ЕК бағдарламалық қамтамасыз ету және техникалық құралдары

Тарау 1. ЭЕМ.ді программалық қамтамасыз ету
1. ДК.дің мүмкіндіктері, есептеу машинасының классификациясы ... ... ... .3
2. ДК.дің негізгі құрылғылары, олардың қызметі, сипаттамалары ... ... ... ...6
3. Жүйелік блоктың ішкі құрылғылары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .10
4. ДК.дің перифериялық құрылғылары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
5. ДК.дің кезеңдері, олардың классификациясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...18
6. ДК.дің қызмет көрсетуі бойынша қрапайым жұмыстарды меңгеру ... ...20
Тарау 2. MS DOS операциялық жүйесі
7. MS DOS операциялық жүйесінің негізгі командалары ... ... ... ... ... ... ... 21
Тарау 3. Компьютерлік желілер
8. Компьютерлік желілермен жұмыс істеу кезінде қолданылатын негізгі ұғымдар мен анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23
9. Компьютерлік желілердің түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..27
10. Компьютерлік желілердің жұмысын ұйымдастыруға арналған программалардың жұмыс принципі мен мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... ...30
11. Желілерде ақпарат алмасу. Интернетте ақпарат іздеу ... ... ... ... ... ... ... ..33
Тарау 1. ЭЕМ-ді программалық қамтамасыз ету

Сабақ тақырыбы: ДК-дің мүмкіндіктері, есептеу машинасының классификациясы

1. ДК мүмкіндіктері
2. Есептеу машинасының шығу тарихы

Информатикада қолданылатын компьютердің орны ерекше.
«Compute» ағылшын тілінен аударғанда – «есептеу» дегенді білдіреді. Яғни ақпаратты өңдеудің техникалық құралы. Біздің елімізде оны кейде ЭЕМ деп те атайды. Біз бүгін ЭЕМ көптеген танымал түрлерін қарастырамыз, соның ішінде Дербес компьютерді.
Ғылыми – техникалық процесс әртүрлі есептеу машиналарын құруға алып келеді. Олар ұйымдастыру құрылымымен және функционалды мүмкіндіктерімен өзгешеленеді.
Есептеу машиналарының маңызды сипаттамалары:
- Машина бір уақыт бірлігінде – MIPS, орындайтын операциялардың орташа мөлшерімен өлшенетін тез әрекеттілігі;
- ЭЕМ-де жүргізілетін сандарды ұсынудың түрі және разрядтылығы;
- Оқыту құрылғыларының сиымдылығы және тез әрекеттілігі.
Бұл параметрлер бойынша есептеу машиналарын бөлу мынадай:

Параметр Супер ЭЕМ Улкен ЭЕМ Кішкене ЭЕМ Микро ЭЕМ
Өнімділігі MIPS 1000-100 000 10-1000 1-100 1-100
Ішкі жад сыйымдылығы Мбайт 2000-10 000 64-10 000 4-512 4-256
Сыртқы жад сыйымдылығы 500-5 000 50-1 000 2-100 05-10
Разрядтылығы бит 64-118 32-64 16-64 16-64

Қазіргі уақытта бұйымдарды микроминиатюралаумен байланысты конструктивтік орындалуы бойынша ДК жіктелуінің жаңа белгілері пайда болды:
Салмағының төмендеуі мен көлемінің кішіреюі LAPTOP (тізелік компьютерлер), NOTEBOOK (компьютер блокнот) HANDHELP (қол компьютері) деп аталатын компьютерлерді шығаруға алып келді.
LAPTOP – компьютерде пернетақта мен жүйелік блок жоғары жағынан қақпақ сияқты өзінің электронды негізімен байланысты сұйық кристалды дисплеймен жабылатын бір корпуста орналасқан.
ЭЕМ мен дисплей арасындағы байланыстырушы сымдар корпуста жасырылған. Компьютерді жеңіл тасымалдауға және қолданушының тізесінде ұстауға болады. LAPTOP үлгісінің көпшілігінде монохромды дисплей қолданылады, өйткені түрлі-түсті дисплейлерді қолдану компьютердің жылдам қымбаттауына әкеледі. LAPTOP класының компьютерінің салмағы 3,5 кг артық болмауы керек.
NOTEBOOK (компьютер блокноттар) бір бетінің өлшемі А4 стандартты қағазындай, толық емес пернетақтасы бар (80жуық пернесі бар). NOTEBOOK-тің жинағында орындайтын, компьютерге және телефондық желіге кабельмен жалғанған және үстелдік блок түрінде орындалған модем мен факс-модемді қолдануға болады.
HANDHELP ДК – стандарты А4 қағазының бір бетінен кем емес өлшемді ДК, сондықтан олар жұмыс жағдайына дайын, әрқашан қол астында. Бұл үлгілер электр желісіне қатыссыз жұмыс істей алады.
Программалар автономиялық жұмыс кезінде сыйымдылығы 32,64 немесе 128 Кбайт болатын бағдарлама жазылған қатты карточкалар көмегімен енгізіледі. Ол карточкаларды қайта бағдарламалауға болады, мәтінге енгізілген есептеулердің нәтижесін, электрондық кестелер жасау, т.б. жұмыстар нәтижесін сақтау үшін пайдаланушы орнатылған батарейкасы бар ROM CARO-ны қолданады. Бұл карточкалар өте шағын (2*5), осы қасиеті оларды ондағы бағдарламаларды, деректерді немесе пайдаланушы жұмысының нәтижелерін оқу үшін дербес компьютер корпусының арнайы тесігіне қоюға мүмкіндік береді.
1. В.Э. Фигурнов «IBM РС для пользователя.», Москва, «Инфра-М», 1996.
2. В.М. Боярин «Программное обеспечение персональных ЭВМ», Москва «Наука» 1990г.
3. Балафанов Е.К., Бурибаев Б., Даулеткулов А.Б. «30 уроков по информатике»,
Алматы: 1999г.
4. Ю. Шафрин «Информационные технологии»
5. Симонович С.В. «Информатика базовый курс» Санкт-Петербург, «ПИТЕР» 2001г.
        
        ЕК бағдарламалық қамтамасыз ету және техникалық құралдары
Мазмұны
Тарау 1. ЭЕМ-ді программалық қамтамасыз ету
1. ... ... ... ... ... ... ... олардың ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... қрапайым жұмыстарды меңгеру.......20
Тарау 2. MS DOS операциялық жүйесі
7. MS DOS операциялық жүйесінің негізгі
командалары............................21
Тарау 3. ... ... ... желілермен жұмыс істеу кезінде қолданылатын негізгі
ұғымдар мен
анықтамалар............................................................
...............23
9. Компьютерлік желілердің
түрлері..............................................................27
10. Компьютерлік желілердің жұмысын ұйымдастыруға арналған программалардың
жұмыс принципі мен мүмкіндіктері...........................30
11. ... ... ... ... ... 1. ... программалық қамтамасыз ету
|Сабақ тақырыбы: |ДК-дің ... ... ... |
| ... |
1. ДК ... ... машинасының шығу тарихы
Информатикада қолданылатын компьютердің орны ерекше.
«Compute» ағылшын тілінен аударғанда – «есептеу» ... ... ... ... ... ... Біздің елімізде оны кейде ЭЕМ деп ... Біз ... ЭЕМ ... ... түрлерін қарастырамыз, соның ішінде
Дербес компьютерді.
Ғылыми – ... ... ... есептеу машиналарын құруға алып
келеді. Олар ұйымдастыру құрылымымен және функционалды ... ... ... ... ... бір ... ... – MIPS, орындайтын операциялардың орташа
мөлшерімен өлшенетін тез әрекеттілігі;
- ЭЕМ-де жүргізілетін сандарды ұсынудың түрі және разрядтылығы;
- Оқыту құрылғыларының сиымдылығы және тез ... ... ... ... ... бөлу ... ... ЭЕМ |Улкен ЭЕМ ... ЭЕМ ... ЭЕМ ... ... 000 |10-1000 |1-100 |1-100 ... жад |2000-10 000 |64-10 000 |4-512 |4-256 ... | | | | ... | | | | ... жад |500-5 000 |50-1 000 |2-100 |05-10 ... | | | | ... |64-118 |32-64 |16-64 |16-64 ... | | | | ... ... ... ... ... орындалуы бойынша ДК жіктелуінің жаңа белгілері пайда болды:
Салмағының төмендеуі мен ... ... LAPTOP ... NOTEBOOK ... ... HANDHELP (қол ... деп
аталатын компьютерлерді шығаруға алып келді.
LAPTOP – компьютерде пернетақта мен жүйелік блок жоғары жағынан қақпақ
сияқты өзінің электронды ... ... ... ... ... бір ... орналасқан.
ЭЕМ мен дисплей арасындағы байланыстырушы сымдар корпуста жасырылған.
Компьютерді жеңіл тасымалдауға және ... ... ... ... ... ... монохромды дисплей қолданылады, өйткені түрлі-
түсті дисплейлерді қолдану компьютердің жылдам қымбаттауына әкеледі. LAPTOP
класының компьютерінің ... 3,5 кг ... ... ... ... блокноттар) бір бетінің өлшемі А4 ... ... емес ... бар ... ... бар). ... орындайтын, компьютерге және телефондық желіге ... және ... блок ... ... ... мен ... ... ДК – стандарты А4 қағазының бір бетінен кем емес өлшемді ДК,
сондықтан олар жұмыс жағдайына дайын, ... қол ... Бұл ... ... қатыссыз жұмыс істей алады.
Программалар автономиялық жұмыс кезінде сыйымдылығы 32,64 немесе 128
Кбайт ... ... ... ... ... ... ... карточкаларды қайта бағдарламалауға болады, мәтінге ... ... ... ... ... т.б. ... ... үшін пайдаланушы орнатылған батарейкасы бар ROM CARO-ны
қолданады. Бұл ... өте ... (2*5), осы ... ... ... ... ... пайдаланушы жұмысының нәтижелерін ... ... ... ... арнайы тесігіне қоюға мүмкіндік береді.
Қалта компьютері
|Сабақ тақырыбы: ... ... ... ... ... |
| ... ... – бұл ... ... ... ... ... ақпаратты автоматты түрде түрлендіруге арналған құрылғы.
Компьютердің синонимі – ЭЕМ. Дербес компьютердің құрамына кіретін
жабдықтарды қажетіне ... ... ... Оның ... ... ... конфигурациясы деп атайды. Компьютерді ... оның ... ... ... ... ... деп атайды.
Негізгі конфигурация үнемі өзгеріп отырады. ... ... ... төрт
құрылғы негізгі конфигурация ретінде қарастырылады:
• жүйелік блок;
• дисплей немесе монитор;
• пернетақта;
... ... ең ... ... — жүйелік блок. Ол тік ... ... Оның ... ... ... ... түйіндері
орналасқан. Жүйелік блоктың құрамына процессор, жедел жад (RАМ), тұрақты
есте сақтау ... ... ... ... ... және
ақпарат тасуыштар енеді.
Жүйелік блоктың ішінде жатқан құрылғылар ішкі құрылғылар, ал сыртына
қосылатын құрылғылар сыртқы құрылғылар деп аталады.
Монитор
Монитор — ... ... ... арналған кұрылғы.
Компьютерден кез-келген мәліметті монитордың ... ... ... негізгі шығару құрылғыларының бірі болып табылады. Оның ... ... ... ... ... ... қадымы, бейнені
жаңартудың максималдық жиілігі, қорғау класы.
Экранның мөлшері оның ... ... ... Өлшеу
бірлігі ретінде дюйм кабыдданған. Экранның стандартты мөлшерлері: 14", 15",
17", 19", 20", 21". Қазіргі ... ... 15, 17 дюйм ... ... ... Ал графиктік кескіндермен жұмыс істеу үшін 19-21 дюймді
мониторларды пайдаланған тиімді.
Кейбір мониторлар ... ... ... тік ... ... ... Осы тік ... арасындағы қадым (экран
қалқасының қадымы) неғұрлым кішкене болған сайын, алынатын ... ... ... ... ... ... өлшенеді. Қазіргі кездегі ен көп
тараған мониторлардың қалқа қадымы 0,25 - 0,27 мм.
   ...... ... ... ... ... Сыртқы
пішіні бойынша дисплей кәдімгі түрлі түсті теледидарға ұқсайды, сондықтан
оны жиі телевизиялық техникадағыдай монитор деп те ...... ... Ол ... ... ... жұмысы туралы
барлық қажетті ақпаратты беріп ... ... ... ... ... көпшілігінде электронды-сәулелік түтікшеден (ЭСТ) тұратын
мониторлар қолданылады. Бұндай мониторларда экрандағы кескін электрондардың
ағындарынан пайда ... Бұл ... ... ... ... электронды зеңбірек өте жоғары жылдамдықпен ... ... ... ішкі ... ... ... қоршалады. Осы қабық
электрондардың әсерінен жарқырап, қажетті кескінді ... ... ... экранындағы кез келген көрініс ... ... ... ... ... ... ... әдетте пиксельдер деп
атайды. Түрлі түсті монитордың экранындағы әр пиксель қызыл, жасыл немесе
көк ... ... ... ... үш ... ... Тік және
көлденең жолда орналасқан ... саны ... ... ... ... ... ... пиксельдер саны көп болған сайын,
оның ажырату қабілеті де ... ... ... ... ... да
жоғары болады.   
   Алғашқы түрлі түсті ... 1982 жылы ... оны ... ... деп ... Ал 1984 жылы ... пиксельді монитор
шықты. Қазіргі компьютерлер VGA(640х480) немесе SVGA(800х600-ден ... ... ... ... мониторларымен жабдықталған.   
  Соңғы кездері сұйық кристалды(СК) мониторлар  танымал болып келеді. Бұрын
мұндай жіңішке ... тек ... және ... ... ... орнатылатын болса, қазір ... ... ... де ... мониторлармен жабдықтала бастады.
LCD – (Liquid Crystal Display, сұйық кристалды монитор) – сұйық ... ... ... ... Бұл ... қатты заттарға тән
кейбір қасиеттері болады. Осы ... ... ... ... өз ... ... ... отырып, өздері арқылы өтетін жарық
сәулелерінің бойындағы қасиеттерін өзгертеді. ... ... ... түрлі түсті бейнелерді көреміз. 
   Сұйық кристалды мониторлардың ЭЛТ мониторлардан ... ... ... ... ... және ... зиянсыздығы. Бұндай мониторлар ЭЛТ
мониторлар ... ... ... ... таратпайды және бұл
мониторлармен жұмыс істеген адамның көзі ... тез ... СК ... кемшілігі де жоқ емес. ... бұл ... ... ... ... ЭCТ ... кез келген мақсатта:
мәтінді, фотосуреттерді өңдеу үшін, ойын ойнау  үшін т.б.   ... ... ал СК ... ... модельдері әр түрлі компьютерлік
ойындарды ойнауға ... ... ... ... ... ... ... керісінше түстерді  жақсы көрсеткенімен, әр түрлі
динамикалық ойындарды өз ... ... т.б. ... жасайды.    
Сондықтан болса керек, көптеген маман иелері, мәселен дизайнерлер ЭCТ
мониторларды таңдайды.
   ... ... ... әр ... ... Экранның диагоналі
дюйммен(1 дюйм =2,54 см) өлшенеді және олар 15,17,19 дюйм ... ... ...... ... басқаратын пернелік құрылғы. Ол
алфавиттік-цифрлық мәліметтерді енгізуге ... ... ... ... кызмет аткаруын қолданушы интерфейсі деп атайды.
Пернетақта дербес компьютердің стандартты құрылғыларының қатарына
жатады.
Пернетақтаның құрылысы. Стандартты пернетақта жүзден аса ... Олар ... ... ... ... ... тобы ... тұратын акпаратты
енгізуге арналған.
Функционал пернелер тобына пернетақтаның ... ... он екі ... ... ... Бұндағы әрбір перне кандай да бір
функционалдык қызмет атқарады.
Қызметтік ... ... ... ... ... Төменде пернелер тізімі мен олардың атқаратын ... Еnter ... ... ... ... азат жолы ... Аlt және Сtrl пернелері басқа пернелермен бірігіп командалар түзеді;
• Таb пернесі ... ... ... ... ... ... үшін
колданылады;
• Еsс пернесі соңғы орындалған команданы қайтару үшін колданылады;
• Рrint Screen — ағымдағы экранның күйін ... ... ... оны
алмасу буфері деп аталатын жедел ... ... ... ... Shift ... ... ... символдар мен бас әріптерді енгізу
үшін, сонымен катар басқа пернелермен бірігіп ... ... ... Ноmе — ... ... ... алып ... End — меңзерді жолдың аяғына апарады;
• Delete — мәтіндік меңзердің оң жағындағы символды өшіруге ... ... ... ... ... экран объектілерін жою
үшін де қолданылады;
• Раgе uр және Раgе Down — бір бет ... ... бір бет ... ... Сарs lock ... бас әріптер режімін қосады немесе ағытады;
• Num Lock пернесі қосымша цифрлық пернетақтаны қосады ... ... - ... ... ... ... Екі ... үш
батырмасы бар жазыңқы қорапша тәріздес. Тышқанның жазық беттегі козғалысы
экрандағы тышқан нұсқағышы деп аталатын графиктік ... ... ... ... үшін тышқанды жазық бетте жылжытады
және оның он немесе сол жақ ... ... ... ... ... ... ... деп атайды.
Монитор мен тышқан бірігіп колданушы интерфейсінін жаңа түрі ... ... ... ... көмегімен объектілердің қасиеттері
өзгертіліп, басқару элементтері әрекетке келтіріледі.
|Курс тақырыбы: ... ... ... ... ... ... ... |Жүйелік блоктың ішкі құрылғылары ... блок – ... ең ... ... оның ... ... құрылғылары орналасқан.
• Аналық плата
• Алынбайтын (қозғалмайтын) қатты магниттік дискіде (винчестер) ... ... ... ... магниттік дискідегі жинақтаушы.
• Иілгіш дискіге арналған дискжетек
• Компакт дискіге арналған дискжетек
• Видеокарта
• Дыбыстық карта
Аналық платаның ішінде:
• Процессор
• Микропроцессорлық ... ... ... ... ... ... (қосымша құрылғыларды қосу үшін қажет)
Процессор – машинаның барлық жұмысын басқару үшін және ... ... ... орындауға арналаған. Процессор компьютердің
миы болып табылады.
Процессор — көптеген жартылай өткізгішті элементтерден ... ... ... ... мен ... ... жұмыстарын орындайтын
электрондық микросхема. Қазіргі компьютерлерде бір ... ... ... ... ... компьютердің класын ... Егер ... ... ... ... ... ... оңда олар программалық
деңгейде толығымен үйлесімді болады. Бұл бір ... үшін ... ... үшін де ... білдіреді.
Шектелген үйлесімділікке ие болған процессорлар тобын процессорлар
топтамасы деп ... ... ... Іntel Pentium ... ... ... ... негізін қалаушы 16-разрядты Іntel - 8086
процессоры болып табылады. ІВМ РС ... ең ... ... ... негізінде құрастырылған. Кейінірек Іntel 80286, Іntel ... 80486, Іntel Pentium ... Іntel Pentium ММХ, ... Рrо, Іntel Pentium II, Іntel ... Іntel Pentium III
процессорлары шығарыла бастады. Бұрын дербес компьютерлер үшін процессорлар
шығаратын тек Іntel ... ... ... АВМ, ... фирмалары да
процессор шығарумен айналыса бастады.
Процессордың бір-бірінен өзгешелігі олардың типтері (модельдеріне)
мен ... ... ... жиілік — олардың жұмыс жылдамдығының
көрсеткіші. Ол ... ... ... Іntel Pentium ... 75, 90, 100, 120, 133, 150, 166, 200 және 233 МГц ... ... ... бөліктері:
• Арифметикалық-логикалық құрылғы
• Басқару блогы
• Жад регистрлері
Арифметикалық-логикалық құрылғыда сандық және ... ... және ... ... ... құрылғысы компьютердің барлық компоненттерінің жұмысын
үйлестіреді, яғни ... бір ... ... ... ... қажетті уақытта оларды жіберіп тұрады, операцияларды орындау
үшін жад ұяшықтарының адресін пішімдейді және адрестерді ЭЕМ-нің ... ... ... пен разрядтылық процессордың мінездемесі ... ... ... ... ... ... бірлігінде, яғни
уақыттың бір аралығында – тактта нақты операцияларды (жазу, оқу, екі ... ... ... ... бір тактіге аз уақыт кетсе ... ... ... ... болса, соғұрлым ақпараттың өңделуі тез
болатыны анық.
Процессордың тактілік жиілігі мегагерцте өлшенеді. 1 МГ тактілік
жиілік ... ... бір ... ... ... Pentium процессорының тактілік жиілігі ... 1000 ... ... жетеді.
Процессорде өңдеу кезінде оған түскен ... ... ... ... ішкі жады ... ... ... деп атайды.
Процессордың регистрлерінде деректер бір байтта, екі байтта немесе
сегіз байтта орналасуы ... бір ... ... процессордың бір
тактіде бір байт өлшемдегі деректерді өңдей алатынын ... ... ... көп ... онда ... соғұрлым көп
информацияны бір такт ішінде өңдеуі мүмкін.
Компьютердің өнімділігі ішкі жад көлеміне, процессордың тактілік
жиілігіне, процессордың разрядтылығына байланысты.
Шина
Процессор компьютердің басқа құрылғыларымен, соның ... ең ... ... шина деп ... өткізгіштер тобы арқылы байланысқан.
Шиналардың негізгі үш түрі бар: ... ... ... шина ... ... жад. ... ішкі жады ... болып табылады, өйткені
процессор тек сонымен ғана ... ... ... ... ... ... жұмыс істейтін болғандықтан, оны оперативті деп те
атайды.
Ішкі жад сақтау құрылғысының екі түрінен тұрады:
1. Тұрақты сақтау құрылғысы
2. Оперативті ... ... ... ... және ... ... ... қолданылады, ондағы сақталатын информацияны тек ... ... ... ... ... ... ... болмайды.
ОСҚ информацияны (бағдарламаны немесе деректерді) уақытша жазу,
сақтау және оқу үшін арналған. Компьютерді өшірген кезде ... ... ... ішкі жады ... электрондық элементтердің
жиынтығынан тұрады. Әрбір элемент екі тұрақты жағдайдың біреуінде тұруы
ммүкін. ... ... ... ... ... ... ... айтқанда, бір
бит информацияны сақтай алады.жадтың 8 ... 1 байт ... ... ішкі ... ... ... өз ... болады.
Ұяшық деп аталатын жадтың ... ... ... ... ... ... сегізден бірігуі мүмкін. Бұл жағдайда
кіргізілген байттардың біріншісінің нөмірі ... ... ... ... егер ... 3,4,5 ... байттардан құрылған болса, онда ұяшықтың
нөмірі 3 болады. Ұяшықтың нөмірі ұяшықтың ... деп ... ... біле ... оған ... ... немесе одан
информацияларды оқуға болады.
Ішкі жад ...... ... ... ... және ... ... арналған электронды элементтердегі
жад.
|Курс тақырыбы: |ЭЕМ-ны ... ... ... кіріспе |
|Сабақ тақырыбы: ... ... ... ... ... ... ... блоктың ішіндегі құрылғы ішкі құрылғы, ал оған ... ... ... ... ... ... деп аталады.
Жүйелік блокқа сырттан қосылатын құрылғылар 4-ке бөлінеді:
1) ... ... ... (пернетақта, тышқан,
трекбол, сканер, джойстик, графикалық ... ... ... ... ... ... қаламұш
планшеті бойынша жылжыту жолымен қолдан енгізуге арналған))
2) берілгендерді шығару құрылғылары (монитор, принтер)
3) берілгендерді сақтау құрылғысы (стример)
4) берілгендермен ... ... ...... ... ... арналған құрал)
Енгізу құрылғылары
Мәліметгерді енгізудің ең негізгі құрылғысы ... ... Одан ... да ... құрылғыларына тышқан, джойстик, трекбол және
т.б. жатады. Джойстик - ... ... ... ... ... ... ... айырмашылығы оның қорапқа
орнатылған ... шары ... ... келтіріледі және ол жазық
бетті қажет етпейді, сондықтан ол ықшам компьютерлерде ... ... ... арналган құрылгылар
Графиктік мәліметтерді енгізу үшін сканерлер, ... ... және ... фотокамералар колданылады. Сканерлердің
көмегімен символдардан тұратын мәліметтерді де ... ... ... ... ... ... түрде енгізіледі, сонан соң арнаулы
программалық ... ... ... ... парақ бетіндегі
мәліметтерді оқып, оны компьютерге енгізеді.
Мәліметтерді баспаға шығару құрылғылары
Мәліметтерді ... ... үшін ... ... ... ... баспаға шығару кұралы қолданылады. Принтердің көмегімен экрандағы
құжаттың көшірмесін қағазға басып шығара ... ... ... ... ... матрицалық, лазерлік, сия бүркіш және ... ... ... ... дискілер мен лазерлік дискілерге косымша мәліметтерді
сақтаудың сыртқы ... ... ... және НіҒD-
тасуыштары жатады.
Стримерлер — мәліметтерді магниттік таспада сақтауға ... ... ... ... таспалардың (картридж) көлемі
жүздеген мегабайтқа жетеді.
ZІР - тасуыштарды ... ... ... ... ... Lomega компаниясы шығарады. Бұл құрылғы өлшемдері стандарттық
иілгіш дискіден сәл ғана үлкен және сыйымдылығы ... 250 ... ... ... ... ZІР -тасуыштардың негізгі кемшілігі олардың ... ... ... ... компаниясы жасап шығарған НіҒD құрылғысы кәдімгі стандарттық
иілгіш дискілермен үйлесімді болып ... Олар ... 200 ... арнайы тасуыштармен де, кәдімгі иілгіш дискілермен де жұмыс істеуге
бейімделген.
Мәліметтермен алмасу құрылгысы
Модемдер (Модулятор + ДЕМодулятор) алыс ... ... ... ... бойынша мәліметтер алмасу үшін қолданылатын
құрылғы. Мұндағы байланыс арналары деп ... ... ... ... ... ... ... типіне қарай қабылдау-
жіберу құрылғыларын радиомодемдер, кабельдік модемдер және т.б. деп бөледі.
Компьютерден модемдерге түскен ... ... ... ... ... амплитудасы, жиілігі ... ... ... ... ... ... ... алшақ орналасқан  компьютерлерді
телефон желісі арқылы өзара байланыстыру үшін қолданылады. Модем ... ... ... ... – телефон желісі арқылы
сырттан ... ... ... ... ... кодқа өзгерту үшін немесе
осыған кері әрекетті орындау үшін қолданылатын құрылғы. Модемнің ... ... ... ... - 56 Кбит/c, жөнелту - 33
Кбит/c) өлшенеді.  
                                                                           
                          
|     ... және ... ... ... ішкі ... блоктың ішінде орналасады) және ... ... ... онымен кабель арқылы байланысады) түрлері болады.
 Ішкі модемдерді бөлек ... ... ... жоқ, олар ... ... ... плата орналасады. Бұл модемге келіп түскен барлық мәліметті
арнайы драйвер немесе процессордың өзі өңдейді. ... ... ... ... ... ... ... түсіреді және бұлардың
программалық жабтықтамасы операциялық жүйеге ... ... ... ... ... болғанымен, жұмыс істеу сенімділігі мен ... ... ... ... панелінде жұмыс режимі туралы мәлімет беріп
отыратын жарық индикаторлары орналасады.
   ... ... ... ... ... ... және ADSL-модем
деген түрлері бар.  Дауыстық модемдер дауыстық хабарламаларды (голосовые
сообщения) жіберуге мүмкіндік береді және ... ... ... ... ... немесе өзі секілді факс-модемдерге
факстарды жөнелтіп, қабылдай ... ... ... ADSL-модемдер қолданысқа
еніп келеді. Еліміздегі танымал Megaline қызметін пайдалану үшін ... ... ... ADSL-модемдерді пайдаланып интернетке шығу үшін
телефон желісінің өзі болса жеткілікті («сегіздіктің» қажеті ... ... ... ... ... ... тұрады және бұрынғы
модемдер секілді арасында «қосылып» тұрудың қажеті жоқ.  ADSL-модемдердің
ақпаратты өткізу жылдамдығы өте жоғары (қабылдау 8 ... ... 1 ... ... ... - ... қағазға басып шығаратын  құрылғы.  Принтердің
бірнеше түрі: матрицалық, сия бүріккіш, лазерлік, сублимационалдық, жарық
диодты (LED) ... бар. ... 1 ... 3 ... матрицалық,  2- сия бүріккіш,  3- лазерлік принтерлер ... ... ... ... ... және конструкциясы бойынша ең
қарапайымы матрицалық (инелік) ... ... ... ... ... ... бойы ... келе жатқан бастиегіндегі инелері ... ... ... ... ... із ... Матрицалық принтерлердің
қағазды басып шығару сапасы мен жылдамдығы төмен, олар ... ... ... Сол ... қазір бұл принтерлер көп қолданылмайды десе ... Сия ... ... ... ... принтерлерден айырмашылығы
– тек басу бастиегінің құрылымында ғана. Бұл принтерлерде қара және түрлі
түсті сұйық сияны кішкене тесіктер ... ... ... ... қолданылады.
Мұнда әрбір символдың матрицасы қағазда бөлек нүктелерден ... ... ... қалыптасады. Сия кішкене картрижде (ыдыста) сақталады, оны оңай
ауыстырып отыруға болады. ... ... ... ... ... ... бір түспен бояйды да, содан кейін оның үстіне басқа түстерді
салады. Бояулар ... ... ... түрлі түсті сурет шығарады.
   Лазерлік принтердің алдыңғы екеуіне қарағанда, басу ... ... өте ... ... қағаз ионизацияланады, яғни электр ... ... ... ... ... қағазға тартылады да, қатты
қызып оған жабысады.
   Сублимоционалдық принтерлер ... ... ... ... ... Ол ... ... шығаруда жиі қолданылады.
   Жарық диодты (LED) принтерлердің лазерлік принтерлерден айырмашылығы
лазерлік сәулелердің орнына жарық ... ... ... ... ... біршама арзандау болып келеді. 
| ... ... ... ... ... секілді күрделі графикалық
объектілерді кең көлемді ... ... ... үшін әдетте арнайы шығару
құрылғысы - ... ... ... ... ... ... ... және растрлық болады. Растрлық плоттердің термографиялық,
электростатикалық, бүріккіш және лазерлік түрлері бар. Құрылымы ... ... және ... болып бөлінеді. Барлық плоттерлердің
негізгі сипаттамалары, шамамен бірдей: сызу жылдамдығы – 100-1000 мм/с, ең
жақсы ... ... ... ... мен ... ... де ... бар Ең үлкен мүмкіндік қабілеті және кескіннің анықтығы ... ... ... ... ... ... Сканер - қағаздағы мәтін мен суретті компьютерге автоматты түрде енгізу
үшін қолданылады. Сканер кескінді (суретті, т.б.) машина ... ... ... ... ... ... ... былай: жарық
сәулесі жол-жолмен жазық суретті сканерлейді, оның ... ... ... ... ... ... ... Сканерлер қара-
ақ түсті немесе түрлі түсті болады.  
|         ... ... және қол ... ... ... негізгі екі түрі болады:
•        -  Қол сканері
•        -  Планшетті сканер
Қол ... ... ... қолданылып жүрген штрих-кодты
оқитын сканерлерге ... ... ... ... ... енгізу үшін оны қолмен ұстап отырып, қағаздың үстімен өткізіп
шығу керек. Планшетті ... ... ... ... ... ... ... ішіне қажетті сурет ... ... да ... ... қажетті ақпаратты көшіріп ... ... ... дерлік қазір түрлі түсті болады.
|Курс тақырыбы: ... ... ... ... |
| ... ... тақырыбы: |ДК-дің кезеңдері, ... ... |
1) ... ... ... даму ... даму кезеңін 5 буынға бөлуге болады:
1) Электронды лампалар негізіндегі компьютерлер (1946-1956).
АҚШ-тың Пенсильванск университетінде ең ... ... ... ... ... ... Бұл компьютерде 18 мың электронды лампа қолданылды.
Салмағы 30 тонна, жерді алып орналасқан.
1952 жылы КСРО-да «ЭЕМ БЭСМ» ең ... ... ... ... ... Оны ... академик Лебедев.
2) Жартылай өткізгішті құрылғы – транзисторларға негізделген ЭЕМ-дер (1956-
1964)
Транзисторлы ... ... ... ... ... ... жылдамдығы өсті, көлемі кішірейді. 2-ші буынға жататын ... ... ... ... деп ... Оның ... 25 мың транзистор болды.
БЭСМ -6 компьютері пайда болды. Жылдамдығы – секундына 1 млн. операция.
3) ... ... ... ... ... ... ... (кіші интеграция).
Алғашқы микросхема АҚШ-та 1958 жылы пайда болды. ... ... ... IBM-360 1965 жылы ... пайда болды. КСРО-да
3-ші буынның алғашқы компьютерлері 1972 жылдан бастап ... Олар ... ... ... немесе үлкен интегралды схемаларға негізделіп
жасалған ЭЕМ-дер (1971 жылдан бастап қазіргі күнге дейін).
Микропроцессор ... – 1 ... ... арифметикалық –
логикалық құрылғы. Алғашқы микропроцессор 1971 жылы АҚШ-та пайда болды
(INTEL-4004). Оның ... 4 бит. 1976 ... ... ДК ... Ең алғашқы ДК –Apple.
1981 жылы 16 битті микропроцессор INTEL – 8088 негізінде құрылған IBM
фирмасының IBM-PS сериялы компьютері ... ... Осы ... ... ... ... қалды. 1983 жылы осы INTEL – 8088
микропроцессоры негізінде IBM-PS/ХТ ... ... ... Оның ... ... ... диск ... жылы – Pentium, 1995 жылы Pentium-Pro, 1997 жылы – Pentium-2,
1999 жылы Pentium-3 микропроцессорлары пайда болды. ... ... ... Pentium ... ... құрылған.
5) Болашақта компьютерлердің 5-ші буыны пайда болуы мүмкін.
5-ші буын компьютердері жасанды интеллект, көру және есту ... ... өте ... ... ... ... және
оптикалық құрылғылар негізінде жасалады.
|Сабақ тақырыбы: |ДК-дің ... ... ... ... |
| ... ... ... жүйелерді пайдалану
Жұмыс өнімділігі. Басқа құралдар мен машиналарды ... ... ... ең ... ... - ... ... арттыру
болып саналады. Егер компьютерді есеп-қисап жасау, мәліметтерді өндеу
немесе құжаттарды ... ... алу ... ... сіз бір ... ... ... Мысалы, машинкада мәтін басатын шебер адам бір
минутта 60-тан 80 сөзге дейін жмесе 6-8 жолға ... ... ... болса,
орташа мүмкіндікті компьютер минутына 1200 жол баса алады. Демек, бір
компьютер 150-200 ... ... ... ... ... ... жылдамдығы. Компьютерді пайдаланудағы екінші себеп -
мәліметтерді үлкен жылдамдықпен өңдеу болып саналады. Дайындығы мол ... ... 250 сөз оқып шыға ... ... ... 1000 000 сөз оқи
алады ... ... ... ... ... ... 788 000 адамдар
атауынан, ал адрестер мен ... ... ... 32 000 000 ... тұрады екеа Минутына 250 сөз оқитын адам осы ... шығу үшін 250 ... ... ... Ал, орта ... ... оны
30 секундқа жетпейтін уақытта оқып шыға ... Сол ... ... ... ... қызметтерінде ЭЕМ кеңінен қолданылады.
Дәлдік пен ұкьштылық. Компьютерлік жүйелерді пайдаланудағы үшінші ... ... ... мен ... ... Егер біз компьютерге нақты
мәліметтер беріп, оларды өңдеудің дүрыс жолдарын көрсетсек, ол ... ... ... ... ... компьютер қате нәтиже берді деп
айтылады. ... ... ... ... ... оған дұрыс берілмегендігінен, немесе осы мақсатқа арналған
мәліметтерді өңдеу алгоритмінің қате ... ... ашып айту ... 2. MS DOS ... жүйесі
|Сабақ тақырыбы: |MS DOS ... ... ... |
| ... |
1) MS-DOS ... ... және ... командалары
2) Каталогтарға және файлдарға қолданылатын командалар
Негізгі командалар дегеніміз – компьютер жадыгда тұрақты сақталатын және
жылдам орындалатын резидентті ... ... ... ... ... – дискіде сақталатын, қажет уақыт оқылатын,
сосын орындалатын кірме командалар.
Негізгі командалар екіге бөлінеді:
1. Каталогтарға қолданылатын ... ... ... ... ... ... каталог атауы |Ағымдағы каталогтың мазмұнын көрсетеді ... ... ... ... каталог құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ашу ... ... каталогты жабу ... ... ... ... ... ... |
|1 |Copy con файл ... типі ... құру |
|2 |Copy ... файл ... типі ... көшірмесін жасау |
| |диск:\каталог\ файл ... типі | |
|3 |Ren ... файл ескі ... типі ... ... ... |
| |диск:\каталог\ файл жаңа атауы. типі | |
|4 |Del ... файл ... типі ... ... |
|5 |Type ... файл ... типі |Көрсетілген ... ... |
| | ... ... |
|6 |Move ... файл ... типі ... файлдың орнын |
| |диск:\каталог\ файл атауы. типі ... ... ... Сls – ... ... командасы
2. Format диск: [параметр]
Параметрдің мәндері:
/1 – дискінің бір жағы форматталады
/S – дискі форматталып болғаннан кейін системалық файлдар дискіге
жазылады
3. Diskcopy қай ... ... ... ... басқа дискіге жазу
4. Assign дискжетектің ескі атауы = дискжетектің жаңа атауы
Ағымдағы дискжетектің атауын өзгерту
5. Tree ... ... ... ... ... ... ... мәні:
/f – дискідегі файлдар мен каталогтардың бұтағын шығарады. Егер
көрсетілмесе, тек каталогтардың бұтағын ...... ... ... ... ... Аttrib [+a/-a] [+r/-r] ... атрибутын шығару немесе өзгерту
командасы
[+a/-a] файлға архивтелген немесе архивтелмеген атрибутты меншіктейді
[+r/-r] файлға тек қана оқу үшін ... ... ... ... 3. Компьтерлік желілер
|Сабақ тақырыбы: ... ... ... ... ... ... негізгі ұғымдар мен |
| ... ... ... "
1. ... ... ... ... архитектурасы.
3. Провайдерлер және олардың жүйелері.
Интернет сөзі Interconnected networks (байланысқан жүйелер) ... яғни ... ... – бұл кіші және ірі ... Кең ... - бұл бір ... ... алмасатын
жер жүзіндегі миллиондаған ... ... ... ... ... ... ... Желінің информациялық құрамын түсінеді.
Интернет – бұл өзіне уникальды жетістіктерді толығымен жинаған технология.
Интернет ... ... ең ... және ... ... ... байланыстың
сенімді және оперативті тәсілі, жер ... ... ... ... ... ... және ... технологияларды дамыту
негізі болып табылады.
Интернеттің басты тапсырмасы бұл – әр тәуліктік, жоғары сенімді байланыс.
Интернетке ... кез ... екі ... ... ... құрылғылар) бір-
бірімен кез келген уақытта хабарласа алады. Ары қарай “Желі” ... ... ... ... ... Желімен интернет арқылы екі
компьютерді байланыстыру мүмкіндігін және ... ... ... ... түсінеміз. Интернетке қосылған әрбір компьютер – бұл
Желінің бір ... және ... ... ... ... екі типке бөледі, олар :серверлер
және клиенттер. Бір компьютерде серверді де және ... де ... бөлу онша ... ... Жергілікті компьютерде Web-
сервер орнатылуы ... және ... ... дәл осы ... және ... ... де жұмыс жасауға болады.
Басқа компьютерлерге анықталған сервис ұсынатын компьютерлерді серверлер
(ағыл., to serve – ... ... деп ... ал осы ... - ... жағдайларда үйдегі клиенттік компьютерлерде әр уақытта ... ... ... сондықтан Желіге тек керек уақытта ғана
қосылады. Керісінше, ... ... ... жоғары
жылдамдықты арналары арқылы Интернетпен байланысқан, сондықтан ... ... ... ... және ... серверлер мен клиенттер деп ... ... ... ... ... клиенттер немесе серверлер деп
атаған жөн. Бір бағдарлама клиент ... ал ... ... ... қосылатын қосымшалардың өзара байланысы клиент-сервер архитектурасы
деп аталады.
Сервердің басты тапсырмасы – сервиске қайсыбір клиент сұраныс ... ... ... жасап және күту жағдайында болу болып табылады.
Серверде сұраныстардың көптігінен оның жұмысы баяулап және белгілі ... ... ... ... Серверге сұраныс белгілі ... ... ... – бұл ... ... ... ... ететін стандарттар жиыны. Серверлік бағдарламалар клиенттік
бағдарламаларға ... ... үшін ... ... ресурстарын
қолданады. Клиент-бағдарлама сұраныс құрып, оны Желі арқылы белгілі бір
адреске жібереді және ... ала ... ... ... ... өзара байланысады. Сол бір ... ... ... ... ... ... қосымша серверлік қосымша
орналасқан компьютерде де, сонымен қатар, серверден ... ... де ... ... бірақ олар Желімен байланысса, бұл
айырмашылық тек уақыт бойынша ... ... ... ... типі үшін ... ... бар.
Осылай, Web-клиент Web-серверге, почталық клиент – почталық серверге хабар
береді және т.б. Серверлік бағдарлама ... ... ... ... ... және ... да сервер-бағдарлама жұмыс жасайтын
компьютерлерге сенімділікке және ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылығы бір адамның жұмысына
әсер ететіндіктен, олардың жұмысына сенімділігіне байланысты аз ... ал ... ... ... сенімділігіне байланысты
көптеген клиенттердің жұмысының жүргізілуі тәуелді ... ... ... ... архитектура) дербес компьютердің
қолданушысына өзінің жұмыс үстелінен Интернетке ... ... ... қол ... ... ... және олардың желілері
Интернетке қарап, біз интернет-провайдерлердің ... ... ... Service Provider – ... ... ... ... – бұл өзіндік желісі бар арнайы ұйым (магистральды деп ... ... ... саны ... ... ... ғаламның кез
келген нүктесімен байланысуды қамтамасыз ететін жер жүзінің басқа ... ... ... ... ... ...... бір аймақтарда өзіндік орналасу нүктесі (POP - Point of ... ірі ... бұл ... ... ... ... етуге арналған провайдердің аппаратты қамсыздығы. Ірі
провайдердің ... ... ... ... ... мен ... болады. Бірнеше қалаларда орналасу нүктелері бар провайдерлермен
қатар, бір қалада орналасу нүктесі бар провайдерлерді де атап ... ... ... арқылы ISP мен байланысуды ұйымдастыру: ДК
қолданушысы ... ... және ... ... ... ... бірімен байланыс орнатады (модемді пул деп ... ... ... ISP не қосылғаннан кейін, ол оның желісінің ... ... ... ... өзінің серверінде клиенттерге әртүрлі
қызмет көрсете алады: ... ... ... ... ... және т. б. Провайдердің магистральды желісін көбіне тіректі желі
немесе бэкбоундеп атайды (ағыл. Backbone — ... ... ... ... ... ... оның ... жылдамдықты
желісі болуы және жоғары ... ... етуі ... ... ... ... ... Өзінің барлық орналасу нүктелерін біріктіру
үшін, провайдер ірі коммуникациялық компаниялардан жоғары ... ... ала ... ... қатар, өзінің арналарын тарта алады. Ірі
коммуникациялық компаниялардың өздерінің жоғары жылдамдықты каналдары бар.
Провайдерлердің желілерін біріктіру
Кейбір провайдерлердің клиенттері, мысалы, ISP-A бір ... ... ... арқылы өзара байланысады, ал басқа ISP-В компаниясының ... ... егер ISP-A және ISP-B ... ... ... онда А ... ... және В компаниясының клиенттері
бір бірімен байланыса алмайды. Өздерінің клиенттерін бір ... ... А және В әр ... ... ... (NAP - Network Access ... ететін нүктелер арқылы өз араларында тікелей байланысты
орнатады. Осылайша, ... ... ... ... ... ... ... деңгейлі көптеген желілердің бірігуі болады.
Интернетте жүздеген ірі интернет-провайдерлер орналасады және олардың
магистральды желілері NAP ... әр ... ... ... және
мәліметтердің үлкен ағыны NAP-түйіннің әр түрлі желілері арқылы таралады.
Үлкен және кіші желілердің бірігуі (Интернетті ... ... ... ... ... клиенттің белгілі бір ISP пен ... ... ... ... провайдер желісіне қосу туралы келісім шарты бар.
Кейбір ISP-A ... ... ISP-A ... ... ... құрайды, өз кезегінде ISP-A ISP-B мен желілерін біріктіру ... және ... ... ... ... иерархиясы
Әр түрлі елдерде халықаралық, ұлттық және аймақтық болып бөлінетін жүздеген
провайдерлер ... ... ... ... ... ... (біріншілік) жоғары жылдамдықты каналдар арқылы ... ... ... ... беру ... 1,544 ... арна
немесе жылдамдығы 44,74 Мбит/с жететін ТЗ арнасы.
|Сабақ тақырыбы: ... ... ... ... Интернетке кіруі. “Соңғы миля”. Коммутация каналының желісі.
Модем.
Қолданушылардың көп ... ... ... ... кіру ... қарағанда жоқ. Абонентпен провайдердің болу нүктесі арасындағы
болатын ... ... ... ... ... деп ... Бұл
атау шартты түрде, ал практика жүзінде осы айтылған қашықтық бір миляға
сәйкес келу қажет емес. Көп ... ... ... ... компьютер
қолданушысына ақпаратты жіберу тар жол болады. Интернетке жіберу соңғы миля
технологиясы әртүрлі бола ... ... ... ... жоғары болған
сайын, каналдарды қолдану ақысы жоғары ... ... ... ... ... Бар инфраструктураны қолдануға мүмкіндік беретін көптеген
технологиялар бар, олар - ... кіру ... ... ... ... теледидар желілері және басқалар.
Интернетке кіру әртүрлі технологиялары: телефондық линия арқылы модеммен
қосылу,радиоканал арқылы қосылу,кабельді ... ... ... де,спутникті канал көмегімен.Интернетке қосылудың әртүрлі әдістеріне
қарамастан,қолданушы үшін тек қосылу тұрақтылығы,мәліметтерді ... және ... беру ... ... ... барлық
ресурстары кіру мүмкіншіліктері бар,оның көмегімен ол ... ... ... ... ... ... кірудің әртүрлі варианттары
Коммутаторлық телефон линиясы арқылы қосылу. Коммутативті телефонды
линияның модем ... ... – бұл ... ... ... қолданушылардың
СНГ-да таралған қосылу әдісі.
Желінің коммутациялы каналдарымен. Коммутациялы телефонды желінің ... ... ... ... ... айтайық.Сіз біреуге
қоңырау шалған кезде,сіздің аралығыңызда белгілі бір ... ... ... коммутатор арқылы байланысатын жеке учаскелерден
тұрады. Абоненттің әрбір ... ... ... ... ... ... әрбір абонент осы учаскелерді жеке ... ... ... ... ... ажыратылған
болып келеді,дәлірек айтқанда әртүрлі уақытта әртүрлі ... ... ... бір ... бос ... ... біреу оны осы уақытта қолдана алмайды.Коммутативті
телефонды ... ... - бұл ... (сеансты) қосылу дейді. Телефонды
линия телефонды әңгімемен немесе мәліметтерді ... ... ... ... ... сөзі ... и “ДЕМодулятор” деген сөздерден
құралады. ... ... ... арқылы мәліметтерді жіберуде
қолданылады.Жалпы жоспарда модем - бұл ... ... ... ... дыбыстардың ауысу мен кері қайту – ... ... ... ауыстырады.Екі модем қосылғаннан кейін модулятор тұрақты тербеліс
периодының басты сигналымен генерацияланады және ... ... ... ... ... жатқанның бір параметрі ... ... ... анализдайды, түсетін сигнал
жүріп жатқан сигналдан қалай ... де ... ... айтқанда,жіберуші модем болып жатқан жиелікті
пайдалы сигналмен моделдейді және жоғарыжиеліктегі ... ... ... ... ASCII ... ... Standard Code for ... – ақпараттармен алмасудың стандартты коды – машиналық
көріністегі ... ... ... мен басқа сисволдардан
тұратын 128 код символ топтамасы, олардың ... ... ... бит ... ... ... ... жұмыс жасайды) сәйкес
кері цифрлы формаға демодулдейді.
Бірінші ... Bell ... ... ... ... және ... атауын алды.Бұл қондырғылар екі сыңарлы жиелікті қолданды: сыңарлы
жиелік бір ... және ... ... модем 1,07 және 1,27 кГц
арасындағы жиеліктерге ауысуы арқылы, ал ... ... ... 2,025 ... кГц арасындағы жиелікте мәліметтерді жіберді.
Bell 103 модемдері 300 бит/с жылдамдықпен жұмыс ... ... ... 300 ... минутына 30-ға жуық символ жіберуге болатын
болды.Мұндай жылдамдық тек қана текстік ... ... ... бұл ... ... оқу жылдамдығымен салыстырғанда
артық.Мәліметтерді 300 ... ... ... ... дейін өмір
сүрді.Сөйтсе де, адамдар суреттерді жібере басталғалы ондай жылдамдық аздау
екені айқындалды.
1980 жылдарға ... 1200 ... ... ... ... модемдер
пайда болды.1990жылдардың басында жылдамдық 9,6 Кбит/с дейін жетіп,өсе
бастады: 19,2; 28,8; 33,6 ... 1998 жылы 56 ... ... ... ... шықты.
Осы заманғы модемдер ... өте ... ... ... ... кезде қаптайтын күрделі құрылғылар болып
келеді. Клиенттік ... ... ... ноль мен бірдің
реттелген түрге келтіріп, әр түрлі командалар мен ... ... ... ... командалар және ақпаратқа ажыратады да
,телефон линиясы ... ... ... ... модем арқылы телефондық желіге ортақ қолданумен қосылып, aл ISP,
басқа модеммен, цифрлық ... ... ... ... күнгі модемдер екі түрлі:ішкі және сыртқы.Ішкі ... ... ... ... ... сыртқылары бөлек құрылғы ретінде автономды
блоком питаниямен істейді.
Осындай аналогты телефон ... бар ... ... ... 33 600 ... ал ... - 56 ... Bell 103-ке қарағанда
|Сабақ тақырыбы: ... ... ... |
| ... ... программалардың |
| ... ... мен ... |
1) ... хаттамасы туралы түсінік
2) Қосылу типтері
Әлемдік желіге қосылған компьютерлердің архитектуралары әр түрлі болады
және орнатылған программалық ... да ... ... ... ... ... үшін арнайы хаттамалар жасалған. Хаттамалар – бұл әр
түрлі құрылғылардың арасында ... ... ... ететін ережелер
жиынтығы.
Интернет ТСР/ІР хаттамасына негізделеді.
Мұндағы ТСР хаттамасы (алмасуды басқару ... ... ... қалай таралатынына жауап береді. Мұнда барлық ... ... ... ... ... ... ... жіберіледі.
ТСР хаттамасы бойынша файлдар пакеттерге бөлінеді, олардың әрқайсысының
өз адресі болады. Датаграммалар ... ... ал ... ... ... олар ... бір бүтінге жиналады.
Ал егер қандай да бір бөлігі жетпей ... ... ол ... ... ... ... ... әр бөлігін конвертке салады деп елестетуге
болады. Бұл ... ... ... деп ... ... ... ... жеке ІР-пакеттерге салынады, ал бұлар желі бойынша ... ... ... ... қана ... байланыс сымдарындағы
кедергілердің әсерінен бүлінуі мүмкін. Сондықтан, ТСР хаттамасы ... ... үшін әр ... ... ... бар код (код с
контрольной суммой) тіркейді. Бөлікті ТСР-конвертке салған ... ... ... ... ол ... атына жазылады.
Егер конверт алынған кезде ... ... ... ... сәйкес келмесе, онда жолда бүлінулер немесе белгілі бір ... ... ... сөз. ... бұл ... ... түрде қайтадан
жіберіледі.
ІР желіаралық хаттамасы ақпараттың желі ... ... ... яғни ол пакеттердің адрестелуін басқарады.
Ақпарат пакеттерге бөлінеді
Барлық пакеттер нөмірленеді
Пакеттер ІР хаттамасы бойынша жіберіледі
Пакеттерге ІР ... ... ... ... жіберіледі
ІР пакеттер глобальді желіден бір жерге жинақталады
Әрі қарай пакеттер ТСР ... ... ... ... бір ... ... жинақталады
ІР желіаралық хаттамасының негізгі міндеттері:
o Адрестеу;
o маршруттеу;
o датаграммаларды фрагменттеу (бөліктерге бөлу);
o берілгендерді жеткізу.
Әр ... ... ... ... ІР-адресі;
o Жіберушінің ІР-адресі;
o Пакеттің жалпы ұзындығы;
o Пакет идентификаторы, бұл ... ... ... бөлгеннен кейін
пайда болған пакеттерді тану үшін қолданылады.
o Пакеттің өмір сүру уақыты;
Егер ... ... бір ... ... ... бара ... болса, онда ол жойылады. Және оны қабылдайтын компьютерге қате
туралы хабар жіберіледі.
Интернетке қосылу типтерін негізінен 3-ке ... ... ... қосылу (коммутируемый доступ)
2. Жалпақжолды қосылу (широкополосный доступ)
3. Сымсыз қосылу (беспроводной доступ)
Интернетке коммутирленген қосылу ең кең тараған қосылулардың бірі ... ... бұл ең ... ... түрі ... ... ... басқаша dial-up немесе телефондық қосылу деп атайды.
Интернетке коммутирленген әдіспен қосылу үшін ... ... сымы ... жабдықталған компьютер керек.
|Курс тақырыбы: ... ... ... ... ... ... негізгі ұғымдар мен |
| ... ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... іздеу технологиялары.
1. Қажетті ақпаратты іздеу принциптері.
2. Іздеу ... ... ... ... ... ... ... сайттар бар, соның ішінде өзекті ... ... ескі ... орналыстырылған. Интернет – белгілі бір басқарушысы
жоқ демократиялық ақпарат көзі болып ... Кез ... адам ... ... ... ... ... келгенде, интернетте
ақпараттың қайталанбауына, оның стандартқа сай келуіне көп адамдар мән бере
бермейді. Желіде ... бар ... ... ... желіден қажетті ақпаратты
алу қиын. Яғни, мәліметті табу үшін, оны жақсы іздей білу ... ... ... ... ... істейтін іздеу аспаптары сипатталып, іздеу
жүйесінің жұмыс механизмі түсіндірілген, іздеу оптимизациясына ... ... ... ... арналған мынадай әртүрлі аспаптар бар: іздеу
машиналары
(поисковиктер), индекстелген каталогтер ... ... ... және ... ... ... онлайн
энциклопедиялары мен анықтамалар. Осы кезде әр түрлі үлгідегі ... ... ... ... категорияларын қолдану тиімді болып келеді.
Әр категорияны жеке қарастырайық.
Индекстелген каталогтер
Каталог дегеніміз тақырыптары бойынша ... ... ... берілетін мәліметтер. Иерархиялық құрылымның бірінші деңгейіндегі
тематикалық бөлімі “спорт”, ... ... ... сияқты кең
тараған тақырыптардан тұрады. Ал әр бөлімнің бөлімшелері болады. Осылайша,
біртіндеп каталог бұтақтары арқылы саяхат жасап, ... ... ... сіз ... ... ... дәл анықтай аласыз. Мысалы оқу
орындарын іздеу барысында ... ... ... ... ... ... Оқу
орындары -> Жоғары оқу орындары ->Институттар. Қажетті ішкі катологты
тапқаннан ... одан ... ... ... ... ... адамдар құрастырғандықтан, катологтегі барлық сілтемелер профильді
болып табылады. Егер сіз ортақ тақырыпта жалпы ... ... ... қатынаған дұрыс. Ал егер сізге нақты бір ... табу ... онда ... ... іздеу құралы болып табылады.
Желіде ортақ қолданылатын каталогтардан басқа, ерекшеленген ... ... Егер де бір ... өте көп қор ... онда оларды кең таралуына
байланысты бірнеше бөліктерге бөлуге (ражнирование) болады. Мысалы, Яндекс
каталогында бөліктеу басқа сайттардың ... ... ... ... ... басқа рейтингтер де бар. Каталогтан ... ... ... тікелей оның иесі суреттесе, ал каталогта -
авторы, демек оның редакторлары суреттейді.
Сілтемелердің тематикалық жинағы
Сілтемелердің тематикалық ... – бұл ... ... ... ... ... тізімдер. Шектелген кәсіби тақырыпты ірі
каталогтің жұмыскерлер тобына қарағанда сол ... ... ... ... ... атты ... – бұл ыңғайлы іздеу жүйесі, ... егер ... Intel ... ... ... ... болса, сіз каталогке қатынай алмайсыз. Сәйкес
сайттардың атын табу қиын болмайды: www.intel.com, www.ibm.com.
Сол сияқты, ... егер ауа ... ... сайт ... болса, оны
www.weather.com серверінен іздеген дұрыс болады. Көп ... ... ... ... табу ... көп кездесетін сөзден тұратын құжатты
тапқаннан ыңғайлы.
Іздеу кезінде ... емес ... ... атын ... ойдан
тергенде, бірде-бір іздеу жүйесінде тіркелмеген сервермен байланыс орнатуы
мүмкін болғандықтан, ол іздеудің басқа түрлерімен ... ... ... ... іздеулер тиімсіз, сондықтан ізделінетін сайттың атын таба
алмайтын болсаң, іздеу машинасын қолдану керек.
Іздеу ... ... ... сіз ... ... ұзын ... ... оның
көбі сіздің сұрағыңызға жауап бермейді және сол тақырыпқа ... ... ... ... ... емес ... ... шыққан, relevant-
лайықты, қатысты) деп аталады, ізденіс бойынша ... ... ... деп аталады.
Табылған сілтемелердің тізіміндегі ... ... ... ... ... ... ... машинасы тапқан барлық құжаттардың ішіндегі релевант құжаттардың
бөлігін іздеу дәлдігі деп атайды. ... емес ... шуы ... деп ... Егер ... ... барлығы релевантты болып
келсе (шуы жоқ құжаттар), іздеу дәлдігі 100% құрайды. Егер ... ... ... онда ... ... 100% ... келгенде, іздеу сапасы екі өзара тәуелді параметрлермен анықталады:
дәлдікпен және іздеу толықтығымен . Толықтықтың артуы дәлдікті ... ... ... ... ... ... ... қызметімен салыстыруға болады, онда агенттер
кәсіпорындарды аралап, мәліметтерді деректер ... ... ... қызметіне жолыққанда ақпарат сол ... ... ... ... ... ... ... агенттер оларды оқтын-оқтын
жаңартады. Кейбір кәсіпорындар мәліметтерді ... ... ... ... ... ... ... Басқаша айтқанда, анықтама
қызметінің екі функциясы болады : жасау және деректер базасын ... және ... ... ... ... ... іздеу.
Сол сияқты, іздеу машинасы да екі бөлімнен ... ... - ол ... ... ... базасын қалыптастырады, және іздеу механизмі.
Робот терминінің көптеген синонимдері бар, ... ... оны ... ... ... ... ... құрт немесе өрмекші дейді.
Робот базасы негізі роботтың өзімен (робот өзі жаңа ... ... ... және аз дәрежеде өз сайттарын іздеу машиналарында ... ... ... Деректер базасын қалыптастыратын роботтан басқа
табылған сілтемелердің рейтингісін анықтайтын программа бар.
Іздеу машинасының ... ... ... көрсеткен кілттік сөздер
арқылы ішкі каталогтан (деректер базасы) релеванттігі бойынша сұрыпталған
сілтемелер тізімін беру арқылы іске ... ... тек ішкі ... ... атап ... жөн. Іздеу
машинасының мәліметтер базасы жүйедегі түйіндік ... ... ... ... ... ... ... ішкі қорларын және
желі қорларын салыстыруға келмейді, сондықтан әрқашан машина ескірген адрес
немесе қажетсіз ресурс ... өте ... ... тек қана ... шектілігінде ғана емес, тағы роботтың жылдамдығының шектілігінде
тұр. Іздеу машинасының ішкі қорларының көбеюі проблеманы ... ... ... ... ... ... ішінде каталогтарға
бөлінген Интернеттің кіріс қорларының белгілі бөлігінің көшірмесі ... ... ... ақпарат (кіріс құжаттар) бәрі бірдей сақталмайды,
көбіне жиі тек оның бөлігі – индекстенген тізім ... ... деп ... ... ... ... ... құрау үшін кіріс мәліметтер қор көлемі минималды, ал іздеу тез әрі
максималды пайдалы ақпарат ... ... ... ... үшін оның қағаз аналогы – конкорданс, яғни ... ... онда ... ... ... ... алфавиттік тәртіпте
болады, және де жазушы ... ... ... ... да ... ... (сөздік) шығарма тексінен шағын және ... ... ... кітапты түгел парақтағаннан көп жеңіл.
Индексті құру
Желілік агенттер немесе робот-өрмекшілер Желі бойымен “өрмелейді”, Web ... ... және не әрі қай ... ... ... ... ... HTML-парақтарды табысымен көптеген іздеу машиналары (әр
іздеу машиналарында әртүрлі) ... ... ... және ... да элементтерді белгілейді. Сөздердің парақта барлығы ғана емес, ... ... яғни бұл ... ... ... ... (title),
таќырыпшаларда ( subtitles ), метатэгте ( meta tags ) ... ... . ... ... сөз ... де, ... мен ... “ ал ”,“
біраќ ” және “ немесе ” еленбейді. Метатегтер парақ иелерінің ... ... ... ... ... мен тақырыпты анықтауға мүмкіндік береді.
Бұл әсіресе кілттік сөздің бірнеше мағынасы ... ... ... ... ... бірнеше мағынасынан дұрысын таңдауға көмектеседі.
Алайда метатегтер адал толтырылғанда ғана сенімді ... ... ... ... ... ... өздерінің метатегтеріне Желіде көп ... ... ... ... жоқ ... ... сол арқылы өзінің жаңа
келушілерін тарту әрі қор қатысуы ... ... үшін ... осы ... ... ... – жақсы іздеу жүйесінің тағы бір
тапсырмасы. әрбір роботтың өз қараниетті ... үшін ... қор ... ... Web-парақтарда ақпарат жиналғаннан ... ... ... ... ... Web-парақтардың
ақпараттарын қарастырып, кілттік сөздер арқылы индекстенген іздеу базасын
құрады, ... ... ... ... ... жүйе дұрыстығына
(релевантты) қарай сайттар тізімін береді. Айқын, егер сіз ... ... ... ... ... онда ... машинасы сол сөз бар парақтарды
тауып қана қоймай, бұл ... қай ... сайт ... ... алуы керек. Сөздің Web-парақтың профиліне қатыстығын анықтау үшін
оның парақта қаншалықты жиі ұшырасатынын, берілген сөз ... ... ... ... ... айтқанда, парақта табылған сөздерді
маңыздылық ... ... ... керек.
Сөздерге салмақтылық коэфициенттері оның қанша және қайда кездесетініне
қарай (парақ тақырыбында, беттің басы не ... ... ... ... ... әрбір іздеу механизмі салмақ коэфициенттерін берудің өз
алгоритмдері бар – бұл әртүрлі іздеу машиналарының бір кілттік сөз ... ... ... тізімін берудің бір себебі. ... ... ... онда ... ... де жиі орындалып отырылуы
керек. Робот-өрмекшілер сілтемелерді аралай жүріп, индекстен тұратын файлды
құрады, ол үлкен болуы мүмкін. Оның ... ... үшін ... ... мен ... ... ... өңделгеннен кейін мәліметтер
үнемі жанарып отыратын базада сақталады. Бірнеше ... бар ... ... ... парақтарды өңдей алады. Бүгінде мықты іздеу
машиналары жүздеген миллион парақты сақтайды және ... ... ... ... құруда дубликаттардың санын азайту тапсырмасы да шешіледі –
қатесіз салыстыру үшін ... ... ... ... қажеттігін
ескерсек, тапсырма оңай емес. Бұдан да қиын ... өте ... ... ... ... ... ... деп атайды), мысалы оларға мазмұны
бір ал тақырыбы әртүрлілер жатады.Бұл сияқты ... ... өте көп ... біреу рефератты көшіріп алып өз сайтында басқа атпен басып ... ... ... ... ... барлық бұл проблемаларды шешуге
мүмкіндік береді.
Индекс арқылы іздеу
Индекс арқылы іздеу мынадан құралады, яғни ... ... ... ... ... ... ... кілттік сөздерді қолдануда сұраныс
тілін пайдаланған пайдалы, оның ... буль ... ... жиі қолданылатын буль операторлары:
o AND – бұл арқылы біріктірілген барлық ... ... ... ... ... ... ... “+” белгісін “AND”
орнына қолданады;
o OR – кем дегенде бір кілттік сөз “OR ... ... ... болуы керек;
o NOT- “NOT”-тан кейінгі кілттік сөз ... ... ... ... ... жүйелері “-” белгісін “NOT”
орнына пайдаланады;
o FOLLOWED BY – кілттік сөздер бірінен ... бірі ... ... NEAR – ... бірі ... ... ... санды сөздерден
кейін келуі керек;
o Тырнақшалар – тырнақша ішіндегі сөздер- бұл текст ... ... файл ... ... ... Айта кетейік, сұраныс
тілі семантикасы нақты бір ... ... бір ... ... ... ол ... ... машинасының нұсқауында
мәлімет келтіріледі.
Шектерінде логикалық комбинация анықталатын мәтін іздеу бірлігі ... Бұл ... ... не ... ... ... мүмкін. Түрлі іздеу
жүйелерінде әртүрлі іздеу бірліктері қолданылуы мүмкін. Сөйлем шегіндегі
іздеу тек индексінде толық ... ... бар ... ғана ... ... жүйесіне сұраныс жібергеннен кейін, ол сұраныс
синтаксисін өңдейді, ... ... ... ... ... ... ... жауап беретін сайттар тізімі релеванттылығына қарай
рангіленіп, пайдаланушыға берілетіндей іздеу нәтижесі құрастырылады.
Қолданылған әдебиеттер
1. В.Э. Фигурнов «IBM РС для ... ... ... ... В.М. ... ... ... персональных ЭВМ», Москва «Наука»
1990г.
3. Балафанов Е.К., Бурибаев Б., Даулеткулов А.Б. «30 уроков по
информатике»,
Алматы: 1999г.
4. Ю. Шафрин «Информационные ... ... С.В. ... ... курс» Санкт-Петербург, «ПИТЕР»
2001г.
-----------------------
Есептеу машиналары
Супер ЭЕМ
Үлкен ЭЕМ
Кішкене ЭЕМ
Микро ЭЕМ
Дербес компьютер
Стационарлық (үстел үстінде)
Тасымалдаушы
Ықшам
Блокнотты
Қалтаға салып жүретін
Электрондық
Электрондық жазба кітапша
Үстел үстіне қойылатын ... ...

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Е-қаржымині жүйесіне қойылатын жалпы талаптар110 бет
Семей каласынын диагностикалык орталығынын АЖО жасау61 бет
Уран өндірісін автоматтандыру73 бет
ҚАБ басқару жүйесінің екі деңгейден тұратын құрылымы30 бет
Картоп өндірісі21 бет
Семей қаласы бойынша тұрмыстық-коммуналдық шаруашылығын талдау22 бет
Android OS жұмыс істеу принципі және Android OS қосымша құру23 бет
Esri(ақш) фирмасының arc/info және erdas imagine бағдарламасы3 бет
Linux жүйесі28 бет
Linux операциялық жүйесі10 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь