Инфляцияның себептері және экономикалық-әлеуметтік салдарлары

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

I Инфляцияның теоретикалық негіздері
1.1 Инфляция ұғымы мен мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2 Инфляцияның түрлері және олардың жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... 7
II Инфляцияның себептері және экономикалық.әлеуметтік салдарлары
2.1 Инфляцияның пайда болуының себептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
2.2 Инфляцияның әлеуметтік.экономикалық салдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
III Қазақстан Республикасындағы инфляция көрсеткіші және антиинфляциялық саясат
3.1 ҚР инфляция деңгейі және көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
3.2 ҚР инфляцияға қарсы саясат және инфляция деңгейін төмендету жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 22
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...32
КІРІСПЕ

Курстық жұмыстың мақсаты:
Жалпы инфляцияның мәнін және оның нарықтық жүйеде маңызы жөнінде мәліметтер жинақтап, жүйеге келтіру, инфляци туралы бар білімді тереңдету, қағидаларын талқылап, толық мәліметтер беру.
Тақырыптың өзектілігі:
Қазіргі таңда инфляция түсінігі кең таралған және де қазіргі экономиканың ырғақтылығына байланысты инфляцияның ролі өсіп келеді.
Инфляция проблемасы экономикалық ғылымда маңызды орын алады оның көрсеткіштері мен әлеуметтік – экономикалық салдарлары елдің және бүкіл әлемдік шаруашылықтың экономикалық қауіпсіздігін бағалауда күрделі рөл атқарады. Қазіргі замандағы жағдайларда осы мєселенің өзектілігі инфляцияның дамуының мәнін, тереңдетілген себептерін және оның ерекшеліктері мен антиинфляциялық саясаттың негізгі бағыттарын айқындау қажеттілігімен анықталады. Менің курстық жұмысымның тақырыбын таңдауыма инфляция проблемасын жеткіліксіз зерделеу аспектісі елеулі әсерін тигізді.
Экономикалық құбылыс ретінде инфляция көптен бері өмір сүріп келеді. Оны тіпті ақшаның қызметімен тығыз байланысты деп санайды. «Инфляция» термині (латынның inflasio сөзінен шыққан – кебіну, ісіну) ақша айналысына қатысты ХІХ ғасырдың орта шенінде пайда болды және АҚШ – тың Азамат соғысы жылдары (1861-1865) қағаз долларының қисапсыз көп шығарылуымен байланысты болды. ХІХ ғасырда бұл термин сондай-ақ Англия мен Францияда қолданылды. Экономикалық әдебиеттерде инфляция ұғымы ХХ ғасырда бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін кеңінен таралды, ал бұрынғы кеңестік экономикалық әдебиеттерде 20-жылдары жазыла бастады.
Сонымен, инфляция дегеніміз – бағалардың жалпы өсуі, табыстардың құнсыздануы. Елдегі тауар рыноктарының көбінде тепе – тендік бұзылса, бағалар тоқтаусыз өседі. Инфляция – бұл жалпы ұсыныс пен сұраным ұсынымнан артық болса, бұл тауарға баға деңгейі өседі. Бірақ мұндай жекелеген нарық сәйкессіздігі инфляцияны қалыптастармайды. Инфляция – бұл нарықтың көбінде сұранымның артуынан қалыптасқан тепе – теңдіктің бұзылуына байланысты пайда болған елдегі баға деңгейінің жалпы өсуі.
Инфляцияның салдары өте күрделі де көп қырлы. Қарқыны баяу инфляция баға деңгейі мен пайда нормасын өсіреді, сондықтан экономикалық жағдайын уақытша жандануына ықпал жасайтын фактор болады. Бірақ, уақыт артып инфляция тереңдегенде ол ұдайы өндірістің кедергісіне айналады, қоғамда экономикалық және әлеуметтік жағдай қиындайды.
Экономиканың интернациялануы (ұлттық шеңберден шығуы) инфляцияның бір елден екінші елге ауысуына мүмкіндік береді, бұл халықаралық валюта және төлем қатынастарын қиындатады. Инфляцияның негізгі себептері: ақша тауарларды сатып алу қабілеті, күшті валютамен салыстырғанда құнсызданады. Инфляцияны былай түсіндіру, яғни ақшаның алтынға
1. Бухгалтерия-Жұмабек Жанділдин «Қазақстан экономикасының «қызуы» қандай?». // Айқын апта №71 (523) 20.04.2006, бейсенбі.
2. Бимендиева Л.А. «Экономикалық өсу – ұлттық экономиканың қызмет етуінің нәтижесі ретінде» // Хабаршы журналы № 6, 2004 ж.
3. Бердалиев К.Б «Қазақстан экономикасын басқару негіздері»,
Алматы – 2001.
1. Жүнісов Б., МәмбетовҰ., Байжомартов Ү. «Нарықтық экономика негіздері» Алматы «Экономика»-2000ж
2. Көшенова Б.А. «Ақша, Несие, Банктер, Валюта қатынастары»
Алматы «Экономика»-2000ж
1. Мақыш С.Б. «Ақша айналысы және несие», Алматы – 2000 ж.
2. Мэнкью Н.Г. «Макроэкономика», Москва 1999 г
3. Мауленова С.С. «Экономикалық теория». Алматы – 2004.
4. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С. «Микроэкономика». Алматы – 2000 ж.
5. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімдік (2030 ж. дейінгі) даму стратегиясы. Алматы - 1997
6. Райханов Н. «Қазақстанның экономикалық реформа жолы өзінше» // Ақиқат -1996ж
7. «Экономикалық саясат», // Экономика Алматы - 2002
8. Ільясов Қ.Қ., Құлпыбаев С. «Қаржы», // Алматы,2005ж.
9. «Макроэкономика», Н.Қ. Мамыров, М.Ә. Тілеужанова. Алматы – Экономика, 2003ж.
10. Қазақстан Республикасының президентінің халыққа жолдауы. 2006 жыл, маусым
11. «Банки Казахстана» №3, 2006ж. // Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі 2006 жылдың 7-мамыр №5 баспасөз-релизі 2006 жылдың қаңтар-ақпанға арналған.
12. Сәйденов Әнуар. Ұлттық валюта: белесті жылдар бедері. //Егемен Қазақстан 2005ж. – 15 қараша, 6 бет.
13. «Банки Казахстана» №1, 2005ж. // Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі №004 баспасөз-релизі 2005 жылғы 13 қаңтар.
14. «Банки Казахстана» №10, 2005ж. //Досниязова А.К. Инфляционное таргетирование.
15. «Банки Казахстана» №8, 2006ж. //Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі баспасөз-релизі 2006 жылғы 16 тамыз.
16. Қаржы-инвестициялық журнал «LS(Личный счет)» №2(17) Қыркүйек-қазан 2008жыл
17. Г.С.Вечканов, Г.Р.Вечканова «Макроэкономика» Москва 2008г
18. Егемен Қазақстан газеті 26 қараша 2008 жыл.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе..................................................................
...................................3
I Инфляцияның теоретикалық негіздері
1.1 ... ... ... Инфляцияның ... және ... ... ... және ... ... Инфляцияның ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіші және антиинфляциялық
саясат
3.1 ҚР ... ... ... ҚР ... ... ... және инфляция деңгейін төмендету жолдары
............................................................................
............................22
Қорытынды................................................................
..............................30
Пайдаланылған ... ... ... ... ... және оның нарықтық ... ... ... ... ... ... инфляци туралы бар білімді тереңдету,
қағидаларын талқылап, толық мәліметтер беру.
Тақырыптың өзектілігі:
Қазіргі таңда инфляция түсінігі кең ... және де ... ... ... инфляцияның ролі өсіп келеді.
Инфляция проблемасы экономикалық ғылымда маңызды орын ... ... мен ...... ... елдің және бүкіл
әлемдік шаруашылықтың экономикалық қауіпсіздігін бағалауда ... ... ... ... жағдайларда осы мєселенің өзектілігі
инфляцияның ... ... ... ... және ... мен ... саясаттың негізгі бағыттарын айқындау
қажеттілігімен анықталады. Менің курстық ... ... ... ... ... зерделеу аспектісі елеулі әсерін тигізді.
Экономикалық құбылыс ретінде инфляция  көптен бері өмір сүріп ... ... ... ... ... ... деп санайды. «Инфляция»
термині (латынның inflasio сөзінен шыққан – ... ... ақша ... ХІХ ғасырдың орта шенінде пайда  болды және АҚШ – тың Азамат соғысы
жылдары (1861-1865) қағаз долларының қисапсыз көп ... ... ХІХ ... бұл ... ... ... мен Францияда қолданылды.
Экономикалық әдебиеттерде инфляция ... ХХ ... ... ... кейін кеңінен таралды, ал ... ... ... 20-жылдары жазыла бастады.
Сонымен, инфляция дегеніміз – ... ... ... ... ... ... рыноктарының көбінде тепе – тендік бұзылса,
бағалар тоқтаусыз өседі. Инфляция – бұл ... ... пен ... ... ... бұл тауарға  баға деңгейі өседі. Бірақ мұндай жекелеген ... ... ... ... – бұл ... ... артуынан  қалыптасқан тепе – теңдіктің ... ... ... ... ... деңгейінің жалпы өсуі.
Инфляцияның салдары өте күрделі де көп қырлы. Қарқыны баяу инфляция баға
деңгейі мен ... ... ... ... ... ... уақытша
жандануына ықпал жасайтын фактор болады. Бірақ, ... ... ... ол ұдайы өндірістің кедергісіне айналады, қоғамда экономикалық
және әлеуметтік жағдай қиындайды.
Экономиканың интернациялануы (ұлттық шеңберден шығуы) инфляцияның ... ... елге ... ... береді, бұл халықаралық валюта және
төлем қатынастарын қиындатады. ... ... ... ... ... алу қабілеті, күшті  валютамен  ... ... ... ... яғни ... алтынға 
қатысты  құнсыздануы, алтынды бұрынғыша ақша сияқты ... ... ... ... Ең ... бағаның  өсуі – ... ... ... ... ... ... ... саясатты сипаттағанда, екі әдістемені бөліп айтуға
болады. Бірінші әдістеме ... ... ... ... ...
сұранымға ықпал жасау мақсатында мемлекеттік шығындар мен ... ... ... ... ... ... ... Осының нәтижесінде сұраным қысқарады, инфляция қарқыны
төмендейді. ... ... ... өндіріс  өсуі  де  құрып,  жұмыссыздықты 
арттырып жіберуі  мүмкін. Ол қоғам  үшін инфляцияны  ... ... ... ... ... ... ... кеңейтуге 
бағытталады.
ХХ ғасырдың  екінші жартысында жұмыспен толық қамту, ... ... ... ... ұзақ ... тұрақтылығы әлемнің бірде-бір
елінде  қатар қалыптаспағанын айту ... Бұл ... ... ... ... ал 60-шы жылдардың соңынан бастап экономиканың  ... да ... ... ... ... бағалардың өсуі ХІХ
ғасырдағы  циклдер үшін болмаған ... Бұл ... ... деп ... ... ... Инфляцияның теоретикалық негіздері
1.1 Инфляция ұғымы мен мәні
Инфляция – бұл күрделі  де  ... ... Ол ақша ... ... ақша ... аса ... ... нәтижесінде тауар
мен көрсетілетін қызметтердің ... ... ... ... аударғанда
инфляция «көтерілу, қабыну» дегенді білдіреді. Ол қағаз ақша  ... ... тән және ... ... ... бұзылуымен
сипатталады.
Инфляция ең алдымен  тауар  бағаларының өсуі және  шетел валюталарының
қымбаттауы ретінде көрінеді
Алтын немесе күміс ақша  ... ... ... ... ... ақша ол кезде құндылықтың белгісі емес нақты құндылықтың өзі
болған; қажетті ақша көлемі   ...... ... ... ... ... ... басқаша қалыптасады. Мұнда  қағаз ақша
 байлықтың  тек ... ... ... ... ... ... ... толық
атқара алмайды. Қор сақтау  үшін  адамдар ақшасына құнды  заттар ... Қор ... ... ... ... ... ғана сақталады. Олардың
көбі айналымға шығарылады, айналымдағы ақша көлемі ... тыс ... ақша ... арттырады. Артық сұраным, өз кезегінде, бағаларға
қатты ... ... ... ... ... елдерінде 10 %-ке дейінгі  баяу  инфляция  ... ... ... ... бір ... баяу ... ... жеделдететін фактор ретінде түсіндіріледі. Баға өскенде  тұрғындар
тауарды көбірек сатып алады, себебі кейін ол одан да ... ... Бұл, өз  ... ... ... арттыруға ынталандырады,
нарық  тауарға  тез толады. Инфляция  жағдайында  әртүрлі  салаларда  баға
бір қалыпты  ... ... ... экономикада  қалыптасқан 
диспропорцияларды  түзетуге  және нарық  шаруашылығын сауықтыруға мүмкіндік
береді. Баяу инфляция кезінде  ... ... ... ... ... ... ... төмендеп, кәсіпкерлік  дамиды.
Бірақ 10 %-тен асқанда  инфляция қауіпті. ... ... ... тез ... ... ... ... бірнеше  процентке емес, бірнеше  есеге өседі, ақша ... ... ... ... ... болады. Сондықтан қаржы
ресурстары  ... ... ... ... сферасына ауысады. Сауданың
пайдасынан  қоғамға тигізетін зияны көптеу, алып – сату ... ... ... /2, ... бизнес ұсыныстың  өндірістің өсуіне  ықпал жасамайды,
керісінше өндіріс  тоқырауға  ұшырайды. Тоқырау мен инфляция  қосылған ... оңды ... ... ... ... ... енді
экономикаға теріс  әсер ететін  болады. Сондықтан  стагфляциядан шығу үшін
мемлекет  тарапынан инфляцияға  қарсы ... және ... іс – ... ... іске ... ... ... – бағалардың жалпы  өсуі, табыстардың құнсыздануы. Елдегі тауар
рыноктарының көбінде тепе – ... ... ... тоқтаусыз өседі.
Инфляция – бұл жалпы ұсыныс пен сұраным ұсынымнан артық ... бұл ... ... ... ... мұндай жекелеген нарық сәйкесіздігі  инфляцияны 
қалыптастармайды. Инфляция – бұл рыноктардың  көбінде  сұранымның артуынан 
қалыптасқан ... ... ... ... ... ... ... жалпы өсуі.
Ақша сұранысынан тыс тауар бағалары еңбек өнімділігіне, нарықтың
монополизациялануына, жаңа ... ... ... ... ... ... және басқа да себептерге байланысты өзгеруі
мүмкін. Яғни бағаның өсуін көптеген себептер қалыптастырады. ... ... ... өсуі де ... емес. Сондықтан жоғарыда келтірілген
себептердің арасынан инфляцияны қалыптастыратынын анықтап алу ... ... ... ақша ... ... алу қабілеті,
күшті  валютамен  салыстырғанда  құнсызданады. ... ... ... ... ... ... ... алтынды бұрынғыша
ақша сияқты жалпылама эквивалент деп қарастыруда жатыр. Ең алдымен,
бағаның  өсуі – ... ... оның ... артық болуымен 
байланысты. Белгілі  тауар нарығында сұраныс пен  ұсыныстың сәйкестігінің 
бұзылуы, әлі инфляция ... ...... ... ... өсуі.
Бағаның көтерілуіне нақтылы экономикалық  жағдайлар да  әсер ... ... ... ... ... ... ... экономиканың  конъюнктуралық  ауытқуына байланысты бағалардың
өсуін  инфляцияға жатқызуға ... ... ... ... баға деңгейі
төмендейді. Бірақ егер негізгі өндіріс салаларында ... ... ... тез ... ... онда ... ... «шығын инфляциясы»
деп аталатын жағдай қалыптасып, бағалардың жалпы деңгейі өседі
1.2 Инфляцияның түрлері және олардың жіктелуі
Инфляцияның түрлері. ... ... ... ... ғана ... ... ... мемлекет өзінің әскери шығындарын қаржыландыру үшін
өте көп ... ... ақша ... ... ... ... көптеген
елдерде инфляция ұдайы өндіріс процесінің тұрақты факторына айналды.
Экономика теориясында, жеке ... осы ... ... ... ... баяу түрін өндірістің дамуына қосымша онды әсер ететін фактор
ретінде қарастырады. Баяу ... ... ... пен ... ... өзгеруіне сәйкес бағаларды реттеп отыруға мүмкіндік береді.
        Баяу немесе жылжымалы инфляцияда бағаның өсуі 10%дейін ... ... ... ... ... ... ... 10% - 200%-ке дейін өсу түрі) –
экономика үшін ... қиын ... ... іскерлік қатынастардың көбі
қарқынды инфляцияны алдын ала ескеріп, оған икемделе береді.
Гиперинфляцияда бағалардың жалпы деңгейі мыңдаған процентке ... ... ... 50% ) ... ... ... ... бағалардың өсу қарқыны айналымға шығарылған ақша көлемінің өсуінен
көп есе ... ... ... ... өсу қарқыны соншалық,
тіпті ақша ... ... ... ... ... ... ... қажетті ақша көлемін шығару мүмкіндігі жетпей қалады екен.
Инфляция теңгермелі түрде болуы мүмкін, яғни бағалар бір қалыпты және
баяу ... Бұл ... ... бір ... ... ... процент кесімі
(ставкасы) да өседі. Нарықта тепе-теңдік (тұрақтылық) сақталады. Теңгермелі
емес ... ... жеке ... ... баға бірқалыпты емес, әртүрлі
қарқынмен өседі. /14, 105б./
Сонымен, тосылған ... ... ... ... ... ... инфляцияны алдын ала болжауға болады, немесе оны үкімет арнайы
мақсатпен «жоспарлайды». ... ... ... ... және ... ... ... жағдай ақша айналымын және салық жүйесін бұзады.
Тұрғындар бағаның өсуінен ... ... ... ... ... тауарларды жаппай сатып ала бастайды. Сондықтан бағалардың
кенеттен, тосын түрде өсуі ... ... тосу ... Егер тосын инфляция (бағаның кенеттен өсуі) экономикасы ... ... ... ол ... ... ... әсер ... Экономикасы
тұрақты да қуатты елде тұрғындар бағаның уақытша ауытқуынан қорықпайды; 
және ... өсуі ... тез ... ... оның ... ... ... мүмкін болатынына сенеді; сондықтан олар бағаның түсуін күтіп ... ... ... ... күрт ... ... сұранымның
қысқаруы баға денгейіне әсер етеді, бағалардың өсуі ... ... ... ... ... ... ... қалыпты қызмет атқаратын нарықтық шаруашылық жағдайында пайда
болатын ... ... ... есімімен аталатын «Пигу әсері», немесе
«нақты кассалық қалдықтың әсері» деп аталатын ... ... ... тағы бір ... ... әсері» икемді бағалар мен икемді процент
жағдайында және инфляциялық тосу болмағанда ғана қалыптасады екен. ... ... ... ... ... экономикада нақты болатын
жағдайды емес, тек теориялық болжамды ... /14, ... ... ...... мен ... ... жеткіліксіз қалыптасқанда, ол өндірістің жеке салаларында ол
жоқ болғанда инфляция ... ... ... ... мемлекет шығыстарын
немесе кредиттерді қысқарту жөніндегі шаралармен туындайтын сүранымның
темендеуі кезінде ... не ... ... ... не ... төмендетуге мәжбүр болады. Макроэкономикалық деңгейде мұнымен
қатар не ... ... ... не ... төмендеуі болады.
Алайда фирмалар, компаниялар жағдайдың жақсаруына үміттене отырып, нарықта
тұра алуға тырысады және бағалар мен ... ... ... ... Процестің жаппайауқымдағы әрекеті инфляцияның төмендеуіне мүмкіндік
жасайды.
Монополияландырылған экономикада бұл механизм әрекет етпейді, өйткені
өндіруші-кәсіпорынның шикізатты, ... шала ... ... ... саймандарды жеткізушілерді тандай алмайды.
Ол ... ... ... бағалармен келісуге мәжбүр болады
және ... ... ... ... ... ... ары қарай технологиялық өзгертіп жасау бойынша түпкі тұтынушыға —
халыққа аударып ... ... ... ... ... мен кредиттерді
шектеу жөніндегі шаралар өндірістің құлдырауына жеткізеді.Батыс елдерінің
экономистері жасаған теорияларда альтернативті (балама) ... ... ... және ... ... ... Бұл ... қалыптасу себептері (механиз-моделі) қарастырылады.
«Сұраным инфляциясы» жалпы сұраным мен ... ... ... ... ... ... Бұл жерде мемлекет шығындарының артуы,
өндіріс және еңбек ... ... іске ... ... ... қосымша сұранымның қалыптасуы және тұрғындардың тұтынушылық
мүмкіншіліктерінің артуы негізгі себеп болуы ... Осы ... ... ... ақша ... ... ... баға денгейі өседі.
Өндіріс саласында еңбекпен толық қамтылған жағдайда айналымдағы артық төлем
ақша ... ... ... ... тап болып, бағалардың инфляциялық
өсуін қалыптастырады. ... ... ... ... 1 – ... /2, ... ... себептерге байланысты ақша массасының өсуі жалпы
сұраным сызығын солдан оңға қарай жылжытады (AD1 – AD2) ... ... ... ... аралық (2) немесе классикалық (3) үзіндісінде болса,
бұл баға ... ... ... Р2), яғни ... ... ... байланысты өндіріс шығындары өседі, жалпы ұсыным
қисығы солға ... ... ... AS1), баға ... өседі (Р1 –Р2)
өндіріс көлемі қысқарады (Q2 – Q1), яғни  ЖҰӨ-нің нақты ... ... өсуі ... нақты табысын төмендетеді. ... ... ... ... ... ... ... қояды.
Үкімет инфляция шығындарының орнын толтыру саясатын ұстануға мәжбүр болады.
Табысты индексациялау бағдарламасы экономиканың әр ... ... ... болу ... ... басқаша айтқанда табысты индексациялау барлық
топтар үшін бірдей болмайды. /2, 99б./               Инфляцияның әр ... ... ... ... өте ... олар өзара тығыз байланысты түрде
қалыптасып дамиды. Мысалы, еңбеқақының өсуі ... ... ... көрінуі мүмкін.     
ХХ – ғасырдың  екінші жартысында жұмыспен толық қамту, еркін бәсекелік
нарық ... ... ұзақ ... ... ... ...... қатар қалыптаспағанын айту қажет. Бұл кезеңде бағалар тоқтаусыз
өсіп отырды, ал 60 – шы ... ... ... ... ... да ... өсті. Дағдарыс фазасында  бағалардың өсуі ХІХ
ғасырдағы  циклдер үшін ... ... Бұл ... ... деп ... /2, ... сұранымды шектеу  мақсатында  инфляцияға  қарсы  іс – шаралар 
жүргізуі қажет.  Жаңа классикалық экономистердің ... ... ... және ... ... ... ... инфляция бақылаудан шығып кетеді. Инфляция  осы күнгі 
нарықтық  экономиканың  ... сай ... ... ... ... ... ... ақша, т.б.) толық  жою мүмкін емес.
Осыған байланысты  инфляцияны толық жою  ... ... ... - ... алдын ала  белгілі. Сондықтан  да көп елдерде инфляцияны жою ... ... ... ... ... мақсаты қойылған.
Батыс  елдерінде жинақталған  тәжірибе  көрсеткендей,  инфляцияға 
қарсы  ... және ... ... іс – шаралар  саясатын қолдану қажет.
Мемлекеттің  ұзақ  мерзімдік саясаты:
Біріншіден,халықтың инфляциялық  үрейін жою ... ... Ол ... ... ... ... ... саясатты үздіксіз  де тұрақты  түрде 
жүргізіп, тұрғындардың сенімін  орнықтыруға тырысады. Үкімет ... іс  ... ... ... ынталандыру, монополиямен
күресу, т.б.) ... ... ... ... ... ... ... саясаты  тұтынушылардың сана – сезіміне қажетті әсер жасап, олардың
дұрыс шешім қабылдауын ... ... ... ... ... ... қысқарту
арқылы бюджет тапшылығын реттеу іс – ... ... ... Орталық банк несиемен қаржыландыру инфляцияны асқындырады.
Үшіншіден,ақша  айналымын реттеу іс –шаралары, нақты айтқанда, ... ... ... өсуіне  шек қою, бұл инфляцияның өсуін
қадағалауға  мүмкіндік береді.
Төртіншіден,сыртқы факторлардың ... ... Жеке ... ... ... үшін сырттан алынған  қысқа мерзімдік қарыздардың
экономикаға жасайтын  инфляциялық  ықпалын әлсірету. Бұл өте ... ... ... ... оны ... ... жеке ... қарастыру қажет
болады. 
Жалпы инфляцияның себептері базистік қатынастардың ... ... ... мен ... оның
өздігінен дамуға қабілетсіздігінен, бүкіл қоғамдық өндірістің ... ... /16, ... ... ... ... тарапынан арандатылуы мүмкін, бұл -
импортталатын жөне экспортталатын инфляция. Бірінші жағдайда ол ... ... тыс ... және импорттық бағалардың жоғарылауынан
туады. Түскен шетелдік валютаны коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... сома алады; банк пасивтері
артады, мұның өзі оларға несие операцияларын және кредиттік ... ... ... ... валютада номиналдандырылған ... ... ... ... салады.
Экспортталатын инфляция тауарлар мен қызметтер ... ... ... ... бұл тұтынушы-елдерде, соның ішінде дамып келе
жатқан ... ... ... соқтырады. Инфляциялар халықаралық
корпорациялардың нарықтардағы ... ... ... қызметіне қозғау салады. Корпорациялардың валюталық
операциялары олар ... ... ... ... ... ... Сөйтіп шетелдік валютаның қосымша ауқымы айналысқа түседі ... және ... ... ... ... ақша айналысқа шығарылады.
Инфляцияныц көріну нысаны— ақшаның құнсыздануы мен өнімге, ... ... ... көтеріліуінде тұлғаланатын оның сатып ... ... ... табиғатыақшаның онымен салыстырмалы тұлғаланатын тауар
ауқымынан оқшауландырылған ... ... ... ... жұмыс істеу негізі болып табылатын оның бұл қасиеті оған өзінің
арналымын — тауар, ... ... ... көрсете отырып, тиімді
орындауға, қорланым мен құнды сақтаудың құралы болуға мүмкіндік ... ... бұл ... ... белгілеген өлшемге сәйкес оның саны мен
оған қарсы тұратын құнның натуралдық-заттай ... ... ... ... ... тәуелділік айырбас тендеуі арқылы көрінеді:
Р х Q= М х V,
мұндағы сол жақ бөлігі қоғамдық өнім құнын, ал оң жағы ақша ... ... ... ... ... (М — ақша массасы, V — айналыс
жылдамдығы) білдіреді.
Ұлттық өндірістің артуы ... ... ... ... ... қалыпты қызмет көрсету үшін ақшаның саны үйлесімді
өсуі тиіс, өндіріс төмендеген ... ... ... ... ... ... Алайда, практикада соңғы шарт бірқатар ... ... ... ... бұл себептер тиісінше инфляцияның өмір ... де ... ... /15, ... ... ... бірақ өзінің негізгі бөлігінде тауар
айналысымен байланысты емес едәуір көлемін керек ... сан ... ... Бұл ... аз қамсыздандырылған топтарын әлеуметтік
қолдау шығыстары, денсаулыққа, мәдени - ақпараттық мақсаттық, білімге,
басқаруға, қорғанысқа, ... ... ... экономика жағдайында
мұндай шығыстардың көбеюі оның өздігінің дамуына жәрдемдесуі ... ... ... және ұлттық өндірістің өсуін ынталандыра
отырып, тиісті өнімге, қызметтер көрсетуге, ... ... ... бар ... ... экономикада мұндай шараларды қаржыландыру үшін ... ... мен ... қарыздар алу жолымен жұмылдырылуы мүмкін
бос ақшалары сияқты салықтық түсімдердің жетіспеушілігі ... ... ... бұл шығыстарды жабудың бірден-бір көзі қосымша ақша шығару
(эмиссия) ... ... емес ... ... міндетіліктермен қатар мемлекет
дағдарыс жағдайында көпшілік қолды тауарларға салыстармалы төмен бағаларды
қолдау қажеттігінен залалды болып ... ... ... ... ... ... қолдап отырады. Бұл қолдау не ... ... ... не зияндарды өтеуге берілетін
жәрдемқаржыларда, не ... ... ... ... ... ... мөлшерлемелерін өтеуде көрінеді; сондай-ақ бұл
шаруашылық жүргізуші субъекгілерге берілетін кредиттерге кепілдік берілуі
мүмкін. ... ... ... ... ... ресурстарының алынған
көлемі түрінде экономикаға қажетті қайтарым әкелмейтін қосымша ақшалай қуат
беру болады./15, 216б./
Сонымен қорытатын болсақ, ... ... екі ... ... ... және ... ... байланысты болатын ұсыныс
инфляциясы деп. Ұсыныс инфляциясынан туындайтын екі ... ... бар: ... ... ... байланысты болатын; 2) ұсыныс экономикасы механизмінің
бұзылуынан ... ... ... және ... салдарлары
2.1 Инфляцияның пайда болуының себептері
Инфляция негізінен шаруашылықта қалыптасқан әр ... ... ... еске ала ... оның ... қарастырып көрейік. Біріншіден, бұл мемлекеттік шығындар мен
табыстар арасында қалыптасқан диспропорция немесе тепе – ... ... ... бюджетінің тапшылығы түрінде көрінеді. Егер тапшылық орталық
банктің несиелі, яғни айналымға қосымша ақша ... ... ... онда бұл айналымдағы ақша массасын арттырады және ... ... ... ... егер ... ... ... әдіспен, яғни орталық банктің несие беруімен жургізілетін
болса, түптен келгенде, бұл да ... ... ... ... осы ... ... теория бағалардың жалпы ХХ ғасырда нарық
құрылымының өзгеруімен түсіндіреді. ... ... ... жаңа
фирмалардың келуіне шек қою арқылы ... ... ... ... ... арасындағы диспропорцияны мүмкін болғанша ұзақ уақыт ұстап қалуға
ұмтылады. Төртіншіде, ... ... ... ... ... шаруашылық қатынастары жүйесіне тартылуына байланысты
инфляцияның бір елден екінші елге ... ... ... ... де
шикізат пен материалдарға және энергияға бағаның өсуін болжап өздерінің
өнімдеріне бағасын арттыра түседі. Әрбір ... өзін ... ... ... ... ... бағаны еселеп көтереді. Инфляцияның
себептері сан қилы, бірақ әр кезде ... ... бір ... ... ... ... түсіндіруге болады.
«Инфляция» ұғымының теоретикалық негізі ... ... үш ... ... инфляцияның Кейнс теориясынан; ... ... ... ... ... ... ... шаруашылық етуші субъектілердің
кірістері мен шығындарының талдауынан шығады және жиынтық ... ... әсер ... шығады, бұл өндіріспен, жұмыспен қамтылудың
өсуіне әкеліп соқтырады. Сонымен бірге жиынтық сұраныстың өсуі ... ... ... ... ... теориясы инфляцияның себептері
ретінде қағаз ақшаларымен айналым арналарының сандай ернелеушілігін көрді.
Төтенше шығындар ... ... ... ... ... ... жалақымен байланысты шығындар ғана инфляцияның себебі болады.
Бағаның өсуінің шын ... ... ... ... ... Біріншіден, айналымға жіберілген ... ... ... бақылаудың жоқтығы. Екіншіден, мемлекеттік
бюджеттің ... ... ... ... Егер бұл ... жаңа ... ... басып шығару арқылы
толтырса, онда айналымда ... ... ... ... ... ... байланысқан бюджеттік шығындар, әсіресе
инфляциялы қауіпті болып табылады. Әскери шығындардың өсуі ... ... ... ... себептерінің бірі болып
табылады. Үшіншіден, ХХ ғасырда бағалар деңгейінің ... ... ... ... ... Қазіргі замандағы нарық ... ... ... ... ... бағанның үстінен едәуір
билік жасауға ие. Төртіншіден, кәсіподақтардың қызметі. ... ... 60-шы ... ... 70-ші жылдарда көптеген кәсіподақтарды
еңбек келісімшарттарына инфляцияны есепке ала ... ... ... ... өмір қүнының өсіміне түзетулер ... ... ... экономиканың рационалды емес құрылымы, бір сала екіншісіне
залал келтіре отырып ... тыс ... ... болу ... ... да, ішкі де ... ... Сыртқы
себептерге көбінесе мыналар жатады: сыртқы саудадан түсетін ... ... ... және ... ... ... ... шикізат пен
мұнайға бағаның бірнеше есе өсуімен сүйемелденетін құрылымдық әлемдік
дағдарыстар ... ... ... Қазақстандағы
инфляциялық құбылыс, мысалы, қазақстандық экспорттың маңызды бабын ... әлем ... ... ... ... ... астықтардың
едәуір импорты жағдайларында астық нарығындағы ... ... ... ... ... ... қағаз ақшаларының
қосымша эмиссиясына қажеттілікті тудырады, бұл инфляцияға апарады.
2.2 Инфляцияның әлеуметтік-экономикалық салдары
Инфляцияның салдары өте ... де көп ... ... баяу ... ... мен пайда нормасын өсіреді, ... ... ... ... ... ... ... фактор болады. Бірақ,
уақыт артып инфляция тереңдегенде ол ұдайы өндірістің ... ... ... және ... ... ... ... ақшадан қашу белсенділігін арттырады, бұл процесс
қарқынды да, ұлғаймалы түрде жүреді, ... ... ... ... ... ... жойылады, ақша-несие жүйесінің қызметі бұзылады, тауарды
тауарға тікелей айырбастау (бартер) туындап ... ... ... өсуі ... (қазына) жүйесіне де теріс әсер
етеді, ... ... ... деп ... нәтиже қалыптасады.
Бұл әсерді XX ғасырдың 70-жылдары Латын Америкасы экономистері ... еді. ... ... түскен табысты (түсімді) құнсыздандырады.
Мысалы, егер салықтар жылдың үшінші ширегінде (кварталында) ... ... ... ширегінде төленген болса, онда гиперинфляция жағдайында
бюджетке түскен түсімдер құнсызданады, яғни бюджет түсімінің нақты ... ... ... ... ... сақталған ақша қоры
құнсызданады, несие беруші мекемелер мен банктер ... ... ... ... ... шығуы) инфляцияның бір
елден екінші елге ... ... ... бұл ... ... ... қатынастарын қиындатады.
Инфляция және жинақтар. Инфляция жинақтардың иелеріне қатты ... ... ... ... ... құн ... сатып алушылық қабілет
қара күнге деп ... ... ... ... ... ... ... шоттардың, сақтандыру полистарының, жыл сайынғы түсімдердің және
көзделген ауыр жағдайларды жеңіп шығу үшін бір ... ... ... ... ... активтердің нақты құны. Әрине, жинақтардың барлық ... ... ... ... егер инфляция деңгейі пайыздық мөлшерден ... онда ... құны ... ... және ... ...... Инфляция сондай-ақ дебиторшы
мен несиешінің арасындағы кірістерді бөледі. Әсіресе, ... ... ... ... берушілердің) есебінен дебиторшыларға (қарыз
алушыларға) пайда әкеледі. Инфляция соңғы екі ... ... ... бақыт әкелді, мысалы, 60-шы жылдардың ортасында қойылған пайыздық
мөлшермен үйлер ... ... Бір ... ... ... ... ... ауыртпалығын едәуір жеңілдетті. ... ... ... құны ... ... ... ... өсті.
Номиналды ұлттық кіріс, демек, салық жиындары да ... ... ... мемлекеттік қарыздың мөлшері өспейді. Бұл ... ... ... ... ... ... осындай пайданы
үкіметке әкелгендіктен, кейбір экономистер ашық ... ... ... ... ынта ... сене ала ма? Шынында да, Бразилия сияқты ... бір ... ... қарыздарының нақты құнын төмендету үшін
инфляцияны ... кең ... ... ... ... қарызды өздерінің
валютасында емес, америкалық доллармен немесе қандай да бір ... ... ... ... Бұл ... ... ішінде қолдануын
болдырмайды. Кез келген инфляция ел ... ... ... қарыздың құнын
емес, оның валютасының нақты құнын төмендетуге әкеліп соқтырады.
Инфляция және салықтар. Инфляциядан болатын ... тағы да ... ... (дүрыс күткен жағдайларда, бірақ институттардың толық емес
бейімділігі) салық жүйесінің ... ... ... ... ... ... екі ірі проблема бар. Біріншіден, баға
деңгейінің өсуінен салық төлемдерінің үлесі нақты ... ... ... ... салықтардың прогрессивті өсімінің эффектісі
туады. Егер салықтар кейінгісінің көлеміне қарамай-ақ номиналды кірістерге
тұрақты пропорцияда тұрса, онда ... ... ... ... түрінде
өздерінің кірістерінің бірдей бағаның деңгейінен байланысты ... ... еді. ... салу ... оның прогрессивті нысанын
қолданған кезде номиналды кірістердің деңгейімен бірге ұлғаю бет ... онда ... ... ... ... келе ... ... салықтардың да үлесін өсіреді. Екінші меселе капиталдың салық
салуымен байланысты. Капиталға салық салу ... ... ... ... мәселе болып жүрді. Мұндай капиталдан түскен табысқа кіріс ретінде
немесе арнайы, аса ... ... ... ... ... керек пе, деген
негізгі сұрақ туындайды. Экономикада инфляция ... ... ... ... одан ... ... түсті, өйткені капиталдың өсімі нақты
табыстарға қарағанда инфляцияға аса жедел әсер ... ... бір ... ... ... ... әсерінен болатын салдарлардың
бейтараптандыруында ... ... қол ... алмады. Салықтар
саласындағы кейбір мамандар инфляциядан болатын ... ... ... ... салу капиталын өсіруінде де санайды.
Инфляцияның әлеуметтік салдары да бар, ол ... ... ... ... ... үшін ... қосымша салық сияқты, бағалардың
өсу қарқыны номиналды (ақшалай) табыстың өсуінен жоғары ... ... ... ... ... Инфляцияның зардабы әсіресе табысы шектеулі
әлеуметтік топтар үшін ауыр болады.
Филлипс қисығы.
Инфляция жұмыссыздыққа да ... ... ... 1958 жылы ағылшын
экономисі О.Филлипс осы ықпалды өлшеп көрсететін сұраным инфляция үлгісін
(моделін) ... ... ... ... жылдар аралығында Ұлыбритания
статистика мәліметтерін ... ... ... ақы ... мен
жұмыссыздық деңгейлерінің арасындағы кері қатынасты білдіретін қисық
сызықты (функцияны) анықтаған.
Филлипстің ... ... ... ... артық өсуі
бағалар мен жалақыны күрт тежейді екен. Осыдан жұмыссыздықтың қысқаруы ... ... ... ... ... деген қорытынды шығады. Басқаша
айтқанда, ұлттық экономикада жұмыссыздықты инфляцияның өсу қарқынын арттыру
арқылы қысқартуға болады. Кейіннен ... ... Р. ... және ... ... ... жетілдіріп, оның жаңаша үлгісін жасап берген.
Олар ... ... ... ақы ... ... ... өсу карқынымен ауыстырады. Бұл түрінде Филлипс ... ... ... жүргізу үшін, ең ... ... ... ... ... ... ... анықтауда
қолданылады.
1.-сурет.
Филлипс қисығы. Қисық сызықтың жылжуы стагфляциялық жағдайды көрсетеді
Батыс тәжірибесі көрсеткендей, Филлипс кисығын қысқа мерзімдік ... ... ... ал ұзақ ... (5-10 жыл) ... ... қатарласа өседі. Ұзақ мерзімде Филлипс заңдылығы сақталмайды және
оны белгілі бір ... ... ... ... ... ... ынталандыру саясатының орны ерекше.
Мәселе мынада: үкіметтің жұмыссыздықты ... ... ... іс-
әрекеттері қысқа мерзімдік, уақытша ғана нәтиже ... ... ... ... ... ... ... ұсынысы артады.
Сонда Филлипс қисығы концепциясына ... ... өсуі ... ... ... ... өсуі осы инфляцияның ... ... ... ... ... сайын инфляцияның өсу қарқыны
номиналды жалақының өсуінен артады, сондықтан нақты ... ... ... ... ... ... өскенде, кәсіпкерлер де еңбек ... ... ... ... номиналды жалақыны ... ... ... ... ... үшін тиімсіз болады, бұл нақты
пайданы азайтады. Сондықтан кәсіпкерлер косымша жұмысшыларды жұмысқа алуды
тоқтатады, ал белгілі ... олар ... ... ... арттырады. Бұл мәселеге 60-шы ... ... ... ... ... назар аударған еді. Оның ... ... ... ... ... керек десеңіз, қауіпті іс-әрекет екен.
Еңбекақы мөлшерлемесінің ... өсуі ... ... ... сәйкес
еместігі анықтылған соң инфляциямен бірге жұмыссыздық өсетін болады, яғни
стагфляция басталуы мүмкін.
Филлипс қисығын ... пен ... ... ... ... тек баяу инфляция жағдайында қолдануға болады деген пікір бар. Ал
тосын инфляция ... ... 70-ші ... ... ... ... өскен кезіндегідей) бағалардың күрт өсуі ... да ... ... ... мүмкін. Басқаша айтқанда,
статистикалық деректердің ... ... ... қисығы ұзақ мерзім
үшін тұракты экономикалык заңдылықты ... ... ... 1979 ж. бастап АҚШ-та және Англияда
«жұмыссыздықтың табиғи деңгейі» деп ... ... ... ... ... мәні мынадай: ұзақ мерзімде жұмыссыздықтың ... ... ... ... ғана қоғамда баяу инфляция калыптасады, ал баяу
инфляция экономиканың өсуіне, қоғамның оңды дамуына әсер ... ... ... ... оның ... және құрылымдық
түрлерінен құралған болса, жұмыссыздықтың табиғи (тепе-тең) ... ... ... анықталады.
Бірақ жұмыссыздықтың табиғи деңгейін сақтап, инфляцияның өсу ... ... ... ... ... оңды ... бере бермейді.
Бұл саясаттың жақсы жақтарын ескере отырып ... бір ... ... ... өзінің табиғи деңгейіне дейін төмендегенде де бағалардың
өсуі бірден тоқтамайды екен, керісінше біраз уақыт өсу ... ... қоса ... ... Батыс елдерінің көбінде жұмыссыздықтың табиғи
деңгейі өсіп ... ... ... ... ... ... ... тең болса, 80-жылдардың екінші жартысында 6-7%-ке дейін өскен екен.
Инфляцияның экономикалық субъектілердің экономикалық жағдайларына ықпалы
қарама-қайшылықты болып келеді. ... ... ... ... және ... ... кемітеді. Әдетте, инфляция тұрақты
табыс алушылар үшін тиімсіз (бюджет ... ... ... және ... иелеріне). Бағаның деңгейіне қарағанда
табыстары тез өсетіндер үшін оның ... ... ... бар. Табыстың кеңейтілген көздері, мысалы, қаржылық активтер ... ... ... ... ... бір ... ұтып та,
ұтылып та қалуларына жеткізеді. Инфляция, сондай-ақ, мемлекетке пайдалы да
бола алады, мәселен, бюджеттің жетімсіздігін ақшаны бопырлата ... ... ... инфляциялық салық алады.
Инфляциялық салық - үкмет айналымға косымша ақша шығарудан алатын салық,
яғни мемлекет ... ... ... өз табыстарын ұлғайтады. Инфляциялық
салық басқа салықтарға ұқсамайды, оның ... ... ... ... ... ... ... өсуне ықпал етеді, бұл ақша
құнын ... ... ... ... инфляциялық салық ақшасы бардың
бәріне салынады.
III Қазақстан Республикасындағы инфляция көрсеткіші және антиинфляциялық
саясат
3.1 Қазақстан Республикасындағы инфляция ... және ... ... ... қалыптасып отырған инфляцияның ерекшеліктерін
және негізгі ... ... ... Одағының тарихи-экономикалық даму
процесінде қалыптасқан өндіріс, қаржы және баға жүйелерінің ... ... ... ... ... ... қаржы баға жүйелерін анықтайды. Өндірісте
диспропорциялар қалыптасса, қаржы мен баға жүйелерінде де ... ... ... 70-ші ... даму кезеңдерінде қоғамдық өндірістегі
диспропорциялар әр бесжылдық сайын тоқтаусыз ... ... ... ... ... ... ... диспропорцияларды бірнеше
топқа бөліп анықтауға болады:
1) өнеркәсіп өндірісі мен ауыл шаруашылығы ... ... ауыр ... пен ... ... ... ... шикізат өндірісі мен дайын (түпкі) өнімдер өндірісінің арасындағы
диспропорция;
4) ... ... пен ... ... ... ... өндіріс пен материалдық емес өндіріс ... ... ... ... ... өзінде бағалардың инфляциялық
өсуін тұрақты түрде қалыптастырып келді. Кеңес шаруашылық жүйесінде әрбір
10-15 жылда бір рет ... ... ... ... ... ... нәтижесін заңдастыру ғана болған.
Қазақстанда қалыптасқан өндіріс аралық, оның ... ... ... мен
түпкі өнімдер өндірісі арасындағы диспропорция. ... ... ... ... ... есе ... ... экономикасы
негізінен Кенес Одағының, тіпті бүкіл социалистік елдер қауымдастығының
шикізат пен энергия өндіруші ... ... ... ... ... шикізат өнімдерінін 90-95% шетелдерге жіберіліп отырған, ... ... ... ... 90%, ... товарларының 60% сырттан
тасымалданатын. Кеңестік жүйе ыдырап күйреген кезде ... ... ... ... ... жылдары Ресейден тауарлар алу
үшін алынған ... ... бір ... ... доллардан артып кеткен болатын.
1993-1996 жылдары ... ... өсуі мен ... ... 20%-ке ... ... Бұл кездері Қазақстанда гиперинфляция
қалыптасты, тек ... ... ... (теңгені) енгізгеннен кейін ғана,
Қазақстан инфляцияға қарсы саясат жүргізіп, оның деңгейін 3 ... ... есе ... Бұл ... ... ... макроэкономикалық
деңгейдегі айтарлықтай жетістігі болды. Бірақ Қазақстан үшін бұл жеңіс
теңгенің тегін келген жоқ, оның ... ... ... күрт ... ... жеңіл өнеркәсіп пен машина ... ... ... ... пен азық-түлік өндірісі - 50-60%-ке қысқарды.
Қазақстанда жоспарлы экономикадан нарықтық қатынастарға көшу терең
экономикалық дағдарысты жеңумен қоса ... ... ... ... ... жүріп жатты.
Реформаның барлық кезеңінде кейде әсіре инфляцияға ... ... ... ... дәлелді сипатыты болып табылады. Тұтыну
бағалары 1992 ж. 3006 %-ды, 1993 ж. 2266 %-ды ... ... ... ... 30 % мөлшерінен асты, ал 1993 ж. қараша ... ол 55 ... Бұл ... стагфляция деп аталады. 1994 ж. ... ай ... ... 1993 ж. осы ... ... 608 %-дан 759 ... Ұлттық банкісі жүргізген қатаң монетарлық ... ... ... ... ... 18-19 % ... ... Инфляцияның жалпы
деңгейін сипаттайтын тұтыну бағаларының ... 1997 ж. - 11,2 %; 1998 ж. ... 1999 ж. - 17,8; 2000 ж. - 9,8; 2001* ж. -6,4 %-ды ... ... ... кезеңдегі ... ... ... ... экономикада өндірістің терең құлдырауынан болған ... ... ... ... ... жоғары
мөлшерде жұмсалуы;
-өз тауарлары мен қызметтеріне бағаны негізсіз көтеруге мүмкіндік берген
жеке тауар өндірушілер монополизмі;
-мемлекеттік бюджеттің ... оны ... үшін ... ... ... ... шығындарының жоғары деңгейі;
-басқа мемлекеттердегі экономикалық дағдарыстардың ықпалы.
Инфляция жағдайында Үкімет «қымбат ақша» саясатын ұстануға мәжбүр болды,
Ұлттық банк несие беру ... және ... ... ... өте ... ұстап отырды. Осылай жүргізілген монетарлық (ақша-қаржы) саясаттың
нәтижесінде инфляция ауыздықталды, сонымен бірге ішкі өндіріс пен нарық екі-
үш есе ... ... ... ... ... ... жұмыссыздық күрт
өсті. Негізінен сыртқа өнім шығаратын ... ... ... жұмысын
тоқтатқан жоқ, керісінше экспорт көлемін айтарлықтай өсірді. Нарыққа ... ... ... ... ... аралық диспропорциялар
қысқарғанның орнына арта түсті.
Инфляцияны тез ауыздықтау Казақстанда ... ... ... құқық бойынша ресімдеудің шараларын белгілеумен байланысты болды.
Республикамыз ТМД ... ... бірі ... ... ... зандарды қабылдады: "Шетелдік инвестициялар туралы" заң,
"Салықтар жәнс бюджетке төленетін басқа да міндетті ... ... ... ... жүйе және басқалар туралы" заң.
Үкімет "Стратегия-2030" ... ... ... жыл ішінде 5-6%
шамасында болуына ұмтылып отыр. Мұндай нәтижеге жету үшін ... ... және ... ... ... ішкі инвестициялық мүмкіндіктерді өрістетуге көмектесетін қаржылық
механизмді дамытады;
-жинақтаушы ... ... ... ... айтарлықтай бөлігін
қауіпсіз инвестициялауды қамтамасыз етуге ұмтылады;
- бюджеттік жетіспеушілікті қаржыландыруға құнсызданбайтын көздерді
пайдаланады;
- мемлекеттік құнды кағаздардың айналым мерзімін ... және ... ... ... қарсы саясаттың ұзақ мерзімдік стратегиялық
жєне күнделікті жүргізіліп отыратын ағымдық, ... ... ... ... саясат негізінен күнделікті жүргізіліп отыратын,
айналымдағы ақша көлемін кадағалап ... ... ... ... ... ... бір жағдайларда, мысалы, гиперинфляция кезінде, бұл
әдіс негізгі реттеу әдісіне айналуы ... ... ... алғанда, дамыған
Батыс елдерінің тәжірибесі көрсеткендей, ... ... ... ... ... ... саясаты үзақ мерзімдік стратегиялық даму
саясатының шеңберінде жүргізіліп ... ... ... ... ... ... өндірісті дамыту бағдарламасы ... Осы ... ... ... бағдарламасы жасалуда. Жақында Қазақстан
Үкіметі 2001-2005 жж. арналған қысқа ... ... ... ... бағдарламасын бекітті. Сонымен қатар, Қазақстанның барлық әкімшілік-
экономикалық аймақтарының ... ... ... іске ... Осы ... барлығын
стратегиялық саясаттың құралы ретінде қарастыруға болады. Енді Қазақстанда
да монетарлық-қаржы саясаты ұзақ және орта ... ... ... және ... бағдарламаларының шеңберінде жүргізілетін болады.
3.2 Қазақстан Республикасындағы ... ... ... және ... ... ... ... Антиинфляциялық саясаттың мақсаты инфляцияны
басқарушылық етіп, ал оның деңгейін едәуір бірқалыпты етіп жасау. Ол ...... ... ... ... ... ... іс-
шаралар, сондай-ақ тұрақтандырудың әртүрлі бағдарламалары ... ... ... тура және ... болуы мүмкін.
1) жанама әдістер: а) оларды орталық банктың басқаруы арқылы ақшаның
жалпы салмағын реттеу; ә) ... ... ... ... ... ... ... және есептілік пайыздарын реттеу; б)
коммерциялық банктердің міндетті қорлары, орталық ... ... ... ... ... Тура ... а) ... несиелерді және сонымен бірге ақшалай
салмақты тура және тікелей реттеуі; ә) ... ... ... ... ... ... келісу бойынша) реттеу; в)
сыртқы ... ... ... мен ... және ... ... реттеу.
Антиинфляциялық саясаттың бірнеше жіктеулері бар. Мысалы, ортодоксальды
және гетеродоксольды.
1. Ортодоксальды нұсқасы экономикаға мемлекет ... аз ... емес ... ... ... және айналымда ақшалай салмақтың өсу темпін ұстап тұру
проблемаларын шешуде оның қызмет саласын шектеуді ұсынады.
2. Гетеродоксальды ... ... ... ... ... ... араласуды көздейді, соның ішінде: баға мен
жалақының өсімін уақытша ... ... ... ... ... ... жөніндегі шаралар, ең алдымен
салықтық ауртпалықтарды төмендету ... ... ... және ... ... ... ... қолдау; сыртқы сауда мен валюталық операцияларды
реттеу.
Құнсызданудың (инфляцияның) ... ... және ... көптеген елдер үкіметтерін белгілі экономикалық саясат жүргізуге
мәжбүр етеді. Бұл жерде экономистер ең алдымен мына ... ... ... ... де ... іс-шаралар арқылы инфляцияны жою керек пе,
әлде инфляция жағдайына ... ... ... екі ұшты ... ... елдерде ерекше жағдайларға байланысты
шешіледі екен. Мысалы, АҚШ-та және Англияда ... ... ... ... ... ... Басқа бірталай елдерде инфляцияға
икемделу іс-шаралары жүргізіліп, тіпті ... ... да ... ... және т.б.) .
Инфляцияға карсы саясатты сипаттағанда, екі әдістемені бөліп ... ... ... шеңберінде (оны осы күнгі Кейнс теориясының
өкілдері зерттейді) ... ... ... ... - ... ... мақсатында мемлекеттік шығындар мен салықтар реттеледі. Инфляция
жағдайында мемлекет ... ... ... ... ... ... ... инфляция қарқыны төмендейді. Бірақ сонымен
бірге ... өсуі де ... Бұл ... ... ... ... арттырып жіберуі мүмкін. Ол қоғам үшін
инфляцияны тежеудің құны болады. ... ... ... ... ... ... Егер сұраньм жеткіліксіз болса, онда
мемлекеттің ... ... іске ... және ... ... төмендетіледі. Ең алдымен табысы төмен ... ... ... қысқартылады. Бұл бірден нәтиже береді: сұраным тез өседі,
ол өндіріске ықпал жасайды, жалпы экономикалық өсу басталады. ... ... ... ... тәжірибесі көрсеткендей, сұранымды бюджет арқылы
ынталандыру инфляцияны күшейтуі мүмкін екен. ... ... ... ... бюджет тапшылығын қалыптастырады және салық пен шығын
арқылы экономиканы реттеудің мүмкіншілігі ... ... жана ... ... ... ұсынады. Олар
бірінші орынға ақша-несие арқылы реттеу әдісін кояды. Бұл әдіс ... ... ... ... ... ... Бұл саясатты үкіметке тікелей
бағынбайтын Орталық банк жүргізеді. Орталық банк айналымдағы ақша көлемін
өзгертсді және қарыз пайызы ... ... ... ... ... ... айтқанда, мемлекет сұранымды шектеу мақсатында инфляцияға қарсы
іс-шаралар жүргізуі ... Жаңа ... ... ... ... ... және ... қысқарту саясаты инфляцияны
асқындырады, инфляция бақылаудан шығып ... ... осы ... ... ... сай келеді, инфляция жағдайларын (бюджет тапшылығы,
монополия, қағаз ақша, т.б.) толық жою мүкін емес. ... ... ... жою ... ... ... және ... ала белгілі.
Сондықтан да көп елдерде ипфляцияны жою ... оны ... ... ... мақсаты қойылған.
Батыс елдерінде жинақталған тәжірибе көрсеткендей, инфляцияға қарсы ұзақ
және қысқа мерзімдік ... ... ... ... Бұл ... ... схема түрінде сипаттауға болады. Мемлекеттің ұзақ
мерзімдік саясаты, біріншіден, ... ... ... жою мақсатын
көздейді. Ол үшін кез келген үкімет ... ... ... ... ... ... жүргізіп, тұрғындардың сенімін орнықтыруға тырысады. Үкімет
өзінің белсенді іс-шаралары негізінде (өндірісті ынталандыру, ... т.б.) ... ... кызмет атқаруына жағдай жасайды. Үкіметтің
мұндай ... ... сана ... ... әсер жасап, олардың
дұрыс шешім қабылдауын қамтамасыз ... ... ... ... ... шығындарды қысқарту
арқылы бюджет тапшылығын реттеу іс шаралары жүргізіледі. Бюджет тапшылығын
Орталық банк ... ... ... асқындырады.
Үшіншіден, ақша айналымын реттеу іс шаралары, нақты айтқанда, ... ... ... шек қою, бұл ... ... ... мүмкіндік
береді.
Төртіншіден, сыртқы факторлардың әсерін әлсірету. Жеке алғанда, ... ... үшін ... ... ... ... қарыздардың
экономикаға жасайтын инфляциялық ықпалын әлсірету. Бұл өте ... ... ... ... оны арнайы түрде жеке зерттеп, қарастыру қажет
болады.
Қысқа мерзімдік саясат ... ... ... ... Бұл ... мемлекет өз иелігіндегі меншік бөлігін
жекешелендіріп, бюджетке қосымша ... ... ... өнім ... ... ... береді; акцияларды сату ... ... ... ... ... ... да ұсынымның өсуін,
бағаның тұрақтануын қамтамасыз етеді.
Күнделікті сұранымды қысқарту аркылы да инфляцияға қарсы әсер ... Ол үшін ... ... ... ... ... болады.
Сонда қор сақтау нормасы артады, ал тұтыну шығындары қысқарады.
Инфляцияға қарсы ... ... ... ... ... ... ... Инфляцияға қарсы күрес жұмыссыздықты арттырып,
өндіріс көлемін қысқартуы мүмкін. Мамандардың есептеуінше, инфляцияны 1%-ке
төмендету үшін ... оның ... ... 2%- ке ... ... ... ... бұл жағдайда ЖҰӨ-нің көлемі оңтайлы ... ... ... ... үшін көптеген елдер үкіметтсрі 60-шы жылдардан
бастап табыс пен бағаны реттеу саясатын жүргізген еді. ... ... ... ... ... ... ... болғандықтан, қойылған
мақсатқа әрқашан жеткізе ... АҚШ ... ... ... ... ... келгенде, ұзақ мерзімде тұрақты нәтиже
бермеген. 1971-1974 жылдары АҚШ үкіметі жалақы мен баға ... ... ... ... екен. 70-жылдардың соңында табыс пен ... ... ... ... оның ... орындауға міндетті емес
үкіметтің ұсынысы ретінде сақталған болатын. Ал ... ... Р. ... әкімшілігі бұл мәселемен айналысатын
мемлекет мекемелерін таратып жіберген.
Инфляцияның ... ... ... жөне әлеуметтік қарама -
қайшылықтарды асқындырып жіберетіндіктен ... ... жою жөне ... ... арналған шаралар қолдана бастайды . ... ... іс - ... екі ... ... бейімделу саясатынжүргізу немесе инфляцияға бейімделу;
Бұл кезде табыстарды, жалақыны, пайыздық өлшерлемелерді,инвестицияларды
индекстеу жөнінде ... ... мен ... ... ... ... ... жеке
тұлғалар табыстың қосымша көздерін іздестіреді және т.с.с.
2)  инфляцияны төмендету немесе басу жөнінде инфляцияга қарсы шаралардың
кешенін жүргізу .
Инфляцияны жою ... ... ... ... іс-әрекет етуінің
өндірістік — экономикалық, ... ... ... ... әр ... ... әрекет етуді қамтиды десекте
олардың шешушісі базалық, өндірістік — экономикалық сфера болып табылады.
Сұраным ... ... ақша жөне ... ... ... ... ... әдістермен жетуге болады.
Инфляцияга қарсы саясат— инфляциямен күреске бағытталған экономиканы
мемлекеттік ... ... ... кешені. Мүндай саясаттың екі негізгі
жолы белгіленген дефляциялық саясат және кірістер саясаты.
Дефляциялык, саясат— мемлекеттің шығындарын азайту, несие үшін ... ... ... ... күшейту, ақша массасын шектеу
жолымен ақша-несие және ... ... ... ақша ... реттеуді
қарастырады. Бұл саясат экономиканың өсуін тежейді.
Кірістер саясаты— бағаға және жалақыға оларды ... ... ... өсу ... белгілеу жолымен параллелді ... ... ... Оны ... ... әлеуметтік қайшылықтарды қоздыруы мүмкін. /16,
506б./
Инфляцияға қарсы саясат ақшалай ... ... әр ... ... ... банктің нақты ақша эмиссиясын қысқарту арқылы ... ... ... азайту.
2.  Барлық несие ресурстарын қымбаттату және оларға қол ... ... ... ... үшін ... ... ... арттыру.
3.  Кредит мультипликаторын қысу және коммерциялық банктердің ... ... жету үшін ... ... ... ... талаптарын арттыру.
4.  Сондай мақсаттарда Орталық банктің кедитерін тікелей қысқарту.
Инфляцияға қарсы фискалдық саясат салықтарды көбейту, ... ... жөне ... ... ... ... ... арқылы жүргізіледі.
Салық саясаты инфляция жағдайында екі өзара байланысты, бірақ қайшылықты
міндеттерді шешуі тиіс:
бірішіден, мемлекеттік бюджеттің тендестігіне жету жәнетапшылығын ... оның ... ... ... керек;
екіншіден, экономиканың бастапқы буындарында - өндіріс пен ... ... ... ... ... қарсы салық саясаты жанама салық салуды қысқартуда болып отыр
. Жанама салықтардың ... ... ... өйткені олар бағаны
өсіреді, сүранымды қысқартады. Жоғары салықтардың іс - ... ... ... олардың қысымы болып табылады, бұл ... ... ... ... ... ... ... жүйесін
күрделілендіретін көптеген салықтардың іс-әрекетімен ... өзі ... ... әкеп ... ... ... тұтынуға салық салуға акцентпен
жеңілдіктеудің шарттарымен ... ... ... және ... ... ... ... Бұл талаптарға айтарлықтай дәрежеде табысқа
салынатын салық пен мүлік ... ... ... ... ... бар ... салығы сай келеді.
Мемлекеттің шығыстарын қысқарту бұл процесті ... ... ... ... ... ... ... материалдық өндіріс
сферасына да таратуды қажет етеді. Бұл жерде мынаны ойда ... жөн: ... ... ... ... ... екінші құрамдас бөлігіне -
шығындар немесе өндірушілер инфляциясына қатысты болып отыр, ... ... ... ... болады. Бұл жөнінде инфляцияның ... мен ... ... ... ... ... өзара байланысы
байқалады.
Жалпы мемлекеттік және жергілікті деңгейлердің бюджет шығыстары жайында
басты бағыт барлық мүмкін болатын баптар бойынша ... ... ... ... ... зейнеткерлерді, оқушыларды, тіркелген кірістері
бар ... ... ... ... ... ... ... етілуі тиіс.
Бюджет шығыстарын шектеуге мыналар арқылы жетуге болады:
а)  тура әдістермен — ... яғни ... ... ... ... органдардың өкімі негізінде қол жеткен
деңгеймен ... ... ... ... ...... шығыстарды әртүрлі ... ... ... ... ... сәйкес үйлесімді
төмендетумен;
б)  қолда бар кірістердің деңгейін бақылаумен;
в) ... ... ... ... ... келген жағдайда шығыстарды қысқарту ... ... ... ... тез қайтарым бермейтін әртүрлі ... ... бас ... және ... шалады.
Мыналардың нәтижесінде инфляцияның екінші типін—шығындардың (өндірушілер
инфляциясының) өсуінен туатын инфляцияны жою проблемаларын шешу неғүрлым
қиынырақ ... ... ... ... үйымдық сипаттағы себептер бойынша шаруашылық механизмінің бұзылуына
байланысты еңбек өнімінің төмендеуі;
3) шикізат жөне энергетикалық ... ... ... ... қарай олар өндірістің бастапқы өнімдеріне бағаны көтереді.
Өндіріс шығындарымен байланысты болатын инфляцияны жою өзара байланысты
проблемалардың ... ... ... ... қажет етеді.
Инфляцияны төмендету проблемаларының бірінші блогы ... ... ... ... ... ... ... жоюда болып отыр. Өз кезегінде ол мына ... ... ... ... ... ... ынталандырмаларын, оның
тиімді нәтижелеріне ынталылықты күшейту ... ... ... ... еңбек қызметін қалпына келтіру. Бұған қажырлы ... оның ... ... тікелей байланыс болатын жекеше өндірістік
секторды дамыту негізінде қол ... - ... ... ... өндірістік сфераның басымдығын
қамтамасыз ету қажет. Өндірістік ... ... ... ... ... несиені кедергісіз алумен және несиелер бойынша
төмендетілген пайыздық мөлшерлемелермен, ұдайы өндіріс, еңбекке ақы ... даму үшін ... ... ... аударымдарды
белгілеумен және т.с.с. жетуге болады, қажетті жағдайда өндірістік ... ... ... ... ... тікелей қолдау жүзеге
асырылды .
Инфляцияны жеңіп шығу жөніндегі шаралар ... ... ... ... ... мен ... ... нысандарының шаруашылық
жүргізуші субъектілерінің экономикалық жауапкершілігі ... ... ... ... ... ... мына ... саяды:
шығындардың төмендеуі — бағалардың ...... өсуі ... табыс көлемінің сақталуы - ... ... ... ... ... ... ... шараларды жүргізумен,
меншіктің түрлі нысандарын дамытумен, шаруашылық- ... ... ... ... түрде қамтамасыз етумен байланысты болады.
Инфляцияға ықпал етудің ең түбегейлі ... ... ... ... ... ... бақылау қою болып табылады.  Баға мен
жалақыны реттеудің ауқымдарын ... ... ... саясат
бағдарламаларында айқындалады және кеңінен инфляция деңгейіне, өндіріс
қарқынына, халықты әлеуметтік ... ... ... түрленіп
оырады. Базалық технологиялық шекте - ... ... ... ... ... бағаны реттеуді жүргізудің маңызы зор .Тап олардың ... ... ... өнімі бағасының бүкіл пирамидасының негізіне
қойылады.
Жалақыны реттеу бастапқы ( қол жеткен ) ... ... ... ... қатаң байланыста жүзеге асырылады, өйткені номиналды жалақы
мөлшерлемелерінің еңбек өнімділігі ... ... тең ... ... ... ... емес болып табылады.
Сыртқы экономикалық қызметті қамтып көрсететін төлем балансы ... ... ... оның ... ... болады . Бірінші
кезекте бұл тауарлар мен ... яғни ... ... қозғалысымен байланысты болатын ағымдағы операциялар бойынша
тендікке жетуге қатысты болады.
Төлем балансының ағымдағы ... ... ... импортталатын
тауарлар мен қызметтерге ішкі сүранымды отандық тауарлар мен ... ... ... ... ... қарағанда экспорттық
өндірістің икемділігін арттыру есебінен жету керек. Бұған ... ... ... ... ... ... инфляция-лық серпіліс
кезеңінде сауда және валюталық шектеулердің ұтымды ... және ... ... кезде сыртқы экономикалық қатынастарды ырықтандыру
арқылы жетеді.
Инфляцияны басқаруды жақсарту және инфляцияға қарсы ... ... ... ... ... ... таргеттеугеүлкен маңыз беріледі.
Ұлттық Банктің негізгі міндеті ретінде бағалардың ... ету ... ... ... жаңа айқындама Ұлттық Банк
жариялаған Еуроодақ стандарттарына және инфляциялық таргеттеуге көшумен
үйлеседі. ... ... ... ... және оған көшу ... ... ... көрсеткіштерден біртіндеп бас тарта ... ... ... ... ... болжайды. Соңғы жылдары
формалды мақсатты инфляциялық көрсеткіштерді белгілеуге негізделген ақша-
кредит саясаты өнеркәсібі ... ... ғана ... ... ... келе жатқан елдерде де кеңінен қолданылуда. Инфляцияның мақсатты
көрсеткіштер жүйесі жүргізілетін ақша-кредит саясатына деген ... ... ... ... көрсеткіштерді қолданатын өтпелі
экономикасы бар елдер қатарының өсуі осы ... ... ... жанама белгісі болады.
Австралия, Канада, Финляндия, Жаңа ... ... ... ... ... таргеттеуіне көшті. Сонымен қатар,
рыноктық экономикасы қалыптасып келе жатқан ... ... де: ... ... ... Польша, Оңтүстік Африка Республикасы инфляцияны
таргеттеуге көшеді. Инфляцияны мақсатты таргеттеудің түрлі түрлендірулері
болады.
Ұлттық Банк ... ... репо ... ... ... ... тұру арқылы инфляцияны басқаруды көздейді. Сонымен
бірге инфляциялық таргеттеу тетігінің мынадай түрі ... ... Банк ... мен оның ... ... енін ... ... банктік
резервтер мен банкаралық пайыздық мөлшер-лемелер арасындағы ... ... қол ... Банкаралық мөлшерлемелер өз кезегінде, кредиттер
мен депозиттер бойынша банктік мөлшерлемелерге ықпал етеді, ... ... ... яғни ... да ... ... таргетгеу
кезіндегі негізгі құралдар ашық рынок операциялары болады. Ашық рынок
операцияларына ішкі рыноктан ... ... ... оның ... ... алу ... (репо операцияларымен) сатып алу және ... Репо ... ... мен мөлшерлемелері оперативтік
көрсеткіштер болып табылады. ... ... ... болғанда,
макроэкономикалық тұрақтылық және қаржы жүйесінің тұрақтылығы, орталық
банктің тәуелсіздігі, ақпараттың ... ... ... ... ... мүмкін. Қазіргі кезде Қазақстанда осы
алғышарттардың бәрі ... ... ... таргеттеуді еңгізуге дайындық ... ... ... ... Банк 2000 ... ... ақша-кредит
саясатын жоспарлаудың үш жылдық деңгейін белгіледі. 2004 ... ... ... мақсатты керсеткіштер — "базалық инфляция" ... ... ... Бұл ... ... емес ... ... дағдарыстық ыкдалын жояды және инфляциялық
процестердің негізгі үрдістерін көрсетеді. 2004 ... ... ... ... мақсаты ретінде бағаларды тұрақтандыру және мемлекеттік
бюджеттің тапшылығын қаржыландыруға тиым салу міндеті ... ... ... ... ... қажетті шарттарының бірі болып ... ... ... ретінде Ұлттық Банктің тәуелсіздігін күшейтетін
нормативтік-құқықтық актілер әзірленіп жатыр. ... ... ... ... ... ... қарастырылуда. 2002 жылдың
қазан айынан бастап ... ... қоры ... ... ... ... ... мәселелеріне қатысты ақпараттық ... ... ... ... таргеттеуге көшуге қажетті база жасау үшін Ұлттық Банктің
алдында бірқатар мынадай ірі ... шешу ... ... ашық ... операцияларын кең ауқымды көлемде ... көшу ... ... ... ... ... ... ұлғайту;
- бағалы қағаздардың қайталама рыногын дамыту;
- трансмиссиялық тетіктің үлгісін, яғни репо мөлшерлемесі өзгерісінің
инфляция деңгейіне ықпалын ... ... ... ... әзірлеу;
- инфляциялық таргеттеуді пайдалана отырып, шешім қабылдау қағидаттарын
іске асыру ... ... және ... ... ... ... келе қазіргі таңда біздің
экономикамызда жүргізіліп жатқан ақша-кредит саясатындағы ең тиімді жолы ... ... ... ... ... көрсеткедей бұл ең дұрыс
та, тиімді бағыт ... ... жеке ... ... орын ... ... жаңа ... фактор болып табылады. Инфляция – бұл көп
факторлы үрдіс, және монетаристердің ... ... ... – таза
ақшалай құбылыс. Инфляция айтарлықтай ... сол ... ... елдің
экономикалық дамуының нақты кезеңдерінің ерекшеліктерімен анықталады.
Экономикасы әлсіз дамыған елерде ... ... ... ... күрт ... ... артық ақшалай эмиссияның ... ... ... ... ... ... ... салмақ орталық
банктердің қатаң бақылауыда болады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... пайда болуына келесі себептер себепші болды:
қоғамдық өндірістің терең деформациясы мен ... ... ... ... өнімдерін өндірушілердің ... ... ... ... ақшасын тиімсіз
пайдалану. Қазақстандағы инфляциялық тетіктердің іс-қимылы ... және ... ... ... ... және ... ... кезінде осыған ерген жалақыны
көтеру сұраныс инфляциясының өндірістің шығындар инфляциясына ... ... ... жүйенің бұзылуы және елде қаржы шиеленісуін құру; айырбас
үрдістерінің ... ... ... ... ... ... ... қабаттасуының күшеюі; инвестициялардың қысқаруы; тауарлар мен
қызмет көрсетулерге бағалардың әркелкі өсуі ... ... ... ... ... ... ... реттеуге
бағытталған кезең – кезең ... ... ... ... ... ... ... ұстап тұру үшін «мақсат ағашын» салу қажет.
Инвестициялық үрдісті жандандыру арқылы инвестиция дағдарысын жеңу бірінші
кезектегі ... ... ... табылады. Әлемді тәжірибе нақты
кепілдіктер мен инвестициялық қауіпті сақтандыру ... жеке ... ... ... ... ... ... Барлық деңгейдегі
бюджеттерді сауықтыру және Қазақстанда бюджеттік дағдарыстың көрінуінің
өзіндік ... ... ... ... ... орын алады,
оның ішінде: еркін көлемде қаржыландыру; бюджеттік қаражатты мақсатсыз
пайдалану; мемлекеттік ... ... ... ... ... үшін ... әлсіретпеуге тиіс ғылыми негізделген салық саясаты
қажет «шағын» бизнесті қолдауға ... ... ... ... өндіріс
жағдайларында барлық шаруашылық байланыстар ақшамен жүргізіледі. ... ... ақша ... және оның ... ... ... ... банктік жүйесін санациялау мен
реструктуризациялау ... ... және ... ... ... бағыты болып табылады. Баға мен жалақыны реттеу –
көпфакторлы антиинфляциялық стратегияның құрамалы ... ... ... ... ... оның ... ... бейтараптандыру
қажет.
Осылайша инфляцияның әлсіруіне әлемдік теория мен практикада жинақталған
қаражаттың бүкіл арсеналдарын онымен күресуге әрекет жасағанда ... ... оны ... ... ... дағдыландыра отырып қол жеткізуге
болады.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
 
1. ... ... ... ... ... // Айқын апта №71 (523) 20.04.2006, бейсенбі.
2. Бимендиева Л.А. «Экономикалық өсу – ұлттық ... ... ... ... ... ... № 6, 2004 ж.
3. Бердалиев К.Б «Қазақстан экономикасын басқару негіздері», 
      Алматы – 2001.
1. ... Б., ... ... Ү.  «Нарықтық экономика 
негіздері»    Алматы «Экономика»-2000ж
2. Көшенова Б.А. «Ақша, Несие, ... ... ... ... ... ... С.Б. ... айналысы және несие»,  Алматы – 2000 ж.
2. Мэнкью Н.Г. «Макроэкономика»,  Москва 1999 г
3. Мауленова С.С. «Экономикалық теория». ...... ... Н.Қ., ... Қ.С. «Микроэкономика».  Алматы – 2000 ж.
5.  Назарбаев Н.Ә. Қазақстан Республикасының   ұзақ мерзімдік (2030 ж.
дейінгі) даму ... ... - ... ... Н. ... ... ... жолы өзінше»
 // Ақиқат  -1996ж
7. «Экономикалық саясат», // Экономика ... - ... ... Қ.Қ., ... С. ... ... «Макроэкономика», Н.Қ. Мамыров, М.Ә. Тілеужанова.  Алматы – Экономика,
2003ж.
10. Қазақстан Республикасының президентінің халыққа ... ... ... ... №3, 2006ж. // ... Республикасының Ұлттық
Банкі 2006 жылдың ... №5 ... 2006 ... ... арналған.
12. Сәйденов Әнуар. Ұлттық валюта: белесті жылдар бедері. //Егемен
Қазақстан 2005ж. – 15 ... 6 ... ... ... №1, 2005ж. // ... Республикасы Ұлттық Банкі
№004 баспасөз-релизі 2005 жылғы 13 ... ... ... №10, 2005ж. ... А.К. Инфляционное
таргетирование.
15. «Банки Казахстана» №8, 2006ж. ... ... ... ... 2006 жылғы 16 тамыз.
16. Қаржы-инвестициялық журнал «LS(Личный счет)» №2(17) Қыркүйек-қазан
2008жыл
17. Г.С.Вечканов, Г.Р.Вечканова «Макроэкономика» Москва ... ... ... ... 26 қараша 2008 жыл.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Инфляцияның себептері мен салдарлары31 бет
Инфляция; мәні, себептері және әлеуметтік жағдайы18 бет
Инфляцияның экономикалық-әлеуметтік салдарлары14 бет
Инфляцияға қарсы саясат және оның Қазақстан Республикасындағы қолдану ерекшеліктері25 бет
Қазақстан Республикасындағы инфляциялық жағдайды талдау51 бет
Қазақстан Республикасындағы инфляцияның динамикасы туралы34 бет
Инфляция мен жұмыссыздық мәні, себептері мен әлеуметтік салдары13 бет
Инфляция: мәні, себептері және әлеуметтік экономикалық салдарлары26 бет
ҚР экономикалық өсу себептері,факторлары. Инфляцияның әлеуметтік-экономикалық салдары.Инфляцияға қарсы саясат. Инфляцияның мәні,түрлері. ҚР-ның инфляциялық саясаты17 бет
Зейнетақы қорының инвестициялық портфелін қалыптастыру9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь