Қайта өрлеу дәуіріндегі итальян әдебиеті

Данте Алигьери (май 1265. Флоренция – 14.9.1321. Ровенна) – итальян ақыны. Дворян әулетінен шыққан. Жасынан теологиямен, философиямен, астрономиямен, орта ғасырлық схоластикамен терең шұғылданды. Флоренцияның саяси өміріне белсенді араласты. Көпестердің мүддесін жоқтаған «ақтар» партиясында болды. Қала дворяндарының партиясы – «қаралар» ақтарды жеңеді де, Дантені отқа өртеу, дүние мүлкін конфискелеу туралы үкім шығарады. Осыдан кейін Данте бүкіл Италияны шарлап кетеді. Өмірінің соңғы 6 жылын Ровеннада өткізеді. Данте Беатриче деген әйелге ғашық болады, оның өміріне арнап жыр шығарған. Бұл жыр мен Дантенің басқа да прозалық шығармалары «Жаңа өмір» (1292) ктітабына енген. Оның моральдық, философиялық трактаты саналатын қара сөзбен өлең аралас «Пир» (1307-1308) шығармасы мол кездегі ресми тіл – латын тілінде емес, итальян тілінде жазылған. Халық тілін қорғау ниетімен «Халық сөзі туралы» (1305) атты кітап жазды. Онла бүкіл Италия үшін біртұтас ұлттың тіл жасау жөнінде пікір айтқан. «Монархия ттуралы трактатында» (1312-1313) дүние жүзі монархиялық идеалды қорғады.
Дантенің дүние жүзіне даңқы шыққан әйгілі шығармасы «Құдіретті комедия» (1307-1321). Бұл поэманы орта ғасырлық мәдениетінің көркем синтезі деп санауға болады. Әдебиетке Данте орта ғасырдың ақырғы ақыны және жаңа заманның алғашқы ақыны болып кіреді. Бұл Италия қоғамының өтпелі дәуірін жан-жақты сипаттаған, бүкіл орта ғасырлық мәдениеттің философиялық-көркемдік түйіні іспеттес шығарма Данте өзі мұны комедия деп қана атаған, ал «құдіретті» деген сөз 16-ғ-да қосылды. «Құдіретті» деген сөз Данте поэмасының діни мазмұнын емес, оның
        
        Қайта өрлеу дәуіріндегі итальян әдебиеті
Данте
Данте Алигьери (май 1265. Флоренция – 14.9.1321. Ровенна) – итальян
ақыны. Дворян ... ... ... ... ... орта ... ... терең шұғылданды. Флоренцияның
саяси өміріне ... ... ... мүддесін жоқтаған «ақтар»
партиясында болды. Қала дворяндарының партиясы – «қаралар» ақтарды жеңеді
де, ... отқа ... ... ... ... ... үкім ... кейін Данте бүкіл Италияны шарлап кетеді. Өмірінің ... 6 ... ... ... ... ... әйелге ғашық болады, оның өміріне
арнап жыр шығарған. Бұл жыр мен ... ... да ... ... ... (1292) ктітабына енген. Оның моральдық, философиялық трактаты
саналатын қара сөзбен өлең аралас «Пир» (1307-1308) ... мол ... тіл – ... ... ... ... тілінде жазылған. Халық тілін
қорғау ниетімен «Халық сөзі туралы» (1305) атты ... ... Онла ... үшін ... ұлттың тіл жасау жөнінде пікір айтқан. «Монархия
ттуралы трактатында» (1312-1313) дүние жүзі монархиялық идеалды ... ... ... ... шыққан әйгілі шығармасы «Құдіретті
комедия» (1307-1321). Бұл поэманы орта ғасырлық мәдениетінің көркем синтезі
деп ... ... ... ... орта ... ақырғы ақыны және жаңа
заманның алғашқы ақыны болып кіреді. Бұл ... ... ... ... ... бүкіл орта ғасырлық мәдениеттің философиялық-
көркемдік түйіні іспеттес ... ... өзі мұны ... деп қана ... ... ... сөз ... қосылды. «Құдіретті» деген сөз Данте
поэмасының діни мазмұнын емес, оның поэтикалық ... ... ... ... «Күнәдан тазару» («Ғарасат майданы»), «Ұжмақ»
деп аталатын 3 үлкен бөлімнен (кантика) тұрады. Әр бөлімде 33 жыр ... ... ... 1 ... барлығы 100 жыр. Поэма 3 жол терцинамен
жазылған. Оның композициясында 3 және 9 ... ... көп ... ... мәні бар. Бұл ... ... діннің символдары болып
табылады. Мысалы, Дантенің «Жаңа өмір» шығармасында 9 ... ... ... жеке ... ... ең ... оқиғалар бейнеленген.
Поэманың фабуласы ортағасырлық клерикалық әдебиетте ... Бұл ол ... ... білгісі келген адам туралы әңгіме.
Ондай тақырып ... ... ... орыс және ... әдебиеттерінде
кездеседі. ХІІ ғ. өмір сүрген араб ақыны ... ... ... шығарма болған. Данте араб ... ... жоқ және ол ... шығармасы итальян тіліне аударылған жоқ, сондықтан Данте
Абенарабидің шығармасына сүйенді ... ... ... ... ... поэмасының жазылуына үлкен ықпал жасаған
Вергилий. Оның ... ... ... әкесін көру үшін Тартарға
түскен Эней батыр туралы баяндалады. Данте Вергилийдің тек қана ... ... оның ... бейнесін де пайдаланған. «Құдіретті
комедияда» жер үстіндегі ақыл-ой ... ... ... ... өкілі Данте тамұққа түседі. Одан күнәдан тазартатын ... ... ... соң, Беатриченің («құдіретті ақылдың» символы) жетегімен
ұжмаққа кіреді, сөйтіп өмірін мәңгі бақи рақатта өткізеді.
«Құдіретті комедия» орыс ... ... рет ... Ең ... ... 1946 ж. СССР мемлекеттік сыйлығы берілді. Ақын
М.Мақатаев «Комедияның» 1-бөлімін қазақ тіліне аударды, ол 1971 ж. ... ... ... ... ... әдебиеті
Қайта өрлеу дәуірі (Ренессанс) – Батыс және Орталық ... ... ... орта ... ... жаңа ... ... өту
дәуірі. Бәрінен бұрын адам көзқарасындағы төңкеріс Италияда басталды (14-16
ғасыр, шамамен айтқанда, басқа елдерде 15-16 ғасырлардың соңы). Қайта ... ... ... ...... ... (гуманизм қысқасы), көне мәдени мұраларға ден қою, оны қайта
«көркейту». Қайта ... ... ... ... ... ... ғасырлық дәстүрлер тарлық ете бастады. Олар ... ... ... ... ... ... оны ... бағалауы, эстетикалық талғамы,
шындық пен өткенге деген көзқарасы өзгерді.
Тез өзгеріп тұрған дүниеде ... да ... ... ... ... азая ... Адамның күші мен қабілетіне деген сенім қайта
жанданды. Жаңа мәдениеттің қайраткерлері көңілдерін ең ... ... ... ісіне аударды. Сондықтан оларды гуманистер (латынша – «гуманус» –
адамгершіл) деп ... Бұл жаңа ... ... ... ... ... ... адамдар – сол дәуірдегі қала
интеллигенциясы ... ... ...... ... суретшілер,
мүсіншілер үлес қосты. Гуманистер озық ойдың еркін дамуына кедергі жасайтын
орта ғасырлық моральға сүйенген дәстүрлер мен ... ... ... ғылыми зерттеу еркіндігіне жол ашылды.
Діннің шаттық өмірден бас тарту ... ... ... ... нақты
назар аударумен, табиғатты зерттеумен алмасты. Ғалымдар бақылау жасап,
тәжірибелер ... ... ... ... олардың себептерін
түсінуге тырысты. Соның нәтижесінде шынайы ғылым, әдебиет пен өнер ... ... ... ... рух ... ... пен ... негізделген мінез-құлық және сұлулық нормаларын тапты. Гуманист-
жазушылар ... ... оның ... ... ... ... шығарылған «әулиелер» емес, тірі адамдар, олардың ... ... ... Олар өз ... ... толы ... жазды,
өлеңдерінде адамның күшті сезімін жырлады. Гуманистік рух ұлттық ... ... ... жаңа ... сай ... ... ... мақсаты мен жоғары бақыт құдайға құлшылық етуде немесе әскери ... ... адам ... үшін ... деп ... ... ... дамыған адамдар, рухы да, денесі де, ақыл-ойы да, ... де ... ... ... ... сынай отырып, оны түгелімен жоққа
шығарған жоқ. Олар билеуші тапты ... ... өмір ... ... ... ... халық олардан өз тұрмысын жақсартуды күтуі
керек.
Боккаччо (1313– 1375)
Джованни Боккаччо (1313 ж. Париж – 21.12.1375. Чертольдо, ... ...... ... ... ... дәуіріндегі алғашқы гуманист
жазушылардың бірі. Ауқатты семьядан шыққан. Әке жолын қумай, ... ... ... ... ... грек ... ... Творчествосының алғашқы
өлеңінде ондаған лирикалық өлеңдер, көне грек, рим мифологиясын ... ... (1338), ... (1339) атты ... жазды. Бұдан соңғы
«Махаббат елестері» (1342) поэмалары мен «Амето» (1341) пасторалінде,
«Фьяметта» (1343) ... ... ... жаңа ... баяндалады,
адамның ішкі рухани байлығы мадақталады.
Боккаччоның елеулі шығармасы «Декамерон» (1350-1353) (грекше «он күн»
деген сөз). Бұл ... ... ... мен ... француз
фаблиолары, шығыс хикаялары негізінде біріктірілген 100 ... ... ... мен дінбасылардан бастап, қарапайым шаруаны да кейіпкер
ете отырып, сол ... ... ... бейнесін көрсетеді. Еуропада көркем
әңгіме жанрының ... мен ... ... ... боп ... ... жүзі әдебиетінде реалистік ағымның өркендеуіне зор ықпал
етті.
Петрарка (1304-1374)
Франческо Петрарка ...... ... ... ғалым. Оның
творчествосында Италиядағы қайта өркендеу дәуірінің ерекшеліктері айқын
сезіледі.
Петрарка Ареццо ... ... ... ... ... ... Петракко Дантенің досы болды. 1312 ж. ... ... ... ... ... жас кезінен Рим әдебиетін оқиды. Әкесінің айтуы
бойынша ол ... ... ... ... ... айналысады. 1326 ж. Петрарка әке-шешесінен айырылып,
юриспруденциядан бас ... ... ол дін ... ... Папаның сарайына жақындайды. Мұндағы асқан байлық пен
екіжүзділікті Петрарка бірнеше шығармаларында ... ж. ол ... жас сұлу ... ... Сол әйел көп жылдар
бойы Петрарканың өлеңдерінде Лаура деген атпен шығады. 1330 ж. ... ... ... ... ... меценатқа қызмет етеді.
Колоннаның үйінде Петрарка антик жазушыларының творчествосын ... ж. ол ... ... ... Франция, Германия елдерін аралайды.
Ондағы мақсаты: көне ... ... ... ... қолжазбалармен
танысу және дүние жүзіндегі ғалымдармен байланысу. Ол армандаған Римді де
көреді.
Үйіне оралған Петрарка Авиньонда тұра ... ... ... ... ... Онда ол 4 жылдай тұрады (1337-1341). Воклюзада Петрарка
көптеген шығармаларын жазды, ... ... ... ... ... ... ... эпопея «Африка». Өмірінің соңғы 20 жылын ... ... ... ... және ... ... Петрарка көп саяхаттады. Оған
барлық жерде үлкен ... ... ... ... ... болды. Ол Италияның бірлігі үшін
көптеген жерлерде сөз сөйлеп жүрді. 1374 ж. 18-шілдеде ... көз ...

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Антикалық әдебиет:түрлі жанрлық салаларының қалыптасуы11 бет
С.торайғыров пен а.байтұрсынов, м.дулатовтың шығармашылығына арналған бейне фильм сценариі4 бет
Андронов және Дәндібай-Беғазы мәдениеті17 бет
Кейінгі палеолит кезеңіндегі Қазақстан2 бет
Кеңес дәуіріндегі қазақ әдебиеті9 бет
Шығыс Қазақстанның қола дәуірінің қоныстары32 бет
Қазақ хандығы кезіндегі педагогикалық ойлар10 бет
Қазақстан аумағындағы алғашқы қауымдық құрылыс,ежелгі Тас дәуірі, Мезолит, Неолит және Қола дәуірі7 бет
Қазақстандағы қола дәуірі туралы18 бет
Қола дәуіріндегі металлургия9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь