Қызылорда облысы бойынша жергілікті халық денсаулығына мониторинг жасау

КІРІСПЕ
АДАМ ДЕНСАУЛЫҒЫ ЖӘНЕ ҚОРШАҒАН ОРТА

1.1 Адамның өмір сүру ортасының сапасы және адамзат аурулары 4.8
1.2 Денсаулық сақтау қызметінің экономикалық көрсеткіштерін талдау
9.10
1.3 Денсаулық сақтау саласын басқаруды жақсартудағы қаржылық реттеу
11.13
ІІ ҚЫЗЫЛОРДА ОБЛЫСЫ ТҰРҒЫНДАРЫНЫҢ ДЕНСАУЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІНЕ МОНИТОРИНГТІК ТАЛДАУ
2.1 Қызылорда облысы аумағының экологиялық жағдайы 14.17
2.2 Қызылорда облысы тұрғындарының әлеуметтік жағдайы 18.24
2.3 Қызылорда облысы тұрғындарының денсаулық көрсеткіштері 25.28

ҚОРЫТЫНДЫ
29.30

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
31
КІРІСПЕ

Тақырыптың өзектілігі. Адам табиғатпен физикалық және рухани үздіксіз байланысқан, ол өз өмірін сақтап қалу үшін табиғатпен тұрақты қарым-қатынаста болады. Адам өзі өмір сүретін ортада белсенді қызмет атқарады және өзінен төменгі сатыдағы эволюциялық дамушылармен пассив түрде араласса да, оларды өзіне үйретуге қадам жасайды. Адам мұндай қадамды мәдени түрдегі үйрету арқылы орындайды. Адам өмір сүретін орта– биосфера, бірақ адам оның жаратылысына қарсы өз қолымен көп әрекет етеді, бұл өз кезегінде биосфера психикасына терең әсер етіп, оның тіршілігіндегі қалыптасқан тепе-теңдігін бұзады. Нәтижесінде адам өмір сүретін орта – табиғат, жасанды күйге еніп, соның салдарынан жойылуға бет бұруда. Адамзаттың табиғатты оның заңдылықтарымен санаспай пайдалануы адамзаттың өзіне және оның өзі құрған қоғамының тіршілігіне қатер туғызуда. Соңғы кездері статистикалық мәліметтердің көрсетуі бойынша өнеркәсіптік өндірістер мен ғылыми-техникалық прогрестің дамуына қарай адам денсаулығында болатын түрлі өзгерістер көбейе түскен. Сондықтан кез келген әлеуметтік жүйе табиғи ортамен сәйкестікте өмір сүруі қажет және өзінің еңбек заты мен табиғатты пайдалану әдістерін, өзінің өндірісін табиғат мүмкіндіктеріне сай жүргізуі шарт. Сонда табиғат та өз популяциясын және өмір салтын сол мүмкіндіктерге үйретеді. Табиғатпен санаспай өмір сүру адамның өмір-тіршілігіне, әсіресе денсаулығына көптеп әсер етіп, тіпті бұрын болмаған аурулардың пайда болуына жағдай жасап отыр. Ал, адамзат үшін ең басты байлық – денсаулық болып табылады.
Курстық жұмыстың мақсаты: Қазіргі таңдағы адам денсаулығына әсер ететін экологиялық факторларды оқып – зерттеу.
Курстық жұмыстың міндеттері:
- Қызылорда облысы бойынша жергілікті халық денсаулығының мониторингін оқып – зерттеу;
- Қызылорда облысы тұрғындарының денсаулық көрсеткіштері негізінде
белгілеу.
Жұмыстың құрылымы: Курстық жұмыс кіріспеден, 4 тараудан, қорытындыдан, пайдаланылған әдебиеттер тізімінен, 5 суреттен, 8 кестеден жинақталған. Жұмыстың жалпы көлемі 31 бет, пайдаланылған әдебиеттер саны 4.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:

1. Шапшаңов Қ. Қоғамдық пікір: қоршаған ортаны қорғау,
« Дүние »журналы, №5, 2002 ж. – 11-13 б.б.
2. Оспанова Г.С., Бозшатаева Г.Т. Экология. Оқулық.- Алматы: Экономика, 2002.- 405 б.
3. «Өңірдің әлеуметтік саласындағы негізгі көрсеткіштер» статистикалық жинақ, Қызылорда, 2011 ж.- 34 б.
4. Оспанова Г.С., Бозшатаева Г.Т. Экология. Оқулық.- Алматы: Экономика, 2002.- 405 б.
5. Ақбасова А.Ж., Саинова Г.Ә. Экология: Жоғары оқу орындарына арналған оқу құралы. – Алматы: «Бастау» баспасы, 2003. – 292 б.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
ҚОРҚЫТ АТА АТЫНДАҒЫ ҚЫЗЫЛОРДА МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІ
«Жаратылыстану және аграрлық технологиялар» институты
Химия және экология ... ... ... ... бойынша жергілікті
халық денсаулығына мониторинг жасау
Орындаған: Қалмұрзаева Ұ.А. - Э - 10 – 1 оқу ... ... ... Г.Ш. - т.ғ.к., аға оқытушы
Қызылорда, 2013 жыл
МАЗМҰНЫ
| | | |
| ... |3 |
| | | ... ... ... ЖӘНЕ ... ОРТА | ... өмір сүру ... сапасы және адамзат аурулары |4-8 ... ... ... ... ... талдау | |
| | |9-10 ... ... ... ... ... ... ... |ҚЫЗЫЛОРДА ОБЛЫСЫ ТҰРҒЫНДАРЫНЫҢ ДЕНСАУЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІНЕ | |
| ... ... | ... ... ... экологиялық жағдайы |14-17|
|2.2|Қызылорда ... ... ... ... |18-24|
|2.3|Қызылорда облысы тұрғындарының денсаулық көрсеткіштері ... | | |
| ... ... | | |
| ... ... |31 ... өзектілігі. Адам табиғатпен физикалық және рухани үздіксіз
байланысқан, ол өз ... ... қалу үшін ... ... ... ... Адам өзі өмір сүретін ортада белсенді қызмет атқарады
және өзінен төменгі сатыдағы эволюциялық дамушылармен пассив ... ... ... ... ... ... жасайды. Адам мұндай қадамды мәдени түрдегі
үйрету арқылы орындайды. Адам өмір сүретін орта– биосфера, бірақ адам ... ... өз ... көп ... етеді, бұл өз кезегінде ... ... әсер ... оның ... ... тепе-теңдігін
бұзады. Нәтижесінде адам өмір сүретін орта – табиғат, ... ... ... ... ... бет ... ... табиғатты оның
заңдылықтарымен санаспай пайдалануы адамзаттың өзіне және оның өзі құрған
қоғамының ... ... ... ... ... статистикалық
мәліметтердің көрсетуі бойынша өнеркәсіптік ... мен ... ... ... ... адам ... болатын түрлі
өзгерістер көбейе ... ... кез ... ... жүйе ... ... өмір ... қажет және өзінің еңбек заты мен ... ... ... ... ... мүмкіндіктеріне сай жүргізуі
шарт. Сонда табиғат та өз популяциясын және өмір ... сол ... ... санаспай өмір сүру адамның өмір-тіршілігіне, әсіресе
денсаулығына көптеп әсер етіп, ... ... ... аурулардың пайда
болуына жағдай жасап отыр. Ал, адамзат үшін ең басты ...... ... ... мақсаты: Қазіргі таңдағы адам денсаулығына әсер ететін
экологиялық факторларды оқып – ... ... ... ... ... ... жергілікті халық денсаулығының мониторингін
оқып – зерттеу;
- Қызылорда облысы тұрғындарының денсаулық көрсеткіштері негізінде
белгілеу.
Жұмыстың құрылымы: Курстық жұмыс ... 4 ... ... ... ... 5 ... 8 ... жинақталған.
Жұмыстың жалпы көлемі 31 бет, пайдаланылған әдебиеттер саны 4.
I. АДАМ ДЕНСАУЛЫҒЫ ЖӘНЕ ҚОРШАҒАН ОРТА
1.1 Адамның өмір сүру ортасының сапасы және ... ... ... Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ)
Уставында келесі түрде тұжырымдалған: «Денсаулық ... – бұл ... ... ... ол ... ... психологиялық және әлеуметтік
қолайлылық». Негізінен денсаулықты алты қыры бар деп, одан да ... ... ... ... ... және ... жеке денсаулық, рухани денсаулық, ... ... ... ... ... ... түсініктерден тұрады: адам
денесі қалай құрылған және қалай жұмыс жасайды, ешқандай дене ... ... ... ... ... және ... денсаулық – бұл психикалық аурудың және
кем ақылдылықтың болмауы. Психикалық денсаулық адамның жаңа ... және ... ... ... ... үдерістердің
күшімен және қозғалғыштығымен сипатталады.
Әлеуметтік денсаулық - бұл ең ... өзін ... бір ... ... қоғамда және қоғам өмірінде өз жетістіктерін сезіну. ... ... пен ... сапаның орны анықталады. Бұл адамның
материалдық жағынан ... ... ... яғни оның ... ... мен ... ... қоршаған ортаның төрт компонентін
бөліп көрсетуге болады. Оның ... ... ... ... ... орта болып табылады. Төртіншісі – тек адамзат қоғамына тән
әлеуметтік орта. Адамның денсаулығы оның ... ... ... яғни ... ... ... ... байланысты. Адамның
тіршілік ортасы түсінігі, бұл - ... және ... түр ... ... беретін табиғи және жасанды жағдайлар жиынтығы.
Демек, адамды «қоршаған орта» табиғи немесе жасанды орта болуы ... ... ... ... ... анықтама беруге болады. Қоршаған
табиғи орта – адамның өміріне, тіршілік ету ... және ... ... ... компоненттердің жиынтығы. Қоршаған табиғи ... ... ауа, ... ... жер асты байлықтары,
хайуанаттар және өсімдіктер әлемі жатады.
Қоршаған орта мен ... ... ...... ... екі
негізгі мәселені бөліп көрсетуге болады. Олар орта ... ... етуі және ... ... орта мен оның ... бейімделуі.
Адамның күнделікті тіршілігі қоршаған орта жағдайларымен тығыз
байланысты. ... ... ... ... ... ... табиғи орта
жағдайында өтеді. Сондықтан да адам тіршілік ... бір ... ... ... қоршаған табиғи орта жағдайларының ... ... үшін ... ауаның, күнделікті пайдаланатын ауыз судың, тағамның
таза болуының маңызы ерекше. Адамның ... ... ... ... іс-
әрекеттері, мыңдаған жылдар бойы қалыптасқан орта ... ... ... ... ... оның ... денсаулығына кері әсер
етуде. Мұндай жағдайлар әсіресе, Қазақстанда ерекше ... ... ауыз су, ... ... ... үлкен мәселеге
айналып отыр. Өйткені, қоршаған ортаның ластануы өз ... ... таза азық - ... ... ... көп ... ... өмір жоқ деп айтып жатамыз. Шынында да барлық тірі ағзалар
секілді адам ... де ... ... ... – 97 (, жаңа ... – 77 (, үлкен адамда - 60 () және сусыз тіршілік етуі мүмкін
емес. Егер адам ... 6-8 ( суды ... ... ... 10 ... ... пайда болады, 15-20 ( жоғалтулар байқалғанда адам өліп
кетуі де мүмкін.
Адамға қажетті су нормасы тәулігіне – 2-2,5-нан 5 л ... ... ... бойынша, суды тұтыну құрылымы: ішу және ... – 5 (, ... су ... ... – 43 (, ... және душ
– 34 (, ыдыстарды жуу – 6 (, кір жуу – 4 (, тұратын орынды ... ... – 3 (, ... да ... – 5 (. Осындай қажеттіліктерді өтеу үшін
таза су керек. Ал қазіргі су көздерінің ... өз ... бір ... ... Су ... ... ... ластанғаны сондай әлемдегі
кейбір ашық су ... өлі суға ... ... ... ... ... ... санаттары жатады: мұхит, континенттік, жер асты
сулары. Ауыз судың сапасы халық ... әсер ... ... бір ... ... ... су ... төмен болуы себепті шамамен 5 млн.
адам (көбінесе балалар) өледі, ... ... ... ... ... саны 500 млн-нан 1 млрд-қа дейін жетеді.
Ауыз су проблемасы Қызылорда облысын да айналып өтпейді. Облыс бойынша
ауыз судың сапасы ... ... өте ... ... Ауыз су ... дәрежесінде болмауынан ішек аурулары, түрлі жұқпалы аурулар, әсіресе
жаздыгүндері көп ... ... ... өміріне қауіп төндіріп жататын
кездері де жиі болып тұрады.
Соңғы кездері адамның шаруашылық еңбегінің ... ... ... жиі ... Атап ... қатты, сұйық және газ
тәрізді қалдықтардың ... ... мен ... ... ... ... шектен тыс шығарылуы, қоршаған ортаға қажет емес шу, жылу,
сәуле шығаратын радиация, ультрадыбысты толқындар, діріл ... ... сол ... ... ... ... ... қоршаған ортаның
физикалық-химиялық құрамы мен қасиеттерінің өзгеруі. Қоршаған ортаның
ластануы ластаушылар ... ... ... ... ... ... ластануы адамның физикалық денсаулығына, жүйке,
психикалық жағдайына, ... ... ... көп әсер ... есептеулері бойынша адамдардың денсаулық жағдайының 50-52 %-ы
- өмір сүру салтына, 20-25 %-ы – тұқым қуалау ... 18-20 %-ы ... орта ... ал 7-12 % ғана ... ... ... байланысты болады. Дегенмен, соңғы кездері адам денсаулығы мен
өмір-тіршілігіне қоршаған орта ... ... көп әсер ... ... антропогенді факторлар бұрын болмаған, жаңа техногенді
ауруларды туғызады.
Адамдарда кездесетін ... ... ... ... ... ... ... бақылау жүргізгенде бірқатар
мәселелер ... ... ... қан айналыс жүйесінің, асқорыту
мүшелерінің патологиясына ішетін су сапасының төмендігі, атмосфераның ... мен ... ... ... ... едәуір әсер ететіні анықталған.
Қатерлі ісік ауруларының 75-80 %-ы химиялық заттардың (асбест, ... ауыр ... ... ... болады. Аяқ-қолдарының дамуы
тежелген, мүшелері жетілмеген сәбилердің туылуы, сәбилердің өлі туылуы ... іш ... ... ластанған ауадағы кейбір заттар мен ... да ... Олай ... ... денсаулығына экологиялық
қауіп-қатерді азайту үшін қоршаған ортаны тазарту бағытындағы нақты істерге
шындап кірісу ... ... ... әсер ... факторлардың ішінде әр түрлі
ластаушы заттар ... орын ... ... ... ... оған тән емес 4 ... астам заттар шығарылады. Сонымен
қатар, жыл сайын қоршаған ортаға мыңдаған жаңа заттар шығарылады. ... ... ... тілінен аударғанда хеnos -бөтен) адам мен
басқа да тірі ... үшін ... ... ... ... ... ... ортаның әр түрлі
трансформацияларымен, оның ... ... ... ... ... ... ... яғни «үшінші табиғатқа» айналуына байланысты. Соңғы
кездері табиғи және физика-химиялық тұрғыдан алғанда таза орта ... ... ... ... ауру мен ... артуына әкелетінін
өмір көрсетіп отыр. Әлеуметтік-экономикалық ... ... ... күйі мен күйзелістік құбылыстар арқылы әсер ... ... ... әр ... аурулардың әсері  көрсетілген.
     1 - кестеден адамдардың мезгілсіз қайтыс болу себептері ... ... ... және әлеуметтік факторлардан екенін көруге болады.
Ауру мен өлімнің қоршаған орта ... ... ... мен аймақтар мысалынан көрінеді.
ДДСҰ-ның мәліметтері бойынша жыл сайын дүниежүзінде шамамен 500 мың
адам ... ... және оның 5 мыңы ... ... ... әдетте «үшінші әлем» елдерінде жиі кездеседі. ... бұл ... ... 13  есе  ... ... мәліметтері бойынша барлық қатерлі ісік
ауруларының 90 %-ы қоршаған ортаның қолайсыз ... ... ... 10 ... ... ісікпен ауыратындардың үлесі ер кісілерде 15-тен ... ... ал ... ... 25 %-ға ... артқан. Аурулар индустриальды
және ластанған аудандарда жиі  кездеседі.
1 - кесте. Әр түрлі аурулардың әсерінен ... ... ... ... ... ішінде өлімнің себебі, % |
| | ... ... ... ... |
| | ... | ... |
| | | | |қ | |
|1 ... аурулары |54 |9 |25 |19 |
|2 ... ісік |37 |34 |29 |10 |
|3 ... |68 |18 |1 |12 |
|4 ... |49 |8 |25 |18 |
|5 ... |26 |0 |68 |18 |
|6 ... ... |70 |9 |18 |3 |
|7 ... ... |60 |35 |2 |3 |
|8 ... күтпеген |51 |31 |4 |14 |
| ... | | | | |
| ... | | | | |
|9 ... ... |48 |16 |25 |11 ... ... ... әсер ететін күшті фактор көміртегі тотығы
мен шу болып табылады. Ғалымдардың мәліметтері бойынша СО-ның мөлшері 6,5-
тен 12 ... ... ... ... 2 есе, ал ... 8-ден 20 %-ға ... - 1,4 ... артуына әкеледі.
Арал аймағы экологиялық апат аймағы болып табылады. Бұл аймақ аурулар
мен өлімдердің ... ... ... ... Қарақалпақстанда
(Өзбекстан) балалар өлімінің жиілігі туылған әр мың балаға 87-ден келеді,
ал Скандинавия елдерінде 7-8, Жапонияда - 5. ... ... ... ... балалар өлімінің жиілігі 24-25 болған.
Арал өңіріндегі әлеуметтік-экономикалық жағдайдың қауіпті ... ... ... ... ... ... ... жіберетіні байқалған. Мысалы,
өкпе ауруына қарсы алдын ала вакцина еккенде, оның тиімді әсері ... ... бар. Сол ... ... ... және ... жұқпалы
ауруларға қарсы жас балаларға вакцина еккенде олардың бойында иммунитет
пайда болмайтыны байқалып жүр. Адам ... ... ... ... ... қауіпті екені белгілі. Дәрігерлер оны «Экологиялық СПИД»
деп атайды.
Ағзаларға  ... ... ... ... ... әкеліп
соқтыратын    заттарды  төмендегідей  топтарға бөліп көрсетуге болады:
1. Канцерогендер ... ... ... cancir  - рак, ... ... ... ісіктер туғызады. Қазіргі  уақытта  шамамен 
500 канцерогенді заттардың түрлері белгілі. ... ... ең ... және  ... ... ... ... ... эноксидті смолалар,
нитриттер, нитрозаминдер, асбест және т.б. жатады;
2. Мутагендер (латын   тілінен   аударғанда  mutasio - ... ... саны мен ... ... ... ... Оларға:
рентген сәулелері, гамма-сәулелер, нейтрондар, колхицин, кейбір  вирустар
және т.б. жатады;
3. Тератогендер (грек тілінен аударғанда teras, teralos - ... ... ... ... ... пайда болуына әкелетін заттар.
Тератогендерге әсер ететін мөлшерінен артып ... кез ... ... ... тератогендерге мутагендер, сондай-ақ   ... шу және т.б. ... ... ... ... қызметінің экономикалық көрсеткіштерін талдау
Қызылорда облысының медицина саласы айтарлықтай оң өзгерістерге түсіп,
өркендеудің жолына бет бұрды. Бұл ретте елімізде ... ... ... ... ... ... ... серпін беріп отыр. Осының
арқасында науқас кісілердің күрделі оталар жасай ... ... мен ... өзі ... ... ... Салада емдеудің жаңа тәсілдері
пайда бола бастады. 2011 жылы Сыр ... ... ... ... ... оң ... орын алды. Бүгінгі таңда облыстық кардиологиялық
орталық ауруларға коронация жасап қоймайды, сонымен ... ... қан ... ... да ... беретін болды. Біздің облысымызда халыққа
медициналық қызмет көрсетуде 216 емдеу алдын алу ұйымдары жұмыс ... ... ... ұйымдары бар. Ел тәуелсіздігінің 20 жылдығы тойланған
былтырғы жылдың қорытындысы бойынша, ... ... ... ... да өз
межелеріне жете білді. 2011 жылы саланы қаржыландыруға 23,9 млрд ... 30,7 ... ... ... жоғары мамандандырылған медициналық
көмекпен қамтамасыз етуге 84,9 млн теңге бөлініп, 34,4 ... ... ... алу ... ... ... толықтыру,
халыққа көрсетілген медициналық көмектің сапасын ... ... ... бір ... 500 ... ... ... емхана,
200 төсектік перинатальдық орталықтың құрылыстары аяқталып, 2012 ... ... ... ... деп ... ... облыстық бюджеттің
есебінен облыстың 4 елді ... ... ... ... Төретам кентінде ауылдық емханасын салуға және ... ... ... сатып алуға қаржы бөлініп, толығымен ... ... ... оның ... ... етуiн ғана емес,
сонымен қатар оның мүмкiндiктерiнiң әлеуетiн анықтайтын факторға айналып
отыр. Халық ... ... ... өз ... елдiң әлеуметтiк-
экономикалық, мәдени және индустриялық даму шамасын айқындайды. ... ... ... ... сапасы мен сабақтастығын
қамтамасыз етуге қызмет ететiн бiрыңғай дамыған, ... ... ... ... ... ... халық әл-ауқатының орнықты және
тұрақты өсуi тұрғысынан алғанда республикадағы негiзгi ... ... ... қызметтердiң сапасы кешендi ұғым болып табылады және ол
көптеген көлемдi себептерге ... ... ... ... ... жарақталуын, клиникалық мамандардың
кәсiби деңгейiн және оны ... ... ... ... ... ... мен ... үдерiстерiн басқарудың қазiргi заманғы
технологияларын енгiзудi, медициналық ... ақы ... ... ... ... атап өткен жөн. Медициналық қызметтердiң сапасын басқаруды
жетiлдiру Қазақстанның денсаулық сақтау ... 2020 ... ... ... ... ... орын ... 2010 жылғы Жолдауда Президент таяу онжылдыққа ... ... ... ... ... Әбiшұлы «Саламатты өмiр салты мен ... ... үшiн ... жауапкершiлiгi қағидаты - мiне, осылар денсаулық
сақтау саласындағы және ... ... ... ... ең ... ... ... тиiс» екендiгiн атап көрсеттi.
      Халық денсаулығының қазiргi жағдайына және Қазақстан Республикасының
денсаулық сақтау ... ... ... ... ... денсаулық сақтау саласын дамытудың 2011 - 2015 жылдарға
арналған «Саламатты ... ... ... ... ... және iске ... ... айқындалды.
Бағдарламаны iске асыру медициналық қызмет көрсетудiң шығыны ... өту үшiн ... ... ... ... ... ету, медициналық көмектiң қолжетiмдiлiгi мен сапасының деңгейiн
арттыру арқылы денсаулық ... ... ... ... ... ... енгiзуге, сондай-ақ халықтың өзiн-өзi сақтау мiнез-
құлқының дәйектемесi, ... ... ... және жеке ... ... ... қоғамның қазiргi талаптарына және ... ... үшiн ... ... ... ... ... жылдардағы қоғам дамуының түбегейлі әлеуметтік-экономикалық
өзгерістері жеке тұлғаға ғана емес, тұтас ... ... ... ... ... ... ... жақсарту үшін мемлекет
тарапынан реттеу әдістерін пайдалана білудің маңызы ... ... ... емес ... ... келе ... нарықтық қатынастар жүйесіндегі денсаулық қорғаудың ... ... ... сақтау саласын реформалаудағы мақсатпен міндеттерді
нақтылаудың экономикалық тетіктерін ... - ... ... ең
өзекті мәселесі. Қазіргі уақытқа дейін ... ... ... ... ... ауқымды мәселелері шешілмей келеді.
Тұрғындардың материалдық және мәдени қажеттіліктерінің
деңгейі жоғары болған сайын денсаулықтың ... ... ... ... ... қатар, мәдәниетті адамның қажеттілігі медициналық көмектің
сапасына да ... ... ... ... да әсер ... ... ... нарығын дамыту өзге елдерден
ерекшеленеді, бүгінгі таңда нарықты жетілдіруде бірқатар мәселелер бар.
Қазақстанда денсаулық ... ... ... ... ... ... ... сапасын жоғарылатуға, медициналық
ұйымдардың қызметінің экономикалық тиімділігін көтеруге, медициналық қызмет
өндірісінің қаржылық тұрақтылығын жасауға, ... ... және ... ... үйлесімді қолдану керек.
1.3 Денсаулық сақтау саласын басқаруды жақсартудағы қаржылық реттеу.
Денсаулық сақтау саласында басқару жүйесiн және ... ... ... денсаулық сақтауды басқару органдарының атқарушы
функцияларын, олардың бөлiгiн ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттiк, мемлекеттiк емес және
қоғамдық ұйымдарға кезең-кезеңмен бере ... ... ... болады. Бiр уақытта кейбiр функцияны: мемлекет
кепiлдiк берген медициналық ... ... ... ... ... денсаулық сақтау саласында бақылауды орталықтандыру
қамтамасыз ... ... ... ... ... және ... ... ұйымдарды акционерлiк қоғамдар мен шаруашылық
жүргiзу құқығындағы кәсiпорындарға кезең-кезеңмен ауыстыруды жалғастыру,
оның ... ... ... ... ... ... ... кезең-кезеңмен енгiзу. Қызылорда облысы ... ... ... ... ... ... кесте арқылы көрсетеміз(Кесте
3).
Кесте 3 - ... ... ... ... ... сақтауды |2008ж |2009ж |2010ж |2011ж ... | | | | ... | | | | ... - ден % |3.2 |3.3 |3.5 |3.6 ... ... | | | | ... ... | | | | ... (ДЖШ) | | | | ... % ... |7.5 |7.7 |9.6 |13.4 ... сақтауға | | | | ... ... | | | ... - ден % |2.1 |2.2 |2.1 |2.3+ ... ... | | | | ... ... | | | ... | | | | ... % түріндегі |35.8 |35.0 |38.8 |36.8 ... ... | | | | ... ... | | | | ... ... | | | | ... | | | | ... | | | | ... ... |28.85 |34.81 |32.76 |40.87+ ... ДЖШ, | | | | ... бағамен мың| | | | ... | | | | ... ... көздері: Статистика жөніндегі агенттік, ... ... ... ... ... ... бойынша денсаулық
сақтау саласына бөлінген қаржы көлемі ... ... ... 2008-2011 жылдарға арналып бекітілген индикативті жоспар негізінде
жүзеге асырылады. Сонымен ... ... ... ... көлемі
жыл өткен сайын көбейгенін көреміз. Сол сияқты жергілікті бюджеттен
бөлінген қаржы ... ... ... ... жыл ... денсаулық
сақтау саласын одан әрі жетілдіруге жағдайлар жасалған деуге болады.
Медициналық ... ... ... ... ... бар. Бұл тұтынушылар құқығын қадағалауды, сапалы
өнімді пайдалануды, сондай-ақ ... ... ... ететін реттеуші құрлымның болуын талап етеді.Бұл ... ... ... ... жеке жүйемен ауыстыру
ұсынылады. Керсінше жеке жүйе мемлекеттік ... ... және ... қызмет ету керек. Мемлекеттік жүйе тұрғындардың табысы ... ... жеке жүйе ... тарапынан қаржылық көмексіз немесе
мәжбүр етусіз тұрғындардың бұл бөлігімен өз еркімен толық жұмыс ... ... ... ... ... ... дайындық шамасы
бойынша жекелеген заңды тұлға ... ... ... тұрған орталықтардың
базасында төрт дербес отбасылық орталық құру ... Осы ... ... ... бюджет қаражатының есебiнен, жұмыс
iстеуi - қосымша құрамдауышы бар БМСК-ке ... ... ... ... ... одан әрi ... шеңберiнде медициналық көмекке тең
қолжетiмдiлiк қамтамасыз етiлетiн болады.Денсаулық сақтау саласын дамытудың
2011-2015 жылдарға арналған «Саламатты-Қазақстан» ... ... ... қаржы көлемі келесі кестеде көрсетілген.
Кесте 4 - Денсаулық сақтау саласын ... ... ... ... ... ... бойынша бөлінген
қаржы көлемі
|Жылдар ... ... ... шеңберiнде БМСК-ны дамыту үшiн ... және ... ... ... ... қаржыландырылуын дәл анықтап айыру жөнiндегi нормативтiк құжаттарды
қайта ... ... ... мен ... ... ... да өнiм берушiлердiң арасында өзара қарым-
қатынастарды реттеу ... ... ... әзiрлеудi және арнайы
оқытылған кадрларды даярлауды қоса алғанда, iшiнара қор иелену моделiн және
қызметiнiң ... ... ... ... ... қосымша құрамдауыш
енгiзу;      медицина ... ... ... ... дәрiгерлер мен орта ... ... ... ... деңгейге дейiн жеткiзiп, дәрiгер өкiлеттiгiнiң бiр
бөлiгiн мейiрбикелерге беру;      жағымды ... ... ... ... қызметтiң сапасын жақсарту мақсатында халықаралық талаптарға
сәйкес орта медициналық персоналдың рөлi мен әлеуетiн күшейту;
ІІ. ... ... ... ... ... ... ... облысы аумағының экологиялық жағдайы.
Қызылорда облысы - Қазақстанның оңтүстігінде орналасқан. 1938 ... ... күні ... ... ... ... құрылған. Орталығы -
Қызылорда қаласы. Арал ауданы өзі аттас теңіз жағасында ... ... ... ірі ... Жер көлемі - 56,3 мың шаршы
шақырым, аудан халқы – 68 382 ... көп ... ... - Арал қаласы. Ол
облыс орталығынан 448 шақырым жерде орналасқан. Аудан жері жазық-төбелі,
солтүстігін және ... ... ... алып ... ... - ... құрғақ жауын-шашын өте аз түседі.
Қазалы ауданы – Қызылорда ... ... ... ... ... 37 мың ... шақырым. Халқы – 68 777 ... ... ...
Жаңақазалы, қала типіндегі қыстақ. Қазалы ауданының жері құмды, сазды,
шөлді келген, жазық. ... ... ... көп, ... ең ... – Көкшекөл,
Қотанкөл. Құмды, сазды, сортаң топырақты ... ... ... ... тал бұта және т.б. ... ауданы. Орталығы – Жосалы. Алып жатқан жер ...... ... ... ... – 45 355 ... ... Облыс орталығынан 147
шақырым солтүстік-батыста ... ... жері өте ... ... ... Өнеркәсіптен механикалық, нан-май зауыттары, рельс төсейтін,
поезд, автокөлік, құрылыс-жөндеу мекемелері жұмыс істейді.
Жалағаш ауданы. Облыстың ... ... ... Жер көлемі –
23,1 мың шаршы шақырым. Халқы – 39 553 ... ...... ... ... ... 75 ... орналасқан.
Шиелі ауданы. Шиелі ауданы облыстың оңтүстігіндегі қарт Қаратау ... ... ... орналасқан. Аудан байтағының көлемі – 18,2 мың
шаршы шақырым. Ол Қызылорда қаласынан 128 шақырым жерде ... ... ... ... Қаратау жотасы алып жатыр, ал қалған бөлігі жазық
болып келеді. Пайдалы қазбалардан құрылыс ... құм, саз ... уран кені ... ... ... облысының оңтүстік шығысында орналасқан
әкімшілік аудан. Батысында ... ... ... ... ... ... орталығынан 178 шақырым жерде ораналасқан.
Қызылорда облысында өндірістің дамуы және халықтың жұмыспен ... Кез ... ... өндірістің дамуы мен жергілікті халықтың
жұмыспен ... ... сол ... ... ... облысының орналасқан орны экономикасына біршама қолайлы.
Солтүстік батысында - Ақтөбе ... ... ... ... ... - ... Қазақстан, оңтүстігінде - Өзбекстан
Республикасымен ... ... ... ... деп - оның
экономикасы мен ... ... даму ... ... ... ... жатады: экономикасы дамыған көршілес облыс, оларға ... ... ... транзиттік жүк және жолаушылар ... өсуі және ... ... ... ... ... өз
дәрежесінде дамиды, бірде тиімді болса кейде тиімсіз, нашар немесе ... ... ... ... ... ... және ... экономикалық
құрылымымен сипатталады. Өңірде мырыштың - 15,1 %, ... - 9,6 ... газ, ... - 4,7%, ... - 13,7 %, жер асты ... -
3,4 % қорлары бар.
Облыстың маңызды қазба байлықтары ретінде ... ... ... ... ... ванадий, ас тұзы және жер асты ... ... ... ванадий қорлары бойынша бірегей саналатын Баласауысқандық және
1996 жылы 8 қазанда ҚР ... ... ... ... ... ... ... индустриальды-инновациялық даму
бағдарламасына ... ... ... мен ... компаниялары жұмыс
жасауда. «Казгермұнай», «Петро Қазақстан Құмкөл Ресорсиз», «ҚуатАмлон
Мұнай», ... ... ... мұнай компаниялары облыстың әлеуметтік-
экономикалық ... ... ... ... Ал, ... сипаттағы
«Жайна», «Айдан-мұнай», «Аңсар», «Қуат», «Асар ... «РМЗ ... ... и К», ... т.б. ... жұмыс істейді.
Қалада 50-ден астам жалпы орта білім беретін ... 17 ... ... ... мектеп, Қорқыт ата атындағы Қызылорда Мемлекеттік
университеті, «Болашақ» университеті, Қазақ-Қытай академиясы, Н.Бекеженов
атындағы ... ... ... ... мәдениет орталығы, т.б.
мәдени орындар жұртшылықтың рухани байлығын көтеру жолында ... ... ... Жақсықылыш, Қамыстыбас, Аралтұз сияқты ... ... ... ас тұзы ... ... құмдары мен құрылыстық тастары бар.
Ауданның негізгі шаруашылығы, халқының ... ...... ... тұз ... және түйе шаруашылығы. Мұнда облыстағы үлкен, жалғыз вагон
жөндеу зауыты, электротехникалық зауыттар бар. Аудан жерінен соңғы ... мен ... мол қоры ... ... ... ... балық зауыттары, 2 тұрмыс қажетін өтеу
комбинаты жұмыс істейді. Ауыл шаруашылығында мүйізді ірі ... қой, ... ... орын ... ... ... Республикалық маңызы бар көлік жолы,
темір жол тораптары өтеді.
Қармақшы ауданының ауыл шаруашылығының басты бағыты – күріш егу ... қой ... ... 1997 жылы 11,338 га егін екті. Оның ішінде
негізгі ... ... алып ... яғни 9575 га, ... картоп, жеміс-
жидек.
Жалағаш ауданының ауыл шаруашылығының басты бағыты – егін, оның ішінде
– күріш егу, мал өсіру. Өнеркәсіп ... ... ... қажет нан
пісіретін зауыт және май зауыты бар. Облыстағы ең үлкен күріш элеваторының
бірі осында. Одан басқа ... ... ... ... ... ... 1997 жылы 255 адам көшіп келсе, 310 адам ... ... 55 ... ... ... ... егіншілік, соның ішінде күріш өсіру басты
маманданған саласы. ... ... ... сала қаракөл қойы, жылқы, ... ... ... ... нан, май, ... зауыттары жұмыс істейді.
Облыстағы бірден бір үлкен астық қабылдау пункті бар.
Шиелі ауданы шаруашылығының басты саласы – егін және мал ... ... жаңа ... ... Өнеркәсіп орталығынан облыстағы ғана
емес Республикалық маңызы бар №6 кен басқармасының болашағы зор. Теміржол
бекетіне қарасты ... ... бар, нан ... ... ... Аудан
орталығында күріш ақтау зауыты бар.
Жаңақорған ауданының орталығында Республикадағы маңызы бар балшықпен
емдеу «Жаңақорған» ... екі ... ... ... 2 ... ... 40 ... ұн тартатын диірмен жұмыс істейді.
Кеңес өкіметі орнағаннан кейін облыстың шаруашылығы экономикалық және
техникалық базасы ... ... ... ... пен ... ... ... бірінші орынға ие болды.
Қызылорда облысының әлеуметтік-экологиялық жағдайы
Табиғат ... ... ... ... адам ... ... ... Облыстағы қыстың қатаңдығы нәтижесіндегі ерте көктемдегі
үсіктер тіршілік үшін ... ... ал ... ашық ... егіс
жинауға аса қолайлы көрінеді. Табиғат жағдайларынан ... ... ... ... ... өз ... ... туғызады. Мысалы,
Сырдария суын ретсіз пайдалану Арал проблемасын туғызды, ... ... ... ... ... ... ... топырақтың екінші ретті
тұздануы жүруде, тұрғындар арасында ауру деңгейі жоғары болып тұр.
Облыс аумағы үш экологиялық ауданға бөлінеді:
1. Апатты аудан.
2. Апат алды ... ... ... орташа аудан.
3. Салыстырмалы жақсы аудан.
Облыстың негізгі су көзі болып ... ... ... ... ... ... мен облыстар 54 қашыртқы-коллектор суларын
ағызады. Соған байланысты дария суының сапасы өте төмен, стандартқа ... Өзен ... ... мөлшері литріне 2 грамнан асып отыр.
Химиялық құрамы мүлде өзгеріп кеткен. Мысалы, сульфаттардың ... 100 ... ол ... 500-600 мг, ал ... жылы мезгілінде (жаз-күз
айларында) нитриттер мөлшерден 6-8 есеге дейін асып түседі. Облыстың ... ... ... ... суын ішіп ... 18 елді ... суды тасып ішеді.
Ал шалғайдағы алыс елді мекендерде өзен суын ауыз суға пайдаланады. Қазалы,
Арал аудандарында осындай көріністер бар.
Ауыз ... ... ... ... ... ... әкеліп
отыр. Оның үстіне медициналық ... ... ... ... мамандар
жетіспеушілігі басым. Қызылорда аймақтық экология, гидрометеорология және
халықтың денсаулығын қорғау ... ... ... бойынша облыс
тұрғындары ауруының ішінде тыныс алу мүшелерінің ауруы бірінші ... ... ... ... ... ... көрсеткіші (2009 ж.. 2010 ж.)
Атмосфералық ауаның ластануы Қызылорда қаласында жоғары. Аудандарда
салыстырмалы түрде ластану өте төмен. Қаладан ... ... ... ... ... Қызылорда қаласында тұрақты ... ҚЖЭО мен ... ... көздерден автокөліктердің үлкен үлесі
бар. Оған қоса Самара-Ташкент трассасынан, кейде қала ішінен де ауыр ... көп ... Ауа ... жоғары болғанымен ластаушы көздердің
санына және Жаңақорған мен Шиелі ауданында өнеркәсіптік өндіріс орындарының
болуынан мұндағы ластану ... ... ... ... ... ... облысы тұрғындарының әлеуметтік жағдайы.
Қызылорда облысының демографиялық ахуалы
Демографиялық саясат – бұл ... ... ... ең ... ... қажет тіршілігін, атап айтқанда – халықтың өсіп-өнуі мен
сақталып ... ... мен ... және ... ... ... ететін біртұтас жүйе. Демографиялық саясат әртүрлі,
атап айтқанда әлеуметтік, экономикалық, денсаулық, экологиялық ... мен ... ... саясаттармен жүйелі түрде тығыз байланысты.
Қызылорда облысы тұрғындарының денсаулық көрсеткіштерінің әлеуметтік-
экологиялық жағдайлармен байланысы
Қызылорда облысы ... ... ... ... ... жалпы ауруға шалдығуы 100 мың адамға 64016,1 адамнан келеді екен,
ішек инфекцияларымен 5547 адам ауырады. ... ... ... ішек
ауруларына шалдығушылардың 40 (-ы Қызылорда облысының үлесіне тиеді. Бұл өз
кезегінде ауыз су ... әлі ... ... ... 18 және одан ... ... көп ... инфекцияларымен 2009 жылы 14 жасқа дейінгілердің ауруы – 8631,
15-17 жас аралығындағылар – 549, 18 жас және одан ... – 6897; 2010 ... ... ... ... – 9037, 15-17 жас ... – 620, 18
жас және одан жоғары – 5443; 2011 жылы 14 жасқа дейінгілердің ...... жас ... – 734, 18 жас және одан жоғары – 5518. ... ... ... 7 суретте көрсетілген.
7 суреттен инфекциялық аурулармен, әсіресе 14 жасқа дейінгі балалардың
анағұрлым көп науқастанатыны көрінеді, ал 18 және одан ... ... ... ... ... 1734 (2009 ж.), 3594 (2010 ж.), ... ж.) ... кем екені тіркелген. 15-17 жастағы жасөспірімдердің
аурулары 9-15 есе аз тіркелген, дегенмен бұл ... жыл ... ... ... ... ... ... аралығында бұл аурудың деңгейі артып
отырған.
2-сурет. Қызылорда облысы ... ... ... ... күні ... ... ... ауруға шалдығуы 100 мың адамға
64016,1 адамнан келеді екен, ішек инфекцияларымен 5547 адам ауырады. ... ... ішек ... ... ... 40 (-ы Қызылорда
облысының үлесіне тиеді. Бұл аз көрсеткіш емес. Ішек инфекцияларымен ... ... және одан ... 15-17 ... ... ... анықталған.
Әдетте, инфекциялық аурулардың пайда болуы мен таралуы ауыз су
сапасының нашарлығынан ... ... ... мына ... ... ... ауру ... қатты өзгешеленуімен сипатталады.
14 жасқа ... ... мен 15-17 ... жасөспірімдер арасындағы
көрсеткіштің жоғары болуы негізінен ... ... өз ... ... деп ... ... сияқты. Мектеп жасындағы балалар мен
жасөспірімдердің ата-аналары көбінесе экономикалық белсенді ... ... оның ... болу ... жіктеп айту қиын. Бірақ бір
нәрсе ... - рак сау ... ... ... ... ... ... асқынған науқаспен ауырғанда ағзадағы иммунитетті сақтау
мүмкіндіктері нашарлағанда, сондай-ақ, ... ... ... қосылып бірігуінен қатерлі ісік пайда болуы ... ... ... – қан тамыры, лимфа жолдары ... ... ... ... Ал
қатерсіз ісік - қатерлі ісіктің баспалдағы болуы мүмкін. Әрине, бәрі емес.
Мысалы, сүйектің ... ... ... ал ... сүт ... жатыр
рагы олардың көбінесе түйін тастап, ... ... ... ... ұзақ ... ... ... болады.
Қызылорда облысы тұрғындарында болатын ісік ауруларының түрлері мен
2009-2011 ... ... ... 3 ... ... ... 2009-2011 ж.ж. Қызылорда ... ... ... ауру ... ... адамдар арасында демікпенің (бронхиалды астма),
вазомоторлық ... ... ... ... ... ... жасөспірімдер арасында мұндай аурулардың ... ... ... ... ... ... ... Қоршаған ортаның ластануы
мен халықтың денсаулық жағдайының төмендеуі арасында байланыстың бары ... ... ... ... ... көрсеткіштері Арал маңында
белгіленген, оның себептері – ... құрт ... ... ... және қан ... ... аурулары көп ұшырасады.
Облыс көлемінде жұқпалы аурулармен аурушандық ... ... ... ... деңгейін одан әрі төмендету
мақсатында облыстық мемлекеттік ... ... ... ... жұмыстар ұйымдастырып, жүргізу нәтижесінде 2011 жылдың 6
айында  ... ... ... ... эпидемиологиялық ахуал
«қолайлы» болып қалыптасты. Бүгінгі күні аса қауіпті және ... 12 ... ... ... ... ... ... ішек аурулары - 65, бруцеллез - 42, ... ... тобы ... туберкулез - 21,5 %-ға төмендесе, дизентерия – 25 %, қызамық - 88 %-
ға ... ... (а, ә, б) ... облысы тұрғындарының эндокринді
аурулармен ауру көрсеткіштері мен аурулардың түрлері келтірілген.
Суретте бірінші бағанда - 14 ... ... ... екінші бағанда
– 15-17 жас аралығындағы жасөспірімдердің, үшінші бағанда – 18 жас ... ... ... ... науқастануы көрсетілген. Эндокринді
аурулардың түрлері 18 ... ... ... соң 14 ... ... ... ... анықталып отыр. Аурушаңдық деңгейін 2009-2011 ж.ж.
салыстырғанда 14 ... ... ... мен 15-17 жас ... ... ... ал 18 ... жоғары ересектерде
ауытқушылық байқалады.
4 суретте (а). Қызылорда облысы тұрғындарының эндокринді ... ... мен ... түрлері
4 суретте (ә). Қызылорда облысы тұрғындарының эндокринді ... ... мен ... ... ... (б). ... облысы тұрғындарының эндокринді аурулармен
ауру көрсеткіштері мен аурулардың түрлері
Барлық жас ... ең ... ... қант ... мен зоб ауруы
көп кездеседі. Дәрігерлердің айтуынша облыс аймағында бұл аурудың көп
тіркелуінің ... ... ... ... ... ... және
күйзеліс. Ата-аналардың күйзелісте жүруі туылған балалардың зоб ауруымен
дүниеге келуі немесе өсе келе пайда болуына көп әсер ... ... ... психикалық ауытқушылық 18 жас және
одан жоғары ... ... көп ... Атап ... 2009 жылы ... ... ... ауытқушылықтың 2260, 15-17 жас ... – 872, 18 жас және одан ... ... ... – 13995
факті тіркелген. Психикалық ауытқушылық ер балалар мен ересек ер адамдарда
көп. Өйткені, науқастардың ... ... ... ... ... ... (алкоголь және т.б.) қолданушылар жиі ұшырасады.
Қызылорда облысы ... ... ... ... ... айтылып кеткен болатын. ... ... ... ... ... (а-, ... б- ... көруге болады. 14
жасқа дейінгілер ... 2009 ж. – 95646, 2010 ж. – 95231, 2011 ж. ... 15-17 жас ... ... ... 2009 ж. – 9893, ... – 9540, 2011 ж. – 8157; 18 жас және одан ... ересек адамдар
арасындағы науқастану: 2009 ж. – 59522, 2010 ж. – 57401, 2011 ж. – ... ... ... бойынша көрсеткіштерден белгілі бір ... ... ... 14 ... ... ... мен 18 жас және одан жоғары
ересектерде ... түрі өте көп ... Ал, 15-17 ... арасында бұл науқас түрінің аз тіркелгені анықталды. ... ... ... өзім ... салып, дәрігерге барудан қашатын ... ой ... а. ... алу ... ... науқастану көрсеткіші
5-сурет, ә. Тыныс алу мүшелері ауруларымен науқастану көрсеткіші
5-сурет, б. Тыныс алу мүшелері ауруларымен науқастану көрсеткіші.
Тыныс мүшелері ауруларының ... ең көп ... ... мен 18 ... одан ... ... арасындағы пневмания, содан кейін ... ... ... көп тіркелген. 14 жасқа дейінгі балаларда созылмалы
бронхит ауруы көп кездескен: 2009 ж. – 2315, 2010 ж. – 1553, 2011 ж. – ... ... ... астма 2009 ж. – 224, 2010 ж. – 349, 2011 ж. ... 18 жас және одан ... ... ... ... 2009 ж. – 6843,
2010 ж. – 5430, 2011 ж. – 1211. Созылмалы бронхит ... 2011 ж. ... ... ... ... Бірақ, статистикалық деректерде
осылай көрсетілген. Жалпы аурудың қандай түрі ... да ... ... қаласы мен Шиелі, Жаңақорған аудандарында тіркегені ... ... ... мен аталған аудандардың салыстырмалы түрде көп
ластанғанын көрсетеді. Демек, облыс ... ... ... ... ... облыс орталығы мен өнеркәсіптік өндірісі бар Шиелі,
Жаңақорған сияқты аудандарда, ... Арал ... көп ... ... ... ... тұрғындарының денсаулық көрсеткіштері.
Қызылорда обылысы денсаулық сақтау саласының негізгі көрсеткіштері.
| ... ... ... | | |
| | ... |
| | ... |
| |2009 |2010 |2011 |+,- |% ... ... саны, мың адам |641,6 |689,7 |700,6 |59 ... |21,8 |22,4 |26,83 |5,03 |123 ... ... |21,03 |23,83 |20,27 |-0,76 ... | | | | |8 ... ... |5,66 |5,89 |6,53 |0,87 |115 ... ... % |19,2 |19,5 |20,3 |1,1 |105 ... ... |208 |211 |216 |8 |103 ... | | | | | ... ішінде мемлекеттік|196 |197 |197 |1 ... ... |4 |4 |5 |1 |1 ... емханалар |8 |10 |14 |4 ... | | | | |1 |
| | | | | |103 ... |62 |68 |14 |125 ... ... саны | | | | | ... ... төсек | | | | | ... |5560 |5640 |5640 |8 |101 |
|- ... ... |235 |235 | |- |
|- Жеке ... ... | | | | ... ауруханалық |6 |8 |11 |5 |183 ... саны | | | | | ... ... |164 |172 |178 |14 |108 ... ... саны | | | | | ... ... Қызылорда обылысы тұрғындарының саны жыл өткен
сайын көбейгені байқалады. Атап ... ... 2009 жылы ... саны 641,6 мың ... ... 2011 жылы 700,6 мың ... 59 мың ... 0,9 %-ға ... Бала туу көрсеткіші 2011-2009
жылмен ... 23%-ға ... ... оған ... ... өлімпаздығы 2011 жылы 20,27%-ға тең болса, 2009 жылы 21,03%-
ға тең болып 1,38%-ға кемігені байқалады. Облыстың ... елді ... ... ... ... де ... көреміз. Өлімпаздық
қысқартудың, ұзақ өмір ... және ... ... ... ... туу ... қол ... басты жақтары әлеуметтік-
экономикалық жағдайдың жақсаруына байланысты. Демографиялық өсім мақсатына
жанұяның салауатты ... ... мен ... шын ... ... ғана жету ... ... алғашқы медициналық-санитарлық көмек
көрсету қызметінің дамуы түгелдей республикадағы жағдайлармен ... ... ... ... ... көрсету жүйесі сақталады және жалпы
дәрігерлік тәжірибеге көшуге ... ... ... ... ... ... техникалық базасы экстенсивті жолмен дамуда
(Кесте 5).
Кесте 5- Емдік орын саны (төсек қоры) және ... ... ... ... ... |
| | ... |2009 |2010 |2011 |+,- |% ... Емдік орын саны (төсек |5560 |5640 |5640 |80 |101 ... | | | | | ... ... | | | | | ... ... ... |55,6 |56,4 |56,4 |0,8 |102 ... 10000тұрғынға) | | | | | ... ... ... ... |322 |324 |325 |3 |100,9 ... ... ... | | | | | ... күн | | | | | ... ... ... ... | | | | ... ... ... күн |12,5 |12,0 |12,0 |-0,5 |96,0 ... ... ... |26,0 |27,81 |28,2 |2,2 |108,4 ... | | | | | ... ... ... ауыл село мониторингі мәліметтері негізінде |
|автордың есептеулері ... ... ... орын саны ... ... тоқталатын
болсақ, 2011 жылы 2009 жылдарға қарағанда төсек санының 80 орынға 1%-ға
көбейгені байқалады. ... ... ... ... ету ... әр бір 10000 ... шаққандағы деңгейі де 2%-ға жоғарылаған.
Аурулардың ... ... ... күндерінің орташа саны кеміген, ... ... ... ... ... жасалып отыр. Жалпы емдік
орындарды орташа пайдалану уақыты жылына 325-322 ... тең ... ... ем алу күндері 12,5-12,0 күндер аралығын құраған жағдайда
емдік орындар айналымы 26,0-28,2 аралығына тең.
Демек, бір орынға жылына 28 адам ем ... ... 10 мың ... ... ету ... жыл ... сайын жоғарылап отыр, төсекпен
қамтамасыз ету деңгейінің жоғарылауы ... ... ... ... ... мен ... медициналық персоналдар үнемі
квалификациялық деңгейін жоғарлатуда жұмыстар атқарады.(Кесте ... 6 - ... ... ... және орташа медициналық
қызметкерлермен, емханалармен ... ... ... ... ... ж. ж. |
| |2009 |2010 |2011 |+,- |% ... саны,адам |2078 |2110 |2118 |18 |101,6 ... он мың ... |20,78 |21,1 |21,1 |0,32 |101 ... дәрігермен | | | | | ... ... % | | | | | ... медициналық |5310 |5540 |5792 |482 |109,0 ... ... | | | | | ... мың ... |53,1 |55,4 |57,9 |4,8 |109 ... ... | | | | | ... | | | | | ... ... % | | | | | ... ... шаққандағы|2,55 |2,62 |2,73 |0,18 |107 ... ... | | | | | ... саны | | | | | |
|* ...... ... ... даму көрсеткіштері |
|статистикалық жинағы негізінде ... ... ... 10 мың ... шаққандағы дәрігерлермен
орташа медициналық қызметкерлермен емханалармен қамтамасыз етілуі деңгейіне
тоқталатын болсақ, 2011 жылы дәрігер саны 2118адамға тең ... 10 ... ... ... ... ... Бұл 2009 жылғы деңгеймен
салыстырғанда 18 ... 1,6% -ға ... ... медициналық
қызметкерлердің саны 2009 жылы 5310 адамға тең болса, 2011 жылы 5792 ... ... 482 ... 9,0%-ға көбейген. Осыған сәйкес 10 мың ... ... ... ... саны 9 %-ға ... ... өзгерістер медициналық мекемелердің алдына күрделі
міндеттерді жүктеді, атап айтқанда шығындарды басқару, саладағы қаржы-
экономикалық қатынастырды ... ... ... ... ... ... экономикалық басқарудың даму ... ... өз ... ... қызығушылығын арттыру және нарық
талаптарына бейімделу, ресурстардың қосымша көздерін табу үшін ... ... ... Атап айтуымыз керек, Қызылорда облысында
соңғы жылдары денсаулық саласын қаржыландыруға басты ... ... ... ... сақтау саласын қаржыландыру көлемі ... ... ... (Кесте 7).
Кесте 7- Денсаулық сақтау саласындағы 1 тұрғынға шаққандағы шығындар
|Облыстар |2009ж |2010ж |2011ж ... |
| | | | |+,- |% ... ... |12298 |32587 |39373 |27075 ... ... | | | | | ... ... ... |33856 |41047 |28270 ... ... ... |11540 |27914 |38420 |26880 ... ... ... ... | | | | | ... ... ... ... ... ... қаржылық
көрсеткіштер республикалық деңгейге деп айтуға тұрады. Себебі Қазақстан
Республикасы бойынша 2011жылы ... жан ... ... ... 39373
теңгені құраса, біздің облысымызда бұл көрсеткіш Республикаға қарағанда
біршама жоғары. Демек, Қызылорда облысының ... ... ... көлемі жоғары болып келді. Аудандар бойынша бұл ... ... ... ... Қаржылар көлемінің 3,2 есеге дейін жоғарылауына
басты себеп ... ... ... ... ... ... ... экологиялық өзгерістерге байланысты адамзат
ауруларының түрлері қарастырылды. Облыс ... ... ... ... ... ... қан - тамырлары аурулары өте көп тіркелгендігі
белгілі ... ... ... Байқоңыр ғарыш айлағының орналасуынан жылдың
365 күнінің 300 күні шағды желмен өтетін болғандықтан, ... ... ... көп ... ... Оған қоса ... аурулар деңгейі
әсіресе, әйелдерде жатыр аузы ауруларының жиі ұшырасатыны ... ... ... да осы шаң ... тұруын жиілетіп, онкологиялық
ауруларды көбейтеді.
Қызылорда ... ... ... ... ... орталығы – Қызылорда облысы, Жаңақорған, Шиелі аудандарында
жоғары екендігі анықталды. Бұл өз кезегінде осы аудандарда Шалқия, Уран ... ... ... деп ... ... ... бұл
аудандарад техногендік ластану жоғары. ... ... ... ішек
инфекциялары ауруларымен науқастанатындар саны өте көп, ... ... 40 ... ... ... үлесінде көрінеді.
Бұл облыстағы ауыз су сапасының төмендігінен болып отыр деп ... ... ... ең ... ... Қызылорда қаласы бойынша
тіркелген. Өйткені, облыс аумағы бойынша ауыз су сапасы ең төмен ... Ісік ... ... Жаңақорған, Шиелі және Арал
аудандарында осы орналасу реті бойынша ... ... – күйі мен өмір ... ... ... өте тығыз байланысты. Адамдардың табиғатқа, оның ... ... жер ... климатының өзгеруіне, Дүниежүзілік мұхиттардың
ластануы, шөлді – шөлейтті жерлердің кеңейуіне, ... ... ... ... ... пен азот ... мыңдаған тонналарын
жер бетіне әкеліп отыр, ал олардың жан – ... мен ... ... ... жатқандығы белгілі.
Қалалардағы атмосфера ауасының шаңмен, түтінмен, күлмен сол
сияқты көміртегі оксидімен, күкіртті газбен, азоттың ... ... ... болып тұр.
Адамның денсаулығы оның өмір-тіршілігі өтетін қоршаған ортасының,
яғни тіршілік ортасының жай-күйіне ... ... ... ... түсінігі, бұл - табиғи және қоғамдық түр ретінде ... ... ... және ... ... жиынтығы.
Демек, адамды «қоршаған орта» табиғи немесе жасанды орта болуы мүмкін.
Соған байланысты қоршаған ортаға әртүрлі анықтама ... ... ... орта – адамның өміріне, тіршілік ету ... және ... ... ... ... ... Қоршаған табиғи орта
компоненттеріне атмосфералық ауа, сулар, ... жер асты ... және ... ... ... орта мен ... өзара қарым – қатынасын зерттеуде екі
негізгі ... ... ... ... Олар орта ... адамға
ықпал етуі және адамның қоршаған орта мен оның өзгерістеріне бейімделуі.
Адамның күнделікті тіршілігі қоршаған орта ... ... ... ... алуы, тамақтануы, өсуі, дамуы табиғи орта
жағдайында өтеді. ... да адам ... ... бір ... ... ӘДЕБИЕТТЕР:
1. Шапшаңов Қ. Қоғамдық пікір: қоршаған ортаны қорғау,
« Дүние »журналы, №5, 2002 ж. – 11-13 ... ... Г.С., ... Г.Т. ... ... Алматы: Экономика,
2002.- 405 б.
3. «Өңірдің әлеуметтік саласындағы негізгі көрсеткіштер» статистикалық
жинақ, Қызылорда, 2011 ж.- 34 ... ... Г.С., ... Г.Т. ... ... Алматы: Экономика,
2002.- 405 б.
5. Ақбасова А.Ж., Саинова Г.Ә. Экология: ... оқу ... ... құралы. – Алматы: «Бастау» баспасы, 2003. – 292 б.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 28 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ипотекалық несиелеу нарығы7 бет
Семей қаласы бойынша тұрмыстық-коммуналдық шаруашылығын талдау22 бет
Жер сілкінсе, жағдайымыз не болмақ? Мекемелер мен мамандар ойлары3 бет
Адам денсаулығына және организмге жүгірудің әсері17 бет
Адам мен адамзаттың денсаулығына қарсы қылмыстар34 бет
Адам экологиясы туралы4 бет
Адам экологиясының пайда болуы9 бет
Атырау экологиясы6 бет
Денсаулық сақтау саласындағы азаматтардың қоғамдық қатынастары6 бет
Денсаулық туралы ғылым5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь