Асқорыту

Жоспар:

Ac қорыту жүйесінің мүшелері

Ac қорыту жүйесінің қызметі

Бауырдың қызметі

Қарынның құрылысы және астың қорытылуы

Сілекей безінің қызметі

Ауыз қуысының қызметі

Жалпы тістер туралы
Асқорыту
Қоректік зат клеткалардың өсіп-өнуі мен дамуы үшін және организмнің тіршілік әрекетіне қажетті энергия көзі.
Азык-түлік өсімдіктер мен жануарлардан алынып, өңдеу нәтижесіндегі адам керегіне айналатын заттар.
Ac қорыту жүйесінің мүшелері:

1)Ауыз қуысы
2)Сілекей бездері
3)Жұтқыншақ
4)Өңеш
5)Асқазан


6)Он екі бармақты ішек
7)Аш ішек
8)Тоқ ішек
9)Ұйқы безі
10)Бауыр
11)Өт
        
        Асқорыту
Қоректік зат клеткалардың өсіп-өнуі мен дамуы үшін және организмнің
тіршілік әрекетіне ... ... ... ... мен жануарлардан алынып, өңдеу нәтижесіндегі адам
керегіне айналатын заттар.
Ac қорыту жүйесінің ... ... ... екі бармақты ішек
7)Аш ішек
8)Тоқ ішек
9)Ұйқы безі
10)Бауыр
11)Өт
12)Тік ішек
Ac қорыту жүйесінің қызметі: секреторлық- ас қорыту сөлін шығару (сілекей,
қарын сөлі, қарын асты ... ішек ... ... ас ... ... ... ... және араластыру; сіңіру - қоректік заттардың, судың,
минералды заттардың қан мен лимфаға өтуі.
Ауыз қуысының құрылысы және астың қорытылуы
Ауыз қуысының төменгі ... ... ... алдыңғы жағы тіспен, иекпен
көмкеріліп, ұрт құрайды, үстіңгі жағы қатты және Жұмсақ таңдаймен
қапталған. Жұмсақ таңдайдың артқы бөлімі томпайып, кішкене ... ... ... ... ... ... және екі ... айналады. Таңдай доғасы, олардың арасында көмей бездері бар.
Бұл бездердің қатпарында тамақпен бірге ауызға түскен микробтар
залалсызданады. Ол көлденең жолақты бұлшық еттен ... Оның ... ... ... ... үстінде дәм сезу клеткалары бар.
Тілдің ұшындағы клеткалар, екі жағындағы клеткалар және ... ... ... ... естеріңе түсіріндер.
Ауыз қуысының қызметі: қоректі механикалық ұсақтау; қорек жентегі пайда
болуы; көмірсулардың ыдырауы; қоректін, сапасы мен температурасын анықтау.
Tic - ... ... ... ауыз ... орналасқан, қоректі ұстап
шайнайтын және дыбыстың пайда болуына әсер
ететін мүше.
Тістер пішініне қарай: күрек тіс, ит тіс, кіші және ... азу ... ... ... ... ... ең ... жұбы - ақыл тіс адамға 20-22
жасқа келгенде шығады. ... ... ... тіс бір ... ... үш ... ... келеді. Бір түбірлі тістерге алдыңғы күрек тіс және
ит тістер жатса, үстіңгі жақ ... азу ... үш ... ал ... ... ... екі түбірлі болады. Тістің барлық саны - 32. Олар
адамның аузында үстіңгі және төменгі жақ сүйектерде екі қатар болып
орналасады. ... ... 16 ... ... ... жақ ... 2 күрек тіс, 1 ит тіс, 2 кіші, 3 ... азу тіс ... ... тіс ... тіс ... ... ... болады:
Алымда жоғары жақ сүйектерінің тіс саны, бөлімде: төменгі жақ ... ... ... Сол жағы сол жақ сүйектерін, оң жағы оң жақ
сүйектердегі тіс ... ... ... формуласы:
Жаңа туған балада тіс болмайды. Бала 6-9 айға жеткенде, алдыңғы тістер шыға
бастайды. Олар сүт ... деп ... Бала 2 ... ... ... ... саны 20-ға ... Бала 6-7 жасқа толғанда, сүт
тістері түсіп, оның орнына тұрақты ... ... Бұл ... ... 12-14 жасқа келгенде аяқталады. Адам 18-19 жасқа келгенде, ең соңғы
жұп - азу тістер (ақыл тістер) пайда болады.
Тістің сыртқы ... ... ... тіс ... оның ... жерін
мойны және сүйегіне бекитін бөлігін тістің түбірі деп атайды. Әрбір тістің
үсті ақ түсті зат кіреукемен ... ... оның ... ... зат
дентин жатады. Тістің іші қуыс, ол борпылдақ ұлпадан құралады, оның
арасынан қан тамырлары мен жүйке талшықтары өтеді. Қан тамырлары ... ... ал ... оған ... ... береді.
Астың дұрыс қорытылуы үшін тістердің сау болуы кажет. Ауру тістер
микробтардың жиналатын орны. Тістер ауруының жиі кездесетіні ... ... ... де ... бұзылу
себебі тіске бактериялардың жиналуы. Парадонтоз да тісті ұстайтын дәнекер
ұлпаны қабындырады және ... ... ... ... ... ... пульпасын зақымдайды. Бұның себебі азық-түлік заттардың
құрамында көп мөлшерде қанттың болуы және жеке бастың ... ... ... үш пар ... ... ... сөлін бөледі. Адамның сілекейі
үнемі бөлінеді, оның мөлшері тәулігіне 1 литрге дейін жетеді. Сілекейдің
бөліну мөлшері және оның химиялық құрамы астың құрамына ... Егер ... ... сөл аз ... ... асты дымқылдап, оны ыдыратуға
қатысады және астың жұтылуын жеңілдетеді. Ауыз қуысында сілекей безі екі
рефлекс арқылы реттеледі: піартты және ... ... ... ... ... шартты рефлекс тамақтың иісін сезгенде, дәмін көргенде
пайда болады.
Сілекей безінің қызметін И.П. Павлов тәжірибе арқылы дәлелдеді. Сілекей
безінің ... ... ... ... ... оған ... жинайтын шыны
түтік орнатты. Организмді тамақтандырғанда, сілекей ауыздың ішінде
бөлінбей, сілекей жинайтын шыны түтікке бөлінеді, сөйтіп, оның құрамы
зерттеледі.
Сілекейдін, ... ... ... су және ... тұздар
(натрий, калий, хлор иондары және т.с.с.), органикалық заттар, ең бастысы,
сілекейдің белогы: лизоцим ... ... ... муцин (табиғи
белокты зат) птиалин мен мальтаза (солодтық крахмалды ... одан ... ... ... - ... етті мүше, сырты сілекейлі қабықшамен қапталған. Тілде
көптеген қабылдағыштар орналасқан, солардың арқасында астың дәмін,
механикалық қасиеттерін және температурасын сезеді.
Жұтыну. Ac жентегі ... ... одан тік ... ... түтікше
өңешке жетеді. Жұтынған кезде көмейді кіре беріс бөбешік жауып қалады.
Өңештің бүйірі толқынды жиырыла отырып, асты ... ... ... ... жасап шығаратын кілегейлі зат астың жылжуын
жеңілдетеді.
Өңеш - ішектің алдыңғы ... ... 5 см. Ол 3 ... ... мұрын
немесе кеңсірік, ауыз куысы және жұтқыншақ. Бұған ас қорыту жолы, жұтқыншақ
және есту (евстахиев) түтікшесі ортаңғы құлақ жарғақшасына жеке ашылады.
Өңештін, ауыз жағы ... ... ауыз ... ... ... ... және ас қорыту жолында ас қорыту мен тыныс алу жолдары
айқасады. Сілекейлі қабықшада лимфоидтық ұлпалардың ... ... ... ... Ұзындығы 25 см, бұлшық еттік түтікше өңеш пен қарынды
(асқазан) жалғастырады. Сақиналы ... ... ... ... ... ... Ac қорыту жолының жоғарғы қабырғасы көлденең жолақты
бұлшық еттен, ал ортаңғы және ... жағы ... ... ... ... ... және ... қорытылуы
Қарын - көлемі 2-3 метр болатын қап тәрізді ұлғайған ас қорыту мүшесі.
Қарынның (асқазан) ... мен ... ... ... ең бірінші адам
конституциясына байланысты болады. Қарынның қабырғасы үш қабаттан
(сілемейлі, бұлшықетті және сероздық қабықшадан) тұрады. Ішкі қабатта
(сілекейлі) ... сөлі ... көп ... ... бар. Адам ... 1,5-
2л қарын сөлін бөледі. Қарында ас 3-10 сағат аралығында қарын сөлінің
әсерінен қорытылады. Онда ең алдымен белок қорытылып, ыдырауға ... ... ... ... оны ... ... ... тұз
қышқылы бар. Белокты ыдырататын пепсин ферменті үшін қышқылдан басқа
қарындағы қызу 38-39°С-қа тең болуы қажет. Сондықтан тамақтану гигиенасын
сақтамаса, астың қорытылуы ... ... ... ... Қарында ас
қорытудың өзгеруі өне бойы ыстық немесе өте ... және ... ... ... болады. Қарын сөлі бөлінуінің реттелуі жүйке жүйесі және
гуморальды жолмен іске асады.
Шартсыз рефлекстік қарын сөлін бөлу орталығы мидың сопақша ... ... ... ... ... ... бас миы ... сөл)
қатысуымен болады. Қарын сөлінің рефлекггорлық бөлінуін И.П. Павлов
«алдамшы қоректендіру» ... ... ... ... қарны түбін
кесіп, одан кішкентай қарынша жасады. Ішкі ... ... ... ... ас ... қарында қорытылған кезде кіші қарыншада
(«Павлов қарыншасы») сөл (астың сапасына байланысты) мөлдір таза қалпында
иттің денесінде жабыстырылған тұтікке тамшылап ағады. Яғни ит ... ... ... де, ... ... ... байқалды.
Қарын безінің физиологиялық белсенділігі (ұзақтығы, сөл бөлінуі,
әрекетшіддігі) қоректің химиялық құрамына (белок, май, көмірсулар), оның
консистенциясына, ... ... ... ... ... ... ең ... гормондарының бірі - қарын
сілемейі өндіретін гастрин. Гастрин клеткалардың тұз ... ... ... ... ... және астың қорытылуы. Қоймалжың ас ботқасы қарыннан
оқтын-оқтын ас қорыту жолының келесі ... - ... ... ... ... ... одан әрі едәуір жай заттарға ыдырап, қан мен лимфаға сіңеді.
Аш ішектің астары кедір-бұдырлы бүртіктермен ... ... ... мен ... ... ... аш ... асты
сіщріп (сорып) алатын көлемі 4-5 м2-ден 400-500 м2-ге дейін болады. Аш
ішектің ұзындығы 3-3,5 м. Оның бастапқы бөлімі-ұлтабар ұшы. ... ... ... 12 ... тең. ... ... бауыр мен ұйқы безінің шығару
өзектері ашылады. Ұйқы безі сөлінің ферменттері сілтілі ортада ғана ... және оның ... өт ... ... Ac ... сөлі ферменттерінің
әсерінен белок, май, көмірсулар ұлтабар ұшында ыдырайды.
Бауыр - денедегі ең ірі без ... 1,5 кг). Ол оң жақ ... ... ... өт ... ... Адамның бауыры бірнеше бөліктерден
(500 мыңға жуық) тұрады. Әрбір осындай бөлік өт түзетін ... ... ... ... ... улы ... ... (кедергі қызметі);
- көмірсу, май және белок зат алмасуына қатысады;
- өтті өндіреді (күніне 1,5 л).
Өттің ... ұйқы безі және ішек ... ... ... ... ұсақ ... (оның бетін ферменттермен әрекеттесуін күшейту)
бөлшектеу;
- май қышқылдарының ерітілуін күшейту;
- аш ішек ... ... ... ... шіру процесін тоқтатады.
Ұйқы безі - ішкі және сыртқы бездердің ең ... Бұл бас, дене және ... ... Басы ... жанасады. Без екі типті клеткалардан
тұрады: біреуі гормондарды (инсулин, глюкагон), басқалары ішекке ұйқы сөлін
бөледі. Оның ... ... ас ... ... оның ... ... амилаза және т.б. трипсин белоктар мен пептидтерді аминқышқылдарға
дейін ыдыратады, липаза майларды глицеринге және май қышқылына, ал ... ... ... ... ыдыратады.
Ұйқы безінің жүйкелік және гуморальдық реттелу қызметінің механизмі ... ... ... ... Аш ... ішкі бетінде бүрлер
болғандықтан, барқыт секілденіп көрінеді, солардың қатысымен белок, май ... ... ... ... ... ... өте көп ... аш
ішектің кілегейлі қабықшасының сіңіру бетін едәуір арттырады. Бүрдің
әрқайсысына қан ... мен ... ... ... Олар ... суда ... ыдырау өнімдерін өзіне сіңіріп алады. Сіңіру
дегеніміз - сүзілу, диффузия секілді таза физикалық ... қана ... ... ол қоректік заттардың бүрлерден өтуі арқылы жүзеге асатын
физиологиялық процесс болып табылады. Бүрлер ішектерде ... ... қан ... ... кедергі жасай отырып, қорғану
қызметін де атқарады.
Тоқ ішектін құрылысы және ... ... ... ... ас ... ... 12 сағатта жүріп өтеді. Осы
уақытта ондағы судың көбі қанға сіңеді. Тоқ ішектің кілегейлі қабықшасында
бүр ... Оның ... ... ферменттері аз, ал кілегейлі заты көп
сөл түзеді, осындай кілегейлі зат арқасында қорытылмаған ас қалдықтары
ілгері жылжып, организмнен оңай ... Тоқ ... ... ... Олар ... ... жәрдемдеседі, бактериялардың қатысуымен
кейбір витаминдер түзіледі. Бір мезгілде К витамині және В тобы ... ... Тік ... ... - ... ... акт, яғни ... диафрагма (көкет) мен қарын бұлшық етінің қабырғасы жиырылады. Бұл
рефлекстің ... ... ... ... ... оның ... миы ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Асқорыту жүйелерінің қатерлі ісіктерінің таралуы8 бет
Асқорыту жүйесінің филогенезі28 бет
Асқорыту мүшелерінің арулары кезіндегі терінің зақымдану2 бет
Каспий бұзаубас балықтарының (perciformes, gobiidae) асқорыту жүйесінің морфо-функциональді ерекшеліктері25 бет
Солтүстік Каспийдегі бұзаубас балықтардың асқорыту жүйесіндегі морфофункциональді ерекшеліктері15 бет
"балықтардың ас қорыту жүйесі"3 бет
«Суалған буаз сиырды азықтандыру»20 бет
Ірі қара төлін бардамен бордақылау31 бет
Ішек-қарын жолдарының қызметінің реттелісі.9 бет
Бауырымен жорғалаушылар туралы жалпы түсінік30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь