Түсімдер есебі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3
1. КӘСІПОРЫН ҚЫЗМЕТІНДЕГІ ТҮСІМ МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ ... ... ... ... ... ... ... .6
1.1 Нарықтық экономика жағдайындағы түсімнің ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ...6
1.2 Кәсіпорынның негізгі және негізгі емес қызметтерінен түсетін түсім..9

2. ТҮСІМ ЕСЕБІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
2.1 Түсімді тану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
2.2 Түсім есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 15
2.3 Ақпаратты ашып көрсету ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .24
Кәсіпорынның түсімдері - деп Қазақстан Республикасы бухгалтерлік есебінің № 18 «Түсім»- деп аталатын стандартына сәйкес есепті кезеңдегі активтердің көбеюін және міндеттемелердің азаюы негізінде капиталдың көбеюін яғни экономикалық пайда табуды айтамыз.
Мұндай түсімдерге:
 Дайын бұйымдар мен тауарларды сатудан алынатын түсімдер;
 Қызмет көрсетуден алынатын түсімдер;
 Дивиденттер, ролятилер және пайыз түрінде алынатын және тағы басқа түсімдер жатады.
Бұл жоғарыда аталған түсімдерр қатарына кәсіпорынға келіп түскен, кіріс етілген және кәсіпорынның төлеген сомалары мына жағдайларда жатқызылмайды:
 Алдын ала аванс ретінде алынған түсім;
 Алынған несиелердің және қарыздардың қайтарылуы. Сондай-ақ
қызметтер көрсету жөніндегі мәміленің нәтижесін барынша дұрыс бағалау мүмкін болмаған уақытта түсім жұмсалған шығындар мөлшерінде ғана танылады.
Алынған түсімдер кәсіпорынның қызметінің түріне және бағытына байланысты мынадай түрлерге бөлінеді:
 Негізгі қызметтен алынған түсімдер;
 Негізгі емес қызметтен алынған түсімдер;
Қаржы есептілігін дайындау және таныстыру принциптерінде акционерлердің салымдарымен қатысы жоқ капиталдың көбеюіне әкеліп соқтырған есепті кезеңінің ішінде активтердің көбеюі немесе азаюы немесе міндеттемелердің азаюы нысанында табыс экономикалық пайданың ұлғаюы ретінде танылады.
Табысқа кәсіпорынның түсімі де, басқа түсімдер де кіреді. Кәсіпорынның түсімі - олар қызметтің әдеттегі түрлерінен келіп түскен қаражаттың түсуі, олар әр түрлі аталады, оның ішінде сату, сыйақы, пайыздар, дивидендтер және лицензиялық төлемдер. Осы стандарттың мақсаты белгілі бір операциялардың және жағдайлардың түрлерінен пайда болатын түсімнің есептеу тәртібін анықтауынан тұрады. Түсімді есепке алу кезіндегі басты мәселе оны тану кезеңін анықтаудан тұрады. Түсім кәсіпорынның сенімді түрде өлшенетін болашақ пайданы алу мүмкіндігі болған жағдайда танылады. Бұл белгілерді қанағаттандыратын жағдайларды анықтайды және осылайша түсім танылады. Сонымен қоса, оның ішінде бұл белгілерді қолдану бойынша тәжірибелік нұсқаулар бар.
Кәсіпорынның негізгі қызметтен алынған түсімдері мен негізгі емес қызметтен алынған түсімдерінің қосындысы оның жиынтық табысын құрайды. Ал бұл табыс сатылған өнімнен, көрсетілген қызметтен алынған немесе алынуға тиісті өткізу
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Тасмаганбетов Т.А., Омаров А.Ш., Әлімбекова Б.А., О.Ж. Рабатов,
Байболтаева М.Ә., Радостовец В.К.. Қаржы есебі (оқу құралы) –Алматы: Дәуір, 1998.
2. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергов Н.А., Жантаева А.Ә..
Қаржылық есеп (оқу құралы) – Алматы: Дәуір, 2001.
3. Кеулімжаев Қ.К., Құдайбергов Н.А.. Бухгалтерлік есеп теориясы
және негіздері – Алматы: Экономика, 2005.
4. Назарова В.Л.. Шаруашылық жүргізуші субъектілердің бухгалтерлік
есеп (оқулық) – Алматы: Экономика, 2005.
5. Төлегенов Э.Т.. Бухгалтерлік ақпарат жүйесі. – Алматы: Экономика,
2001.
6. Андросов А.М. Бухгалтерский учет. – Москва.: Финансы и статистика,
1996.
7. Андреев В.Д.. Практический аудит. – Москва.: Экономика , 1996.
8. Кеулімжаев Қ.К., Құдайбергов Н.А., Төлегенов Э.Т., Байдаулетов М.Б.. Субъектінің қаржы-шаруашылық қызметі бухгалтерлік есеп шоттарының корреспонденциясы. – Алматы: Экономика, 1998.
9. Энтони Р., Рис Дж. Учет: ситуации и примеры. – Москва.: Финансы и статистика, 1999.
10. Шишкин А.К. , Микрюков В.А. , Дышкант И.А.. Учет, анализ, аудит на предприятии. – Москва: Аудит, Юнити, 1996.
11. ҚР-ң «БЕ және қаржылық есеп беру туралы» Заңы 24.06.2002 №329-11
12. Кеулимжаев К.К: и др. «Финансовый учет» Алматы. 2003г
13. Тулешова Г.К. «Финансовый учет в соответствии с международными стандартами»(часть 1,2) Алматы, 2003г.
14. Под редакцией Р.М.Рахимбековой «Финансовый учет на предприятии» учебник. Издательство «Экономика» Алматы 2003г.
15. Концептуальная основа для подготовки и представления финансовой отчетности. 29 октября 2002 г. №542.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
...................................................3
1. КӘСІПОРЫН ҚЫЗМЕТІНДЕГІ ТҮСІМ МАҢЫЗДЫЛЫҒЫ.............................6
1.1 ... ... ... ... ... ... және ... емес қызметтерінен түсетін
түсім..9
2. ... ... ... ... ... ... ... - деп Қазақстан Республикасы бухгалтерлік
есебінің № 18 ... деп ... ... ... ... ... көбеюін және міндеттемелердің азаюы ... ... яғни ... ... ... айтамыз.
Мұндай түсімдерге:
– Дайын бұйымдар мен тауарларды сатудан алынатын түсімдер;
... ... ... түсімдер;
– Дивиденттер, ролятилер және пайыз түрінде ... және ... ... ... ... аталған түсімдерр қатарына кәсіпорынға келіп ... ... және ... ... ... мына ... Алдын ала аванс ретінде алынған түсім;
– Алынған несиелердің және қарыздардың ... ... ... ... ... нәтижесін барынша дұрыс
бағалау мүмкін ... ... ... ... ... ғана ... ... кәсіпорынның қызметінің түріне және бағытына
байланысты ... ... ... ... ... ... түсімдер;
– Негізгі емес қызметтен алынған түсімдер;
Қаржы есептілігін ... және ... ... акционерлердің
салымдарымен қатысы жоқ капиталдың ... ... ... ... ... активтердің көбеюі немесе азаюы немесе міндеттемелердің
азаюы нысанында табыс экономикалық пайданың ұлғаюы ретінде танылады.
Табысқа кәсіпорынның ... де, ... ... де ... ... - олар қызметтің әдеттегі түрлерінен ... ... ... олар әр түрлі аталады, оның ішінде сату, сыйақы,
пайыздар, дивидендтер және ... ... Осы ... ... бір ... және ... ... пайда болатын
түсімнің есептеу тәртібін анықтауынан тұрады. Түсімді есепке алу кезіндегі
басты мәселе оны тану ... ... ... ... ... сенімді
түрде өлшенетін болашақ пайданы алу ... ... ... ... белгілерді қанағаттандыратын жағдайларды анықтайды және осылайша түсім
танылады. Сонымен қоса, оның ішінде бұл ... ... ... ... ... негізгі қызметтен алынған түсімдері мен ... ... ... ... ... оның жиынтық табысын
құрайды. Ал бұл ... ... ... ... қызметтен
алынған немесе алынуға ... ... құны ... ... құны ... активті сатып ... ... ... ... бойынша анықталады.
Кәсіпорынның түсімдері мынадай шарттар ... ... ... ... ... ... жағдайда;
– Кәсіпорының экономикалық пайдаларды алу ықтималдығы
болған жағдайда;
– Кәсіпорын ... ... ... ... берген жағдайда;
– Мәміле бойынша нақтылы жұмсалған немесе күтіліп ... ... ... ... есеп беру кезеңде кәсіпорынның түсініктеме ... ашып ... ... ... тану үшін ... есеп жүргізу саясатын, соның
ішінде қызметтер ... ... ... аяқталу
кезеңдерін айқындау тәсілін.
б) есепті кезең үшін ... ... ... ... ... ... ішінде:
▪ тауарлар өткізу;
▪ қызметтер ... ... ... ... нәтижесінде туындайтын түсімдерді, ... ... ... ... ... нәтижесінде
туындайтын, түсімдердің әрбір ... ... ... ... ... ТҮСІМДЕРІН ТАЛДАУДЫҢ МІНДЕТТЕРІ
1.1 Нарықтық экономика жағдайындағы түсімнің ролі
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... табумен анықталады. Кәсіпорынның
табыстылығы абсолюттік және салыстырмалы ... ... ... ... – бұл түсімдер немесе пайдалардың
сомасы. Шетелдік арнаулы ... ... ... ... ... ... – қаржының келуі немесе ... ... не ... ... азаюы түріндегі ... ... ... ... ... ... бұл ... есебінен өсуден басқа ... ... ... түрде бұл түсінік 1995 жылы 26 желтоқсандағы «бухгалтерлік
есеп ... заң күші бар ... ... ... ... ... ... 13-бабында былай делінген: «Түсімдер
– бұл есептік ... ... ... ... ... ... бір ... шығармай әдетте қажетті түсімдерді алу
мүмкін емес. Өз кезегінде, табыс ... ... ... ... және ... мәселелерді шешу мүмкін емес.
Табыстылықтың ... ... ең ... ... ... ... ... олар: өнімді өткізуден
алынатын табыс; жалпы ... ... ... алынатын табыс;
салық салынғанға дейінгі ... ... ... табыс; салық
салынғаннан кейінгі дағдылы қызметтен алынатын ... ... ... ... ... ... ... қаржылық
нәтижесі болып табылатын таза ... ... ... ... ... ... ... затқа айналған еңбектің өнімділігін көрсетеді. Оны ... ... ... ... ... жатқызса,
енді біреулері оны кәсіпорын жұмысының тиімділігіне ... ... ... айтқаны дұрыс, өйткені табыстың абсолютті
сомасы салынған қаржылардың ... ... ... ... ... түсімнің ролі айтарлықтай артты. ... ...... ... ... оның ролі
төмендетілген болатын. Табыс табу кез ... ... ... ... ... ... экономикаға көшумен табыс
оның, яғни ... ... ... айналды. Тек табыс қана өзара
байланысқан үш мәселенің шешімін анықтайды: нені, ... және кім ... ... Табыс табу кез ... ... ... етуінің
мақсаты болып қалыптасты, ал нарықтық экономика кәсіпорынның негізгі
өндірістік және ... ... көзі ... ... Бұл принцип
өнімді өндірудегі шығындардың толық ... және ...... ... ... ... Бұл әр
кәсіпорын ... ... және ... шығындарын өзінің меншікті
қаржы көздерінен жабатындығын ... ... ... ... ... ... қажеттілік, егер бұл ағымдағы шығындар болса, олар
банктің қысқа мерзімді ... және ... ... ... ... салымдары банктің ұзақ мерзімдік ... ... ... ... ... бюджет алдындағы,
банктермен басқа да кәсіпорындар, ұйымдар ... ... ... ... кәсіпорынның өндірістік және қаржылық
қызметін бағалаудағы негізгі көрсеткіші ... ... оның ... ... мен ... тұрақтылығын
сипаттайды. Түсім бойынша ... ... ... мен осы ... ... ... ... анықталады.
Нарықтық экономика жағдайында түсімнің ролі ол ... ... ТМД ... ... ... ... ... мәселе жөнінде бірыңғай пікір жоқ. Оған 2-ден 6-ға
дейін ... ... Ол ... тек екі ... ... мемлекеттік бюджет табысының көзі;
2) кәсіпорын мен бірлестіктердің өндірістік және ... ... және ... ... ... ... ... жүргізуші қоғамның, кәсіпорын ... және ... ... ... ... ... ... Осыдан түсімді құру және бөлу мәселелерінің ... оның ... ... ... ... ... ... қалатын түсім көлеміне қажетті тәуелділігін қамтамасыз
етеді.
Түсім өз қызметтерін ... ... алуы үшін ... шарттар қажет болады:
1) Жуықтаудың белгілі бір дәрежесінде, өнім ... ... ... көрсетуі тиіс және ол ... ... ... өсуі мен ... ... ... ... Бұйымдарды калькуляциялау және өнімнің өзіндік ... ... ... негізделген болуы керек.
3) Табысты бөлу ... ... роль ... ... ... мен оның тиімділігін арттыруда ... ... ... Табысты тиімді пайдалану тек қалған барлық қаржы тұтқаларының
жүйесінде (амортизациялық аударымдар, ... ... ... ... жал төлемі, дивиденттер, пайыздық мөлшерлемелер, арнайы
қорлар, салымдар, пай ... ... есеп ... ... ... ... және бағалы қағаздар курсы және ... ғана ... ... ... ... ... ... тиімділігінің емес, экономикалық тиімділігінің көрсеткішіне
жатады. 500 мың теңгелік ... ... ... ... және ... ... ... әр түрлі көлемінің түсімі
болуы ... ... бұл ... ... ... ... ... болмайды. Сондықтан да ... ... ... үшін ... ... ... ... және
табыстылық деңгейін көрсететін рентабельділіктің әр ... ... ... ... көрсеткіштері
қолданылады.
Кәсіпорының табыстылық ... ... ... ... мемлекет те мүдделі. Сондықтан әр кәсіпорын да ... және ... ... ... ... ... ... экономика жағдайында кәсіпорының шаруашылық қызметінің
негізгі және түпкі мақсаты ... алу ... ... ... ... талдауға аудару керек.
Табыстылық көрсеткіштерін талдау міндеттеріне ... ... ... ... көрсеткіштерінің жоспарының ... Таза ... ... ... ... ... Табысқа әсер ететін факторлардың әсерін анықтау және ... ... бөлу ... ... және тенденцияларын
зерттеу;
▪ Табыстың өсу резервтерін ... ... даму ... ... ... табысты
тиімді пайдалану жөнінде ұсыныстар жасау;
▪ Табыстылықтың әр ... ... және ... әсер ... ... ... ... негізгі және негізгі емес қызметтерінен түсетін
түсім
Кәсіпорынның ... ... ... ...... мен ұйымдардың негізгі ... ... ... көрсеткен қызметтерден, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... негізгі қызметтен
алынатын түсімдерінің есебі 60-«Негізгі қызметтен ... ... ... бас ... ... шоттарында жүргізіледі. Бұл бөлімнің
шоттары тауарларды және ... ... ... ... ... басқа операциялардан алынған түсімдерді, ... ... ... ... және тауарларға берілген сату жеңілдіктері мен
баға жеңілдіктері ... ... ... қорытындылауға
арналған.
Бұл шоттар:
6010 – Өнімдерді ... ... және ... ... ...... ... қайтарылуы.
6030 – Сатудан және бағадан жеңілдіктер.
6100 – Қаржыландырудан алынатын түсімдер.
6110 – Сыйақылар бойынша ...... ... ...... жалдан алынған түсімдер.
6140 – Жылжымайтын мүлікке ... ... ... ...... ... ... құнының өзгеруінен алынатын
түсімдер.
6160 – Қаржыландырудан алынатын өзге де ...... да ...... ... алынған түсімдер.
6220 – Тегін алынған активтерден ... ...... ... ... ...... болған зияндардың орнын ... ...... ... алынған түсімдер.
6260 – Операциялық жалдан алынған түсімдер.
6270 – Биологиялық ... ... ... ... ...... да ... мен ұйымдардың негізгі емес ... ... – деп ... ... ... қызметтерінен басқа
жұмыстарды орындауы барысында тапқан түсімдерін айтады. ... ... ... жұмыстарды орындауы барысында алған
түсімдері 62 – ... емес ... ... ... -деп ... ... бөлімше шоттарында ... ... ... материалдық емес активтерін сатудан түскен ... 6210 – ... емес ... ... ... ...
деп аталатын шотта жүргізледі. 6210 – ... ... ... түсім» - деп аталатын шотта кәсіпорынның негізгі ... ... ... ... ... алған түсімдері
есептелінеді. Құнды қағаздарды ... ... ... ... есептеу үшін бухгалтерлік есеп бас ... ...... ... ... ... ... деп аталатын шотта
қарастырылған. Кәсіпорынның пайыз және ... ... ... 6120 – ... ... ... және проценттер
түріндегі түсім» - деп ... ... ... 6250 – ... ... ... шотында валюталар бағамының ... оң ... ... ... ... ... 6260 – ... үкімет органдарының субсидиялары» - деп
аталатын шотта кәсіпорынға жоғарғы ... ... ... ... ... заттардың, ақша қаражаттарының және ... ... ... осы жоғарыда аталған басқа ... емес ... ... ... қызметтері мен атқарғаны ... ... ... 6160 – ... - деп аталатын шотта
есептелінеді. Кәсіпорынның бұндай түсімдеріне басқа заңды және ... ... ... ... ... емес активтер, негізгі
құралдар, материалдар, ақша қаражаттары, ... ... ... ... ... ... материалдық емес активтерін, ... ... ... қағаздарын басқаларға сатқан және негізгі емес ... ... ... 1210 – ... ... мен тапсырыс
берушілердің дебиторлық қарызы», 1255 – «Басқа да дебиторлық ...... ... ақша ... 1040 – ... айырысу
шотындағы ақша қаражаттары». 1010 – «Кассадағы ақша қаражаттар» - деп
аталатын бас ... ... ... ... ... қандай
мүліктердің сатылғандығына қарай 6210 ... ... ... 5320 – «Инвестицияларды ... ... ... ... ... шотының дебеті мен 6210 – «Құнды
қағаздарды ... ... ... деп ... ... ... ... қаржылық инвестицияларды қайта бағалаудан ... ... ... ... ... және жеке ... ... қарыздары
мен несиелері үшін алатын ... ... ... ... түрінде алатын түсімдеріне 1270 – «Есептелінген проценттер»
шоты дебеттелініп, 6120 – ... ... ... және ... ... шоты кредиттелінеді.
6250 – «Бағамдық айырмашылықтан ... ... шоты ... ... – «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің дебиторлық қарызы»,
1610 – ... ... 1020 – ... ... ... 1040 – «Есеп айырысу шотындағы ақша қаражаттары». 1010 ... ақша ... 4410 – ... ... және 3310 ... және ... берушілермен есеп айырысу» - деп ... ... ... ... бағамының өзгеруі
нәтижесінде оң бағамдық айырмашылыққа ... ... ... корреспонденцияланады.
2. ТҮСІМ ЕСЕБІ
2.1 Түсімді тану
Ұйымға экономикалық пайданың операциямен ... ... ... ... ... ... жағдайда ғана түсім танылады. Алайда, түсімге
кірген соманың ... ... ... ... ... ... ... сома немесе өтелу мүмкіндігі ... ... ... ... ... түзетуі сияқты емес, шығыс ретінде танылады.
Пайыздық түсім беретін инвестицияны иеленудің алдында төленбеген пайыз
жиналып қалса, кезектегі пайыз кірісі ... ... және ... ... арасында бөлінеді, тек иеленуден соңғы бөлігі түсім
ретінде танылады.
Түсім мынадай негізде ... ... ... ... 39 Халықаралық қаржы есептілігі стандартының ХҚЕС 9
және AG5-AG8 тармақтарында белгіленгендей пайыздық ... ... ... ... жатады;
2. роялти тиісті шарттың мазмұнына сәйкес ... ... ... тиіс; және
3. дивидендер акционерлердің төлемді алу құқығы орнағанда ғана
танылуы тиіс.
Егер шарт ... ... ... ... тану үшін ... ... ... ұтымды негіз болмаса ғана, ... ... ... ... ... және әдетте осы негізде танылады.
Тауарларды сатудан түскен түсім мынадай ... ... ... ... ... ... ... алушыға тауарларды иеленумен байланысты елеулі
тәуекелдерді және ... ... ... ... ... ... байланысты қауымдасатын және
сатылған тауарларды бақыламайтын дәрежеде басқаруға қатыспағанда;
3. түсім сомасы сенімді өлшенгенде;
4. кәсіпорынға мәмілемен ... ... ... пайда
болуы ықтимал болып табылғанда; және
мәмілемен байланысты кеткен немесе күтілетін шығындар сенімді өлшенуі
мүмкін ... ... ... ... ... ... сақтап
қалса, мәміле сату болып табылады және ол бойынша түсім танылады. Мысалы,
сатушы оған ... ... ... қамтамасыз ету үшін ... заң ... ... ... ... ... егер ... байланысты елеулі тәуекелдерін және сыйақыларын аударса, мәміле
сату болып ... және ... ... ... елеусіз тәуекелін
сақтайтын кәсіпорынның тағы бір мысалы ретінде, клиенттің сатып ... ... ... ... ... ... бөлшек сауда
дүкені бола алады. Егер сатушы ... ... ... ... ... ... ... мен басқа да елеулі факторлар ... ... ... ... ... мұндай жағдайларда түсім сату кезінде
танылады.
Кәсіпорынға экономикалық пайданың ... ... ... ... ... ... болған жағдайда ғана түсім танылады. Кейбір жағдайларда
қарама-қарсы ұсыныс алмағанға дейін немесе бар ... ... ол ... бола ... ... ... ... осы шетел
мемлекетінде жүзеге асырылған сату бойынша тиісті қарама-қарсы ұсыныстарды
жіберуге шетел ... ... ... ... ... болуы
мүмкін. Рұқсат берілгеннен кейін белгісіздік жойылады және түсім тиісінше
танылады. Алайда ... ... ... ... ... ... ... болған кезде соңына дейін алынбаған сома, немесе ... ... сома ... ... ... ... ... сияқты емес,
шығыс ретінде танылады.Сол мәмілеге немесе басқа жағдайға ... ... ... бір ... ... бұл ... ... түсім және шығыстың
сәйкестігі деп аталады. Егер түсімнің танылуы үшін керекті басқа талаптар
орындалса, шығыстар, соның ішінде кепілдік ... және ... ... ... пайда болған басқа шығындар сенімді бағалануы мүмкін.
Алайда шығындардың сенімді бағалабаған жағдайда түсім ... ... ... ... ... ... ... кез келген қарама-қарсы
ұсыну міндеттеме ретінде танылады.
2. Түсім есебі
Түсім алынған немесе алынуға тиіс қарама-қарсы ... әділ ... ... ... ... пайда болатын түсім сомасы, әдетте,
кәсіпорын және ... ... ... ... ... арасындағы шартпен
анықталады. Ол кәсіпорынмен ұсынылатын қандай да бір ... ... ... ... ... ... отырып, алынған немесе алынуға
тиіс ... ... әділ құн ... ... жағдайда қарама-қарсы ұсыну ақша қаражаты немесе оның
баламалары нысанында ұсынылады, ал ... ... - ... ... ... ақша ... ... оның баламаларының сомасы. Алайда,
ақша қаражаттарын немесе оның ... ... ... ... ... ... әділ құны ... немесе алынуы күтілетін
ақша қаражаттарының номиналды сомасынан азырақ ... ... ... ... алушыға пайызсыз кредит ұсынуы мүмкін
немесе ... сату ... ... ... ретінде одан нарықтағыдан
төмен пайыз ставкасын алуға вексель қабылдай алады. Шарт шын мәнінде қаржы
операциясы ретінде ... ... ... әділ құны ... пайыз
ставкасының көмегімен барлық болашақ түсімдердің дисконттауымен анықталады.
Пайыздың ендірілген ставкасы:
1. ұқсас төлем қабілеттілік рейтингімен эмитенттің ... ... ... ... ... не
2. қаржы құралының номиналдық сомасына дисконт ретінде ... ... ... ... ... кезде тауарлар мен қызмет
көрсетулердің ағымдағы сату бағасын алуға ... ... ... ... нақтырақ анықталатын шама.
Әділ құн мен тиісті ... ... ... ... арасындағы
айырма 29 және 30-параграфтарға, сонымен қоса 39-«Қаржы құралдары - ... ... ... ... ... ... кірісі ретінде
қабылданады.
Тауарлар немесе қызметтер ... және ... ... ... ... ... айырбасталған жағдайда, айырбас түсім пайда ... ... ... Бұл ... бір ... уақытша негізде
сұранысты қанағаттандыру үшін әр түрлі жерлерде ... ... ... май ... сүт ... жиі ... Ерекшеленетін
тауарлар немесе қызметтер тауарлар сатылғанда немесе ... ... онда ... түсімді жасайтын операция ретінде
қаралады. Түсім ауыстырылған қаржы құралдары немесе оның баламасы сомасына
түзетілген алынған тауарлар немесе қызметтердің әділ құны ... ... ... немесе қызметтердің әділ құны сенімді ... ... ... ... ... құралдары немесе оның баламасы сомасына
берілген тауарлардың немесе қызметтердің әділ құны бойынша өлшенеді.
Кәсіпорынның ... ... ... байланысты елеулі
тәуекелдерді және сыйақыларды аударғанда беру ... ... ... ... талап етеді. Көпшілік жағдайда иеленумен байланысты
елеулі тәуекелдерді және сыйақыларды аударғанда меншіктенудің заң ... ... ... ... алушыға берумен сәйкес келеді. Бұл көпшілік
бөлшектеп сатуда болады. ... ... ... ... және
сыйақыларды аударудың басқа жағдайларында бір уақытта меншіктенудің заң
құқығын ... ... ... ... ... ... ... келмейді.
Егер кәсіпорын иеленудің елеулі тәуекелдерін сақтап қалса, мәміле
сату болып табылмайды және ол ... ... ... ... бірқатар
жағдайда иеленудің елеулі тәуекелін сақтай алады.
Кәсіпорынның иеленумен байланысты ... ... ... сақтап қалу жағдайларына мысалдар:
• стандартты кепілдеме міндеттерімен ... ... үшін ... ... ... нақты сатудан алынған түсімдер тауарларын сату ... ... ... ... байланысты болғанда;
• жіберілген тауарлардың ... ... ... ал ... орындалмаған шарттың айтарлықтай бөлігін алып отыр;
• сатып алушы сату шартында ... ... және ... ... ... ... жағдайда сату мәмілесін бұзуына құқығы
бар.
Қаржылық қызмет ақысынан ... ... ... ... ... және ... ... қаржылық құрал жөнінде есеп берудің
тәсіліне байланысты. Қаржылық қызметтерге ... ... ... ... сипаты мен мәнін көрсетпеуі мүмкін. Сондықтан, тиімді
қаржылық құралдың пайыздық ставканың ... ... ... ақыны, қызмет
көрсетуден табылған ақыны және маңызды ... ... ... ... білу ... қаржылық құралдың пайыздық ставканың ажырамас
бөлігі болатын ақы.Мұндай ақыға көбіне тиімді пайыздық ставканың түзету ... ... ... құралды әділ құнымен пайда немесе шығын ... әділ ... ... ... ... құралды бастапқы
танығанда, ақы түсім ретінде ... 39 ХҚЕС ... ... немесе шығын бойынша әділ құнымен бағаланатын»
қаржылық актив деп жіктелетін қаржылық активтен басқа, ... ... және ... алуға қатысы бар кәсіпорын қабылдаған
ұйымдастыру ақысы.Осындай ақыға борышкердің қаржылық халін ... ... және ... ... және ... да қауіпсіздік
шаралары, құралдың шарттарын талқылау, құжаттарды дайындау және
ресімдеу, мәміле ... ... ... үшін ... ... ... Бұл ақы түрлері, қатысы бар (39 ХҚЕС-да анықтамасы берілген)
операциялық шығындармен* бірге, ақырғы қаржылық ... ... ... бөлігі және олар кешіктіріледі және тиімді пайыздық
ставкаға түзету ретінде танылады.
• Кәсіпорын, несие бойынша міндеттеме 39 ХҚЕС -ның ... тыс ... үшін ... ... ... ... беру
жөнінде ерекше келісім жасауы және несие бойынша ... 39 ... ... ... ... ... ... ақысы ағымдағы
қаржылық құралды сатып алуға қатысушылық үшін өтемақы ретінде қаралады
және қатысы бар (39 ... ... ... ... ... ... және ... пайыздық ставкаға түзету
ретінде танылады. Егер ... ... ... тұрып, міндеттеме
мерзімі аяқталса, ақы, мерзімі ... ... ... ... 39 ХҚЕС-ның шегіндегі несие бойынша міндеттемелер жөнінде
туынды қаржылық құрал ретінде есеп беріледі және әділ құны ... ... құны ... ... ... міндеттемелерді
шығарғанда қабылданған ұйымдастыру ақысы.Осы ақы ... ... ... ... бөлігі. Қаржылық
міндеттеме «пайда немесе шығын бойынша әділ ... ... ... деп ... ... ... ұйымдастыру
ақысы, жұмсалған қатысы бар (39 ... ... ... ... ... ... міндеттеменің бастапқы
баланстық құнына қосылады және ... ... ... түзету ретінде
танылады.танылады.Кәсіпорын қаржылық міндеттеме үшін төленетін тиімді
пайыздық ставканың ... ... ... ... ... ... инвестицияны басқару қызметі ... ... ... ... бар ... ... және операциялық шығыннан
ажыратады.
3. Ақпаратты ашып көрсету
Кәсіпорындар мынадай ... ашып ... ... ... тану үшін ... есеп ... соның ішінде,
қызметтерді көрсетумен байланысты операциялардың аяқталу ... үшін ... ... ... ... танылған түсімнің әрбір маңызды санаты сомасын, соның
ішінде, мыналардан:
• тауарларды сатудан;
• қызмет көрсетуден;
• пайыздардан;
• лицензиялық төлемдерден;
• дивидендтерден келетін түсімдерді; және
... ... ... ... ... тауарларды немесе
қызметтерді айырбастаудан келетін түсім сомасын.
Кәсіпорын кез ... ... ... және ... 37-
«Бағалау міндеттемелері, шартты міндеттемелер және шартты активтер»
Халықаралық стандартына ... ... ... міндеттемелер және шартты
активтер кепілдік жөндеуге жұмсалған шығындар, шағымдар, айыппұлдар ... ... ... баптарға байланысты шығуы мүмкін.
Қызмет көрсету болжанатын мәміленің нәтижесі ... ... ... осы ... ... түсім есеп беру күніне мәміленің аяқталу
сатысына қатысты танылуы тиіс. Мынадай ... ... ... ... ... ... түсім сомасы сенімді өлшенсе;
• кәсіпорынға экономикалық пайданың мәмілемен байланысты тиісті
ағынның пайда болуы ықтимал болып табылса;
... ... ... ... ... ... ... өлшеу мүмкіндігі болса; және
• мәмілені жүзеге асыру үшін кетірілген шығынды және оны аяқтау
үшін қажетті шығынды ... ... ... ... аяқтау кезеңі бойынша түсімді тану көбінесе «дайын болуына
қарай» әдісі деп ... Осы ... ... түсім қызмет көрсету кезінде
танылады. Осы негіздегі түсімді тану қызмет көрсету бойынша ... ... және есеп ... ... ... нәтижелері туралы маңызды
ақпаратты қамтамасыз етеді. 11-«Құрылыс салуға жасалған шарттар» ... ... осы ... ... ... ... ... кәсіпорынға мәмілемен байланысты экономикалық
пайданың шығуы ықтимал болған кезде ғана түсім танылады. Алайда, түсімге
кірген ... ... ... ... ... жағдайда, соңына
дейін алынбаған сома немесе ... ... ... ... ... ... сомасының түзетуі сияқты емес, шығыс ... ... ... сатысы әр түрлі тәсілдермен анықталуы мүмкін
Кәсіпорын орындалған жұмыстың сенімді өлшенуін ... ... ... ... ... бұл ... ... орындалған жұмысты бақылауды;
• қызметтердің жалпы көлеміне пайызбен есеп беру күніне ұсынылған
қызметтер, ... есеп ... ... ... шарт бойынша шығынның мәміле ... ... ... ... ... ... Есеп ... келтірілген шығындарға тек осы күні көрсетілген ... ... ... Шарт ... ... жиынтық шығындарға
тек көрсетілген немесе көрсетілуі тиісті ... ... ... ... ... ... ... және аванстар көрсетілген
қызметтерді көрсетпейді.
Тәжірибелік мақсат үшін, белгілі бір кезең аралығында қызметтер саны
белгісіз мөлшерде ... егер ... да ... ... бір ... сатысын жақсырақ көрсеткені туралы дәлелдеме болмаса, белгілі бір
кезең ішінде ... түзу ... әдіс ... ... ... ... ... қарағанда маңызды болып саналса, түсімді тану осы әрекетті
жүзеге асырғанға дейін кейінге қалдырылады.
Қызмет көрсетуді шамалайтын ... ... ... ... ... тек ... шығыстардың тану шамасына ғана танылуы тиіс.
Мәмілені орындаудың бастапқы кездерінде оның нәтижесін сенімді
бағалау көп ... қиын ... ... ... мәмілені жүзеге асыру
барысында жұмсалған шығындар кәсіпорынмен өтелу ықтималдығы болуы мүмкін.
Сондықтан шарт ... ... ... ... ... ... ... болса, түсім соншалықты танылады. Мәміле нәтижесін
сенімді ... ... ... пайда танылмайды. Мәміле
нәтижесі сенімді бағалана алмаса және жұмсалған шығындардың ... ... ... түсім танылмайды, ал жұмсалған шығындар шығыс ретінде
танылады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Курстық жұмысымның тақырыбы «Түсім». Бұл ... ... ... ... ... түсімдер жөнінде, яғни
негізгі және ... емес ... ... ... есептеу
жөнінде жазылды .
Кәсіпорын экономикалық, өндірістік ... ... ... ... ... тоқтатылуын немесе
қолданыстағы активтерді ... ... ... пайда табуы мүмкін.
Осындай ... ... ... қызметі,
міндеттемесі, таза ... ... ... ... ... содан соң ол көрініс табады.
Кәсіпорынның қаржылық есеп ... ... ... ... ... онда: көрсетілген қызметтен түсетін түсімдерді
анықтаудың ... ... ... ... ... ... қызмет, тауарды ... ... ... ... қоса ... ... үшін ... табыс түрінің әрбір
мәнді ... ... ... ... ... ... қызмет
көрсету нәтижесінде пайда ... ... ... ... ... ... және орындалған жұмыстан алынған ... ... ... ... ... ... ... танылады:
– есеп беру күніне мәміленің ... ... ... дәлдікпен анықталса;
– мәмілені жүргізу ... ... ... ... ... үшін ... шығыстары да үлкен деңгейдегі
дәлдікпен бағаланса.
Кәсіпорын барынша дәлдік ... ... ... ... ... қатысушылармен төлем жағдайы мен ... ... ... тараптың құқығына қатысты мәселелер бойынша
мәмілеге ... ... ... ... жағдай да қол
жеткізеді.
Мәміленің сипатына қарап оның ... ... ... кезде
мына әдістердің бірін пайдаланады:
... бір ... ... ... ... жасалған
шығыстардың пайыздық қатынасы;
– белгілі бір күнге жалпы ... ... ... ... ... орындалған жұмысты талдау.
Аралық негізде жасалатын төлемдер, яғни ... ... ... ... ... ... көрсетудің, яғни мәміленің ... ... ... түсімді анықтау мүмкін болмаған ... ... ... ... ... яғни ол сол ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Тасмаганбетов Т.А., Омаров А.Ш., Әлімбекова Б.А., О.Ж. ... М.Ә., ... В.К.. ... ... (оқу ... ... 1998.
2. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергов Н.А., Жантаева А.Ә..
Қаржылық есеп (оқу ...... ... ... ... Қ.К., ... Н.А.. ... есеп теориясы
және негіздері – Алматы: Экономика, 2005.
4. Назарова В.Л.. Шаруашылық жүргізуші субъектілердің ... ...... ... ... Төлегенов Э.Т.. Бухгалтерлік ақпарат жүйесі. – ... ... ... А.М. ... ... – Москва.: Финансы и статистика,
1996.
7. Андреев В.Д.. ... ...... ... , 1996.
8. Кеулімжаев Қ.К., Құдайбергов Н.А., Төлегенов Э.Т., Байдаулетов М.Б..
Субъектінің қаржы-шаруашылық қызметі ... есеп ...... ... ... ... Р., Рис Дж. Учет: ситуации и ...... ... ... ... Шишкин А.К. , Микрюков В.А. , Дышкант И.А.. Учет, анализ, аудит ...... ... ... ... ҚР-ң «БЕ және ... есеп беру ... Заңы 24.06.2002 №329-11
12. Кеулимжаев К.К: и др. «Финансовый учет» Алматы. 2003г
13. ... Г.К. ... учет в ... с международными
стандартами»(часть 1,2) Алматы, 2003г.
14. Под редакцией Р.М.Рахимбековой ... учет на ... ... ... ... ... ... основа для подготовки и ... ... 29 ... 2002 г. №542.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекетке төленуі тиіс міндетті төлемдер мен түсімдердің теориялық негізі, оның ішінде корпоративтік табыс салығының алыну механизмі, осы салық түрін салудың ерекшелігі83 бет
Мемлекеттік кірістер мен түсімдерге талдау жасау23 бет
Салық түсімдерінің анализіне ақпараттық жүйенің құрылуын негіздеу62 бет
Салық түсімдерінің мемлекеттік бюджетке жоспарлануы34 бет
Қазақстан Республикасында салық жүйесінің қалыптасуы және оның даму кезеңдері, сонымен қатар кезеңдерде енгізілген өзгерістерді талдау, бюджеттің салықтық түсімдері және фискалдық саясатты ұйымдастыру тәсілдері60 бет
Қазақстан Республикасының бюджетінің түсімдері мен шығыстарын құқықтық реттеу91 бет
Ұлттық валютадағы түсімдер бойынша бюджеттің атқарылуы23 бет
"Ұлан" шаруа қожалығы17 бет
2 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты11 бет
Автожолдар54 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь