Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтың өмір баяны

Жоспар

1) Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтың өмір баяны...

2) Отбасы және балалық шағы...

3) Ғылым жолында...

4) Дереккөздер...

5) Қосымша әдебиет...
Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтың өмір баяны
Қаныш Имантайұлы Сәтбаев (1899 жылы, Баянауыл ауданы, Павлодар облысы - 31 қаңтар, 1964 жылы, Мәскеу) - қазақ және Кеңес Одағының геологі, қоғам қайраткері, Қазақ КСР Ғылым академиясын ұйымдастырушы және оның тұңғыш президенті, Қазақ КСР академиясының академигі, Кеңес Одағының және Қазақстанның металлогения мектебінің негізін қалаушы, қазақсан шыққан тұңғыш академик.
Павлодар облысының Баянауыл ауданында туған. Сауатын ауыл молдасынан ашқан болашақ ғалым Павлодардағы орыс-қазақ мектебінде, Семей мұғалімдер семинариясында, Томск технология институтының тау-кен факультетінде білім алған. Мұғалімдер семинариясында Ж.Аймауытов, М.Әуезов сынды көрнекті қайраткерлермен бірге оқыған. Ш.Құдайбердіұлымен тығыз байланыста болып, оның шығармашылығын жоғары бағалаған. «Алаш» қозғалысы қайраткерлерінің іс-әрекетіне қолдау білдірген.
1920-1941 жылдары Баянауылда халық судьясы, «Атбастүстімет» тресі геология бөлімінің, Қарсақтай мыс комбинаты геологиялық барлау бөлімінің бастығы, комбинаттың бас геологы қызметтерін атқарған. 1941-1952 жылдары КСРО Ғылым академиясы Қазақ бөлімшесінің құрамындағы Геология ғылымдары институтының директоры, КСРО Ғылым академиясының Қазақ бөлімшесі Төралқасы төрағасының орынбасары, төрағасы, Қазақстан Ғылым академиясының президенті болған. 1952 жылы әміршілдік жүйенің тарапынан қысымға ұшырап, қызметінен төмендетіліп, Қазақ КСР Геология институтының директоры болып тағайындалған. 1955 жылы Қазақ КСР Ғылым академиясының президенті болып қайта сайланып, өмірінің соңына дейін осы қызметті атқарған.
Қосымша әдебиет
Медеу Сәрсеке. ЖЗЛ. Сәтпаев. Москва, Молодая гвардия, 2003 жыл, ISBN 5-235-02625-X
"Қаныш" энциклопедиясы, Алматы, "Қазақ энциклопедиясының" редакциясы, 2011 жыл.
        
        center314853Реферат
00 ... ... ... ... өмір ... ... Давлетбаев.С.Ғ
Тексерген:Асммеова.А.Р
Жоспар
1) Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтың өмір баяны...
2) Отбасы және балалық шағы...
3) Ғылым жолында...
4) Дереккөздер...
5) Қосымша ... ... ... өмір ... ... ... (1899 жылы, Баянауыл ауданы, Павлодар облысы - 31 ... 1964 ... ... - қазақ және Кеңес Одағының геологі, қоғам қайраткері, Қазақ КСР Ғылым ... ... және оның ... президенті, Қазақ КСР академиясының академигі, Кеңес Одағының және ... ... ... ... ... қазақсан шыққан тұңғыш академик.
Павлодар облысының Баянауыл ауданында ... ... ауыл ... ашқан болашақ ғалым Павлодардағы орыс-қазақ мектебінде, Семей ... ... ... ... ... ... ... білім алған. Мұғалімдер семинариясында Ж.Аймауытов, М.Әуезов сынды көрнекті қайраткерлермен ... ... ... ... ... ... оның ... жоғары бағалаған. қозғалысы қайраткерлерінің іс-әрекетіне қолдау білдірген.
1920-1941 жылдары ... ... ... ... ... ... Қарсақтай мыс комбинаты геологиялық барлау бөлімінің бастығы, комбинаттың бас геологы қызметтерін атқарған. 1941-1952 жылдары КСРО ... ... ... ... ... ... ... институтының директоры, КСРО Ғылым академиясының Қазақ бөлімшесі Төралқасы төрағасының орынбасары, төрағасы, Қазақстан ... ... ... ... 1952 жылы ... ... тарапынан қысымға ұшырап, қызметінен төмендетіліп, Қазақ КСР Геология институтының директоры болып тағайындалған. 1955 жылы Қазақ КСР Ғылым академиясының президенті ... ... ... ... ... ... осы қызметті атқарған.
1947 жылы Англияға сапар жасаған кеңес парламентарийінің ішіндегі қазақ ғалымына Ұлыбританияның экс премьер-министрі У.Черчилль қалжыңдап деп ... ... ... Қ.Сәтбаев деп жауап беріпті. Осы бірауыз сөзден ғалымның дене бітімі ғана емес, ... ... ... ... де ірі екенін байқауға болады.
Ғалымның негізгі ғылыми еңбектері кентасты кендер геологиясы мен Қазақстанның минералды ресурстарына ... ... ... ... және ... Қазақстанның (Сарыарқаның) металлогендік және болжам картасын жасауда көп еңбек сіңірген. Ол ғылымға формациялық металлогендік анализдің ... ... ... ... ... кені ... өңір ... саналған Жезқазғанды ірі мыс кентасты аудан қатарына көтеруде Сәтбаевтың еңбегі өте зор болды. Бұрынғы геологиялық ... ... ... ... бұл кен ... кең көлемдегі геологиялық-барлау жұмыстарын ұйымдастыруға болатын ірі нысан екенін дәлелдеген. Минералдық шикізаттарға бай ... ... ... және ... да ... ... ... аударып зерттеген. 1927-1928 жылдары - Жезқазған, Қарсақбай, Атбасар, ... ... ... тас ... ... және Қаратау полиметалл кендері жөнінде ғылыми маңызды еңбектер жариялаған. 1929 жылы ... ... ... ... ... ... ... қара металлургия өнеркәсібін дамыту туралы мәселе көтерген. Жезқазған - Ұлытау ауданында мыстан басқа ... ... ... ... ... ... барлау нәтижесінде маңызды геологиялық қорытындылар жасаған. Ұлы Отан соғысы жылдарында танк бронын құюға қажет марганец тапшылығы туған кезде Сәтбаевтың ... ... өте ... мерзімде Жезді марганец кені барланып, іске қосылған.
Академиктің қолдауымен Алматыда Орта Азия геофизика тресі ұйымдастырылып, Қазақ КСР ... және жер ... ... министрлігі құрылған. Қазақстан Ғылым академиясын ұйымдастырып, ондағы бөлімдерді, оған қарайтын институттарды, зертханаларды, секторларды, базаларды ... ... ... кадрлар дайындау ісіне үлкен жауапкершілікпен қараған. Ғылыми зерттеулердің өзекті мәселелерін халық шаруашылығының мүддесіне бағыттап, шаруашылық және мәдени ... ... ... ... белсене қатысқан. Жезқазған кен-металлургия комбинатын, Қарағанды мен Балқаш металлургия зауыттарын, Ертіс-Қарағанды арнасын салу, Маңғыстау, Мұғалжар, Торғай өңірлерінің табиғи ... ... ... зерттеу жұмыстарын ұйымдастыру, республикамыздың ірі минералдық шикізат қорларын - Кенді Алтайды, Қаратау фосфоритін Қостанай мен Жезқазған - ... ... ... ... т.б. көптеген кен орындарын игеру Сәтбаев есімімен тығыз ... ... ... ... ... ... ... қалдырған еңбектері мол. Ш.Уәлиханов жазып алған жырының мәтініндегі ... ... ... ... ... сөздерінен тазартып, қазақ тілінің жаңа орфографиясының негізінде қайтадан дайындаған. Жезқазған - Ұлытау өңірінен көптеген этнографиялық мұраларды жинап, атты ... ... ... орта ... ... және ... сынып оқушыларына арналған оқулығын дайындаған. 1931 жылы ... ... ... ... қазақ халқының музыкалық мұрасының інжу-маржаны болып есептелетін 25 әнді өзі ... орыс ... ... түсініктеме беріп енгізген.
Қазақстанның қала, ауылдарында Сәтбаев есімімен аталатын жүздеген көше, ... ... ... және ... ғалымның ескерткіштері бар. Оның есімі Қазақстан Ғылым академиясының Геология ғылымдары институтына, бір қала мен ғаламшарға, еліміздің ең ірі ... оқу орны ... ... ... университетіне берілген. Сәтбаевтың құрметіне Жоңғар (Жетісу) Алатауы жотасындағы мұздық пен шың, ... ... кен ... ... ... гладиолиус гүлі аталған.
Отбасы және балалық шағы
Қаныш ... ... ... ... ... ... ... губерниясының ()) 1899 жылдың 12 сәуірінде Имантай бидің отбасында дүниеге келді. Нәрестеге - Ғабдул-Ғани деген есім берілді
Ғылым жолында
Туған жері ... ... ... ... ... ... ... (қазіргі Павлодар облысының Баянауыл ауданы). Геологиялық барлау мамандығы бойынша Томск технологиялық институтының тау-кен факультетін ... ... ... ... ... ... өмірі Қазақстанның минералдық ресурстарын және рудалық кендер генеалогиясын зерттеуге арналған. Оның геологиядан басқа ... да; ... ... да; ... да қалдырған ізі сайрап жатыр. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталуға ... ... аса қиын ... ... ... КСР ... ... ұйымдастыру жұмысына басшы болып, оның ісіне бел шеше араласуы ұлыларға тән көрегендіктің белгісі еді. Оның қалдырған ғылыми бай ... ... ... ... кені туралы зерттеулерінің, Сарыарқаның металлогендік және болжам карталары жөніндегі еңбектерінің мәні ерекше. Жезқазғанның ірі мыс ... ... ... ... ... осы ... ... түрде кең масштабтағы барлау жұмыстарын ұйымдастыруға болатын ірі объекті екенін дәлелдеп берген Қаныш Сәтбаев еңбегінің нәтижесі. Сондай-ақ ол минералдық ... бай ... ... ... ... Қаратау секілді аймақтарға да ерекше назар аудара зерттеп, олардың кендерінің стратиграфиясы, тектоникасы, құрылысы, металлогениясы, ... және шығу тегі ... ... ... қорытындылар жасады, ғылымға формациялық металлогендік анализдің кешендік әдісін енгізді.
Көптеген тәжірибелі мамандар қатыстырыла отырып, Қаныш Сәтбаевтың басшылығымен бірнеше ... бойы ... ... ... ... Сарыарқаның металлогендік және болжам карталары жасалды. Оны өндіріске ендіру арқылы Сарыарқа ... ... ... және сирек металдардың біраз жаңа кендері ашылды. Біраз кендерге бүтіндей жаңа өндірістік баға ... ... ... ... ... Қостанай, Алтай темір және марганец, Қаратаудың фосфорит кендерін және осылар секілді көптеген ірі нысандарды игеруге, Ертіс-Қарағанды каналының қазылуына, ... ... ... ... ашылуына тікелей араласып, зор еңбек сіңірді, Қазақстан ғалымдарының зор армиясының ақылшысы, тәрбиешісі болды. Ол геология ғылымына қатысты ... ... ... ... ... толып жатқан комиссиялардың, комитеттердің мүшесі, басшыларының бірі; бірнеше мәрте КСРО және ... КСР ... ... ... СОКП ... делегаты, КСРО Министрлер Кеңесі жанындағы Лениндік және Мемлекеттік сыйлықтар жөніндегі комитеттің президиумының мүшесі. Ол төрт рет ... ... ... ... Отан ... ... ... КСРО Мемлекеттік және Лениндік сыйлықтардың иегері болған. Оның есімі институттар мен кен-металлургия комбинаттарына, Қазақстан ... ... ... мен шаруашылық аттарына берілген. Сондай-ақ, Алатаудың бір шыңы мен мұздағы, Қаратаудағы ванадий кенінің рудасынан табылған бір ... ... оның ... аталады. Оған арналған бірнеше мұражайлар бар.
, жазушы Әуезовтің ... Ж. ... және П. ... ... ... ... наук Казахской ССР журналының 1959 жылғы 4-санында орысша басылған. Мақала ... ... 60 жыл ... ... Онда ... ол ... ... КСР Ғылым академиясының президенті Қазақ КСР Ғылым академиясының Геология институтының директоры, аса көрнекті ғалымның қызметі мен лауазымдарын атаудан ... ... ... ... Одан әрі ұлы ... қысқаша өмірбаяны мен ғылыми, қоғамдық, мемлекеттік, ұйымдастырушылық қызметіне сипаттама берген.
Дереккөздер
Jump up ↑ Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы ... мен ... ... ... Тоғысбаев Б. Сужикова А. - Алматы. "Алматыкітап баспасы", 2009
Қосымша әдебиет
Медеу Сәрсеке. ЖЗЛ. Сәтпаев. Москва, Молодая гвардия, 2003 жыл, ISBN ... ... ... ... ... редакциясы, 2011 жыл.

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Cәтбаев Қаныш Имантай-ұлы8 бет
Академик Қ.И.Сәтбаевтың өмірі мен қызметінің негізгі кезендері9 бет
Сәтбаев Қаныш5 бет
Сәтбаев Қаныш өмірбаяны8 бет
Қаныш Имантайұлы Сәтбаев (1899-1964)7 бет
Қаныш сәтбаев7 бет
Әбу-Насыр-Әл-Фараби4 бет
Қаныш Сәтбаев – ғұлама ғалым13 бет
Қаныш Сәтпаев - алғашқы геолог15 бет
Халықтың Қанышы29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь