Мемлекетті басқарудың унитарлы нысаны

МАЗМҰНЫ
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
3
1 МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСТАРЫ ... ... ... ...
5
1.1 Мемлекет және мемлекеттік басқару ұғымы, түрлерінің ерекшелігі... 5
1.2 Унитарлы басқару нысанының ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
8
2 УНИТАРЛЫҚ МЕМЛЕКЕТТЕРДІҢ СИПАТТАМАСЫ ... ... ... ... ... ..
11
2.1 Батыс елдеріндегі унитарлы басқару қазіргі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... 11
2.2 Унитарлы басқарудың Қазақстандық тәжірибесін сипаттау ... ... ... ...
14
3 ҚР МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ ... ... .
17
3.1 Мемлекеттік басқаруды реформалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17
3.2 Мемлекеттің өзін.өзі басқаруды дамыту мәселелері ... ... ... ... ... ... ... .
20
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
27
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 29
КІРІСПЕ
Назарбаев Н.Ә 2012 жылғы Стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты атты «Қазақстан-2050» жолдауынан:
«Қазақстан – зайырлы мемлекет. Азаматтарды ар-ождан бостандығымен қамтамасыз ете отырып, мемлекет, дегенмен қоғамға өз бетімен біздің дәстүріміз бен заңдарымызға қайшы келетін әлдебір қоғамдық нормаларды тықпалайтын әрекеттерге өте қатаң қарсы тұратын болады.
Біздің мақсатымыз – мемлекеттік басқарудың жаңа түрін қалыптастыру. Ол қоғамға қызмет ету мен мемлекеттілікті нығайтудың жаңа міндеттеріне сай болуы тиіс.» [1].
Курстық жұмыстың тақырыбының өзектілігі – мемлекеттегі унитарлық құрлым нысанындағы мемлекеттік басқару ерекшеліктері, Батыс елдердегі және Қазақстандағы басқару жүйесіндегі жаңалықтар мен өзгерістерді зерделеу болып табылады.
Мемлекет белгілі бір территория шеңберіне халықты ырықсыз көндіру монополиясына, бүкіл қоғам атынан ішкі және сыртқы саясатты жүргізіп отыру құқығына ие, барлық жұртқа міндетті заңдар мен ережелер шығарудың ерекше құқығына, салық салып отыру құқығына ие болатын құрылым. Унитарлы мемлекеттер мемлекеттік билік органдарының біртекті басқару жүйесінен тұратын әкімшілік--территориялық бірлік болып табылады.
Қазақстан Республикасы – президенттік басқару нысанындағы унитарлы мемлекеттер қатарына жатады. «Қазақстан – 2050» стратегиясындағы мақсат-міндеттерді орындау үшін мемлекеттік аппарат қызметінің тиімділігін арттырып, мемлекеттік басқарудың жаңа түрін қалыптастыру қажет.
Унитарлық мемлекет – мемлекеттік немесе ұлттық-мемлекеттік құрылыстың бір түрі. Оның территориясы әкімшілік-аумақтық бөліктерге бөлінеді. Унитарлы мемлекеттердің ерекшелігі: бір конституциясы, бір жоғары өкілеттік органы, бір үкіметі болады, бұл оның бүкіл ел территориясына орталық билік ықпалын күшейту үшін қолайлы ұйымдық-құқықтық алғышарттар жасайды. Біртұтас мемлекеттің құрамында жекелеген, тіпті дербес мемлекет атрибуттарын иеленетін автономды ұлттық — мемлекеттік құрылымдар болуы мүмкін. Әкімшілік территория бірлік статусын иеленуші біртұтас мемлекеттің құрамдас бөліктері орталық органдар қабылдайтын заңдардың негізінде басқарылады, олардың жер аумағы жергілікті органдар мен тұрғындардың келісімінсіз жалпы мемлекет заңның күшімен өзгертілуі мүмкін.
Біртұтас мемлекеттің орталықсыздандырылған және орталықтан-дырылған түрлері болады. Оның біріншісіне аймақтық басқару органдары орталық билік органдарына тәуелсіз түрде құрылатын әрі олардың арасындағы заңи қарым-қатынастар орталыққа бағыныштылық қағидасыз жүзеге асатын мемлекеттер жатады. Ал екіншісіне аймақтық органдардың орталыққа бағыныштылығы орталық тағайындайтын лауазымды басшылар арқылы жүзеге асатын Біртұтас мемлекеттер жатады. ҚР-ның Конституциясында «Қазақстан Республикасы президенттік басқару пішіміндегі біртұтас
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1 Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан-2050» Стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты - 2012 жыл // http:www.strategy2050.kz
2 ҚР Конституциясы 1995ж (2013жылғы өзгертулермен) // http://www.mod.gov.kz
3 Andy J. Local government. // Indonesia, 2013 // http:www.thomsonreuters.com
4 Дулатбеков Н.О., Жұмабекова Г.Х. Мемлекет және құқық негіздері курсы бойынша әдістемелік нұсқаулар - Қарағанды, 2011–18-20б
5 Жүнісбеков М.Ш. Басқару жүйесінің типтік элементтері – Алматы,2011ж– 141-143б
6 Sancho D. Government // Spain, 2013 // http:www.thomsonreuters.com
7 Танкиева А. Жергілікті басқару. // Қаржы-Қаражат, – 2012ж – №3 – 21-24б
8 Жұмахметұлы Е. Негізгі заңды басшылыққа алатын кейбір елдердің конституциясы туралы // Заң газеті – 2012ж–№3–10-12б
9 Децентрализация власти – глобальный шаг в развитии страны // Юридическая газета – 2012ж–№8–6-7б
10 Үсен А. Конституция – тәртіп пен тұрақтылық кепілі // Үш қиян, - 2012 – 26 тамыз // http: www.abai.kz
11 Cedeno J. E-government // Spain, 2013 // http:www.thomsonreuters.com
12 Назарбаев Н.Ә. Қазақстан Ұлыбританиямен жоғары деңгейде экономикалық та, саяси да ынтымақтастықты дамытуға мүдделі - // ҚазАқпарат, - 2011ж, – 17 қаңтар // http: www.inform.kz
13 Tayler J. Motivation of civie servants. // Australia, 2013 // http:www.thomsonreuters.com
14 Садықова Р. Ұлыбританияның мемлекеттік басқару саласындағы жетістіктері Қазақстанның мемлекеттік қызметін қайта құруға көмектесе алады // ҚазАқпарат, 2012ж – 20 сәуір // http: www.inform.kz
15 Омарбек Б. Қазақстан – аралас басқаруды таңдаған ел // Алаш айнасы, 2012ж–№3–5б
16 Сәрсенбаева Ж. Қазақстан Республикасының билік жүйесін демократияландыру саясаты // Қолжазба – Алматы, 2010–10-18б
17 Сарматов Ж. Халықтың билікке тәуелділігін азайту – демократияның басты қағидаты // Егемен Қазақстан – 2012ж–16маусым–11б
18 Төлеуханқызы А. Басқарудың тиімділігі мен мөлдірлігін арттыру – өмір талабы // Егемен Қазақстан – 2013ж–4-6б
19 Демушкина Л.О Государственное регулирование экономики, Астана,2012ж–14-16б
20 Смаил Е. Саяси реформалар: нақты істер уақыты.//Егемен Қазақстан, 2013ж–9 маусым–9-10б
21 Tobias Y. Civil service reform. // United Kingdom, 2012 // http:www.thomsonreuters.com
22 Реформирование системы государственного управления: зарубежный опыт. – Алматы, 2011 // http: www.inform.kz
23 Жұмаханова А.Б. Система модернизация самоуправление // Казахстанская правда, 2011ж–13 желтоқсан–8б
24 Қалалардағы әкімдерді сайлауды өткізу ережесі, 2012ж // http: www.parlam.kz
25 Ohioan G. Government administration // Romania, 2013 // http:www.thomsonreuters.com
26 Исмагмбетов Т. Выборы акимов и местное самооуправление // Континент, 2012ж–№11–13б
27 Кемел М.Жергілікті өзін-өзі басқару, бүгін және ертең. // Егемен Қазақстан, 2013ж–16 наурыз–13-15б
28 Швецов А. Потребности муниципальных образований в финансовых средствах и бюджетно-налоговые возможности их удовлетворения//РЭЖ 2012,№7.
29 Зотов В.М., Мақашев З.М. Муниципальное управление // Мәскеу, 2011ж–38-42б
30 Жатқанбаев, Е.Б. Мемлекеттік басқаруды ұйымдастырудың теориясы және практикасы. – Астана, 2012 – 18-25б
        
        КІРІСПЕ
Назарбаев Н.Ә 2012 жылғы Стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси бағыты атты жолдауынан:
[1].
Курстық жұмыстың тақырыбының өзектілігі - ... ... ... ... ... басқару ерекшеліктері, Батыс елдердегі және Қазақстандағы басқару жүйесіндегі жаңалықтар мен өзгерістерді зерделеу болып табылады.
Мемлекет ... бір ... ... ... ... ... ... бүкіл қоғам атынан ішкі және сыртқы саясатты жүргізіп отыру құқығына ие, барлық жұртқа міндетті заңдар мен ... ... ... ... ... ... отыру құқығына ие болатын құрылым. Унитарлы мемлекеттер мемлекеттік билік органдарының біртекті ... ... ... ... - территориялық бірлік болып табылады.
Қазақстан Республикасы - ... ... ... ... ... ... жатады. стратегиясындағы мақсат-міндеттерді орындау үшін мемлекеттік аппарат қызметінің тиімділігін арттырып, ... ... жаңа ... ... ... ... - мемлекеттік немесе ұлттық-мемлекеттік құрылыстың бір түрі. Оның территориясы әкімшілік-аумақтық бөліктерге ... ... ... ... бір ... бір ... ... органы, бір үкіметі болады, бұл оның бүкіл ел территориясына орталық билік ықпалын күшейту үшін қолайлы ұйымдық-құқықтық алғышарттар жасайды. ... ... ... ... тіпті дербес мемлекет атрибуттарын иеленетін автономды ұлттық -- мемлекеттік құрылымдар болуы мүмкін. Әкімшілік территория бірлік статусын ... ... ... құрамдас бөліктері орталық органдар қабылдайтын заңдардың негізінде басқарылады, олардың жер ... ... ... мен ... келісімінсіз жалпы мемлекет заңның күшімен өзгертілуі мүмкін.
Біртұтас мемлекеттің орталықсыздандырылған және орталықтан-дырылған түрлері болады. Оның біріншісіне аймақтық басқару органдары орталық ... ... ... ... ... әрі ... ... заңи қарым-қатынастар орталыққа бағыныштылық қағидасыз жүзеге асатын ... ... Ал ... ... ... ... ... орталық тағайындайтын лауазымды басшылар арқылы жүзеге асатын Біртұтас мемлекеттер жатады. ҚР-ның Конституциясында делінген [2]. Мемлекеттік орталық билік ел территориясының ... қол ... және ... ... ... ... әкімшілік-территория құрылысы, астананың орналасатын жері мен статусы заңмен белгіленеді.
Курстық жұмыстың ... - ... ... ... ... ... ... ерекшеліетерінің толықтай мәнін, мазмұнын, түснігін ашу болып табылады. Осы мақсаттарға жету үшін келесі міндеттер қойылды:
* унитарлы басқару ... ... ... ... ... ... ... бар мемлекеттерді сипаттау;
* унитарлы басқарудың Қазақстандағы қазіргі жағдайын зерттеу;
* мемлекеттің өзін-өзі басқарудың дамыту мәселелерін анықтау.
Курстық жұмыстың зерттеу пәні ... ... ... ... ... ... ... зерттеу объектісі - Батыс елдердің және ... ... ... ... ... ... ... мәселелерін ғылыми-зерттеу әдісі. Тақырыптың мәселелерін зерттеуде келесі ғылыми-зерттеу әдістері қолданылды: аналитикалық-эксперттік, салыстырмалық, құрлымдық. Курстық жұмыстың ғылыми жаңалығы - ... ... ... бар ... ... елдердегі және Қазақстандағы басқару жүйесінің даму ерекшелігі ашылды.
Курстық жұмыстың ... - ... үш ... ... және қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады.
Бірінші бөлімде, мемлекет және мемлекеттік басқару ұғымы беріліп унитарлы басқару нысанының ерекшелігі ... ... ... Батыс елдеріндегі унитарлы басқарудың қазіргі жағдайы талданып унитарлы басқарудың Қазақстандық тәжірибесі талданды.
Үшінші бөлімде, мемлекеттік ... ... ... ... басқаруды дамыту мәселелері қарастырылады.
1 МЕМЛЕКЕТТІК БАСҚАРУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСТАРЫ
1.1 ... және ... ... ... ... ... -- ... бір аумаққа иелік етіп, сол жердегі халықтың еркін дамуына мүмкіндік беретін, қоғам табиғатынан туындайтын ортақ істерді атқаруға қажетті басқарудың жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... заңдастырылған зорлықты пайдалануға монополияға ие және қоғамды басқаруды арнайы механизмдер (аппарат) арқылы жүзеге асыратын қоғамдағы саяси билікті ұйымдастырудың ... ... ... жүйенің орталық институты.
ұғымы жалпы көпшілікке жақсы белгілі. Мемлекет алғашқы, қауымдық қоғамда құрылған жоқ. Саяси ғылым мемлекеттің пайда болуын ... ... ... белгілі бір тарихи кезеңімен, яғни әлеуметтік топтар мен таптардың пайда болып, қоғамда саяси-әлеуметтік теңсіздіктердің орнығуымен байланыстырады. Экономика ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету және басқа таптардың қарсылығын болдырмау қажеттілігінен мемлекет пайда болды деген пікір саяси ғылымдардағы негізгі көзқарас. Мемлекет құл ... ... де ... ... жетті. Бірақ тарихи ұзақ мерзім бойы деген түсінік , деген ... ... жоқ. ... ... ... ... ... ажырату, яғни, алғашқы деген ұғымды белгілеу үшін пайдаланды. Мысалы, ... ... ... ... ... Алтын орда, Ақ орда, Ноғай ордасы, Сібір ордасы деген сөздер екі түсініктің орнына (біріншісі мемлекет, екіншісі қоғам) пайдалана берілді. Алайда, ... ... ... ... ... ... қалыптасуына негіз болды. Саяси өмірдің дамуына байланысты қоғамда мемлекеттің ролі күшейе түсті. Ойшылдар, ... ... -- , ... тұрғысынан емес, , билік тұрғысынан қарайтын болды ... ... ... ... және ... билік органдары жүйесі болады, оған заңды, атқарушы және сот органдары, әскер, ... ... ... ... ... ... (облыс, аудан, ауыл, т.с.с.) бөлінеді (ол бірліктер әр елде ... ... ... ... анық белгіленген аумағы болады;
* мемлекеттің әскерді, полицияны, сотты, басқа мемлекеттік мекемелерде қызмет істейтін шенеуніктерді ұстау үшін салық ... ... ... және басқа нормативтік-құқықтық актілер шығарады, солардың көмегімен қоғамды тәртіп ... ... ... - ... ... егемендігін, тәуелсіздігін басқа мемлекеттер де ресми түрде мойындауға тиісті. Мемлекеттің негізгі ұстанымдары:
1. Заңдар мен нұсқаулар қабылдау құқығының ... ... өз ... ... үшін ашық және бірден-бір күш қолдану құқығының болуы. Себебі қоғамда күш қолдануға мемлекеттің ғана құқығы бар. ... ... ... өз ... ... ... Оны орындауға қажетті мемлекеттің арнаулы қарулы күштері болады. Бірақ күш қолдану тек заң арқылы ... ... ... ... өз ... ... адамдардың барлығын қамтиды. Осы мемлекеттің азаматы болмаса да (мысалы, әртүрлі себептермен басқа мемлекеттерден келгендер) мемлекеттің шекаралық шеңберінде ... ... ... ... ... тиіс. Бұл жөнінде 1930жылы Гаагада (Нидерланды) мемлекетсіздікке (апатридизмге) ... ... заң ... Бұл ... ... ... ... жеке адам мемлекет қамқорлығынан тыс қалмауы тиіс.
4. Салық - қоғамды басқару жұмысына жұмсалатын қор (бюджет) қалыптастыру үшін қажет қаржы [4, ... мен ... ... ... ... ... ... құрылымға бөлінеді. дегеніміз мемлекеттің ұлттық-территориялық ұйымдастырылуын көрсететін ұғым. Көп жағдайда,орталық билік пен жергілікті әкімдіктің өзара қатынасын белгілейді. ... ... ... ... ... ... (округ, республика, штат), әкімдік-басқару аймақтарын бекіту (аудан, облыс, департамент, ... ... ... торт түрі ... унитарлық (біртұтас), федерация жане конфедерация.
Унитарлық (лат. unitas -- біртұтас, біріккен) құрылыста саяси ... бір ... ... ... ... өз ... бөлек басқа құрылымға жол берілмейді. Оның территориясы, конституциясы бір болады.Мемлекеттік биліктің жоғары органдар жүйесі, ... ... ... ... ... Қазақстан т.б. осы түрге жатады.
Федерация (лат. foederatio -- ... ... -- ... бір саяси тәуелсіздігі бар, бірнеше мемлекеттік құрылымдардың бірігіп одақтық жаңа бір мемлекетті құруы.Федерация мен оған кіретін субъектілердің ... ... ... ... ... ... Әр ... өзінің жоғарғы билеу (заң шығарушы, атқарушы, сот органдары болады). Федеративтік мемлекет деп автономиялары бар мемлекетті атайды.
Федерацияның негізгі белгілері:
-мемлекет ... ... ... территориялық автономияның болуы;
- мемлекеттегі саяси билік және басқа да өкімет органдары екі деңгейде
қалыптасады;
- мемлекеттің конституциясы екі ... ... ... ... ... және т.б. ... ... жуық республика бар (Татарстан, Башқұртстан, Дағыстан, Солтүстік Осетия, Тува т.с.с.) Саяси билік екі деңгейлі, яғни жалпы мемлекеттік президент, ... және ... ... өз ... ... мен ... бар. Конституциясы екі жүйелі: бүкілресейлік және әрбір республиканың өз конституциясы бар.
Федерация тек ғана ... ... ... ... ... федарацияның көп бөлігі жер (территория) арқылы орныққан.Мысалы, АҚШ, ГФР, Австрия және т.б. АҚШ-да штаттар, Германияда ... Ал ... ... ... -- ұлт ... жер ... ғана ... федерацияның негізгі белгісі - егемендік дәрежесі. Егер автономияның, федерация субъектісінің белгілі мөлшерде (Конституция ... ... ... болмаса, онда мемлекттің федерация аталуы да жалған болып шығады [5, 142б].
Конфедерацияның негізгі белгілері:
Конфедерация дегеніміз -- ... ... ... конфедерацияда бәріне ортақ мемлекеттік билік болмайды;
- одаққа қосылған мемлекттер ортақ мақсаттарын бірігіп жүзеге асырады;
- конфедерация ... ... ... ... ... болады;
- конфедерация құрамындағы мемлекеттердің өз әскері, ұлттық ... ... ... ... мемлекеттер өздеріне ортақ мүдделерін бірігіп шешуі үшін арнаулы мекемелер құрады. Мысалы, қорғаныс, сауда, транспорт салаларындағы және тағы сол ... ... ... ... ... таза күйінде кездеспейді. Өткен уақыттарда конфедерация мемлекеттер арасында көбірек орын алды. Мысалы, 1847 жылға дейін ... ... ал ... ... конфедерация Германияда болды.
Кәзіргі кезеңде Тәуелсіз мемлекеттер достастығының (ТМД) конфедерацияға айналу мүмкіндігі болған еді, бірақ бұл мемлекеттер арасында осы ... ... ... ... мекеме құрылған жоқ [6].
Мемлекеттік басқару түрі дегеніміз - саяси билік кімнің, қандай ұйымның, ... ... ... ... ... ұғым. Қазіргі кезеңде мемлекеттік басқарудың үш түрі бар: монархия, конституциялық монархия және республика. Мемлекеттік басқарудың осы түрлеріне жоғарыда ... ... ... ... ... кезеңдегі дүниежүзіндегі мемлекеттік басқарудың негізгі бағыты -- республикалық мемлекет түріне өту.Сол себептен мемлекеттік басарудың осы ... ... ... ... өзінің бірнеше түрлері бар.
Қазіргі кезеңде дүниежүзінде көп қолдау тапқан және ең көп орын ... ... ... ... өзі ... үш топқа бөлінеді: президенттік республика, президенттік-парламенттік республика және парламенттік республика.
Президенттік республиканың ... Екі ... ... ... және ... ... әрқайсысы өз алдына бөлек өткізіледі.
2. Үкімет президентке тәуелді.
3. Атқарушы биліктің және мемлекеттің басшысы ... ... те ... ... болады.
Президенттік республикаға жататын мемлекеттер, мысалы, АҚШ, Ресей, Қазақстан, Португалия, Мексика және т.б. Президенттік-парламенттік республиканың белгілері:
1. Екі жүйелі сайлау: президенттік және ... ... ... өз алдына бөлек өткізіледі.
2. Парламент парламенттік сайлауда жеңіп шыққан саяси партиялардың уәкілдерінен қалыптасады.
3. Президент - ... ... ... ... ... ... ... Парламент палаталарына есепті. Президенттік-парламенттік республикаға жататын мемлекеттер, мысалы, Франция, ... ... ... ... және ... ... ... Сайлау бір жүйелі. Тек парламент сайланады.
2. Парламентте ең көп орын алған саяси партияның жетекшісіне ... ... ... және ... ... ... жүктеледі.
3. Үкімет парламентке тәуелді.
Парламенттік республикаға, мыселы, Германия, Италия, Индия, Түркия, Израиль және т.б. жатады. ХХ ғасырдың соңғы ... ... ... ... ... демократияның дамуына байланысты шын мәніндегі демократиялық республиканың жаңа деңгейлері қалыптаса ... [7, ... ... басқару нысанының ерекшелігі
Мемлекеттік құрылымның үш түрлі негізгі формасы бар: унитарлық мемлекет, ... ... ... және ... ... ... құрылымның мынадай формаларын бөліп көрсетеді:одақ, достастық, бірлестіктер.
Унитарлық мемлекет (фр. сөзі unitary, латын сөзі unites - ... ... деп ... - ... орталықтандырылған өзін-өзі басқарушы бірліктерге бөлінбеген мемлекет. Қазіргі заманғы мемлекеттердің көпшілігі унитарлық болып табылады.Унитарлық бүкіл мемлекеттік аппараттың ... ... ... ... ... ... және жанама бақылауды пайымдайды.Мысалы, Қазақстанда әкімшілік-аумақтық құрылысы 14 облыстан тұрады, оларды Президент тағайындаған әкімдер басқарады. Облыстар аудандарға, қалалық ... ... ... мен ... бөлінеді. Ал, жергілікті өкілді органдар мәслихат деп аталады, оған депутаттарды халық сайлайды. Жергілікті әкімшілік-аймақтық бөліністердің құқықтары тең.
Унитарлы мемлекеттерге ... ... ... ... ... жалпы елдегі өкілетті органдардың бірыңғай жүйесі, атқарушы және сот органдары, бұл органдар жергілікті органдарға қатысты ... ... ... ... территориясында бір конституция, жалпыға бірдей әкімшілік-территориялық салық және ... ... ... ... ... ... ... яғни аудан, облыс және тағы басқалары тәуелсіз бола ... ... ... ... ... ... ... құра алады.
5. Мемлекетаралық шаралар орталық органдар арқылы жүзеге асады және олар халықаралық аренада ұсынады.
6. Унитарлы мемлекеттердің біртұтас ... ... ... ... ... ... ... реттеп отырады [8, 10б].
Біртұтас мемлекет, унитарлық мемлекет -- мемлекеттік немесе ұлттық-мемлекеттік құрылыстың бір түрі. Оның ... ... - ... бөліктерге бөлінеді. Федерация пішімінен айырмашылығы: бір конституциясы, бір жоғары өкілеттік органы, бір үкіметі болады, бұл оның ... ел ... ... билік ықпалын күшейту үшін қолайлы ұйымдық-құқықтық алғышарттар жасайды.Территориясы федеративтік ... ... ... ... ... ... ... құрамында жекелеген, тіпті дербес мемлекет атрибуттарын иеленетін ... ... ... ... ... ... ұлттық -- мемлекеттік құрылымдар болуы мүмкін. Әкімшілік ... ... ... ... ... ... құрамдас бөліктері орталық органдар қабылдайтын заңдардың негізінде басқарылады, олардың жер аумағы жергілікті органдар мен тұрғындардың келісімінсіз жалпы мемлекет ... ... ... ... ... ... ... және орталықтандырылған түрлері болады. Оның біріншісіне аймақтық басқару органдары орталық билік ... ... ... ... әрі олардың арасындағы заңи қарым-қатынастар орталыққа бағыныштылық принципінсіз жүзеге асатын мемлекеттер (мысалы, ... Жаңа ... ... ... Италия) жатады. Ал екіншісіне аймақтық органдардың орталыққа бағыныштылығы орталық тағайындайтын лауазымды ... ... ... ... ... ... (мысалы, Нидерландтар, Қазақстан, Өзбекстан) жатады. ҚР-ның Конституциясында делінген. Мемлекеттік орталық билік ел ... ... қол ... және бөлінбеуін қамтамасыз етеді. Мемлекеттің әкімшілік-территория құрылысы, астананың орналасатын жері мен ... ... ... ... әкімшілік территориялық бөлінісі конституциясында белгіленуі немесе кей жағдайда жанама көрсетілуі және ... онда ... ... Жай ... ... яғни ... құрылымы жоқ мемлекеттерге Индонезия, Египет, Польшаны жатқызуға болады [9, 6-7б].
Унитарлы мемлекеттер мемлекеттік билік ... ... ... ... ... әкімшілік- - территориялық бірлік. Федерациялық мемлекеттік органдардың күрделі иерархиялық жүйесі болып табылады, автономды бөліктерден ... ... ... ... және т.б.). ... ... ... мемлекеттер қатарына жатады. Мұнда елдің барлығына бірдей жоғарғы өкілетті атқарушы, ... ... ... органдар қалыптасқан. Қазақстан территориясында унитарлы мемлекет ретінде бір Конституция, заң шығарудың біртекті жүйесі, бір азаматтылық орын алған. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ие ... Қазақстан Республикасында біртекті қарулы күштер өзінің мемлекеттік ... бар. ... ... - ... ... оның астанасының беделі мен орналасуы арнайы заңдармен анықталады.
Унитарлы нысаны бар ... жай және ... ... ... бөлінеді. Жай унитарлы мемлекеттер әкімшілік-территориялық бірліктерден тұрады, ал күрделі унитарлы мемлекеттер өз ... жеке ... ... тұрады.Кішігірім мемлекеттерді жай унитарлы мемлекеттерге жатқызамыз (Мальтва, Латвия, Эстония, Армения), сонымен қатар едәуір үлкен мемлекеттерде жатады (Польша, Қазақстан, ... ... ... ... үлкен және жан-жақты аясы бар едәуір үлкен мемлекеттер ... ... ... Қытай, Никарагуа). Мемлекеттердегі кейбір аймақтардағы құрылған автономиялар әкімшілік (сот ісінің жергілікті тілде жүргізілуі - ... ... және ... ... ... ... ... - Аландтық аралға арналған, Данияда - Фарерстық аралға және Гренландизмге арналған, Азербайжандарда - ... ... ... - Крым ... ... ... - Қарақалпақстанға арналған құқықтық заңдары).
Мемлекеттік тәртіп формасы елдегі мемлекеттік биліктің тәжірибелік жүзеге асырудың әдістері мен ... ... ... ... Мемлекеттік тәртіп мемлекеттік функцияланудың динамикалық процесін, басқа құрамыдас бөлікері және элементтері нақталуды бейнелейді. Мемлекеттік тәртіп кең мағынада барлық ... ... ... ... ... ... ... [10].
Бөлімді қорытындылай келе, мемлекет басқарудың алдыңғы қатарлы субъектісі болып табылады және оны басқаруда үш түрлі нысаны бар. Олар: ... ... және ... ... МЕМЛЕКЕТТЕРДІҢ СИПАТТАМАСЫ
2.1 Батыс елдеріндегі унитарлы басқарудың қазіргі жағдайы
Дүниежүзінде жалпы 230-дан атам ... ... 169 ... ... бар. ... - 38, ... - 41, Африкада - 49, мұхиттарда - 13 және Латын Америкасында - 27 унитарлы мемлекеттер бар. ... ... ... Албания, Андорра, Болгария, Италия, Испания, Ұлыбритания, Израиль, Литва, Латвия, Монако, Қазақстан, Катар, Жапония, ... ... ... және тағы басқаларын жатқызуға болады.
Унитарлық елдер төмендегі негізгі сипаттарымен ...
* ... ...
* мемлекеттік биліктің жоғары органдарының бірыңғай жүйесі;
* азаматтық бірлігі;
* құқықтық жүйе бірлігі;
* сот жүйесінің бірлігі;
* мемлекеттік ... ...
* ... ... ... ... ... сипаттарына ие емес әкімшілік-аумақтық жеке бірліктерге (жергілікті басқару органдары ... ... ... ... ...
Сол секілді басқа да унитарлық мемлекеттер (Ұлыбритания, Испания, Италия, Дания, Финляндия) бар. Олардың мемлекеттік құрылымы елінің кейбір ... ... ... ... ерекшеленеді. Атап айтқанда, Ұлыбритания құрамына Шотландия мен Солтүстік Ирландия енеді, олар ... ... ... ... ... өзіне керегінде өзінің құқықтық және соттық жүйесіне өзі ие әрі өз ... бар. Ал, ... ... ... ... автономиялы құқық берілген, ол өзінің екі палатадан: кауымдық палата (52 мүшесі бар, олар 5 жыл ... ... ... беру ... сайланады) және сенаттан (қауымдық палата сайлайтын 26 мүшеден), кабинеттен ... ... 8 ... ... ... ... атқарушы билікті губернатор атқарады.
Ұлыбритания Біріккен Корольдігі атауына ... ... ... ... ... -- парламенттік монархия болып табылады. Елдің жеке Конституциясы жоқ. Ұлыбритания ... көп ... ... ... мен ... сот ... (прецеденттердің) шешімдеріне негізделген. Мемлекет басшысы -- монарх, сот жүйесінің ... ... бас ... ... ... ... заң шығарушы органы -- екі ... ... және ... ... ... Парламент құрамына патшайым да кіреді. Атқарушы билік премьер-министрдің ... ... ... өзін-өзі басқару жүйесінің англосаксондық моделін қолданады. Бұл моделдің ерекшелігі - ... ... ... ... өзін-өзі басқару органдарын әрдайым қадағалап отырады. әртүрлі саладағы муниципалдық құрылым қызметін бегілі бір ... ... ... ... ... ... арнайы бағдарламаларды орындау үшін қаржылық нарық арқылы әсер етеді. Оларға: субвенция, дотация тағы ... ... ... ... атқарушы органдарды сайлау үдерісін жергілікті басқару туралы 1972 жылғы Акт ... ... ... органдар сайлауларына 18 жасқа жеткен британ тәжінің барлық ... ... ... ... ... және ... ... жасы 21-ден төмен емес адамдар сайлана алады, олар осы муниципалитеттің аумағында тұруға, осы аумақта жұмыс істеуге немесе сол аумақта жері, ... үйі ... ... ... соларды жалдауға тиіс. Ұлыбританияның муниципалды, сонымен қатар атқарушы органдарына дін қызметкерлері, пэрлер, ... ... ... ... есі дұрыс еместер сайланбайды [12].
Франция мемлекеттік құрылымы жөнінен унитарлы республика болып табылады, ... - ... ... ... 96 ... ... жылы генерал Шарль де Голль елде мемлекетті басқарудың жаңа үлгісі - ... ... ... Франция республикада президенттің айрықша зор өкілеттілігі бар,ол ... ... ... ... ... ... ... тағайындаған премьер - министр үкіметті ... ... ішкі ... ... ... ... заң шығарушы орган - екі палатадан сенат және ұлттық жиналыс тұратын парламент.
Францияда -- ... ... ... ... кіші ... бөлігі -- коммуна болып табылады (қазіргі кезде оның саны 40 мыңнан асады). Коммуна ... ... ... және ... болып бөлінеді. Коммунаның басқару органдарына 6 жылға сайланатын муниципалдық кеңес жатады. Оның депутаттарының саны ... ... ... ... ... -- мэр ... ... оның өкілеттігі өте күрделі, өйткені, ол бірінші жағынан сайланбалы адам боса, екінші жағынан алып қарасақ ол -- үкіметтің ... ... ... ... ... ... ... кейбір бөліктерінің қызметтерін бақылауға тиіс (мысалы, муниципалдық полиция). Мэрмен бірге оның ... ... (1-12 ... дейін), ал үлкен қалаларда, айталық Парижде, Марселде, ... т.б. ... ... одан да ... ретінде Трамбле-де-Гомес деп аталатын кішігірім қаланы алсақ, Париждің қасында орналасқан, 30 мыңдай тұрғындары бар. Қаланың өмірін муниципалдық кеңес басқарады. Кеңесте не ... 35 ... ... ... ... ... ... оның 10 орынбасарларын сайлайды. Мэрмен бірігіп олар кеңес бюросын құрайды. Осы депутаттардың ішінде тек қана тұрақты негізде мэр ғана қызмет ... ал ... ... өз ... ... ... істейтін жерінде тұрақты қызмет атқарып, сол жерден еңбекақы алады, тек бір рет ... ... ... орай айтатынымыз бұл тек қызметкерлерге қатысы бар, ал өндірістен ешкімді де ... ... ... 80 ... ... Оны мэр тағайындайтын мэрдің хатшысы басқарады. Ол ... ... ... ... жауапты. Бұл лауазымдағы адам депутат болуға хақысы жоқ. Кеңестің бюросы демалысына бір рет жиналады. Ал ... өзі ... ... айында бір рет жиналады, онда да тек бюро мәжілісінде қабылданған шешімді бекіту, не оны бекітпеу үшін ... ... ... ... ... өзін-өзі басқарушы аумақтық бөліктер -- департамент. Оның органы -- генералдық кеңес, оны ... ... ... ... (кантон) сайлайды. Әр кантоннан бір генералдық кеңесші сайланады. Бірінші мәжілісте ... ... ... оның орынбасарларын, хатшысын (олар кеңестің бюросын құрайды) және 4-7 ... ... ... комиссиясының сайлайды. Бұлар жылына екі сессия болатын шақырымдардың аралығында генералдық кеңестің атқарушы ортаны болып табылады [13].
1982 ... ... ... ... департаменттік комиссиясының өкілеттігі едәуір кеңейтілді. Ең басты енгізілген жаңалық-префектің ... ... және ... ... ... ... Ендігі жерде префект өз билігінше генералдық кеңестің шешімін бұзуға не жоюға қақысы жоқ, ол тек келіспеген ... ... ... ... ... білдіре алады.
Француздық жергілікті өзін-өзі басқарудың барлық ауыртпалық ... -- ... ... қала ... Департаменттегі генералдық кеңестің міндеті бұрынғысынша өзгеріске ұшыраған жоқ. Оған жататындар -- жол ... ... ... әкімшілік үйлерді қолдануға беру, әлеуметтік көмек көрсететін орталық ... ... ... ... үйлеріне, жетімдер үйлеріне) және оқу-ағарту ісіне қамқорлық жасау (лицейлерге, департамент төңірегіндегі жоғарғы оқу ... ... ... және орталықтандырылған түрлері болады. Оның біріншісіне аймақтық басқару органдары орталық билік органдарына тәуелсіз түрде құрылатын әрі олардың арасындағы құқықтық қарым-қатынастар ... ... ... ... асатын мемлекеттер мысалы, Ұлыбритания, Жаңа Зеландия, Жапония, Испания, Италия жатады. Ал екіншісіне аймақтық органдардың орталыққа бағыныштылығы орталық тағайындайтын лауазымды ... ... ... ... ... ... мысалы, Нидерландтар, Қазақстан, Өзбекстан жатады. ҚР-ның Конституциясында делінген. Мемлекет орталық билік ел территориясының тұтастығын, қол сұғылмаушылығын және ... ... ... ... ... құрылысы, астананың орналасатын жері мен статусы заңмен белгіленеді [14].
2.2 Унитарлы басқарудың Қазақстандық тәжірибесін сипаттау
Қазақстан Республикасы - президенттік басқару нысанындағы ... ... ... ... ... ... барлығына бірдей жоғарғы өкілетті атқарушы, соттық басқа мемлекеттік органдар қалыптасқан. Қазақстан территориясында ... ... ... бір ... заң ... ... ... бір азамаққтылық орын алған. Қазақстан Республикасының құрамдас бөліктері (облыстары) өзіндік мемлекеттік егемендікке ие емес. Қазақстан Республикасында біртекті қарулы күштер, ... ... ... бар. ... ... - -территрриялық құрылымы, оның астанасының беделі мен орналасуы ... ... ... ... нысаны мынандай мәселелерді түсінуге мүмкіндік береді;
* мемлекеттің жоғарғы органы қалай құрылады және олардың құрылымы қандай;
* жоғарғы және басқа ... ... ... ... ... ... принциптер жатыр;
* жоғарғы мемлекеттік билік пен тұрғындардың арасындағы қарым-қатынас қалай құрылған;
* жоғарғы мемлекеттік органдардың ұйымдастыру қызметі азаматтардың құқығы мен ... ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Жоғарыдағы белгілерге байланысты 1995 жылдың 30 ... ... ... ... ... 2-бабына байланысты .
Президенттік басқару нысандары әр елде әртүрлі болады. Президенттік басқаруға тән мынандай сипаттарды ... ...
1. ... парламентсіз сайлау және үкіметті құру тәсілі;
2. Үкіметтің парламенттің алдында емес, президенттің алдындағы жауаптылығы;
3. Парламенттік республикаға қарағанда, мемлекет ... ... ... кеңдігі.
Президенттік Республика қазіргі кездегі мемлекеттік басқарудың бір ... ... ... Республикасында парламентаризммен қатар, Президенттің қолына мемлекеттің басының және ... ... ... ... ... [15, ... Республикасының Конституциясының 40-бабы бойынша:
1. Қазақстан Республикасының Президенті - мемлекеттің басшысы, мемлекеттің ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттарын айқындайтын, ел ... және ... ... ... атынан өкілдік ететін ең жоғарғы лауазымды тұлға.
2. Республиканың Президент -- мемлекеттік билік бірлігінің, ... ... адам жөне ... ... мен ... ... әрі кепілі.
3. Республика Президенті -- мемлекеттік биліктің барлық тармағының келісіп жұмыс істеуін және өкімет органдарының халық ... ... ... ... ... 7 қазанда Қазақстан Республикасының заңы қабылданды [2].
Осы заңның негізінде, мемлекеттік билік жүйесін демократияландыру, Қазақстанда адал және әділ ... ... ... ... ... саяси партиялардың қатынасуына мүмкіндік жасау, Парламентті биліктің дербес тармағы ретінде, өкілеттігін кеңейтіп, ... ... ... атқаратын ролін көтеру бекітілді. Үкіметтің және оның мүшелерінің Парламент алдындағы жауапкершілігін арттырып, Парламент депутаттарының мәртебесін көтеру, сотты құқықтық жүйені, ... ... одан әрі ... ... ... 1995 ... ... Республикасының Конституциясына 19 түзетулер енгізілді. 33-баптың 4-тармағындағы мемлекеттік қызметтегі адамдардың жасына шек қою алынып тасталды. Еңдігі жерде, өмірлік тәжірибесі бар, ... ... ... ... ... ... шектелмей пайдаланылады.
49-баптың 2-тармағына өзгертулер енгізіліп, парламенттің сайлану мерзімі 4 жыл ... ... ... ... ... ... депутаттарының өкілеттік мерзімі -- 6 жыл, Мәжіліс дапутаттарының өкілеттік ... -- 5 жыл ... ... ... ... ... мәжіліс депутатарының саны 77-ге дейін көбейтілді. 10 депутат партиялық тізімдерге байланысты ... ... ... тыс сайлауын өткізуге заңды түрде мүмкіндік көзделді. Дауыс беруге қатысқан сайлаушылардың елу пайызынан астамының дауысына ие ... ... ... ... кіретін болды. Сонымен, сайлаушылардың жартысынан көбі қатысса ғана, сайлау өтті деп есептелген кедергі жойылды. Соған сәйкес, аралас сайлау ... ... ... депутаттарының көбісі мажоритарлық (көпшілік дауыс алуына байланысты) жүйе негізінде, ал ... ... - ... ... жүйе бойынша, партиялық тізімдер арқылы сайланатын болды. Конституцияның 53 бабының 3 тармағындағы депутаттың мерзімі аяқталғанда, оның ... ... ... ... не ... ... ... туралы қорма алынып тасталды. Себебі, ондай норма ... ... ... ... ... ... күшейтуге кедергі болатын. Заңда Президент сайлауының рөсімдері, еліміздің қәзіргі дамуына сай демократияландырылып, сайлаушылардың ел пайызынан астамы дауыс беруге қатынасса ... ... ... деп белгілеген 41-баптың 5-тармағындағы кедергілер алынып тасталды. Себебі, дауыс беру, не бермеу ... жеке ... еркі ... құқығы болып табылады, яғни мұнда сайлауға келгендердің пайызы емес, сайланатын адамға деген сенімдеріне шек қойылмай дауыс берілуі[16, 12-14б].
2011 ... 3 ... ... Республикасы Президентінің кезектен тыс сайлауы болды. 2011 жылғы 3 сәуірде болған Қа - ... ... Пре - зи - ... кезектен тыс сайлауында дауыстарды санау нәтижелері ту - ра - лы облыстық, Астана және Алматы қалалық ... ... хат - ... ... ... Республикасы Орта - лық сайлау комиссиясы біртұтас жал - пыұлттық сайлау округі бойын - ша сайлау - шы - ... ... 9 200 298 ... ... ... дау - ыс ... 8 279 227 адам ... 89,98 пайы - зы қатысқанын хабарлай - ды. Дауыс беруге арналған үй-жайдан тыс жерде 211142 сайлаушы дауыс ... ... ... Президенттігіне кандидат болып 4 адам дауысқа түсті. Дауыс беру кезінде Қазақстан Рес - публикасының Президенттігіне кан - дидаттарға төмендегідей ... - тар саны ...
* ... ... Ахметбековке - 111924 дауыс немесе дауыс беруге қатысқан сайлаушылар дауысы - ның 1,36 пайызы;
* Мэлс Хамзаұлы ... - 94452 ... ... ... ... ... сайлаушылар дауысының 1,15 пайызы;
* Ғани Есенкелдіұлы Қасымовқа - 159036 дауыс немесе ... ... ... сайлаушылар дауысының 1,94 пайызы;
* Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев - қа - 7850958 ... ... ... ... ... ... - ... дауысының 95,55 пайызы. Қазақстан Респуб - ликасы Конституциялық заңының 65-бабына сәйкес 1940 жылы туған, қазақ, ... ... ... ... ... тұра - тын ... ... Назарбаев Қазақстан Республикасы - ның сайлан - ған ... ... ... [17, ... ... ... унитарлы нысаны бар Батыс елдері және Қазақстанның басқаруында өзіндік ерекшеліктері және ортақ белгілері де бар. ... ... ... ... мемлекеттің өзін-өзі басқару жүйесі, мемлекеттік биліктің жоғары органдарының бірыңғай ... және ... ... атап өтсе ... ҚР ... БАСҚАРУДЫ ЖЕТІЛДІРУ БАҒЫТТАРЫ
3.1 Мемлекеттік басқаруды реформалау
стратегиясындағы мақсат-міндеттерді ... үшін ... ... ... тиімділігін арттырып, мемлекеттік басқарудың жаңа түрін қалыптастыру қажет.
Әкімшілік реформаны іске ... ... ... ... ... ... ... қойған ауқымды міндеттерді орындау үшін қажыр-қайратты, білім мен еңбекті оңтайлы ұштастыру қажет. Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өз Жолдауында 2050 жылға ... ... ... отыз ... ... ... туралы іргелі міндет жүктеді. Көзделген мақсатқа жетудің бір жолы - мемлекеттік аппарат ... ... ... ... ... жаңа ... ... қажет. Әлеуметтік-экономикалық мәселелерді шешу мен халықтың билікке деген ... ... - ... ... негізгі көздегені осы болып табылады.
Өткен жылдың соңында президент мемлекеттік ... ... ... қол ... Осылайша елімізде тұңғыш рет басқарушы корпусы, нақты айтсақ корпусы құрылады, оған ұлттық ... 500 ... ... 1,5 мың адам ... ... қызметтің тиімділігін арттыру - әкімшілік реформаның негізгі бағытының бірі ... Ал, ... мен қала ... ... ... соң ауыл әкімдерінің сайлауы өтеді. Қазіргі таңда президенттің тапсырмасымен жергілікті өзін-өзі басқару бойынша ауқымды жұмыстар ... ... [18, ... атқарушы органдар мен орталық органдардың аумақтық бөлімшелері арасындағы өзара іс-қимылды ... өте ... ... ... ... ... көрсетуге бағытталған және халықтың өзіне бұлардың биліктің қай деңгейіне қатысты екені маңызды емес екендігін түсінген жөн. Конституцияға сәйкес әкім ... пен ... ... ... ... ... және мемлекет қызметінің барлық салаларына халық алдында жауапты.
Өңірлердің әлеуметтік және экономикалық мәселелерін шешу үшін ... ... ... ... он жылдың ішінде орталықтан берілетін трансферттер мен субсидиялардың көлемі он есеге өссе, жергілікті бюджеттер үш ... ... ... Индустриалды-инновациялық даму, жұмыспен қамту, моноқалаларды өркендету сияқты көптеген бағдараламалар жүзеге асып, жүздеген ... ... ... ... ... ... мемлектетік қызметкерлерді қайтадан қалыптастыруда үлкен жұмыс болғалы тұр. Әсіресе ... ... ... жүк ... отырып, көптеген құқықтар ие болды. Мемлекет басшысының ... ... ... сәйкес, елімізде мемлекеттік қызметті реформалау ісі жалғасуда. Реформалардың мақсаты - ... ... ... ... ... болуы тиіс деген қағиданы жүзеге асыру [19, 15б].
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың Стратегиясында мемлекеттік қызмет және ... өзін өзі ... ... ... ... ... сәйкес осы мәселелерді қарастырған алғашқы жұмыс кеңесі Астана қаласында болып өтті.
Кеңес жұмысына Президент Әкімшілігінің ... ... - ... ... ... Пар - ла - мент ... вице-спикерлері, орталық мемлекеттік органдар басшылары, барлық деңгейдегі әкімдер мен олар - дың аппарат басшылары, мәс - ли - хаттар хатшылары және т.б. ... Айта ... Ас - та - наға ... ... және қала ... ... ... бір күн бұрын мемлекеттік тілді білу деңгейлерін анықтау бойынша тест те тапсырған еді.
Салиқалы саясаттың ... ... ... ... зор ... жетті, халықтың табысы, әлеуметтік саланы қаржыландыру бірнеше есе өсті, он мыңдаған жаңа жұмыс орындары ашылды. Қазақстанда қазір ұлтаралық және ... ... ... айналды. Бүгінгі күні көптеген әлеуметтік-экономикалық мәселелерді ше - шу үшін қажетті тетіктер жа - ... ... ... отыр. Соңғы он жыл ішінде орта - лық - тан бөлінетін субсидиялар мен ... ... он есе ... ... ... ин - - дустриялық-инновациялық да - му, жұмыспен қамту, тұрғын үй-ком - муналдық шаруашылығын жаң - - ... және ... да бағ - дар - ... табысты жүзеге асуда. Осы мақсаттарға жүздеген млрд. теңге қаражат бөлінді.
Қазір Қазақстанның алдында 30 мемлекеттің қатарына қосылу мақстаты тұр. Осыған ... ... ... ... ... ... ... ету мен мемлекеттік басқарудың жаңа үлгісін жасау міндетін жүктеді. Үстіміздегі жыл осы міндеттерді орындаудың бетбұрыс жылы болғалы тұр. ... ... ең бас - ты ... - ... ... аппаратының жұмысын әлеуметтік-экономикалық міндет - терді орындау үшін барынша жақсартып, оның халық сенімін ақтау жолындағы тиімділігін одан әрі ... ... Біз ... ... ... тиім - ... ... түсіндіріп, ұсы - нылатын қызметтердің сапасын қамтамасыз етуіміз керек [20, 9б].
Халықаралық сарапшылар Қазақстандағы жүргізілген мемлекеттік қызмет реформасын жоғары бағалады. ... ... құру және ... ... санын 8 есеге қысқартуды сарапшылар кәсібилендіру мен меритократияны ... ... ... ... ... ... табыстың басты факторы - Мемлекет Басшысының саяси ... деп ... ... ... ... ... реформалар көшбасшысы болып танылды.
Астанада ТМД елдері, Ауғанстан және Грузия үшін Өңірлік хаб құрылды және ол өз жұмысын бастады. Қазіргі ... ... ... база ... ... ... тән ... оның бүкіл қоғамға таралуы, тіпті оның шегінен тыс, адамдардың басқа қоғамына мемлекет жүргізген ... ... ... ... жатады. Көбінесе бұл тезис басқарушылық құбылыстарын түсінуде былықтарға тап келтіреді, ... ... ... ... ... мен ... ... олардың барлық өзара қатынастарын басқарады деген түсінік тудырады. Тек ... ... қана дәл ... жол ... ... ... бірақ та оны жүзеге асыруға қоғамға тоталды бақылау орнату ... ... ол оның ... ... Ал, ... пен ... ... нұсқасы адамдардың өмірі мен қызметі бостандықтың, дербестігі мен өзін-өзі басқарудың кең ауқымын ... ... та осы ... ... мен ... ... ... бірқатар қоғамдық институттар мен мемлекетпен анықталады. Тек мемлекет қана заңдар арқылы қоғам өмірінің барлық салаларында адамдардың мінез-құлқының негізгі, жалпы, ... ... ... және ... ... өзінің билік ету күшімен қамтамасыз етеді [30].
Мемлекеттік басқаруды реформалау тиімділігінің критерийі қоғамдық-мемлекеттік құрылыстың идеологиясынан ... ... ... жүйесінің базасында қалыптасады. Мемлекет пен экономика арасындағы қатынастардың дамуының қазіргі заманғы кезеңінде экономиканы мемлекеттік басқару аппаратының қызметінің ... ... алып ... ... ... ... ... жатады:
- қызметтің тиімділігін бағалау үшін пайдаланатын белгілердің бірлігі (экономиканы мемлекеттік басқару аппаратының қызметінің принциптері мен ... ... ... ... ... ... әкімшілік-террито-риалдық құрылымы (өзара тиімді экономикалық, басқарушы-лық және аймақтық ерекшелікті есепке алу негізінде құрылған);
- экономиканы мемлекеттік басқару аппаратының құрылымына қызметтің ... ... ... ... ... ... ... аппаратты құру оны жүйелендірудің - .
Жүргізілген жұмыстар ... ... ... ... ... ... мен аппараттың штаттық санын қалыптастыру бойынша елдің ... ... ... ала отырып құрылуы тиіс.
Осыдан келіп біз түсінігіне оны қаржыландырудың оңтайлығы мен соңғы нәтижені көздеуіне келіп мынадай ... бере ... ... ... ... ... дамыту мәселелері
Қазақстан Республикасында жергілікті өзін-өзі басқарудың қалыптасуы - бұл ... ... мен ... ... дамуымен, елдің әлеуметтік-экономикалық дамуының жалпы деңгейімен, жергілікті халықтың өміріне тікелей әсер ететін басқа да ... және ... ... көп кезеңді және серпінді процесс.
Заманауи әлемде мемлекеттің әл-ауқаты жалпы ұлт әлеуетін және жекелей алғанда азаматтардың ... ... ... ... ... ... дамыған елдер жергілікті өзін-өзі басқару үлгісін жетілдіруге ұмтылады.
Биліктің осы деңгейі ... ... ... ... оны ... ... оның ... болады және халықтың негізгі өмірлік қажеттілігін қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... құрылса, тек жергілікті ресурстардың жұмсауы оңтайланып қана қоймай, сонымен қатар, халықтың билікке ... ... ... ... ... ... ... мұндай мәселе Қазақстанның алдында тұр. Мемлекеттік басқару жүйесінің тиімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру жергілікті қоғамдастықтың тыныс-тіршілігін ... ... ... ... ... ... ... басқаруды реттеу саласына беруді талап етеді.
Алайда бұл процесс көптеген мәселелердің шешілмегендігімен және заңнамалық реттеудің жеткіліксіздігімен тежелуде. Қазақстанда жергілікті ... ... ... ... ... ... жергілікті өзін-өзі басқарудың тұтас моделін алдын ала әзірлемей, олардың үзінді ретінде ... ... ... ... күні ... мекеме ұйымдық-құқықтық нысанында ауыл (село), кент, аудандық маңызы бар қалалар, сондай-ақ қалалардағы аудандар әкімдерінің аппараттары қалыптасқан. Бұл ретте ... ... ... жоқ, ... ... бағдарламалардың әкімшісі болып табылады. Аталмыш шығыстар аудан (облыстық маңызы бар қала) бюджетінің құрамында қарастырылып, оларды тиісті ... ... Бұл ... ... ... тәрбиелеу мен білім беруді жүзеге асыруға, мұқтаж азаматтарға үйде әлеуметтік көмек көрсетуге, елді мекендерді абаттандыру мен ... ... ... ... және т.б. ... [23, ... ... ауылдық (селолық) округ, кент әкімдеріне бірқатар міндеттер жүктелген, бірақ олар қаржымен қалдық қағидаты ... ... ... ... бұл ... ... маңызы бар мәселелерді тиімді шешуде қабілетсіз, осылайша халық ... ... ... ... ... шешу үшін бастапқы кезеңде 2012 жылдан бастап ... ... ... ... бар ... ... шешу үшін ... қаржылық қолдау тетігі іске асырылуда. Осы тетіктің маңызды буыны ... ... мен ... ... бөлу ... халықтың қатысуы болып табылады [24].
Қазіргі уақытта жергілікті басқарудың ең төменгі деңгейінде дербес бюджеттерді қалыптастыру ... ... көбі ... ... ... ... өзін-өзі басқаруды тікелей жүзеге асыруда бірқатар шешілмеген мәселелер де ... ... ... ... жүргізілу тәртібі мен шешімдерін қабылдауды облыстық, республикалық маңызы бар қала және астана мәслихаттары ... және бұл ... ... ... ... өз ... қабылдауы тиіс екендігі көзделген.
Ауылдық деңгейдегі әкімдердің жүктелген ... ... ... кезінде олардың жеткіліксіз дербестігін айқындайтын негізгі проблемалық сәттердің бірі дербес қаржы қаражатын, мүлікті және басқа да ресурстық мүмкіндіктерді иелену және ... ... ету ... ... болып табылады.
Ауыл әкімдерінің шаруашылық және әлеуметтік салаларда шешімдер қабылдаудағы қолда бар жергілікті ресурстарды – жер, ... ... ... ... ... және орта ... ... нақты жәрдемдесу мәселелерін шешуде өкілеттіктерін кезең-кезеңімен кеңейту қажет.
Басқарудың төменгі ... елді ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін ауданды (облыстық маңызы бар қаланы) дамытудың қолданыстағы бағдарламаларына осы аумақтағы тұрғындардың бірінші ... ... мен ... көрініс табатын, жергілікті қоғамдастықтың тіршілігін қамтамасыз етуге бағытталған ... ... ... үшін негіз болып табылатын кіші бөлім енгізу қажет [25].
Ауыл тұрғындарының көпшілігінің жергілікті ... ... ... ... өз ... мен мүмкіндіктерін түсінуге қатысты құқықтық сауаттылығының ағымдағы деңгейін ескере отырып, халыққа қоғам мен мемлекеттегі өзін-өзі басқарудың рөлі мен орнын ... ... ісін ... ... ... бар қалаларда, ауылдық (селолық) округтерде, ауылдық (селолық) округтердің құрамына ... ... ... ... сайлауды енгізу.
Ауылдың (селоның), кенттің, ауылдық (селолық) округтің, аудандық маңызы бар қаланың әкімі лауазымына кандидаттарды тиісті ... ... ... ауданның (қаланың) әкімдері балама негізде жүзеге асыратын болады.
Төменгі деңгейдегі әкімдерді лауазымынан босату тек аудан (қала) әкімінің ұсынысы бойынша ... ... ... ... ... әкімдер ауылда (селода) және аудандық маңызы бар қалада жергілікті өзін-өзі басқарудың жеке өкілді органын құрмай, атқарушы ... да, ... ... да ... ... ... болады [26, 12б].
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасындағы жергілікті өзін-өзі басқарудың құқықтық негізі Қазақстан Республикасының Конституциясы мен 2001 ... 23 ... Заң ... ... ... ... 2012 ... 28 қарашадағы № 438 Жарлығымен Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... ... ... сәйкес Қазақстанда жергілікті өзін-өзі басқаруды екі кезеңмен дамыту көзделуде:
Бірінші кезеңде (2013-2014 жылдары) басқарудың төменгі деңгейлерінде қолданыстағы жүйенің ... ... және ... мен ... ... іс ... ... жөніндегі шаралар жүзеге асырылатын болады. Бұл шаралар жергілікті өзін-өзі басқаруды одан әрі дамыту үшін ... ... ... кезеңде (2015-2020 жылдары) жергілікті мемлекеттік басқарудың функцияларын одан әрі жіктеу мәселелері қарастырылады, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының бюджеті мен ... ... ... ... округтердің деңгейінде әкімшілік-аумақтық бірліктерді оңтайландыру мәселелері пысықталатын болады.
Қазақстан Республикасы Президентінің 2012 жылғы 14 желтоқсандағы Жолдауына сәйкес Тұжырымдаманы іске ... үшін ... ... ... ... ... - ... өзін-өзі басқаруды жүзеге асыруда азаматтардың конституциялық құқықтарын іске асыруды қамтамасыз ету үшін құқықтық шарттарды жасау болып табылады.
Тұжырымдамаға сәйкес, заң ... ... ... ... бағытталған:
Бірінші. Заңына толықтырулар мен өзгертулерді енгізу жолымен,
- ауыл халқының жиналыстарын, жиындарын ... ... және ... ... ... жергілікті қоғамдастықтың жиналыстары (жиындары) арқылы жергілікті маңызы бар мәселелерді шешуде ауылдардың, кенттердің, аудандық маңызы бар ... ... ... ... ... ... оған жергілікті қоғамдастық мүшелерінің кемінде он пайызы қатысқан кезде өтті деп есептеледі. Жергілікті қоғамдастық жиындары ... ... ... жағдайда, жергілікті қоғамдастық жиыны оған ауыл, көше, көппәтерлі тұрғын үй тұрғындарының бөлек жергілікті қоғамдастық жиындарында сайланған өкілдердің жалпы санының кемінде ... ... ... өтті деп ... Бөлек жергілікті қоғамдастық жиындарын өткізудің тәртібін мәслихат бекітеді. Бөлек жергілікті қоғамдастық жиындарын өткізудің үлгі тәртібін Қазақстан ... ... ... ... немесе жиынның жергілікті маңызы бар мәселелерді қаржыландыру жөніндегі мәселелерді міндетті түрде ... - ... ... ... ... бар мәселелерді шешуге бөлінген бюджет қаражатын және жергілікті өзін-өзі басқарудың кіріс көздерін пайдалануға мониторинг ... ... ... беру.
Екінші. Қазақстан Республикасы Президенті белгілеген тәртіппен, маслихат депутаттары тарапынан аудандық маңызы бар ... ... ... ... ... әкімдерін сайлау жөніндегі норманы енгізу бөлігінде Заңына толықтырулар мен өзгертулерді енгізу жолымен аудандық маңызы бар қалалардың, ауылдық және ... ... ... ... ... ... ... Бюджет және Салық кодекстеріне, Кодексіне, , , Заңдарына өзгертулер мен толықтыруларды енгізу жолымен жергілікті маңызы бар мәселелерді шешуде ... ... ... ... ... және экономикалық дербестігін кеңейту, ол үшін әкімдерге кіріс көздерін ... ... ... олар мыналарды қосады:
- әкімдерінің басқаруындағы мүлікті жалға ... ... ... жеке және заңды тұлғалардың ерікті түрдегі алымдары;
- айыппұлдардың жекелеген ... ... ... ... үшін төлем;
- Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған басқа да көздер;
- жергілікті өзін-өзі басқару ... іске ... ... ... мен ... ... үшін ... органдарда арнайы есеп-шоттар ашу;
- тиімді пайдалану, жергілікті халықтың қажеттіліктері мен сұраныстарын ... және ... ... алу ... ... әкімдерге аудандық коммуналдық меншіктің бір бөлігін (клубтарды, кітапханаларды, бала ... беру [27, ... ... ... ... бар ... кент, ауыл, ауылдық округ әкімдеріне кіріс көздерін қалыптастыру, жергілікті қоғамдастықтың жиналысымен келістіргеннен кейін жергілікті ... ... ... ... мен ... ... бекіту, бюджетті атқару бойынша уәкілетті органда қолма-қол ақшаның ... ... ашу, ... ... ... жеке тұлғаларға және мемлекеттік емес заңды тұлғаларға кейіннен сатып алу құқығынсыз ... ... ... ... және басқа да қосымша құзыреттер береді.
Заң жобасын қабылдау:
1) жиналыстар мен ... ... ... ... білдіру бөлігінде жергілікті өзін-өзі басқарудағы азаматтардың қонституциялық құқығын іске асыруға; 2) ... ... ... ... ... бар ... ... округтердің, ауылдық округтердің құрамына кірмейтін ауылдардың әкімдерін сайлауына;
3) басқарушылық шешімдерді ... ... ... ... ... тұрғын үй-коммуналдық қызметтерді алуға, санитарлық жағдайды, қоғамдық тәртіпті жақсартуға деген қызығушылығын арттыруға; ... ... бар ... ... ... ... қаражаттарын пайдалануға мониторинг жүргізуге жергілікті халықтың қатысуына 5) ... ... ... беру ... ... маңызы бар мәселелерді шешудегі төмендегі деңгейдегі әкімдердің дербестігін кезеңмен және біртіндеп нығайтуға мүмкіндік береді.
Бүгінгі ... ... ... жергілікті өзін-өзі басқару жүйесін реформалау тенденциясы жүзеге шыққан. Бұл жергілікті өзін-өзі басқаруды қалыптастыруда және де ... яғни ... ... ... ... өкілдерінің қатысуымен жүзеге асырылатын өкілеттілігін ыңғайластырудан тұрады. Экономикасының өсуі, өндіріс күштерінің жаңа дәрежеге өсуінің нәтижесінде, осы ... ... ... ... ... ... барлығы жергілікті өзін-өзі басқару және мемлекеттік органдардың өзгерушең жағдайда ыңғайластыруын талап ... ... ... ... ... ұйымдастыру мәселелеріне арналған шетелдік және отандық әдебиеттерде және түсініктері қолданылады, жергілікті басқару жүйесі және жергілікті ... ... ... көп ... түрлі дәрежелерін көрсетеді. Бұл жерде жергілікті өзін-өзі басқару және жергілікті басқару ... ... анық ... ... ... ... мемлекеттері өзін-өзі басқарудың белгілі бір дәрежесіне ие болған, немесе ол -- бұл ... ... ... ... ие. ... ... анықтамаларына байланысты жергілікті өзін-өзі басқаруға арнайы жүйе ретінде емес, яғни мемлекеттік ... ... бір ... ... ... ... Жергілікті автономия саяси және идеологиялық бағыттағы фактормен байланысты айқындалады. Жергілікті өзін-өзі басқару демократиялық негізде құрылған мемлекет жүйесінің негізгі ... бірі ... ... ... ... және орталықтандырудан бас тартқан жақтаушылары ортасындағы күрес себеп болған мәселе болып деп есептеледі. Дәл осы себепті ... ... ... ... ... дамуы бірнеше кезеңдерден өтті [29, 38-39б].
Ұлыбритания жеогілікті өзін-өзі басқару жүйесінің англосаксондық моделін қолданады. Бұл моделдің ерекшелігі - ... ... ... жергілікті өзін-өзі басқару органдарын әрдайым қадағалап отырады. Әртүрлі саладағы муниципалдық құрлым қызметін белгілі бір ... ... ... ... ... ... арнайы бағдарламаларды орындау үшін қаржылық нарық арқылы әсер етеді. Оларға: субвенция, дотация тағы басқалары жатады.
Ұлыбританияда жергілікті атқарушы органдарды ... ... ... ... ... 1972 ... акт реттейді. Ұлыбританияда муниципалды органдар сайлауларына 18 жасқа жеткен барлық британ азаматтары қатыса алады. Жергілікті өкілдікті және ... ... жасы ... төмен емес адамдар сайлана алады, олар осы муниципалитеттің аумағында тұруға, осы аумақта жұмыс істеуге немесе сол ... ... ... үйі ... ... ... жалдауға тиіс. Ұлыбританияның муниципалды, сонымен қатар атқарушы органдарына дін ... ... ... ... ... ... есі дұрыс еместер сайланбайды.
Жергілікті басқарудың континенталды (француз) үлгісі континенталды Еуропаның көптеген елдерінде (Францияда, Швейцарияда, Испанияда, Португалияда, Италияда, Бельгияда, ... ... ... Финляндияда, Албанияда, Польшада, Ресейде, Молдовада, Украинада), француз тілдес және өзге де африкалық мемлекеттерде ... ... ... ... Египетте, Нигерияда), бірқатар азиялық елдерде (Қырғызстанда, Лаоста), Латын Америкасындағы ... ... ... ... ... Перуде, Гайанада, Уругвайда, Парагвайда), бірқатар Таяу Шығыс мемлекеттерінде (Ливанда, Израильде)1 қолданылады. Осы үлгінің ерекшелігі мынада, мұнда ... ... ... тікелей мемлекеттік басқаруы жергілікті өзін-өзі басқарумен тамаша үйлесім табады, оны ... ... ... Бұл ... ... ... билік буындарының жоғары тұрғандарына бағыныштылық қағидаты үстемдік құрады; тағайындау қағидаты жергілікті атқарушы органдардың сайланбалылығы ... ... ... ... ... басқарудың негізгі буынына, мысал үшін, коммуналар жатады, әр коммунаның өзінің ... ... - ... мен ... ... қатарынан сайланатын мэрі болады. Тұрақты негізде жұмыс істейтін мэр және муниципалды ... ... ... ... Мэр ... қызметкер және сонымен қатар жергілікті өзін-өзі басқару органының басшысы болып ... ... ... ... ... ... және республика комиссарының әкімшілік бақылауымен жүзеге асырылады. Республика комиссары сондай-ақ коммуна қабылдайтын шешімдердің заңдылығын қадағалайды және қажет болған жағдайда ... бұзу үшін ... ... ... ... ... ... жоғары дәрежесімен ерекшеленеді және бұл ең алдымен ... ... ... ... ... ... бақылау жүргізуінен көрінеді. Үкіметтің арнайы уәкілі бар, оның негізгі міндеті жергілікті органдарға бақылау ... ... ... ... Республикасының 1958 жылғы 4 қазандағы Конституциясы коммуналар мен ... ... ... ... бірліктерге) жатқызады, оларды өкілдікті органдар құқықтарындағы сайланбалы кеңестер басқарады. Атқарушы органдардың функцияларын Үкімет тағайындаған департамент өкілдері орындайды, оларға жергілікті орындарда ... ... ... әкімшілік бақылауды жүзеге асыру және заңдарды сақтау міндеті жүктеледі (Француз Республикасы Конституциясының 72-бабы). Аймақтағы ... ... ... ... ... жж. ... ... аталған) жатады, ол Үкіметтің декретімен тағайындалады және халықпен байланыста Үкімет пен оның мүшелерінің атынан әрекет жүргізеді. Оның ... ... ... ... ... ... ... көмек, экономикалық даму және жоспарлау кіреді, осы міндеттермен оған бағынышты ведомстволық құрылымдар айналысады. ... ... де ... дәл ... Келесі төмен тұрған басқару органы - супрефект (немесе подпрефект), ол департамент пен ... ... ... ... ... болып табылатын округтың аумағында әкімші ретінде әрекет жасайды (Француз ... ... 13, ... [30, ... қорытындылай келе, Қазақстан Республикасында мемлекетті басқаруды жетілдіру мемлекеттің басты мақсаттарының бірі болып табылады. Осы мақсаттарға жетуде ... ... ... ... ... басқару жүйесін дамыту сияқты бағыттарға аса көп көңіл бөлінуде. Елбасы Нұрсұлтан ... өз ... 2050 ... қарай әлемнің дамыған отыз мемлекетінің қатарына қосылу туралы іргелі міндет жүктеді. Көзделген мақсатқа жетудің бір жолы - ... ... ... тиімділігін арттырып, мемлекеттік басқарудың жаңа түрін қалыптастыру қажет болып табылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Курстық жұмысты қорытындылай келе, мемлекет - белгілі бір ... ... сол ... халықты өз ырқына көндіріп отыратын, салық жүйесі, құқық жүйесі, басқару жүйесі қалыптасқан, күштеу механизмі бар саяси ... ... тек ... ғана тән ... әсер ету ... мен ... мен нысандары бар айрықша құрылым ретінде сипатталады. Соның арқасында осы қоғамда, ұйымда, құрылымдар мен ... ... ... ... ... ... көзге түсетін күрделі саяси жүйе ретінде қабылдаймыз.
Мемлекеттік басқару нысандарын анықтауда мына ерекшеліктерді негізге аламыз: белгілі бір елдің территориялық ... ... ... ол ... бөліктерден құрылған, оның құқықтық жағдайы қандай және аумақтық басқару ... мен ... ... ... арсындағы қарым - қатынастары, тағы басқалары қалайша құрылған.
Мемлекеттік құрылым нысандары негізінен екі түрде: унитарлық және федеративтік болады.
Унитарлық мемлекеттер қатарына: Бельгия, ... ... ... ... ... Украина, Армения, Жапония, Польша, тағы басқалары жатады. Унитарлық елдер төмендегі негізгі сипаттарымен ерекшеленеді: конституциялық ... ... ... ... ... ... жүйесі, азаматтық бірлігі, құқықтық жүйе бірлігі, сот жүйесінің бірлігі, мемлекеттік рәміздерінің бірлігі, унитарлық мемлекет аумағы тәуелсіз ... ... ие емес ... жеке ... бөлінеді.
Сол секілді басқа да унитарлық мемлекеттер бар. Олардың ... ... ... кейбір аумақтарында автоноиялы әкімшіліктері болуымен ерекшеленеді. Атап айтқанда Ұлыбритания құрамына Шотландия мен Солтүстік Ирландия енеді, олар ... ... ... ... ... ... ... өзінің құқықтық және соттық жүйесіне өзі ие әрі өз ... бар. Ал, ... ... ... ... ... құқық берілген, ол өзінің екі палатадан: қауымдық палата және сенаттан кабинеттен тұрады. Солтүстік Ирландияда атқарушы би ... ... ...
Унитарлы мемлекеттің орталықсыздандырылған және орталықтан-дырылған түрлері болады. Оның біріншісіне аймақтық басқару органдары орталық билік органдарына тәуелсіз ... ... әрі ... арасындағы заңи қарым-қатынастар орталыққа бағыныштылық принципінсіз жүзеге асатын мемлекеттер (мысалы, Ұлыбритания, Жаңа ... ... ... ... ... Ал ... ... органдардың орталыққа бағыныштылығы орталық тағайындайтын лауазымды басшылар арқылы жүзеге ... ... ... (мысалы, Нидерландтар, Қазақстан, Өзбекстан) жатады. ҚР-ның Конституциясында делінген. Мемлекеттік орталық билік ел территориясының тұтастығын, қол ... және ... ... ... ... ... ... астананың орналасатын жері мен статусы заңмен белгіленеді.
Жергілікті ... ... ... ... және қаржылық қорларды жүзеге асырулары үшін кейбір заңды мемлекеттік өкілеттіктер берілуі мүмкін. Әлбетте, мұндай берілген ... ... ... ... ... отырады. Жергілікті өзін-өзі басқару орагандарына сот тарапынан қорғалуға,мемлекеттік өкімет органдары тарапынан ... ... ... ... ... өтелуіне мемлекет тараптарынан қосымша кепілдік құқық беріледі. Сондай-ақ, Ресей Федерациясы Конситуциясы мен федеральдық заңдарда бекітілген жергілікті өзін-өзі басқару құқықтарын шектеуге де ... ... ... - ... басқару нысанындағы біртұтас мемлекет. Конституцияға сәйкес, біздің ел өзін адам және оның өмірі, құқықтары мен ... ең ... ... ... ... ... құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады.
Қазақстан тәуелсіздігін 1991 жылы 16 ... ... ... Республикасының Президенті - мемлекеттің басшысы, оның ішкі және сыртқы саясатының ... ... ... ... ... ел ... және ... қатынастарда Қазақстанның атынан өкілдік ететін мемлекеттің ең жоғары лауазымды тұлғасы. Президент - ... пен ... ... ... ... ... адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтарының нышаны және кепілі.
Үкімет ... ... ... билігін жүзеге асырады, атқарушы органдар жүйесін басқарады және олардың қызметіне жетекшілік жасайды.
Заң шығару қызметін ... ... ... ... екі палатадан - Сенаттан және Мәжілістен тұратын ... ... ... ... ... ... ... белгіленген тәртіппен әр облыстан, республикалық маңызы бар қаладан және Қазақстан ... ... екі ... ... ... ... ... Сенатта ұлттық-мәдени және қоғамның өзге де елеулі мүдделерінің қамтамасыз етілуі ... ... он бес ... ... ... ... ... заңда белгіленген тәртіппен сайланатын жүз жеті депутаттан құралады. Мәжілістің тоғыз депутатын Қазақстан халқы Ассамблеясы сайлайды. Сенат депутаттарының өкілеттілік ... - алты жыл, ... ... ... мерзімі - бес жыл. Қазіргі уақытта Мәжілісте үш партия - халықтық-демократиялық партиясы, Қазақстанның ... ... және ... ... ... ... өкілеттілік етеді.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
* Назарбаев Н.Ә. Стратегиясы қалыптасқан мемлекеттің жаңа саяси ... - 2012 жыл // ... ҚР ... 1995ж (2013жылғы өзгертулермен) // http://www.mod.gov.kz
* Andy J. Local government. // Indonesia, 2013 // http:www.thomsonreuters.com
* Дулатбеков Н.О., Жұмабекова Г.Х. ... және ... ... ... ... ... нұсқаулар - Қарағанды, 2011 - 18-20б
* Жүнісбеков М.Ш. Басқару жүйесінің типтік элементтері - Алматы,2011ж - ... Sancho D. ... // Spain, 2013 // ... ... А. ... басқару. // Қаржы-Қаражат, - 2012ж - №3 - ... ... Е. ... ... ... ... ... елдердің конституциясы туралы // Заң газеті - 2012ж - №3 - 10-12б
* Децентрализация власти - ... шаг в ... ... // Юридическая газета - 2012ж - №8 - ... Үсен А. ... - ... пен ... ... // Үш ... - 2012 - 26 ... // http: www.abai.kz
* Cedeno J. E-government // Spain, 2013 // http:www.thomsonreuters.com
* Назарбаев Н.Ә. ... ... ... деңгейде экономикалық та, саяси да ынтымақтастықты дамытуға мүдделі - // ҚазАқпарат, - 2011ж, - 17 қаңтар // http: ...
* Tayler J. ... of civie ... // ... 2013 // http:www.thomsonreuters.com
* Садықова Р. Ұлыбританияның мемлекеттік басқару ... ... ... ... қызметін қайта құруға көмектесе алады // ҚазАқпарат, 2012ж - 20 ... // http: ...
* ... Б. ... - ... ... таңдаған ел // Алаш айнасы, 2012ж - №3 - 5б
* Сәрсенбаева Ж. Қазақстан ... ... ... ... ... // ... - Алматы, 2010 - 10-18б
* Сарматов Ж. Халықтың билікке тәуелділігін азайту - демократияның ... ... // ... ... - 2012ж - 16маусым - 11б
* Төлеуханқызы А. Басқарудың тиімділігі мен мөлдірлігін ... - өмір ... // ... Қазақстан - 2013ж - 4-6б
* Демушкина Л.О Государственное регулирование экономики, Астана,2012ж - 14-16б
* Смаил Е. ... ... ... ... ... Қазақстан, 2013ж - 9 маусым - 9-10б
* Tobias Y. Civil service reform. // United Kingdom, 2012 // ... ... ... ... ... ... опыт. - Алматы, 2011 // http: www.inform.kz
* Жұмаханова А.Б. Система модернизация самоуправление // ... ... 2011ж - 13 ... - ... Қалалардағы әкімдерді сайлауды өткізу ережесі, 2012ж // http: www.parlam.kz
* Ohioan G. Government administration // Romania, 2013 // ...
* ... Т. ... акимов и местное самооуправление // Континент, 2012ж - №11 - 13б
* Кемел ... ... ... бүгін және ертең. // Егемен Қазақстан, 2013ж - 16 ... - ... ... А. ... ... образований в финансовых средствах и бюджетно-налоговые возможности их удовлетворения//РЭЖ 2012,№7.
* Зотов В.М., ... З.М. ... ... // ... 2011ж - ... Жатқанбаев, Е.Б. Мемлекеттік басқаруды ұйымдастырудың теориясы және ... - ... 2012 - 18-25б

Пән: Мемлекеттік басқару
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасы – президенттік басқару нысанындағы унитарлық (біртұтас) мемлекет17 бет
Мемлекет басқару нысанын зерттеудің теориялық құқықтық негіздері36 бет
Мемлекет нысандары23 бет
Мемлекет нысандарының жалпы сипаттамасы22 бет
Мемлекет нысанының түсінігі және элементтері: теориялық зерттеу86 бет
Мемлекеттік құрылым нысанының келелі мәселелері55 бет
Мемлекеттің құрылымдық нысаны42 бет
Унитарлы мемлекеттердегі бақылау функциялары: шетел тәжірибесі және жаңа конституциялық аядағы қазақстандық ерекшелігі 22 бет
Мемлекеттік нысандар12 бет
Қазақстан - тәуелсіз, унитарлық мемлекет26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь