Қылмыстық құқық міндеттері

Мазмұны


Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

1. Қылмыстық құқықтың ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

2. Қылмыстық құқықтың пәні, әдісі және жүйесі
2.1 Қылмыстық құқықтың пәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
2.2 Қылмыстық құқықтың әдісі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
2.3 Қылмыстық құқықтың жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12

3. Қылмыстық құқықтың міндеттері мен қағидалары
3.1 Қылмыстық құқықтың міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
3.2 Қылмыстық құқықтың қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .17

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 27

Қолданыған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28
Көптеген авторлардың айтуынша, қылмыстық заңдар деп «адам басымен» жауап беретін, яғни өмірімен жауап беретін заңдар аталады. Мұнда сөз адамның «басымен» байланысты, орыстың «уголовное» сөзі «голова» сөзімен түбірлес жатуында деп жорамалдайды. Бұл деректер нақты емес. Дей тұрғанмен, қылмыстық құқықтың ұғымы барлық уақытта заңмен, яғни қылмыстық әрекет үшін жазаны анықтаушы заңмен байланыстырылып отырылады.
Қазақстан Республикасының қолданыстағы Қылмыстық кодексі Қазақстан Республикасы Конституциясының 1- бабына сәйкес мемлекеттің ең қымбат қазынасы – адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары деп белгіленген мүдделерді бірінші орынға қояды. Сонымен бірге Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 2-бабы қылмыстық заңдылық тарихында бірінші болып қылмыстың алдын алу міндетін қояды.
Қылмыстық құқықтық қатынастың пайда болуының заңды фактісі қылмыс жасау болып саналады. Қылмыстық- құықтық қатынас субъектілері болып, бір жағынан қылмыс жасаушы тұлға, екінші жағынан мемлекет тарапындағы құқық қорғау органдары саналады. Қылмыстық –құқықтық қатынастың мазмұны құқықтық қатынас субъектілерінің құқықтарымен және міндеттерімен анықталады.
Бағамдық жмыстың мақсаты қылмыстық құқықтың міндеттері мен қағидалары тақырыбын толығымен ашу болып табылады.
Осы мақсат негізінде келесідей міндеттер туындайды: қылмыстық құқықтың түсінігіне тоқталу; қылмыстық құқықтың жүйесі және оның міндеттерін ашып көрсету; қылмыстық құқық қағидаларын ашу.
1.Қазақстан Республикасының Коституциясы
2.Қазақстан Республикасының Қылмыстық құқығы
3.Ағыбаев А.Е қылмыстық құқығы., Жалпы бөлім. Алматы – 2000ж
4.Алауханов Е.О.,Үмбеталиев С., Рахметов С.М. Қылмыс құрамы. Алматы, 2000ж
5.Бұқыбай Д.Б. Қылмыстық құқық. Жалпы бөлім: Лекциялар курсы –Алматы, 2003 –253бет.
6.Жүнісов Б.Ж. Қазақстан Республикасының қылмыстық құқығы (Жалпы бөлім): Оқулық басылым – Қарағанды: 2000ж – 240 бет
7.Жоламанов А.С Қылмыстық құқық., Жалпы бөлім. Алматы – 2001ж
8.Игнатов А.Н., Костарев Т.А. Уголовная ответсвенность и состав преступления. Лекция. М.,1996г
9.Каиржанов Е. Уголовное право Республики Казахстан (Общая часть). –Алматы, 1997г
10. Кудрявцев В.Н. , Келина С.Г. Принципы советского уголовного права. – М., 1998 г
11. Мұқажанова М. Қылмыс құрамының субъективтік жағы Алматы, 2001ж
        
        Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
..................................................3
1. Қылмыстық құқықтың
ұғымы..................................................................
......4
2. Қылмыстық құқықтың пәні, әдісі және жүйесі
1. Қылмыстық ... ... ... ... ... ... құқықтың міндеттері мен қағидалары
1. Қылмыстық құқықтың
міндеттері............................................................
....15
2. Қылмыстық құқықтың қағидалары
.............................................................17
Қорытынды...................................................................
.........................................27
Қолданыған әдебиеттер
тізімі......................................................................
.......28
Кіріспе
Көптеген авторлардың айтуынша, қылмыстық заңдар деп ... ... ... яғни ... ... ... заңдар аталады. Мұнда сөз
адамның «басымен» байланысты, орыстың «уголовное» сөзі «голова» сөзімен
түбірлес ... деп ... Бұл ... ... ... Дей
тұрғанмен, қылмыстық құқықтың ұғымы барлық уақытта заңмен, яғни ... үшін ... ... ... ... ... ... қолданыстағы Қылмыстық кодексі Қазақстан
Республикасы Конституциясының 1- бабына сәйкес ... ең ... – адам және ... ... құқықтары мен бостандықтары деп
белгіленген мүдделерді бірінші ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы Қылмыстық кодексінің 2-бабы қылмыстық ... ... ... ... ... алу ... қояды.
Қылмыстық құқықтық қатынастың пайда болуының заңды фактісі қылмыс жасау
болып саналады. Қылмыстық- құықтық ... ... ... бір жағынан
қылмыс жасаушы тұлға, екінші жағынан мемлекет тарапындағы құқық қорғау
органдары саналады. ... ... ... ... ... қатынас
субъектілерінің құқықтарымен және міндеттерімен анықталады.
Бағамдық жмыстың мақсаты ... ... ... мен ... ... ашу ... ... мақсат негізінде келесідей міндеттер туындайды: қылмыстық құқықтың
түсінігіне ... ... ... ... және оның міндеттерін ашып
көрсету; қылмыстық құқық ... ... ... ... ... ... ... құқықтың негізгі саласының
бірі болып саналады. Ол белгілі бір материалдық ... ... ... ... ... Солай бол тұрса да ... ... ... ... ... ... кейінгі мемлекет атынан құзыретке
ие болған құқық ... ... мен ... ... адам ... ... ретейді. Қылмыстық- құқықтық ... ... ... ... ... жасау болып саналады. Қылмыстық – құқықтық
қатынас субъектілері болып, бір жағынан ... ... ... екінші
жағынан мемлекет тарапындағы құқық қорғау органдары саналады. Қылмыстық –
құқықтық қатынастың мазмұны құқықтық ... ... ... ... анықталады.
Қылмыстық құқықтық қатынастың мәні ... ... ... ерекшеліктеріне байланысты. Қылмыстық – құқықтық ... ... тең ... ... бұл ... ... бой ... Қылмыстық құқық ... ... ... ... ... жаза ... әсер ... республикасының Қылмыстық кодексінің 2- бабына ... ... ... ... мен азаматтар ... мен ... ... меншікті, ұйымдардың құқықтары мен
заңды ... ... ... пен ... қоршаған ортаны,
Қазақстан Республикасының конституциялық ... мен ... ... мен ... ... ... ... қол сұғушылықтан қорғау, бейбітшілік пен адамзаттың қауіпсіздігін
қорғау, сондай-ақ қылмыстардың алдын алу ... ... ... ... ... ... алу мен ... қызметін де
атқарады. Алдын алудың жалпы және арнайы түрлері бар. Жалпы ... алу ... ... ... ... ... қылмыстарды болдырмауға
әрекет жасау. Арнайы алдын алу — ... ... ... одан әрі ... ... әрекет жасау. Қылмыстык құқықтың тәрбиелік қызметі
қылмыстық ... ... және ... ... ... көзқарастарын калыптастырумен, заңдарды
іс жүзінде қолданылуымен көрінеді. Қылмыстық құқық ... ... ... ... ... бағыттау және жаза тағайындау
арқылы жүзеге ... ... ... ... дісі және ... Қылмыстық құқықтың пәні
Кез келген мемлекеттің құқық жүйесі ... ... ... әкімшілік құқық, азаматтық құқық және т.б. құқық
салаларынан тұратыны белгілі. Осы құқық ... ... ... құқық
та бар. Құқық жүйесінің құрамдас бөлігі бола тұра қылмыстық құқық ... тән ... ... ... ... ... және
т.б.) қамтитын құқық саласы болып табылады. Басқа құқық салаларына ол ... ... яғни ... ... реттеу шеңберімен (аясымен)
ерекшеленеді.
Логика ғылымына сәйкес «пән» ұғымы – бұл танымның белгілі ... ... ... ... ... нәрселердің барлығы.
Қылмыстық құқықтың реттеу пәні өте кең, оған ... ... ... ... жеке адам және оның ... ... ... құқықтық тәртіп және сонымен бірге ... ... ... ... ... ... шеңбері де кіреді.
Қылмыстық құқықтың реттеу пәнінің ерекше белгісі болып ... ... ... ... ... ... яғни ... құқық
заңмен қорғалатын қатынастарға қауіпті қол ... ... ... ... қатынастарды реттейді. Құқықтық реттеудің нәтижесінде
бұл қатынастар қылмыстық-кұқықтық қатынастар деген атауға ие болады.
Қылмыстық құқықтық реттеу пәнін мынадай үш ... ... ... ... түрі ... ... қатынастар деп
аталады. Бұл қатынас қылмыстың жасалуына байланысты туындайды. ... ... ... ... ... ... жасаған адам мен
мемлекеттің атынан сот, тергеуші, прокурор, анықтау органдары арасындағы
қатынас.
Аталған құқықтық-қатынастың ... ... ... бір ... және ... жүктелген міндеттерді атқарады. ... ... адам ... заң ... жасаумен байланыстырған
қолайсыз ... ... және ... ... ... ... өтеуге міндетті. Ал екінші субьект-сот,
тергеу, прокуратура, анықтама ... ... ... ... орындауға күштеп мәжбүрлеуге құқылы.
Сонымен, қорғаушылық қылмыстық-құқықтық қатынастардың пәні ... ... орын ... ... ... ... қылмыстық жауаптылық, жаза
тағайындау немесе одан босатуды жүзеге ... ... ... пәнінің құрамына кіретін қатынастың ... ... ... ... ... ... ... сақтандыруға байланысты
қатынастар. Яғни, мемлекет қылмыстық-құқықтық тыйым салу ... ... ... бас тартуға міндеттейді және қоғамдағы адамдардың тәртібін
реттеп отырады. Бұл қатынас ескертушілік немесе алдын алушылық қылмыстық
құқықтық қатынас деп ... ... ... ... нормаларды қамтитын тыйымдардың
азаматтарға әсер ету ... ... ... шартты түрде үш топқа бөлу
қарастырылған. Оның бір ... ... ... ... қажеттілігін тудырмайтын азаматтар ... ... ... ... ... мен Мемлекеттің мүдделеріне
қарсы ... ... ... ... ... ... жақсылық пен жамандық ... ... ... да ... ... ... ... Екінші топтың ... ... ... ... деп ... және ... да ... тыйымдардың
болуына ... ... ... ... ... ... ... қатал деп саналатын кылмыстық ... ... ... ... ... ... бас тартқыза
алмайды. Үшінші топты, яғни «аралықтағы» топты қылмысты дәл сол ... ... ... ... ... ... Сонымен, қылмыстық-
құқықтық тиым іс жүзінде қоғам мүшелерінің барлығын емес тек ... ... ғана ... ... ... ... ... қоғамдық
қатынастардың үшінші ... ... деп ... Бұл ... ... болдырмайтын қажетті ... ... ... т.б. ... ... қол ... ... келтірілген зияндарға ... ... ... Мысалы, қажетті қорғануда өз ... ... ... ... ... ... мемлекеттің мүддесіне қол сұққан екінші
адаммен кұқықтық қатынасқа ... және сол қол ... зиян ... ... ... ие ... Екінші жағынан қорғанушының іс-әрекетін занды
деп тануға тек ғана құқық қорғау органдары ... ... ... ... ... және ... органдары ғана қауіпті қол сұғушылықтан
қорғану ... ... ... байланысты оқиғаларды
жан-жақты ... және оны ... ... үшін ... ... ... міндетті.
2. Қылмыстық құқықтың әдісі
Осы жоғарыда аталған қоғамдық қатынастырды реттеу үшін ... ... ... Әдіс дегеніміз -қоғамдық қатынастарды реттеу мақсатындағы
құқық саласының ықпал ету шараларының ... ... ... ... ... тән әдістері
бар:
1). Қорғаушылық қылмыстық-құқықтық қатынастарға:
- ... ... ... қолдану әдісі,
- қылмыстық жауаптылықтан және қылмыстық жазадан ... ... ... сипаттағы мәжбүрлеу шараларын қолдану әдістері жатады.
2). Реттеушілік қылмыстық-кұқықтық қатынастарға:
- ... ... ... жеке ... ... мен мемлекетке
келтірілген қауіпті әрекеттермен белсенді күресу құқықтарын бөліп беру.
Мысалы, қажетті қорғану ... ... ... ... ... тиым ... орнату әдісі жатады.
Сонымен, қылмыстық құқық - бұл қандай әрекеттердің ... ... және ... ... мен ... да ... ықпал ету
шаралары осы ... ... ... ... ... бірге
қылмыстық жауаптылықтың негізі мен қылмыстық ... пен ... ... ... ... ... ... құқықтың бір
ерекше саласы.
Қылмыстық-құқықтың ауқымын ... ... ... ... ... ... ... әдістері сәйкес келеді. Әдіс қоғамдық
қарым-қатынастарға оларды реттеу мақсатында құқықтық әсер ету ... ... ... ... ... сипаттамасы болып табылады, сондай-
ақ құқықтың салаларға бөлінуіне ... ... ... бой көрсетеді.
Құқықтық реттеу тәсілінің проблемасы - заң ... ең ... ... де ... ... ... ... болып есептеледі. Қылмыстық-
құқықтық ғылымда бұл үрдіс курстар мен оқулықтардағы кіріспе ... ол, ... ... ... ... үшін жаза қолдану
деңгейінде ғана қалады1. Ал, шын ... ... ... ...... ... ... толымды ұғым. Солардың ішінен мыналарды
атап өтуге болады:
1) құқықтарды және ... ... ... ... берілген құқықтардың анықтығы мен олардың ... ... ... ... қарым-қатынастар туындататын фактілерді сұрыптау;
4) шаралар жүзеге асырылатын ... ... ... өзара қатынастарының сипаты;
5) субъективтік құқықтарды қамтамасыз етудің жолдары мен тәсілдері.
Көрсетілген мінездемелердің үйлестірілулеріне орай ... ... ... ... ... үш ... (түрін) ерекшелейді:
ерік беру;
жарлық беру;
тыйым салу.
Алғашқы тәсіл азаматтық-құқықтық реттеумен байланыстырылады, оның ... ... ең ... ... ... ... шамалары
ауқымын айқындайды, олардың құқық қабілеттілігі мазмұнының, азаматтық-
құқықтық ... ... ... ... ... ... ... тұратын-дығында жатыр және т.б. ... ... ... ... түрі ... бой көрсетеді (материалдық
әкімшілік құқық негізінен жарлық беру ... бар ... ... ... салу ... ... ... ретінде қылмыстық құқықпен
байланыстырылады (қылмыстық құқықтың жеке адамға, қоғамға және мемлекетке
қауіпті ... ... ... ... ... да ... екені есепке алынады).
Құқықтық реттеудің түрлерін мұндай дәстүрлі сұрыптаудан ерік беру ... ... ... беру - ... ал ... салу - тек ... ғана тән деген ұғым әсте туындамайды. Құқықтық реттеудің үш түрін
де заңның әртүрлі салаларынан кездестіруге болады, бірақ бір ... ... алда ... ... - ... беру, үшіншілерінде - тыйым салуға
жетекші рөл берілген. Айталық, азаматтық құқықта тыйым салу ... да бой ... ... ... ... шамалармен салыстырғанда
олар бұл салада тек көмекші рөл атқарады. Әкімшілік ... ... ... ара салмағы едәуір жоғары реттеудің қылмыстық-құқықтық тәсілі,
сондай-ақ тек қана тыйым салумен шектеле ... ... ... атап
өтілгендей, қылмыстық заңның ... ... ... ... ... ... түрлері жайлы қылмыстық-құқықтық тәсілдің өзіндік түрі
ретінде пайымдауға ... ... ... аталған үш түрінің құқықтың әр ... ... ... ... кәдік, олар салааралық тәсілдер сипатында
орнығуы да мүмкін. Мұндай тәсілдер салалар ... ... ... ... ... ... мынадай
түрлермен реттеледі:
қылмыстық құқық шамаларының (қылмыстық жазаның) санк-
цияларын қолдану;
қылмыстық жауаптылықтан және жазадан босату (бұған кәме-
летке жасы ... ... әсер ... ... ... ... да ... сипаттағы еріксіз шараларды ес түсін білмейтін күйде
қылмыстық заң тыйым салған ... ... ... ... ... жасалғаннан кейін психикалық бұзылуға ұшырағандарға қолдану - мұндай
жағдай жазаны та-ғайындауға немесе оны орындауға мүмкіндік бермейді; есі
дұрыс болғанымен ... ... және ... ... ... ... қылмыс жасаған және маскүнемдік пен нашақорлықтан емделуге мәжбүр
деп табылған тұлғаларға қолдану.
Іс жүзінде осы үш тәсілдің де құқықтың өзге ... ... ... ... ... бар. Айталық, санкцияларды қолдану әкімшілік
құқыққа да, азаматтық құқыққа да тән ... ... бұл ... ... қауаптылықтан босату мүмкіндіктері де қарастырылған. Бірақ, сыртқы
ұқсастықтарына қарамастан, бұл ... ... ... ... жағынан
өте ерекше болып бөледі. Мәселен, сол санкцияларды қолдану тәсілін ... жаза ... ... жүзеге асыру санатында
мемлекеттік мәжбүрлеудің ең қатал түрі болып табылады.
3. Қылмыстық құқықтың ... ... ... ... және ... ... тұрады.
Жалпы бөлімде қылмыс пен жаза туралы ұғым, қылмыстық заңның түсінігі мен
міндеттері, қылмыстық жауаптылықтың ... мен одан ... ... құрамының түсінігі, қылмыстық заңның кеңістіктегі және мезгілдегі
күші, қылмыс жасау сатылары туралы ұғым мен қылмысты ... ... ... оның ... мен ... жаза тағайындаудың немесе қылмыстық жазадан
босатудың басты мәселелері зерттеледі.
Ерекше бөлімде нақты ... ... ... ... ... ... жаза ... көрсетіледі. Жалпы және Ерекше бөлім өзара тығыз
байланысты, ... осы екі ... ... ... құқықты құрайды.
Қылмыстың мақсаты жөнінде қылмыстық ... ... ... ... ... ... Е.І. Қайыржановтың айтуынша, «мақсат дегеніміз
- қандай да бір әрекеттерді қолдану немесе іске асыру ... қол ... ... ... ал ... деген сол нәтижеге жету жолдары».
Яғни, қоғамда мақсатсыз міндеттер (болмайды, ал ... ... ... емес ... ... ... ... қылмыстық құқықтың негізгі мақсаты қылмыскерді
жазалау немесе белгілі бір мемлекетте, ... ... ... ... жасағаны үшін қаралау емес, керісінше, қоғамға кауіпті әрекеттерді
болдырмау және қылмыстың ... алу ... ... және бұл ... ... ... тиіс.
Қылмыстық құқық құқықтың дербес саласы бол ... да ... да ... ұқсас. Атап айтқанда, әкімшілік құқықпен ұқсас.
Екеуіне де құқық бұзушылық жасаған ... ... ... ... ету тән. ... пен әкімшілік құқық бұзушылықтың объективті
айырмашылығы олардың қоғамға ... ... ... ... ... бағалау заңмен бегіленеді, сонымен бірге
қолданылатын мәжбүрлеу ... ... ... ... да ... алу сипаты болады, бірақ оның қылмыстық
құқықтық шаралрдан ... – ол ... ... ... онша емес
және соттауға жатпайтын, ... ... де онша емес ... ... ... ... жалпы болғандықтан, әсіресе қылмыстық іс
жүргізу және қылмыстық – атқарушылық құқықтарымен де тығыз ... ... ... ... ... процесінде қылмыстық істері қарау
жұмысында қылмыстық іс жүргізу заңдарын басшылыққа ... ... ... пен ... ... ... ... пайа болған қарым-
қатынасты реттейді. Ол қылмыстық жауаптылықтың, ... ... ... жазаның жалпы ережлрін белгілейді. Қылмыстық іс ... бір ... ... ... оны кім ... және ол үшін ... ... жөніндегі мәселелерге байланысты мемлекеттік органдар мен
азаматтардың арасындағы қатынасты реттейді.
Қылмыстық іс жүргізу қылмыстық ... ... ... ... ... тәуелді. Бұл әрине қылмыстық іс ... ... ... ... ойға әкеп тіреуі тиіс емес.
Қылмыстық іс жүргізу құқығы нақты ...... ... ... бір өкімет ... ... ... ... ... қылмыстық іс жүргізудің өзін қылмыстық – ... ... ... құқықтық нысан деп ... ... ... ... де қылмыстық іс жүргізуге қарағанда материалдық
қылмыстық құқықтың шешуші роль ... ... ... ... жүргізудіңқызметтік ролі қылмыстық - құықтық ... өзі ... ... ... ... ... және ... ал соңғысы бастапқысына байланысты туындап, жүзеге
асады және дамиды.
3. Қылмыстық құқықтың ... мен ... ... құқықтың міндеттері
Ал осы негізгі мақсатқа қол жеткізу үшін қылмыстық заң мынадай негізгі
міндеттерді алдына қояды:
1). қылмыстық ... ... мен ... қылмыстық жауаптылықтың негізін анықтау;
3). қылмыс ұғымының жалпы белгілерін анықтау;
4). қоғамға қауіпті әрекеттердің шеңберін ... ... ... ... ... жаза ... құқықтың бұдан басқа да міндеттері бар олар жоғарыда ... ... ... ... ... отырады.
Қылмыстық заңдар қоғамның тыныштығын сақтай отырып, қоғамға тәрбиелік
және жалпы ескертушілік ... да әсер ... ... ... «мына
әрекетті жасасаң жазаланасың!» деген ... ... өзі ... әсер ... ... ... сот ... өзі де қылмыскерді
ғана емес сот залында отырған қоғамның басқа ... ... ... ... ... ... ... Республикасының қылмыстық кодексінің 2-бабына сәйкес
қылмыстық ... ... ... Адам мен ... құқықтарын, бостандықтары мен заңды мүдделерін,
меншікті, ұйымдардың құқықтары мен ... ... ... ... қоршаған ортаны, Казақстан ... ... мен ... ... ... мен ... ... мүдделеріп қылмыстық қол сұғушылықтан қорғау,
бейбітшілік пен адамзаттың ... ... ... қылмыстың алдын
алу болып табылады.
2. Бұл міндеттерді жүзеге ... үшін ... ... ... белгіленеді, жеке адам, қоғам немесе мемлекет үшін қауіпті қандай
әрекеттер қылмыс болып табылатыны айқындалады, оларды жасағаны үшін жазалар
мен өзге де ... ... ... ету шаралары белгіленеді делінген.
Жаңа 1997 жылы қабылданған Қазақстан ... ... ... ... ... және ... өмірінде орын алған
сапалық өзгерістер ескерілген. Қылмыстық кұқықтың міндеттері қылмыстылықтың
жағдайы мен деңгейіне де ... ... ... ... ... экономикалық кризистер, өтпелі ... ... орын алып ... ... ... ... ... және
сандық жағынан да арта түсуі мен қылмыстың бұрын жұртқа беймәлім түрлерінің
өмірге келуіне септігін тигізді. ... ... банк ... және т.б. ... ... кең белең алды.
Қылмыстылықтың санын азайтуда, қылмыстылықпен күресуде мемлекет ... ... ... ... және ... ... зор. ... аталған қылмыстық құқықтың міндеттері қылмыстылықпен
күресу саласындағы мемлекеттік ... бірі ... ... ... арқылы жүзеге асырылады. Қылмыстық саясаттың мазмұны — қылмыстық
зандарды қолданудың міндеттерін, ... ... ... ... ... ... ... қағидаларын сақтау. Ауыр қылмыс
жасаған адамдарға қолданылатын қылмыстық шараларды жетілдіру, ал керісінше,
қоғамға ... онша ауыр емес ... ... ... қолданылатын шараларды белгілеу болып табылады.
3.2 Қылмыстық құқықтың қағидалары
Құқықтық қағидалар заң ... пен ... ... бастау болып
саналатын заңгерлік идеялардың жүзеге асырылуын қамтып көрсетеді.
Қылмыстық құқықтың алдындағы міндеттер қылмыстық құқық ... ... ... ... ... ... қағидалар негізіндегі жаза
қолдану арқылы арнайы әрекеттерді пайдалану жолымен орындалуы мүмкін ... ... ... ... ... ... ... 1-бабының 2-
бөлігінде "Кодекс Қазакстан Республикасы Конституциясына және халықаралық
құқықтың жалпы жұрт таныған ... мен ... ... ... ... қағидаларының жиынтығы қылмыстық заң шығарушылыққа
негізделген. Көптеген пікірлерге сәйкес қылмыстық құқық ... ... ... ... ... ... ... ашатын жалпы
(құқық жүйесіне түгелдей және өзіндік арнайы мағынаға ие болатын белгілі
бір саласына тән) және ... ... ... бөлінеді.
Дегенмен кейінгі кезде қылмыстық-құқықтық ғылымында ... ... ... ... ... ... ... жоққа шығаратын
пікірлер де айтылып жүр. Ол жалпы-құқықтық қағидалар салалық арқылы жүзеге
асады, ал ... ... ... жалпы құқықтық қағидалардың бытыраңқы
тармақ-тары сияқты дегенге келіп саяды. ... ... ... да ... Өйткені қағидалардың көпшілігі әртүрлі салада өзінің
ұқсастықтарын тауып, арнаулы (салалық) деген сипатынан айырылып ... ... ... заңдар мен олардың іс-тәжірибедегі
қолданысын талдай келе, отандық және ... ... ... қағидаларды сала -салаға бөледі.
1.Заңдылық қағидасы.
Қылмыстық құқық ... ... ... қағидасы алғашқы
орындардың бірін алады. Ол қағидалар жүйесінің ең ... ... ... ... ... ... ... мен оны одан әрі жүзеге
асырудың азаматтар мен лауазымды адамдар үшін, мемлекеттік ... ... ... үшін ... ... құқықта заңдылық қағидасы ауқымды мазмұнға ие. Қазақстан
Республикасы Қылмыстық кодексінің 3-бабына сәйкес ... ... ... яғни осы ... ... ... ... барлық белгілері бар
әрекет қылмыстық жауаптылықтың бірден-бір негізі болып табылады". Бұл бап
лауазымды ... ... ... ... ... ... ... міндеттейді.
Зандылық қағидасын орындаудың бір кепілі қылмысты дұрыс саралау, яғни
қылмыстық-құқықтық қатынаспен анықталған фактілерді ... ... ... ... Қылмысты саралау — бұл "... қылмыстық-кұқықтық нормамен
қарастырылып, жасалған әрекет ... мен ... ... белгілерінің
арасындағы нақты сәйкестік жөніндегі анықтама және заңгерлік пайымдау".
Қылмысты дұрыс саралау айыпталушы (сотталушы) үшін ... ... ... жоқ адам ... ... ... кодексінің 96-
бабының 1-бөліміндегі "Қасақана қаза келтіру" мен 96-бабының 2-бөліміндегі
"Ауырлатылған жағдайда касақана қаза ... ... ... ... алмауы мүмкін. Осының бірінші жағдайында кәмелетке
толғандар 6 жылдан 15 ... ... бас ... ... ... жағдайда оған өлім жазасы қолданылуы мүмкін.
Қылмысты саралауда жіберілген қателік теріс жаза тағайындауға ғана емес,
басқа да құқықтық шектеулерді ... ... ... қолданбауға әкеп
соғады (қатаң немесе жеңіл тәртіптегі ЕТК-ға жіберу, рақымшылықты және
мерзімінен бұрын ... ... ... ... немесе қолданбау, үкімнің
ескіру мерзімін, соттылығын жою ... ... ... ... ... құқықтық нормалармен бекітілмеген шараларды жөн-
жосықсыз орындай беруге болмайды. Құқық пен ... ... ... ... ... ... мүмкін емес. Мәселен, тергеу ісінде
зерттеудің объективті ... ... ... жол беру мүлдем дұрыс
емес. Қиянат жасамаған адамды негізсіз қамауға алу жөнінде шешім ... ... ... ... ... ... міндетіне
салақ қарайтындығын байқатады.
Осыған байланысты заңдылық қағидасын орындауға келгенде құқық қорғау
органдары өз қызметінде Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... ... занды күші болмайды"
деген қағидасын бас-шылыққа алуы тиіс. Заңдылықты одан әрі жетілдіре түсу
үшін заңдылық пен ... ... ... ... ... білу ... Не ... заңды болса, тек сол ғана мақсатқа сәйкес
болады.
2. Заң алдындағы тепе-теңдік қағидасы
Қылмыстық заңдылықтарды одан әрі ... түсу үшін ... ... ... "Заң мен сот алдында жұрттың бәрі тең" ... ... ... мәні зор.
Жасалған қылмыс үшін ... ... ... ... қылмыстық-құқықтық қағиданың мәнін құрайды. Ол — қылмыстық
занды бұзған әрбір ... ... ... тиіс және ... ... бар ... ... қылмыстық жауаптылықтан босатылмауы тиіс деген
сөз.
Азаматтардың тең құқылығы кінәлінің тұлғалық сипатына, яғни кім ... ... ... ... бірдей жауап береді деген мағынаны
білдіреді.
3. Гуманизм қағидасы
Қазіргі кезде "гуманизм" деген ұғым ... ... ... ... орын алып ... Әсіресе бұл үғым қылмыстық құқықтың негізгі
қағидаларында еске алынып, одан ... ... сала ... ... ... ... ... орын алды. Бірақ бұдан гуманизм қағидасы барлық
салада бірдей өзі қалаған орынды алады деген ой тумаса керек.
Гумандық ... ... ... ... ... ... мазмұндағы ұғым кылмыстық-құқықтық саясат қағидасында да
бар.
Гуманизм қағидасының өміршендігін дәлелдейтін негіздердің бірі ... ... ... деп тану ... ... ...... тұлға деп
тану, оның қасиеттерін, ... ... ... адам ... ... ... қастерлеу. Мемлекеттік кызметтің кағидасы болуы
үшін гуманизм теориясы белгілі бір ... ... ... ... ие ... керек. Қазақстан Республикасының Конституциясында
Қазақстан Республикасы ... оның ... ... мен ... құқығын ең қымбат қазына санап және өзінің қызметін азаматтар
мен қоғамның мүддесі үшін ... ... ... да ... ... ... осы ... айтылған қағидалар маңызды орын алады.[4]
Гуманистік ... ... ... мен ... түсінікке
сәйкестендіріле отырып тағайындалатын жазаларды белгілі бір дәрежеде
жеңілдетуді ... ... ... бір ... мейірімділік пен
қайырымдылык, арқылы көрінеді, сондықтан да оған ... тыс ... жат. ... ... ол ... тәне ерекше қызметтерді де жүзеге
асырады жоне гуманизм идеясына мүлдем сіңіп кете ... сол ... ... ... де ... ... ... қағидасы қылмыспен күрестің негізгі бағыттарын белгілей
отырып, қылмыстық заң саласында басты темірқазық ... ... ... ... ... өлім ... орынына бас бостандығынан айыру
жазасын қолдану арқылы жүзеге асырылуы тиіс.
4. Әділеттілік қағидасы
Қылмыстық- құқықтық әсер етудің іс ... ... ... ... бұл ... одан әрі ... қажеттігі
байқалады. Қолданыстағы құқықтарда берілген жауаптылықты тексерудің ... ... ... ... жаза ... ... ... айтарлықтай айырмашылықта болатынын
көрсетті. Бұл ... ... ... пен ... ... тұрақтылығын бұзу болып саналар еді. Олай ... ... ... ... ауырлығына, кінәнің дәрежесі мен
кінәлінің тұлғасына байланысты емес, қылмыстың жасалған жеріне, судьялардың
тұлғасына және ... да ... ... ... ... шығарушылардың соттық қараудағы кейбір қалыптастырған жайлары сот
практикасын мейілінше тұрақтылыққа, зандылықты ... ... ... жетелеген болар еді. Бұл тұрғыда қылмыстық занда барлық
қылмысты ... бір ... ... ... ... ... көрсететіндей санаттарға (ерекше ауыр, ауыр, ауырлығы орташа,
ауырлығы онша ... ... мәні зор. ... бөлу ... ... жүйесінде өз нәтижесін беруде. КР ҚК-нің 52-бабынын, ... ... ... ... ... " ... ... айыпты деп
танылған адамға осы Кодекстің Ерекше ... ... ... ... және осы Кодекстің Жалпы бөлімінің ережелері ескеріле отырып, әділ
жаза ... ... ... тұлғаның, азаматтык, абыройдың әлеуметтік қүндылық идеясы — нағыз
демократияның ең маңызды шарты. Мемлекет өкіметтің демократиялық ұйымдары
азаматтардың ... іске ... ... олардың құқықтары мен
бостандықтарын қамтамасыз етуді ойластырады. Әрбір мемлекеттің ... ... ... демократиялылық дәрежесі олардың кеңдігі
мен нақты кепілділігіне ... ... ... ... ... әлеуметтік құндылығын айғақтап және оны жүзеге асыру жолымен ... ... ... ... ... ... ол демократиялық бастауларды толық жүзеге асыратын құқық саласына
жатпайды. Дегенмен бұл ... да ... ... бар. Ол ... ... ... күреске жұртшылықтың
қатысуымен байқалады.
Жұртшылық қылмысқа қарсы күреске құқықпен реттелген және ... ... сай ... қатысады. Қылмыстық, қылмыстық іс жүргізу
және қылмыстық-атқарушылық заңдар мынадай мәселелерді реттейді:
а) қылмыстық ... пен ... ... ... ... кінәлі деп танылған адамдарға тәрбиелік әсер етуге
жұртшылықтың қатысуы;
в) жазасын өтеп жатқан адамдардың, олардың жазасының түрі мен мерзімін
өзгертуге, соттаудың ... ... ... ... орналасуы мен
бақылауына қатысуы;
г) жұртшылықтың қылмыстық істі қозғауға, тергеуге және қарауға қатысуы.
Демократизм қағидасы ... ... ... ... ... қана ... сонымен бірге азаматтар
тарапынан құқықтық қорғау органдарының қызметін бақылау ... ... \
6. ... ... қағидасы
Кінәге жауаптылық қағидасы қылмыстық ... ... ... саналады, оның жүзеге асырылуы ... ... ... ... шарттары арқылы көрінеді.
Кінәге жауаптылық қағидасы мынаны көрсетеді, адам өзінің ... ... ... ... ... ... ... ғана жауап береді .
Кінә — нақты тұлғаның әрекеті мен оның ... ... ... ... Осы кінә арқылы адамның әлеуметтік жағымсыз қасиеті
мен көзқарасы байқалады, кылмыс жасау фактісі ... ... ... тұрғыдан қарағанда мүмкіндікті нәтижелі шешу ғана анықталып
қоймайды, ... ... ... ... ... пен жазаның
қажетілігі де анықталады.[5]
Кінәні анықтап алмай әрекетті ... ... ... пен ... ... орындаудың алғы шарттары саналатын кылмыс ... ... ... ... мен ... анықтау мүмкін
емес.
Сөйтіп, кінә әрекеттің негізін ... ғана ... сол ... ... ... белгілеуде де басты маңызды орын алады.
Бұл жағдайлар Болгар Халық Республикасының ... ... ... ... әрі нық орын ... ... делінген:
"1) Қылмыстық жауаптылық жеке болып саналады. 2) Жаза занда көрсетілгендей
қылмыс ... ... ғана ... ... қылмыстық құқық бойынша қылмыстың субъектісі есі дұрыс,
жасы толған адам ғана бола ... деп ... ... ... ... ... ... болмай қалмаушылық қағидасы қылмыстық және қылмыстық іс жүргізу
заңдарының талаптарын бұлжытпай ... ... ... дер ... және
толық ашылып, қылмыс жасаушы әділетті әрі лайықты жазасын алу болып
саналады.
Қолданыстағы қылмыстық ... ... ... ... ... қағиданың
мынадай қажеттіліктері байқалады:
а) шындықпен жанасып жасалған қылмыстардың бәрі ... ... ... ... ... ... ... жауаптылыққа тартылуы
тиіс;
в) қылмыстық занда қарастырылған негіздерге сәйкес ... ... ... керек немесе ол жауаптылық пен жазадан бо-
сатылуы тиіс;
г) қылмыспен келтірілген зардаптың орны мүмкіндігі бар жерде ... ... үшін ... ... қалмаушылық қағидасын жүзеге
асыру практикалық орган қызметкерлерінің жұмысына ауқымды ... Ол ... ... ... жасаған адам қылмыстық жауаптылыққа
тартылуы тиіс және бірде-бір кінәсіз адам ... тиіс емес ... ... ... ... ... ... бұл қағидалар
объективтілікті, әділ соттың жариялылығын, тұрғын халық ... ... ... ... ... ... ... іс жүзіне
асыру қылмыстық әрекеттерді
тіркеуден жасыруға және ... іс ... ... ... байланысты.
8. Қылмысты жекелеу кағидалары
Кылмыстық құқық ғылымында жазаны жекелеу институты ... ... Бұл ... ... ғалымдардың еңбектерінде зерттелген.
Алайда, қылмыстық-құқықтық әдебиеттерде осы қылмысты жекелеу кағидасы
туралы бірыңғапікір ... ... ... ... мен ...... ... әсер ететін аса маңызды жағдай. Жасалған әрекет қылмыстық-құқықтық
санкцияға сай болуы керек, яғни аса ... ... үшін аса ... ... ... ғана қисын мен ой тұжырымына сәйкес жасалған
әрекетіне орай кінәліге лайықты нақты бір жаза тағайындалады.[6] ... ... ... ... ... әрекетіне жауапты. Бұл тұрғыда
қылмысты дәрежелеу мен саралау бірден-бір ... ... Жаза түрі ... ... ... сай болуы керек және бұл жерде әрекет ... мен ... ... ... ... болады. Мұндай қорытынды, қисынды
негізбен бірге жазаның әділдігі жөніндегі қоғамдық ... ... ... ... ... сай ... Қоғамдық пікір ең әуелі
жасалған әрекетке байланысты оның сипатын, ... ... ... ... сай ... мен ... бағалайды.
Қорытынды
Қылмыстық құқық қылмыс жасалғаннан кейінгі мемлекет ... ... ... ... қорғау органдары мен қылмыс жасаған адам арасындағы қоғамдық
қатынастарды ... ... ... ... өзіне тән әдістері бар:
Қорғаушылық қылмыстық-құқықтық қатынастарға, реттеушілік қылмыстық-кұқықтық
қатынастарға, ... ... ... ... ... мен ... құқықтарын, бостандықтары мен ... ... ... ... мен ... ... ... қауіпсіздікті, қоршаған ортаны, Казақстан ... ... мен ... ... қоғам мен мемлекеттің
заңмен қорғалатын ... ... қол ... қорғау,
бейбітшілік пен адамзаттың қауіпсіздігін қорғау, сондай-ақ қылмыстың алдын
алу болып табылады.
2. Бұл міндеттерді ... ... үшін ... қылмыстық жауаптылық
негіздері белгіленеді, жеке адам, қоғам немесе мемлекет үшін қауіпті қандай
әрекеттер қылмыс ... ... ... ... ... үшін жазалар
мен өзге де қылмыстық құқықтық ... ету ... ... ... ... қағидалары: заңдылық қағидасы, заң алдында ... ... ... қағидасы, әділеттілік қағидасы, демокатизм
қағидасы, кінәге жауаптылық қағидасы, ... ... ... қағидасы, қылмысты жекелеу кағидалары жатады.Сонымен, қылмыстық
құқық - бұл қандай әрекеттердің қылмыс ... ... және ... мен басқа да қылмыстық-құқықтық ықпал ету шаралары осы қылмыс
жасаған адамға ... ... ... ... ... мен ... ... пен жазадан босатудың негіздерін
белгілейтін құқық нормаларын біріктірген ... бір ... ... ... ... Республикасының Коституциясы
2.Қазақстан Республикасының Қылмыстық құқығы
3.Ағыбаев А.Е қылмыстық құқығы., Жалпы бөлім. Алматы – ... ... С., ... С.М. ... құрамы. Алматы, 2000ж
5.Бұқыбай Д.Б. Қылмыстық құқық. Жалпы бөлім: Лекциялар курсы –Алматы, 2003
–253бет.
6.Жүнісов Б.Ж. Қазақстан Республикасының қылмыстық ... ... ... ...... 2000ж – 240 бет
7.Жоламанов А.С Қылмыстық құқық., Жалпы бөлім. Алматы – 2001ж
8.Игнатов А.Н., ... Т.А. ... ... и ... ... М.,1996г
9.Каиржанов Е. Уголовное право Республики Казахстан (Общая часть). –Алматы,
1997г
10. Кудрявцев В.Н. , Келина С.Г. Принципы советского уголовного ... ... 1998 ... ... М. ... ... субъективтік жағы Алматы, 2001ж
-----------------------
[1] Игнатов А.Н., Костарев Т.А. Уголовная ... и ... ... ... ... Е. Уголовное право Республики Казахстан ... ... ... ... Б.Ж. ... ... ... құқығы (Жалпы бөлім):
Оқулық басылым – Қарағанды: 2000ж – 240 ... ... А.С ... ... ... ... ... – 2001ж-18
[5] Алауханов Е.О.,Үмбеталиев С., Рахметов С.М. Қылмыс құрамы. ... ... В.Н. , ... С.Г. ... ... ... ...
М., 1998 г –С61-23

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қылмыстық процесс ұғымы мен міндеттері27 бет
Қылмыстық қүқық ұғымы, міндеттері мен принциптері10 бет
Қылмыстық құқық міндеттері мен заңға принцептері15 бет
Қылмыстық құқықтың принциптері, міндеттері29 бет
Қылмыстық құқықтың пәні, түсінігі, міндеттері мен қағидалары81 бет
«Қылмыстық атқару-құқығы» пәнінен лекциялар37 бет
Істің мән-жайын жан-жақты, толық және объективті зерттеу принципі76 бет
Адвокат - қорғаушының алдын ала тергеуге қатысуы5 бет
Жаза өтеп жатқан адамдарға қатысты халқаралық қалыптық ережелер62 бет
Жауап алудың жалпы ережелері20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь