Ауаның құрамындағы көмір қышқыл газының мөлшерін анықтау

І. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 1
ІІ.Негізгі бөлім:
2.1 Ауа туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ... .2.3
2.2 Ауаның газдық құрамы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3.7
2.3 Ауаның ластануы және оның өсімдіктерге әсері ... ... ... ... ...7.10
ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
ІV. Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
Кіріспе

ХҮІІІ ғасырға дейін табиғат зерттеушілер газдардың бәрін сеп ойлаған, әрқайсысына ерекше қасиеттері үшін мысалы, сутекті , көмірқышқыл газын деп атаған.Тек ХҮІІІ ғана ауа - анықталған. XIX ғасырдың аяғында ауаның құрамында оттек пен инертті газдар болатындығы анықталған. Көп уақыт бұл бекзат газдар химиялық қосылысқа түспейді деп есептелгендіктен инертті атқа ие ауыр қосылысқа түсетіні белгілі болды.Ауа дегеніміз - әр түрлі газдардың 78% азот, 21% оттек, 1% инертті және басқа газдар. Инертті элементтердің молекулалары бір. Олар сутекпен, металдармен әрекеттеспейді. Ауа құрамын мына әдіспен анықтауға болады: іші ауамен толтырылған қалпақ суға төңкеріледі. Фосфорды темір орнатады. Фосфор жанып біткенше қалпақтағы су біртіндеп оның 1/5 фосформен әрекеттесетін барлық ауа емес оның кұрам бөлігі - оттек газы.4Р+5О2=2Р2О5. Демек, ол 1/5 алып жатыр. Қалпақ астында қалған газ жануды қолдамайды, өзі жанбайды. Онда тірі ете газ деп . Жай заттардан басқа мөлшері өзгеріп отыратын көмірқышқыл газы мен су буы . Ауа райы және жылы аса көп және суық кезінде аз болады.Жер шарын жан-жағынан атмосфера деп аталатын ауа қабығы қоршап жатыр.Ол -ең жұқа түссіз болады. Атмосфера қабаттардан тұрады: тропосфера, стратосфера, атмосфераның жоғарғы қабаты. Тропосфера -оның қалыңдығы экваторда шамамен 20км-ге, ал полюстерде 10 км-ге жетеді. Тропосферада ауаның ең тығыз және көп (4/5)бөлігін құрайды. Су буы да дерлік осында, бұлт үйіліп, жауын-шашын жауады, жел тұрады, ауа райы түзіледі. Ауа козғалысының және көлбеу қозғалыстары да осы қабатта болады. Стратосфера -оның тұрақты, жоғарғы жағында температура айтарлықтай өседі. Температураның жоғарылауы да осы озон газы күн сүзуіне байланысты. Стратосферадағы ауа өте құрғақ болуымен ерекшеленеді. Бұл қабат 50-55 км бірнеше концентрациялық қабаттардан тұрады. Ол ауаның аз тығыздығы мен жоғарғы дәрежелі ионданған ауаларға басым.
Қолданылған әдебиеттер

1. Бродский А.К. жалпы экологияның қысқаша курсы.
2. Сағынбаев Г.К. Экология негіздері. Алматы, 1995.
3. Нұрғазина Қ. Пәнді экологияландыру
4. Э. Әлімқұлова Химияны пәнаралық байланыс арқылы оқыту 2003 5. Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық/ Ө. Бейсенова, К. С. 6.204. наук ССР. языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С.К. Р. білім беретін мектептің қоғамдык-гуманитарлық бағытындағы 11-сыныбына арналған окулық.Алматы:"Мектеп"баспасы,2007.
оқулық, 2-басылымы, өңделген/ М. Гильманов, А. Соловьева, Л. Әбшенова. - 2009.
        
        Ауаның құрамындағы көмір қышқыл газының мөлшерін анықтау
Мазмұны:
І. Кіріспе________________________________________________________1
ІІ.Негізгі бөлім:
2.1 Ауа туралы жалпы түсінік _____________________________________2-3
2.2 ... ... ... ________________________________________3-7
2.3 Ауаның ластануы және оның өсімдіктерге әсері___________________7-10
ІІІ. Қорытынды _________________________________________________11
ІV. Пайдаланған әдебиеттер ______________________________________12
Кіріспе
ХҮІІІ ... ... ... ... бәрін сеп ойлаған,
әрқайсысына ерекше қасиеттері үшін мысалы, сутекті , көмірқышқыл газын деп
атаған.Тек ХҮІІІ ғана ауа ... XIX ... ... ... ... пен  инертті газдар болатындығы анықталған. Көп уақыт бұл
бекзат ... ... ... ... деп ... инертті атқа
ие ауыр  қосылысқа түсетіні белгілі болды.Ауа дегеніміз - әр ... ... 21% ... 1% ... және ... ... Инертті
элементтердің молекулалары бір. Олар сутекпен, металдармен ... ... мына ... ... ... іші ауамен толтырылған қалпақ
суға төңкеріледі. Фосфорды темір  орнатады. Фосфор ... ... су ... оның ... ... ... ауа ... кұрам бөлігі - оттек газы.4Р+5О2=2Р2О5. Демек, ... ... ... ... газ ... қолдамайды, өзі жанбайды. Онда
тірі  ете  газ деп . Жай заттардан ... ... ... отыратын
көмірқышқыл газы мен су буы . Ауа ... ... көп және ... аз ... ... жан-жағынан атмосфера деп аталатын ауа қабығы
қоршап жатыр.Ол -ең ... ... ... ... ... ... ... жоғарғы қабаты. Тропосфера -оның
қалыңдығы экваторда ... ... ал ... 10 ... ... ... ең ... және көп (4/5)бөлігін құрайды. Су буы да
 дерлік осында, бұлт ... ... ... жел тұрады, ауа райы
түзіледі. Ауа козғалысының және көлбеу қозғалыстары да осы ... ... ... жоғарғы жағында температура айтарлықтай өседі.
Температураның ... да ... ... ... ауа өте құрғақ болуымен ерекшеленеді. Бұл қабат 50-55 км 
бірнеше ... ... ... Ол ... аз ... ... ... ионданған ауаларға басым.
1
Негізгі бөлім
Атмосфера - жердің ауа қабығы. Атмосфераның төменгі шекарасы жер
беті . Оның оттегі мен сирек кездесетін көміртегінен, аргоннан, ... тағы ... ... ... ... су буы да  көк болып келуі газ
молекулаларының жарық сәуле шашуына байланысты төмендеп, оның құрылысы ... 12 км ... ... жел және тағы ... орын ... км қабат стратосфера деп аталады. Атмосфераның
құрамы және ... өте зор ... - Жер ... ауа  ... ... массасы 5-1015 т шамасында болатын атмосфера
түрлі су мен бөлігі жер бетімен шектесіп ... Ал ... ... 1000 ... ... ... әрі ... ауа өте 100 биіктік аралығында ауа құрамы
мынадай газдардан: азот - 78%, оттек - 21%, - 1%-ға жуық  0,93%-ы - 0,03%-ы
тұрады. Ауа ... ... ... неон, гелий және сутек газдары өте
аз  қабатында ауа құрамы салыстырмалы түрде тұрақты болады, тек ... мен ірі ... ... ... ... мүмкін. Лас ауаның
құрамында бөгде қосылыстар да кездеседі. Шамамен 200 -1000 км биіктікте ауа
құрамында  ол  сәулелер әсерінен атомдарға ыдыраған күйінде болады. 1000
 гелий мен ... ... ... зарядталған атомдар күйінде таралған.
Атмосфера құрамындағы өрбір бар. Азот пен көмір қышқылдарының құрамына
енеді.Ал оның ... ... ... ... қамтамасыз
етеді. Оттексіз тірі организмдердің тыныс алуы мүмкін емес, сондай-ақ жану
мен де газын пайдаланып, органикалық заттар түзеді. Атмосфера ... ... -30 км ... озон ... күннен келетін ультра-күлгін сәулелерді
ұстап қалу  тірі бұл зиянды әсерінен қорғайды. Ауа құрамындағы жай көзге
көрінбейтін су булары белгілі ... ... ... ... ... ... физикалық қасиеттері (температурасы,
тығыздығы, қысымы және т.б.) артады. 
2
Атмосферада күн сәулелерін озон, көмірқышқыл газы мен бұлттар, су
тамшылары мен ... ... ... ... 15 - ... жылуға айналса, басым бөлігі жер бетін жылытуға жұмсалады. Кез
келген  жылу  жер бетінен ... жылу ... ... қабатын
жылытады. Жиынтық радиацияның кері шағылу мен жер бетінің жылулық баланс
немесе қапдық ... деп ... ... ... ... экватордан
полюстерге қарай кемиді. Қоңыржай ендіктерде қыс кезінде радиациялық баланс
терісіне  ие, ал  40' ендіктер ... бұл ... жыл бойы ...  мен оның ... ... ол ... мен ... орта
арасындағы жылу алмасуы  жұтылған радиация тәулігіне ауа ... ... ... жер беті ... жылу мен ... ... маңызды
рөл аткарады. Ауа температурасының өзгеруіне жер шарының басқа ... де әсер ... Бұл ... ... ... таныса
аласыңдар.
Атмосфера құрамындағы ылғал. Атмосфера құрамында жалпы көлемі 13 мың
км3 су буы бар, оның  өзгеріліп ... ... ... ... ... байланысты болады. Температурасы неғұрлым жоғарылаған сайын
ауа  көп су буын  ал суық ауа  шегіне ... ... ... Жылы,
ылғалды ауа жоғары көтерілген кезде ауа  су буы ... ... ... Су ... мен мұз ... ... ... асатын ауа температурасын шық нүктесі деп атайды.
|№ |Құрғақ ауа ... ... ... ... |бойынша %                          | |
| | ... | |
|1 ... ... |75,50 |
|2 ... ... |23,10 |
|3 ... | 0,932 |1,286 |
|4 ... ... |7,2x10 |
|5 ... | 0,0387 |0,059 ... ... ... құрамы мен құрылысы
Атмосфера деген атау екі  atmos - ауа ... ... ... біз ... деп атай ... бірақ-та, бұл ұғым дұрыс
емес, ... ... ... ... әр ... газ, су буы және ауа тозаңы
бөлшектерінің қоспаларынан тұратын ... Ауа ... ... ... және бұл ең тығызды  сайын атмосфералық қысым
төмендеп отырады: Биіктік (км) 0 1 2 3 4 5 20 50 ... 760 671 593 ... 405 41,0 0,40 0,007 ... ... тең ауа ... ... бірлігі
жүйе бойынша км - 101 , 325 ... ... (500 ... ... оның ... оттекке еклетіні 105 триллион тонна, жыл сайын жұмсалатын
оттектің мөлшері 0,01% ... Ал оның ... ... тірі ... ... 2000 жылда өтеді  тірі организмдер арқылы өтуі 300-395 жыл
аралығында. Атмосфера жер бетінен ... ... ... 3000 ... құрамы мен физикалық қасиеттері өзгереді. Температураның өзгеруіне
байланысты атмосфера бірнеше қабаттарға (сфераларға) бөлінеді.Жер бетіне
ең  7-10 ... ... ... ... (экватор үстінде ) биіктікке
дейін созылады. Бұл ... ... ауа әр ... ... ... ... өзгерып отырады. Қозғалыс нәтижесінде  ... ... ... ... ... түзелетін жері жылы  мен  өшіп отырады.
Осыған қарай жер бетіндегі ауа райы тропосфераға қатынасты. Атмосферадағы
бөлшектер өздері таралған ... ... ... ... бір ... ... ... аз  жел болады. Жер бетінен әр шақырымға көтерілген
сайын ауаның температурасы 6,5 "С ... ... да, ал 18-20 ... - 56 ... бұл ... тропопауза дсп атайды.Жер
бетінен ... ... ... осы ... ... жел екпіні
төменгі кабаттармен салыстырғанда мұнда оте баяу 25 км бұлт ... ... орта ... 6 "С-ге ... ... 46-54 ... 0 "С шамасында.Атмосфераның 55-80 км биіктігінде орналасқан
кабат - мезосфера. Бұл  әр көтерілген сайын ... 2-3 "С-ге ... ... ... ... 75 - 90 ... ... үстіндегі
атмосфера қабатында газ молекулаларының  өте оған  деген атау қолданылады.
Бұл қабаттың калыңдығы бірнеше ... ... ... ... ... мен ... арқылы алынған деректер бойынша атмосфера 10-20 мың
км биіктікке дейін ... ... ... экзосферадан әлем
кеңістігіне шашырай бастауына байланысты 90 км биіктікке дейін тұрақты.
Күннің ультракүлгін ... ... 90' ... жоғары жатқан
атмосфера кабаттарында бұл орай оның ... ... ... ( ... ... 1975ж) ... зерттеулер
нәтижелеріне сүйенсек, 250-300 км ... ... ... ... ... құрамы - гелий мен сутек,
атмосфераның ең  (1600 км ... құрушы компонент автомарлы ... ... ... ... ... деп ... ... үш  тұратын және қосалқы. Біріншіге оттек (21,0 %) , азот (78,1% )
және 1%) сынамасының қай жерден алсақ-та соы ... ... ... болып келеді (28,98)  газы (0,02 - 0,04%) мен су буы (4% - ... ... Ал ... жану ... және ... түзілген заттар, топырақ бөлшектері, т.б.), ... ... ... ... ... мен  азот қоры деп  ... ... жатпайтын биогенді элемент, ... ол ... мен ... ... ... ... тірі организмдер бос күиінде емес,
тек әртүрлі қозғалыс түрінде ғана пайдалана ... ... ... ... ... кезінде  оксид түрінде ғана ... ... ... ... болатын кейбір түрі мен  өз арқылы жинақтап
биогеохимиялвқ ... ... ... ... ... ... ... қажетті азот қосылыстары ... ... ... азот алмасу процесі ... ... ... тығыз
байланысты.Адамның шаруашылық іс- ... ... ... озон ...  құбылыстар тудыратын метан, азот оксидтері, т.б.
газдардыңмөлшері өсуде. Атмосфера мен жер және элементтер тұрақты алмасып
отырады. Атмосфера ... ... ... ... ... іске асады.
Атмосфера мен жер беті жылу ... ... ... ластушы
компоненттерін атмосферда көп ... ... ... циклдардың
бұзылуына әкеп соғады. Атмосфера ластанған  онда  азот және күкріт
Оксидтері, ... ... ... түзеді де немесе жауады, тұмща да орын
алады.Түзілетін азот оксидтері ( N2O. NO. ... ... ... ... ... реакцияға қатысып, нәтежиесінде уытты фотооксидантты
(озон, азот ... ... үлес ... Атмосферада азот  адам улануы
мүмкін. Соның ... ... ... ... қабығында
жара басы, ұйқсы қашады. Құрамында азоты бар ... ... ... ... ... ал  ... ... азоатсыздандыратын
қондырғыларды орнату арқылы азайтуға болады.Ауадағы ... ... ... күш ... төмен түсуіне байланысты.
Атмосфераның ластануы мен ... ... ... ... ... немесе шектен тыс мөлшерде пайда болған және ортаны ластайтын кез-
келген физикалық ... ... ... ... ... ... ыдырауы арқылы пайда болған  және  әр тү рлі ... ... ... ... ... ... ... Осыған байланысты ластаушы заттектердің өзі немесе ... ... - кай ... ... да ... ... ... атмосферада көп
уақыт бойы (бірнеше жыл немесе айлар) сақталатьн  кышқыл ... ... ... мерзімі бір айдан жоғарырадионуклидтср); аймактық  бір
елдің едәуір әкімшіліктік ... ... ... - үлкен аймақты ластайтын,
бірақ-та оның мөлшері осы  тез ... ... ... ... ... таралып,
5
шектеулі уақыт (әдетте бірнеше тәулік) бойы . ... ... ... ... ластайтындар (бір жердің шеңбсрінен - аз  қана 
шығарынды ... (ірі ... ... ... ... ... заттектер, өкілдері, мысалы, аласа көздерден ... ... т.б. ... ... ... және бір ... ... бөлінеді.
Апатты жағдайлардағы шығарындылар бір дүркінділер  газ мен ... ... ... шаң ... және ... Биіктігіне
карай ластаушы заттектер шығаратын көздер биік (Н > 50 м), орта  (Н = ... = 2-10 м), ... < 2 ... ... ... таралуы
мен концентрациясы көздердің биіктігіне байланысты  және ... ... үшін ... ... ... ... газдар қолайсыз
метеорологиялық жағдайларда қалың улы тұмандардың  әкеп  жағдайларда улы
заттардың ... ... ... аса ... ... ... себеп болады. Мысалы, сол сияқты ФРГ мен бірқатар елдерде ... ... ... ... ... жинақталуы нәтижесінде
смог деп байқалды. Лондонда смогтар XIX ғасырдың ... ... -- ... ... ... 1952 және 1956 - 5-9 декабрь аралығында ... ... ... ... ... ... ... зиянды
қосылыстардың (күкірт ангидриді, азот  т.б.) ауада қалыптағы нормадан 5-6
есе көп ... 12 ... ... ... ... ... алу ... бас ауру, бас .Созылмалы бронхит ауруымен ауыратын адамдардың
көпшілігі смогтың әсерінен ... ... ... ... 96 адам  смог  ажалына себеп болған. 1968 жылы Лондонда "Ауа тазалығы
туралы заң" қабылданғаннан соң ... ... ... азайған.
Өндіріс орындарынан шыққан қалдықтар 140-қа жуық  түссіз, иіссіз болып,
организмге бірден әсер ете қоймайды адамның ... ... ... әсер етуі аса ... ... ... болды.
Ауаның ластануы адамның жалпы жағдайын  бас  жолдарының спазмалары,
өкпенің түрлі аурулары, организмнің жалпы улануын туғызып, ... ... тұра алу ... ... ... ... шыққан түтін, ірі
қалалардың үстінде пайда болатын түрлі шаңдар Күн сәулесінің Жердің бетіне
түгел ... ... ... ... 3 % ... ... ... көп шоғырланған аймақтарда 0,3 % қана  балаларда ... ... ... ... белгілі. Атмосфераның құрамындағы зиянды
заттардан жануарлар мен жабайы аңдар да уланады. Өндіріс ... ... бал ... ... ... бал жинау мемлекеттерде
жабайы аңдардың (бұғы, қоян мен қырғауыл, т.б.) ... ... газ, ... ... әсерінен улану оқиғалары көп кездеседі
үшін  улы  ... ... мен ... ауылшаруашылық
дақылдарына, орман мен бақтар, ... ... зиян ... Дәнді
дақылдардан бұл ... өте ... ... ... ... ... шектеулі нор- масы 0,02 мг/м , азот .0,02
мг/м және 0,1 мг/м  мемлекетінде атмосфераның ... ... ... табыстың 4%, АҚШ -3%,  8%  және нәтижесінде ластанады. Атмосфераның
табиғи жолмен ластануы жанартаудың атқылауына (жерде ... мың ... ... ... ... активті түрде), тау орман өрттеріне (найзағай
түскенде), теңіз тұздарының ... ... ... мен ... ... ... ... табиғи жолмен
ластайтындарға аэропланктондар, яғни әртүрлі ... ... ... ... ... өсімдіктердің тозаңдары жатады.
Сонымен катар атмосфераны  да  шаңы ... ... ... ... ... ... 64 км/с дейін) 200 млн-ға
жуық метеориттер ауа кабатынан өтіп . 60-70 км жанып үлгереді. Ғалымдардың
болжамына ... ... ... ... да
сактайды. Жыл сайын жерге 2-5 млн. т шаң да құрамдық бөлігіне ... ... ... ... ... ... м ... шаң бөлшектерінің
тегі  және  олар нәтижесінде түзіледі: және мен желмен орман, дала және
шымтезек ... ... ... ... ... шөлді дала мен басқа да сусыз даланы атап шаң буды
суға  күн ... ... және тірі ... күн ... қорғайды.
Заттардың биологиялык. жолмен  көп  азот  ... ... ... және т. б. ... және ... атмосфераға түсуіне
апарады.Атмосфералык ... ... ... ... ... жанартаулардың атқылау нәтижесінде жылына атмосфераға
30-150 млн. т газ және 30-300 млн. т ... ... (1997) ... ауасына 20 млн.т аткылағанда атмосфераға бірқатар
фитопатогендік ативтілігі ... ... ... ... ... ... да ... көп .Батыс Сібірде 1915 ж болған ... 1,5 млн. км  ... млн ... ... (жасанды)
көздеріне өнеркәсіптік кәсіпорындар, көлік, жылу энергетикасы, ... ... ... ауыл  т. ...  кәсіпорындардың ғана қоршаған
ортага әсер етіп ластауын мынадай негізгі түрлсрге бөлуге ... ... су, ... ... ... таралатын шыгарындылар (газ,
бу,ауа тозаңы), энергетикалық шығарындылар, шу,  лазерлі ... ... және т. б. ... ... ... ... қүрамы
отын-энергетика ресурстарының түріне, ендірісте ... ... ... және ... ... ... өмір
сүру жасы қысқарады. Бұл ағзалардың созылмалы  және деген сезімталдықтың
артуына да байланысты. Адам үшін жасалған ластаушы заттардың ... ... ... ... өсімдіктерге  сезімталдығы жоғары.
Атмосфераның ... ... ... ... әсерін кеміту
үшін  өсімдіктердің анағұрлым
7
тұрақты түрлері мен формаларын ... мен ... ... ... ... жылдам жаңарту, жаңа қолтұқымдарды
шығару және т.б  немесе анторпогендік факторлардың салдарынан белгілі бір
аумақта ... ... Бір ... ... ... бетінің көпшілік бөлігін
ормандар алып  дамуына байланысты қазір ... ... ... ... ғана ... ... алып егін  тазарту, ұлғайту үшін ормандардың
ауқымды бөлігін өртеп отырған. Ауыл ... мен ... тез ... жойыла бастады. Жыртылатын және жайылымдық жердің көлемін ... ... ... ... ХХ ғ. ... ... ... Африканың солтүстігінде және ормандар іс жүзінде жойылып кетті.
Тропикалық ағаштардың арасында берік және ... ... ... ... ғ.
бұл қоры таусылмастай саналатын орасан зор алқапты алып жатқан дамушы
елдерде өндірілді. ... ... ... ормандар құрғақ жердің бар 7%-
ын алып  бұл 100-200 жыл  екі кемігендігін көрсетеді. Бұл ормандардың
көлемі өте апатты ... ... ... жыл ... 1,25 % ... ... ... жойылады. Латын Америкасында ХІХ ғ.
90 ж. жыл сайын 6 млн ... ... ... жойылады. Ал 1980ж. бері 50 млн
 тропикалық ормандарынан ... ... ... ... ... ірі аймақтары Ресейде,Канадада және АҚШ-та сақталынған  ең 7,7 млн. км
², яғни  емес орманның 45%-ы шоғырланған. Еуропада іс жүзінде ... ... ... ... өндіру тек жоғары  ғана азаюы және
ормандардың азуы - ... - ... ... ... ... ... отыр ретінде пайдалануға келіп
тіреледі. Осы аймақтағы  70%-ға  әлі  дейін тамақ пісіру және ... ... үшін ... және ағаш ... ... Ормандарды жоюдың
салдарынан дүние жүзінде 3 млрд-қа жуық адам ... жыл ... ... ... 40%-ға ... отын ... ... жұмсалады екен. Ал
өз кезегінде адамдардың отынға деген сұранысының артуы, тағы да  ... ... ... ... ... септігін
тигізеді,қырқылған ағаштардың орнына өсіп  ағаштар, әрине әдеттегідей
биологиялық әртүрлілік қасиетін ... ... ... ... ... ...  олар яғни басқа экожүйені құрайды. Бұзылған ормандар
көп жағдайда өртке душар  тап келеді. 1996 ж. ... өрт 3 млн. ... ... ж. ... Қиыр ... 2 млн. га орманын тып-
типыл . Ал  ластаудың ... ... ... ... ... ... кететіні және бар  тағы бір көзі сол  мен  табылады.
Орман өсімдіктері топырақтың ... ... қана ... ... ... ... Егер ... жоятын болсақ,  суы жуып, бұл жер
көп ұзамастан шөлге айналады  биосфераның көмірқышқыл газын ... Ең ... жер шары ауа  ... ... ... келе жатқан қағаз,
8
жасанды ... ... ... ... ... ... ... каучук, т.б алуан түрлі заттарды беруде.
Орман құрлыс материалы, бал және ... ... ... т.с.с ... мен ... ... ... Тұрмыста және халық шаруашылығы мен
өнеркәсіпте ағаш сүрегінен көп пайдаланатын  жоқ әсем де ... ... ... ... орын алып ... Тіпті ғылымның сан алуан жетістіктеріне
ие болып отырған, осы заманғы  үшін  отын көздері мен ағаш ... ... еш ... жоқ. ... ... ... құрамды бөлігі,
ол - мен  айтарлықтай әсер етіп отыратын басты факторларының бірі. Құрлық
бетінің  ... ... ... Бұл ... ... ... қоршаған ортаны оттегімен газын кетпеуін отырады.
Өзінің өсу процесінде көптеген мөлшерде  орман ... ауа ... ... ... мәліметіне қарағанда біздің планетамызда 43
миллиард адам  екен. Ал, техниканың дамуының өзі қаншама оттегін келеді.
Өйткені ... ғана 950 км жол  бір бір ... ... ... ... болса, техника барынша қарқынмен дамыған қазіргі кезде пайдаланылып
келе жатқан ... ... аса ... ... ... қамтамасыз бірі орман болады деп айта ... ... 60 ... ... ... бетінің өсімдіктері, оның 
шығарады. Орманның бір гектары жыл ... ... 18 ... ... метр
ауаны тазартып, бір сағатта ғана 8 кг .Бұл 200 бір сағатта бөліп шығаратын
көмір қышқыл газы. Ал ... онда ... ... жер ... 0,1 - 0,3 ... ... ... шешімін тапты: мәліметтердің көрсеткеніндей СССР-
де жан басына шыққанда 5 га, ал  0,7  Егін егу үшін ашық ... ... ... ... ... тіпті оны өртеу сияқты зор зиян келтіруден
адамдар оның  да  жер  тез  топырақ эрозиясы ... ... ... ... ... ... шөлі орналасқан аймақ бір кезде карфагеннің
жасыл ... ... ... ... ... ... айналды. Бұл
сияқты мысалдар көптеп кездеседі, ол жасыл ... ты ... ... ... ... оның кесілуі әлдеқайда оңай, ал қалпына
келтірілуі,керісінше, өте қиын және ол ... ... оның ... ... ... - ... ... ғана планетамызда 25
млн. га орман кесілсе, оның ... осы ... 2,65 ... ғана ... ... Бұл  мен оның келтірудеқарқынды ... ... ... Тек ... 300 ... ғана жер ... ... есе  отыр. Ормандар плнетамыздың 27 процентін алып жатыр. Ормандардың
жыл өткен сайын ... ... жол  ... - планета ландшафтының құрам
бөлігінің бірі, ол-табиғи боиценоз, ... ... ... өндіруші
жасыл лаборатория, ол-климатты реттеуші фактордың бірі, т.т. Орман жер
бетіндегі тіршіліктің мәңгілік күзетінде  қана  ... ... ... ... ... ... да  өз  көп  ... орман табиғатта су көздерін сақтаудағы
зор рөліне мынадай көңіл аударарлық мысал ... ... су ... 60 ... тәулігіне жеті есе кем береді. Тексере келгенде ... ... Су ... тау  ... соңы мен үстіміздегі ғасырдың басында
көп кесілген. ... ... ... ... ... ... де ... түсті.М. Құспанов Ауа  бір  ... ... жаңа ... пайда болуына  жаңа прогрессивті ... ... ... ... ... жеміс дамитын жотынның болуы,
қосарлы ұрықтану, гүлдің пайда болуы және тағы  іс - ... оң ... әсер ... ... ... ... ... дүниесін су, топырақ,
жерасты және жерүсті деп бөлуге   мен оларда өмір ... ... ... рөл ... ... адам ... ... қолданады.Топырақты 
жеке  топырақтың құрылу процесі мен құнарлылығына әсер етеді.Жер үстіндегі
500 ,300 түрі бар) адам пайдаланады және ... ... ... қайта орнына қайтарылмайтын өсімдіктіер планета бетінен жойылып
кеткенін айту  фактілер 30 ... жцық ... ... ... ... елімізде 20 мыңға жуық түрі ... ... ... ... ... ... кездеседі. Үлкен аудандардағы адамның 
өсімдіктер мәдени өсімдіктермен алмастырылады, яғни адам өз көзқарастарында
өсімдіктер ... ... ... Өсімдіктер дүниесіне үй және жабайы
жануарлар әсер түрде қалады немесе жануарлармен ... ... ... ... жайылымдардың дегенерациясына әкеледі және
жел  өсуіне өндірістік қалдықтар да үлкен ... ... ... ... олар нәтижесінде  өсуі 2  кемуі мүмкін. Кейбір өндірістік
қалдықтар ... ... ... және ... әкеледі. Бидайдың түсті металлургия  40-50 пайыз, ал ал ... ... ... 25-35 ... ... ... жою және
бүлдіру жиі  жерлердің, ... да ... ... ... ... бар. ... ... сонымен қатар гүлдерді жаппай
жинау, жүйесіз келулер мен табиғат  да ... аtmoc - бу және шар sphaira ... ) ... ... ... ... ... бірден бөлініп
айқындалатын  ие оның  99,5 ... ... ... ... ... қалыптасу жағдайына мұхиттармен 
тигізеді. Атмосфераның құрамында бірнеше газ бар.Атап айтқанда  газ ... - азот пен ... , ... ... су  газы және озон  қоспалар да бар.
Ауа ... ... тән  бар, ... ... ... ... ең жоғарғы шегіне дейінгі ауа  тең  бұл суының деңгейінде орта
есеппен 1,033 кг/см2шамасында.Техникада бұл ол  ... ... ... ... ... қабығы. Ол әлем  оның қозғалысына ... ... ... ... ... ... Атмосфера-ның бүкіл
массасының  5-км ал 90%-ға жуығы ... ... ... ... ... күресі мәселесі күрделі,
және үлкен материалдық шығындар мен күшті
ғылыми-техникалық прогресстің қазіргі заманғы даму ... ... ... ... әсер ететін
азайтып, ластанудың алдын-алудың іс-шараларын жасауға мүмкіндік
Атмосфералық ауаның ластануының алдын алатын және
қалдықтарының мөлшерін азайтуға мүмкіндік ... ... 3 ... ... ... қосылыстар түзілетін технологиялық процестерді жақсарту
және мүмкіндігінше зиянды заттар аз бөлінетін
өндіріске енгізу. 
Отынның құрамын, аппараттар мен карбюрацияны жақсарту
тазартқыш қондырғылар ... ... ... ... ... ... ... бөлетін обьектілерді тиімді орналастыру
жасыл өсімдіктерді көптеп отырғызу, егу. 
11
Қолданылған әдебиеттер
1. ... А.К. ... ... ... ... ... Г.К. ... негіздері. Алматы, 1995. 
3. Нұрғазина Қ. Пәнді экологияландыру
4. Э. ... ... ... ... ... оқыту 2003
5. Жалпы білім беретін мектептің жаратылыстану-математика бағытындағы 10-
сыныбына арналған ... Ө. ... ... ... ... географии). Составители:
Ж. Аубакиров, ... ... ... ... ... ... ... 2-басылымы, өңделген/ М. Гильманов, А. Соловьева, Л. ...

Пән: Химия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жалпы әлемдік экологиялық проблемалар5 бет
Биология дамуының қысқаша тарихы жөнінен анықтама5 бет
Адам, табиғат және климат13 бет
Атмосфера және климат11 бет
Газ өнеркәсібінде энергияны үнемдеу7 бет
Метанол24 бет
Парниктік эффект10 бет
Ni2+ ионының глицин және лимон қышқылымен комплексті қосылыс түзуін спектрофотометриялық әдіспен зерттеу60 бет
Salicornia europaea өсімдігінің жер үсті бөлігінен қышқылдық компоненттерді бөлуі71 бет
«ПЛП Жанафарм» ЖШС базасында дәрілік Қырмызыгүл гүлдерінің және батпақты Иір тамырсабақтарының көмірқышқылды экстрактар негізінде алынатын таблеткалар өндірісін ұйымдастыру52 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь