтың алуда
және жолын кесуде, жұмыс сапасын арттыруда жаңа тәсілдерді ... ... ... ... ... заңнаманы бұзушылықтардың жолын кесуде
басқа мемлекеттік органдардың ақпаратынсыз жәрдемдесу мүмкін емес. ... ... және ... ... үшін қажетті басқа мемлекеттік
органдардың қарамағындағы ақпараттар ... ... ... ... ... ... ... нарықтарын уақтылы және жедел талдау ... ... және ... ... ... бұзылуын уақытылы анықтаудың
қажетті шарты болып ... ... ... ... жаңа ... "кіруі" үшін кедергілер анықталды, ... ... ... тарату желілерінің дамымағандығын және сол немесе өзге нарықтағы
субъектілердің аффилиирленуін жатқызуға ... ... ... және ... ... ... және жергілікті атқарушы органдардың арасындағы қажетті өзара іс-
қимыл кедергі ... ... ... ие мемлекеттік орталық және
жергілікті ... ... ішкі ... бәсекелестікке қауіпті
болып табылады. Мемлекеттік билік органдары белгілі бір кәсіпорындарға
нарыққа ... ... ... ... ... ... ... жеңілдік шарттарын жасай ... ... ... бере ... ... ... ... қолдай отырып,
бәсекелестікке елеулі залал келтіруі мүмкін.
Айтылғандарға байланысты, Агенттік бәсекелестікті дамыту үшін ... өзі үшін ... ... етіп айқындайды.
"Қазақстан Республикасының мемлекеттік ... ... одан ... ... шаралар туралы" Қазақстан Республикасы Президентінің
2007 ... 13 ... N 425 ... ... ... ... Республикасы Үкіметінің 2008 жылғы 15 ... N ... ... ... ... ... құрылымы бес
департаменттен және жеті аумақтық бөлімшеден (өңіраралық ... ... ... ... мемлекеттік органның алдына қойылған міндеттеріне
қол жеткізуіне жауап береді.
Органның кадр құрамының кәсіби деңгейін нығайту мен ... ... ... ... негізде Еуропа одағының, Еуропа Қайта Құру
және Даму ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... біліктілігін
арттыру курстары өткізілуде.
Монополияға қарсы заңнаманы үйлестіру, жетілдіру жөніндегі ... әрі ... ... ... Қазақстан Республикасыны Парламенті
тікелей әрекет ететін "Бәсекелестік туралы" ... ... ... ... қорғау жөніндегі шет ... және ... ... ... ведомстволарымен ынтымақтастық нығайтылуда.
2008 жылдың қыркүйек-қазан айларында Астана ... ... ... ... ... ... 28 мерейтойлық отырысы өткізілді.
Ақпараттық материалдарды жариялау, курстар, семинарлар, конференциялар
өткізу жолымен мемлекеттік органдардың ... ... ... ... ... ... ... қорғау мен
дамытуды насихаттауға ... ... ... (бәсекелестікті
адвокаттау) енгізіледі.
Бәсекелестікті қорғау саласындағы стратегиялық бағыттарды іске асыру
Агенттіктің ғана ... ... да ... және ... ... да ... ... талап етеді. Бәсекелестікті дамыту
мен қорғау мәселелеріндегі сектораралық және ведомствоаралық өзара ... ... ... болуда. Осы бағытта Агенттік орталық ... ... ... ... және ... жұмыстарын жүргізуді
жалғастыратын болады. Өңірлерде бәсекелестікті ... ... ... ... рейтингісі әзірленді.
Тауар нарықтарын талдау нәтижелері ... ... ... ... бәсекелестікті дамыту және нарыққа кіру кедергілерін
жою жөнінде ұсыныстар енгізіледі. ... ... ... заңнаманы
бұзу фактілері бойынша материалдар құқық қорғау органдарына жіберіледі.
Агенттіктің мемлекеттік органдармен бірлескен қызметінің нәтижесінде
мынадай субиндекстер бойынша ... ... ... ... ... ... 2011 жылы ... төмен емес
(2009 жылы 96-орын, 2010 жылы ... ... ... дәрежесі":
2011 жылы 86-орыннан төмен емес (2009 жылы 88-орын, 2010 жылы 87-орын).
3 ҚР-дағы бәсекелестікті қорғауды жетілдіру ... ... ... ... ... ... Бәсекелестікті қорғау агенттігінде
(Монополияға қарсы агенттік) (бұдан әрі - Агенттік) 2009 ... 4 ... ... ... ... онда 2009 ... 9 айдың қорытындысы мен 4-тоқсанға
арналған міндеттер талқыланды. ... ... ... ... ... Агенттік тауар нарықтарына талдау жүргізді. Оның ішінде,
көлік және байланыс саласында, ОЭК саласында, ... ... ... ... ... ... ... супермаркеттер). Өткен жылдың ұқсас кезеңімен
салыстырғанда ... ... саны 37%-ға ... ... ... 2009 ... ... бастап доминант-
субъектілердің мемлекеттік тізіліміне 59 ... ... ... ... тасталынды.«Бәсекелестік туралы» жаңа заңды қабылдауға байланысты 2009
жылдан бастап тауар ... ... ... кездегі тәсіл өзгертілді,
зерттелетін нарықтарда нарық билігін айқындау бойынша міндеттер ... ... ... тұлғалар тобы және үстем субъектілердің
тарапынан ықтимал теріс пайдаланушылық ... ... ... ... ... ... байланысты
бірқатар проблемалар айтылды. Мысалы, өзгелердің арасында, ... ... ... кіру ... ... аз ... тосқауылдарды еңсеру бойынша нақты жолдарды (шараларды) мүлдем
ұсынбайды, талданатын нарықта ... ... ... ... ... ... енгізілген нарық субъектілерінің болу ... ... ... ... ... ... бөлумен жасанды тарылту жалғастырылуда.Әрбір инспекция белгілі бір
тауар нарығында дүрлікпе ... ... ... ... ... ... қарбалас маусым басталған кезде талдаулар, баға ... ... ... ден қою ... қабылдау қажеттілігі өткір туындамас үшін
бұндай жағдайларға ертерек дайындалу қажет. Жекелеп ... ... ... ... ... ... байланысты Агенттіктің
инспекцияларына өңірлерде бірінші қажеттіліктегі дәрілік құралдардың
жасанды ... ... ... фактілерінің жолын кесу бойынша
бақылауды күшейту тапсырылды.08.10.2009 ж. ... қ. одан әрі ... ... басшысы қала қонақ үйлеріне әлемдік дағдарысқа
байланысты сұраныс ... ... ... ... көтерілуі орын алғанын
атап өтті. Осыған байланысты, Агенттік ... ... ... қызмет
көрсету нарығында ымыраласудың ықтимал фактілерін анықтау және ... ... осы ... ... жүргізеді.
Сондай-ақ, Алқада ЖЖМ нарығындағы ... ... ... және оның ... ... ... өңірлерде монополияға қарсы
заңнаманың бұзылу, оның ішінде ЖЖМ тек қана талон бойынша өткізуге қатысты,
жасанды ... ... ... ... және ... ... ... мәніне мұнай өнімдерінің нарық субъектілеріне, оның ішінде
«ПетроҚазақстан» сауда ... ... ... ... ... ... Петролеум» АҚ сияқты ірі ойыншыларға қатысты тергеу жүргізілуде.
Бұл жұмысқа сондай-ақ құқық қорғау органдарының қызметкерлері енгізілді.
Агенттік ... ... ... бақылау бойынша
белсенді жұмыстар ... ... ... ... экономикалық
шоғырлануды анықтау мәніне 11% тауар нарықтарын талдауды қамту, монополияға
қарсы органмен алдын ала ... ... ... және қосу ... кесу міндеті қойылды.Алқада қатты тұрмыстық қалдықтар (ҚТҚ) нарығында
талдаулар мен тергеу жүргізу бойынша жұмыс туралы ... ... ... ... көрсетілген нарық ... ... ... ... ... ҚТҚ ... мемлекеттік басқару
тиімділігі жеке сектордың менеджментімен салыстырғанда ... ... ... және ... ... бағасы мемлекеттік кәсіпорындарда жеке сектормен
салыстырғанда ... ... ... ... ... Бұл ретте,
мемлекеттік кәсіпорындардың экономикалық ... ... ... ... ... ... ... реттеуші
органның, көму нормалары бойынша жалпы тәсілді айқындайтын ... ... ... ... ... ... ... органдарға
жататын ҚТҚ көму бойынша инфрақұрылымға (полигонға) кемсітушілікпен ... ... бар. Орын ... ... жою ... ... отырып аталған нарыққа талдауды жалғастыру ұсынылды.Алқа отырысында
агроөнеркәсіптік кешені нарығына талдау жүргізіліп жатқаны айтылды. ... ауыл ... ... ... ... ... желі,
өнім өңдеушілер мен ритейлдер тарапынан агро ... ... ... ... дейін шарттар тізбегі, сондай-ақ
аталған нарықты субсидиялау мәселесі қаралды. Сондай-ақ астық, ұн және ... ... ... ... ... ... туралы мәселе
қаралды. Инспекцияларға жосықсыз бәсекелестік фактілерінің жолын кесу
тапсырылды. Аталған ... ... ... ... ТМД ... ... қарсы саясат жөніндегі мемлекетаралық кеңесі аясында
жүргізілетін болады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... инфрақұрылымына тең қол жетімділігіне қатысты
проблемалардың туындауымен байланысты.Алқада ... ... ... нарықтарын зерттеу бойынша мәселелер талқыланды.
Қазіргі уақытта Агенттік мемлекеттің ... ... мен ... ... емес ... ... ... жүргізуде, оны бәсекелес ортаға беруге ... ... ... ... дамытуға жаңа серпін беруге болады. Көбінесе
жергілікті атқарушы органның «қанатының ... ... ... ... жеке сектор тарылады. Бюджет бұл ретте екі есеге ұтылады,
біріншісі мемлекеттік кәсіпорынды ... ақша ... ... ... сатып алғанда. Отырыстың қатысушылары Тізілімде тауар ... өзге де ... ... 100% ... ... мақсатқа сай емес
екендігін туралы атап өтті, бұл басқа нарық субъектілерінің ... ... ... ... ... ... ... бұзуға жол
береді.Сот істерін қараудың оң перспективасы тауар ... ... ... ... 2009 ... 9 айда ... ... туралы 186 іс қозғалды, оның ... ... ... 1,8 ... теңгеден астам ... ... ... ... монополияға қарсы заңнаманы бұзғаны үшін салынған айыппұлды
есепке алмағанда бюджетке нақты аударылғаны болып ... ... ... ... ... қарсы орган 68 сот ісін қарауға ... ... ... арызды монополияға қарсы орган берді, 46 – ... ... ... 45 сот ... мәні ... ... шығарылды, оның 43-і
монополияға қарсы органның пайдасына ... ... ... ... ... ... ... тапсырылды.Сондай-ақ
отырыста Дүниежүзілік экономикалық форумның ғаламдық бәсекеге қабілеттілік
рейтингісінде «Монополияға ... ... ... ... ... ... стратегиялық жоспарының индикаторларына ... ... атап ... ... байланысты, Агенттіктің құрылымдық
және ... ... ... ... адвокаттандыру
(насихаттау) бойынша, оның ішінде бизнес-орта арасында түсіндіру жұмыстарын
жүргізу бойынша жұмыстарды жандандыру тапсырылды.Бұл контексте ... мен ... атты ... 2009 ... 6 наурыздағы Қазақстан
халқына Жолдауында ел Президентінің алған қойған нақты міндеттерін шешуге
бар ... ... ... ... ... ... ... жүргізу, бәсекеге қарсы келісімдер мен келісілген іс-
әрекеттердің, жосықсыз бәсекелестіктің, үстем немесе монополиялық ... ... ... ... ... ... алу (анықтау, жолын
кесу) жөніндегі Агенттіктің функцияларын іске асыру барысын БАҚ-та көрсету
арқылы ішкі және сыртқы саясаттың маңызды бағыттарын ... ... ... ... ... бойынша жұмыстарды жалғастыру тапсырылды.Алқа
отырысының нәтижесі бойынша ағымдағы жылдың 4-тоқсанына арналған Агенттік
қызметінің басым бағыттарын айқындады. ... ... ... карталар жасау, тауар нарықтары талдауларының сапасын ... ... ... ... ... ... органдармен
жұмысты жандандыру тапсырылды. Бұл үшін ... өз ... ... ... сәйкес сезімтал нарықтарды анықтау және,
тиісінше, тұрақты негізде сұраныс және оларға ұсыныс мониторингін жүргізу,
дүрлікпеге жол ... ... ... мен құлдырауларды ескеру
қажет.Сондай-ақ 2010 ж. қаңтарда бизнестің қатысуымен 2009 ... 1 ... ... ... ... жаңа ... ... мәселелерін
көтеретін дөңгелек үстел өткізу шешілді.
2009 жылғы 14 тамызда Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... әрі - Агенттік) алқа
отырысы болып өтті, онда 2009 жылғы ... ... ... ... ... ... жылдықтың міндеттері талқыланды.
2009 жылғы бірінші жарты жылдықтағы бәсекелестіктің деңгейін анықтау
мақсатында Агенттік 77 ... ... ... ... оның ... ... болып табылды.Бірігулер мен қосылуларға мемлекеттік бақылауды
жүзеге асыру шеңберінде Агенттік экономикалық шоғырлануға 129 ... оның 54-і ... ... ... байланысты
мәселелер, бірігулер мен қосылулар артқан жағдайда, әсіресе, экономикалық
дағдарыс кезеңінде монополияға қарсы ... ... ... бірі
болып табылады. Осыған байланысты, осы кезеңдегі ... ... ... жол ... ... табылады.Экономикалық шоғырлануға
келіскен жағдайда Агенттік осындай мәмілелердің нәтижесінде ... ... ... ... ... басқа, жыл басынан ... ... ... ... 64 өтінішхат келіп түсті, оның
38-іне келісім берілді.Мемлекеттік (республикалық, ... ... ... ... ... ... рентабельді емес
немесе тиімді емес екендігін көрсетті.«Бәсекелестік туралы» Қазақстан
Республикасының жаңа Заңына ... ... ... ... ... одан арғы ... ... қарсы органның келісімін алуға
міндетті. Агенттік егер олардың ... ... ... ... ... мемлекеттік кәсіпорындарды құрудан бас тартады. Бұдан басқа, жұмыс
нәтижелері көрсеткендей, ... ... ... өз ... ... негізделмеген артықшылықтар береді. Бұл бәсекелестікті
шектеуден басқа, бюджет шығындарының артуына алып келеді. Осыған байланысты
Өңіраралық инспекцияларға ... ... және ... ... ... ... тұру мәніне жергілікті атқарушы
органдардың шешімдерін талдау ... ... ... 95 тергеу жүргізілуде, оның нәтижелері бойынша 45 монополияға
қарсы ден қою актісі, оның ... ... ... ... ... ... ... 25, оның ішінде мемлекеттік органдарға
қатысты (3) нұсқама шығарылды.Монополияға ... ... ... үшін
әкімшілік құқық бұзушылық туралы 148 іс қозғалды. Әкімшілік айыппұл ... 64 ... ... және мелекетттік бюджетке 1,8 млрд.-тан астам
теңге түсті.
Қорытынды
Менің курстық жұмысымды қорыта ... ... ... ... агенттігі (Монополияға қарсы агенттік бұдан әрі –
Агенттік) ... ... ... ... ... ... қорғау және монополистік қызметті шектеу және тұтынушылардың
заңды мүдделерін қорғау ... ... ... ... шекте салааралық үйлестіруді және өзге де арнайы атқарушылық,
рұқсат ету және ... ... ... ... ... ... ... табылады.
2007 - 2008 жылдары Дүниежүзілік ... ... ... жаһандық рейтінгісіндегі ... ... ... ... ... шаралардың жеткіліксіздігі
туралы куәландырады, 2007 жылы "монополияға қарсы саясаттың тиімділігі"
субиндексі бойынша 81-орынға, ... ... ... ... ... ... ... субиндексі бойынша 74-
орынға ие болды. 2008 - 2009 ... ... ... ... көрсетілген
субиндекстер бойынша Қазақстанның ұстанымы жақсарған жоқ: "монополияға
қарсы ... ... ... ... ... жергілікті
бәсекелестіктің қарқындылығы" субиндексі бойынша 97-орында, нарықтың
доминанттылық дәрежесі" субиндексі ... ... ... ... ... ... ұстанымын жақсарту жөніндегі жұмыстарды
жандандыру қажет.
Бәсекелестікті ... ... ... бағыттарды іске асыру
Агенттіктің ғана емес, ... да ... және ... ... да ... шоғырландыруды талап етеді. Бәсекелестікті дамыту
мен қорғау мәселелеріндегі сектораралық және ведомствоаралық ... ... ... ... ... Осы ... ... орталық мемлекеттік
органдармен бірлескен бұйрықтар әзірлеу және қабылдау жұмыстарын жүргізуді
жалғастыратын болады. ... ... ... ... ... органдардың рейтингісі әзірленді
Монополияға қарсы күрес және бәсекелестікті жетілдіру жолдарының
стратегиялық ... ... жж. ... ... ... мен
экономикалық әдерістерді монополияға қарсы реттеу. ... ... ... ... қатарына кірді. Экономиканың
бәсекеге қабілеттілігін дамытудың, бекітудің ұзақ мерзімді бағдарлары 1997
жылы Қазақстанның 2030 жылға дейінгі Даму ... ... күні ... ... ... ... ... нарыққа қатысушыларды, мемлекеттік органдарды, жалпы
қоғамды ақпараттандырудың тиімді жүйесі жоқ. ... ... ... мен ... жоқ ... ... тиімді қорғау және
насихаттау мүмкін емес. Монополияға қарсы органның қызметі баспасөзде жиі
жарық көрсе де, бұл ... ... ... ... болады және қолданылған
іс-әрекеттер немесе қабылданған шешімдер туралы хабарламамен ... ... ... ... ... ақпараттандыру салдары
монополияға ... ... ... өсуі ... ... ... ... нормативтік құқықтық база әлі де қалыпты ... ... ... қарсы орган үшін кадрлар ... және ... ... ... ... тізімі
1 Байгісиев М. Халықаралық экономикалық қатынастар. Оқу құралы-Алматы,
1998.-192 б.
2 Государственное регулирование экономики: Учеб. Для ... ... В.И. ... Н.А. ... ... а.п. ... экономика:Курс лекций.-СПб. Специальная
Литература,1997.-315 с.
4 Жүнісов В.А, Мәмбетов Б.Қ. Нарықтық ... ... ... Мәдешев Б.Ы. Нарықтық экономика теориясына кіріспе: Оқу құралы-
Алматы: «Экономика»1995.-130б.
6 Назарбаев Н.Ә. Қазақстан-2030. алматы: Білім. 1998-234 ... ... Д.М. ... ... ... және экономикалық
қауіпсіздік. Оқу құралы.-Алматы,1999-199 б.
8 Қалиев Г.А, ... Е.Т. ... ... ... б.
9 Самуэльсон П. Экономика: Машиностроение, 2000.167 с.
10 Экономическая ... Л.И. ... ... Ө.Қ. ... Е.Н. ... Б.А.Жүнісов. Жалпы экономика -лық
теория.Оқулық.-Ақтөбе, 2004-455 ... ... А.П. ... ... с.
13 Маршалл А. Принципы политической экономики- 1993-415 с.
14 Назарбаев Н.А. На ... ХХІ ... ... ... ... Д.Н. ... Евразия.-М. Бизнес школа «Интел-
Синтез»,2000-424 с.
-----------------------
Ірі жалғыз фирма
Өнімнің ерекше ... ... көп ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 25 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Windows NT – ң монолитті құрылымы22 бет
Ішкі монолог36 бет
Алюминий. Алюминий монополиялары5 бет
Бәсеке және монополия15 бет
Бәсеке және монополия туралы26 бет
Бәсекелік ортаны қалыптастыру және монополияны реттеу6 бет
Бәсекелестіктің дамуы және монополистік қызметтердің23 бет
Дара жарнақтылар немесе лилиопипсидтер класы - моnосотүlеdоnеае, lilioрsidае27 бет
Драмалық монологтың көркем әдебиеттегі рөлі24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь