Өндіріс шығындарының түрлері және оларды есепке алу әдістері және өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 3
I. ӨНДІРІС ШЫҒЫНДАРЫНЫҢ ТҮРЛЕРІ ЖӘНЕ ОЛАРДЫ
ЕСЕПКЕ АЛУ ӘДІСТЕРІ 6
1.1 Кәсіпорындағы өндірістік есеп пен өндірісті ұйымдастыру 6
1.2 Көмекші өндірістің шығындарының есебі 14
1.3 Негізгі өндіріс шығындарының есебі 15
1.4 Үстеме шығындардың есебі 18
II. ӨНІМНІҢ ӨЗІНДІК ҚҰНЫН КАЛЬКУЛЯЦИЯЛАУ 22
2.1 Өнімнің өзіндік құнын есептеу және есептеудің түрлері 22
2.2 Өнімнің, жұмыстың және қызметтің өзіндік құнын есепке алудың
қарапайым әдісі 26
2.3 Өнімнің, жұмыстың және қызметтің өзіндік құнын есепке алудың
тапсырыстық әдісі 28
ҚОРЫТЫНДЫ 31
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 33
КІРІСПЕ

Зерттеу тақырыбының өзектілігі: Өндіріске жұмсалған шығындар өнім өндіру, жұмыс орындау және қызмет көрсету шығындарын қамтыса, өндіріс шығындары сату шығындарын қоса қамтиды. Бұдан туатын тұжырым алдымен өндіріске жұмсалған шығындар материалдандырылып, актив ретінде нақты өзіндік құны бойынша тіркеліп, дайын өнім (қызмет, жұмыс) түрінде болашақта табыс әкелу қасиетіне ие болады.
Тақырыптың зерттелу дәрежесі.Алдымен шығындардың сыныпталуын қарастырмай тұрып отандық және ТМД елдерімен алыс шетелдердің авторларының шығындардың жіктеу тәртіптеріне және оларға берген анықтамаларына назар аударуды талап етеді.
Зерттеу жұмысының мақсаты: Өндіріс шығындарына тоқталатын болсақ, кәсіпорын шығындары – мемлекеттің қаржы саясатының маңызды құралы, оның орталықтандырылған және орталықтандырылмаған кірістерін пайдалануға байланысты болатын қаржы қатынастарының бір бөлігі. Өндіріс шығындарының өзгешелігі сол, ол қызметтің тек мемлекеттік сферасының қажеттіліктерін қамтамасыз етеді. Сондықтан мемлекет шығындарының мазмұны мен сипаты мемлекеттің экономикалық, әлеуметтік, басқару, қорғаныс және т.т. функцияларымен тікелей байланысты.
Зерттеу жұмысының міндеттері. Өндіріс шығындарын есепке алу, өнімнің өзіндік құнын есептеу үшін мынадай міндеттерді орындау керек:
- Өндіріс шығындарының басым бөлігі қоғамдық тауарды, игіліктерді және қызметтер көрсетуді өндіруге немесе олармен халықты қамтамасыз етуге бағыттау;
- Өндірістік залал есебін ұйымдастыру т.б.
Зерттеу нысаны. Қазақстан Республикасындағы өндіріс шығындарының есебі.
Курстық жұмыстың құрылымы: Жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан және қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Бөлімдердің атауы, құрылымы және мазмұны жұмыстың тақырыбына, мақсатына және міндеттеріне сәйкес келеді.
Зерттеудің теориялық және әдіснамалық негізі. Қазақстан Республикасы Конституциясы басқа да заңдар мен нормативтік құқықтық актілер мен әлемдік экономика ғылымының классиктерінің, Ресей және Қазақстандық ғалым-экономистер мен маман-практиктердің еңбектері, қарастырылып отырған мәселеге байланысты әр түрлі нысандағы есептілік мәліметтері қолданылған.
Ақпараттық базасы. Курстық жұмыста ғылыми конференциялар мен кезеңдік баспалар материалдары кеңінен қолданылды. Сонымен бірге осы қарастырылып отырған мәселеге тиесілі шеңберіндегі арнайы материалдарға, жалпы экономикалық және құқықтық әдебиеттерге жүгініп негізделінген.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР


1. Басқару есебі, 2008
2. Бухгалтерлік ақпарат жүйелері // 2010
3. Бухгалтерлік есеп және аудит, Алматы – 2009
4. Инвестициялық институттардағы бухгалтерлік есеп// Алматы – 2008
5. Кәсіпорындағы сауданы ұйымдастырудағы бухгалтерлік есеп, Бухгалтерлік есеп және аудит // N 8, 2012
6. Кеулімжаев //Бухгалтерлік есеп принциптері// Алматы – 2009
7. Корреспонденция счетов//Алматы, 2010
        
        
Қуанова Мейрамгүл
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 3
* ... ... ... ЖӘНЕ ОЛАРДЫ
ЕСЕПКЕ АЛУ ӘДІСТЕРІ ... ... ... есеп пен ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... есебі ... ... ... ... ... ... ... ҚҰНЫН КАЛЬКУЛЯЦИЯЛАУ ... ... ... ... ... және есептеудің түрлері ... ... ... және ... ... ... есепке алудың
қарапайым әдісі ... ... ... және ... ... құнын есепке алудың тапсырыстық әдісі ... ... ... ... ... ... Өндіріске жұмсалған шығындар өнім өндіру, жұмыс ... және ... ... ... қамтыса, өндіріс шығындары сату шығындарын қоса қамтиды. Бұдан туатын тұжырым алдымен өндіріске жұмсалған шығындар материалдандырылып, актив ретінде ... ... құны ... ... дайын өнім (қызмет, жұмыс) түрінде болашақта табыс әкелу қасиетіне ие ... ... ... ... ... ... ... шығынның жұмсалу мақсатынан туындайды. Жұмсалған кез келген шығынның бағытына қарай белгілі бір түпкілікті мүддені ... ... ... ... Ал ... ... шығындардың түпкілікті мақсаты ұйымға табыс әкелу. Бұл жерде дайын өнім өндіру мен қатар оның сапалы болып ... ... қоса ... ... ... ... шығындарды өтеп үстінен табыс түсіру үшін өнімнің сапалы болуы басты мақсат болса, табыстың көлеміне ... ... ... жұмсалған шығынның нормаланған мөлшердегі көлемінің сақталуы негізгі мақсаттардың бірі болып табылады.
Шығын деген ұғымды түсіну үшін, ең алдымен оның ... болу ... ... олардың бағыттарын, мақсатын, негізгі шешетін мәселелерін, шаруашылық ... ... ... ... ... анықтап алудың маңызы зор.
Алғашқы шығын, ұйымды әділет министрлігінен ... ... ... ... ... бухгалтерлік балансында бабынының құрамында ретінде ... ... ... шығындардың пайда болу табиғатының шаруашылық үрдісінің жабдықтау, өндіріс, өткізу (сату) сатыларының шеңберінен кең екенін байқаймыз.
Тақырыптың ... ... ... ... ... тұрып отандық және ТМД елдерімен алыс шетелдердің авторларының шығындардың жіктеу тәртіптеріне және ... ... ... ... ... ... ... жұмысының мақсаты: Өндіріс шығындарына тоқталатын болсақ, ... ... - ... ... саясатының маңызды құралы, оның орталықтандырылған және орталықтандырылмаған кірістерін пайдалануға байланысты болатын қаржы қатынастарының бір ... ... ... ... сол, ол ... тек ... ... қажеттіліктерін қамтамасыз етеді. Сондықтан мемлекет шығындарының мазмұны мен ... ... ... ... ... қорғаныс және т.т. функцияларымен тікелей байланысты.
Зерттеу жұмысының міндеттері. Өндіріс шығындарын есепке алу, өнімнің өзіндік құнын есептеу үшін ... ... ... ... Өндіріс шығындарының басым бөлігі қоғамдық тауарды, ... және ... ... ... ... олармен халықты қамтамасыз етуге бағыттау;
- Өндірістік залал есебін ұйымдастыру т.б.
Зерттеу нысаны. Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... құрылымы: Жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен, қорытындыдан және қолданылған әдебиеттер тізімінен тұрады. Бөлімдердің атауы, құрылымы және мазмұны жұмыстың тақырыбына, ... және ... ... ... ... және ... негізі. Қазақстан Республикасы Конституциясы басқа да заңдар мен нормативтік құқықтық актілер мен әлемдік экономика ғылымының классиктерінің, Ресей және ... ... мен ... ... ... ... ... байланысты әр түрлі нысандағы есептілік мәліметтері қолданылған.
Ақпараттық базасы. Курстық жұмыста ғылыми конференциялар мен кезеңдік баспалар материалдары кеңінен қолданылды. ... ... осы ... отырған мәселеге тиесілі шеңберіндегі арнайы материалдарға, жалпы экономикалық және құқықтық әдебиеттерге жүгініп негізделінген.
I. ... ... ... ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ЕСЕПКЕ АЛУ ӘДІСТЕРІ
+ Кәсіпорындағы өндірістік есеп пен өндірісті ұйымдастыру
Өндірістік шығындар есебін ұйымдастыру бухгалтерлік шоттар мен ... ... ... Оған мынадай факторлар ықпал етеді:
* ... ... ... ... ... ... ... қабылдауы;
* кәсіпорынның құқықтық түрі;
* шығарылатын өнім көлемі.
Өндірістік есепті ұйымдастыру шығын есебінің объектісі болып ... ... бір ... ... ... ... пайда болған жерлері, жауапкершілік орталықтары мен шығынды көтерушілер ... ... ... мүмкін. Түрлер бойынша шығын есебі. Бұл шығынды қорытынды бақылау үшін қажетті шарт, ол кәсіпорынға өндірістік өнімнің өзіндік құн ... - ... ... ... ... өндіріс шығындарының жалпы құнына проценттік ара қатынасын есептеуге, өзіндік құнды төмендету бойынша қолда бар резервтерді айқындауға ... ... ... ... ... кірген шығындардың түрлері 7 атты Бухгалтерлік есеп стандарттары және оған атты әдістемелік ұсыныстармен ... ... ... ... еңбекті өтеуге шыққан шығыстар, әлеуметтік салық аударымдары, қосымша шығыстар.
Шығындарды пайда болған жерлері бойынша есептеу. ... ... ... жері - ... ... ... ... орындары, участкелері, бригадалар, цехтар кәсіпорын бөлімдері мен т.б. Мұндай әрбір учаскеге кәсіпорынның пайда болған орын ... ... өз ... ... беріледі.
Бұл есеп кәсіпорын басшылығына мыналарды қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Тұтастай кәсіпорынның да, оның ... ... де ... ... ... және жан-жақты бақылау өнімінің өзіндік құнын калькуляцияда қажетті; ... ... ... ... ... ... бөлу.
Жауапкершілік орталықтары жөніндегі есептің мақсаты- жауапкершілік орталықтары бойынша шығындар мен табыс туралы ... ... ... ... ... арту үшін ... ... орталықтары бойынша нақты мәліметтерді қысқа уақыт аралығында жасалатын смета орындау жөніндегі есепте бухгалтер-талдаушы ... ... ... орталықтарының басшылары шығыстың әр түрлі баптары бойынша ... ... ... ... ... ... қандай аспектіде жіктеу, шығын пайда болған жерлерді ... ... ... ... ... ... ... өзі шешеді.
Көтерушілер бойынша есеп. Технология мен өнім ... ... ... мен ... ... ... ... топтары, бір аттас немесе жек жасап шығаратын бұйым сериялары, құрылыс объектілері, құрылыстың ... ... ... ... түрлері шығынды көтерушілер болады.
Егер кәсіпорында біртекті өнім бірдей негіздегі ... ... ... және ... ... ... (модефикациясымен) айрықшаланса, онда кәсіпорынның шығынды көтерушілер сайын ең аз шамада азайтуға ... ... ... ... орай, калькуляциялау амалын қарапайымдандыруға болады.
Өндірістік шығындар есебін ұйымдастыруда екі ұйымдастырушылық аспект бар: қолданылатын бухгалтерлік шоттар жүйесі мен шығындарды ... ... ... ... ... мына ... әсер етеді: қызмет түрі; басқару құрылымы, кәсіпорын мөлшері, ұйымдастыру-құқықтық пішін және т.б.
Техникалық ... ... ... ... басқару есебін аналитикалық есеп деп қарайды. Шоттардың жұмыс жоспарын жан-жақтылау дәрежесі басшылардың басқару шешімдерін қабылдауға ... ... ... ... ... ... ... қатар есеп объектісіне байланысты, дәлірек айтқанда, түрлері, пайда болу орындары және ... ... ... ... ... көздейді.
Кәсіпорындардың жекелеген өндірістік бұйымдары бойынша жоспарлау және шығындарды есепке алу мақсатында өндірістік өнімнің ... ... ... барлық өндірістер негізгі және қосымша, көмекші болып бөлінеді.
Негізгі өндірісте кәсіпорын шығаратын өнімдер сондай-ақ ... ... және ... ... ... фабрикаттарды дайындайтын өндірістер жатады.
Көмекші өндіріс негізгі өндірістерді өнімнің дайындалуына тікелей қатыспайды , бірақ өнім ... ... ... ... жасауға тікелей ықпал етеді.
Қосымша цехта негізгі өндіріс қалдықтарын іске асыруға себебеін тигізеді.Өндірістік бухгалтерлік есебінің 8 - ші ... ... ... ... - ... ... - қосалқы өндіріс,
8012 - көмекші өндіріс,
8034 - ... ... ... шығындарына мынадай шығындардың құрамы жатқызылады:
1. материалдық ... ... ... ... аударылатын аударымдар;
4. үстеме шығындар.
Өндірістік шығындардың жіктелімі:
1. шығындардың туындайтын орындарына байланысты;
2. қызметтер, жұмыстар және өнім түрлері бойынша;
3. ... ... ... құнына ену тәсілі бойынша тікелей және жанама болып бөлінеді.
4. өндіріс шығындары ... ... ... басқару қызметіне байланысты коммерциялық және әкімшілік болып бөлінеді.
Негізгі ... ... ... ... типтік шоттар жоспары бойынша 8-бөлімшеде есепке алынады. Оның құрамына мынадай шығындар элементтері ... - ... ... ... ... - негізгі өнімнің жұмысшылардың еңбекақысы,
8013 - еңбекақыдан есептелетін аударымдар,
8014 - үстеме шығындар.
Бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ... шот қойылады:

Дт
Кт
1
Негізгі өндіріске материалдық құндылықтар есептен шығарылады
8012
2
Негізгі өндіріс жұмыскерлерінің еңбек ақысы есептелінеді.
8013
4230
3
Есептелінген еңбекақыдан әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... соңында шығындар элементтері жинақтаушы
8010
8012-8014
6
Жыл соңында құн бойынша негізгі ... ... өнім ... ... - ... өндірістегі өнімдер үшін, қызметтер үшін қолайлы жағдай жасайтын өндірісті айтамыз, бұларға жататындар: электростанциялар, сумен ... ... цех, ... ... ... активті 8030-шы шот бұл көмекші өндірістің жинақтаушы шоты болып табылады. Бұған мынадай шығын элементтері жатқызылады:
8031 - ... ... ... ... - көмекші өндіріс еңбекақысы;
8033 - ... ... ... - ... ... - ... ... - негізгі өндірісте және көмекші өндірісте жұмыстарды ұйымдастыру мен басқарумен байланысты шығындар жатады. ... ... ... шоттар жазғанда 9 - шы есептелінеді. 8410 шот - бұл жалпылама шот, ... ... мына ... ... ... - материалдық үстеме шығындар;
8043 - еңбекақыдан аударымдар;
8044- негізгі құралдарды жөндеу;
8045 - негізгі құралдардың ... - ... үй ... - ... ... - ... -- түрлі өндірістерден және шаруашылықтардан (негізгі, көмекші, қосымша, қосалқы және эксперименттік) тұратын күрделі ... ... ... ... ... ... және шығындарды есепке алу мақсатында өндірілетін өнімнің атқаратын қызметіне қарай барлық өндірістер ... және ... ... ... ... ... өндірілетін өнімнің атқаратын қызметіне қарай
Негізгі өндірістер
Қосымша өндірістер
Негізгі өндіріске кәсіпорын шығаратын өнімдер, сондай-ақ өнімді сатуға және зауыт ... ... ... ... ... -- ... жасау зауыттарында) арналған шалафабрикаттарды дайындайтын өндірістер жатады.
Көмекші өндіріс негізгі өндірістің өнімін әзірлеуге қатыспайды, бірақ өнім ... ... ... ... ... ... ... етеді (жөндеу-механикалық және аспаптық цехтар, электр-көліктік, сумен жабдықтау т.б.).
Қосымша цехтар (мақта қалдықтарынан тазартылған мақта өндіру ... ... ... ... ... ... ... септігін тигізеді.
Қосалқы цехтар (ыдыстар мен буып-түю материалдарын дайындаумен айналысатын цехтар) негізгі материалдардан емес, бірақ негізгі және көмекші өндірістерде пайдаланатын ... өнім ... ... ... ... ... өндірістер мен кәсіпорын ұжымының тұрмыстық қажеттілігін қанағаттандыратын шаруашылықтар (тұрғын-үй коммуналдық шаруашылық, моншалар, кір жуатын орындар) ... Бұл ... ... дайындауға, сондай-ақ басқа да тарапта жұмыстарды атқаруға немесе қызмет ... өз ... ... ... есепті дұрыс ұйымдастыру кез-келген кәсіпорын үшін маңызы зор.
Өндірістің ... ... ... ... ... ... (типіне) байланысты болады. Өндіріс жеке-дара, сериялық және жаппай өндіріс болып үш топқа (тұрпатқа) бөлінеді.
Шешімді қабылдау үшін ақпараттарды жинаған кезде ... бір ... ... қабылдау үшін белгілі бір шығын түрлері маңызды болуы, ал ... үшін сол ... ... ... Шын ... ... шығындар көптеген белгілері бойынша жіктелуі мүмкін:
* шығындардың туындайтын (пайда болатын) ... ... ... ... ... ... ... (соның ішінде өндеуі) бойынша, ал олар шығындарды есепке алу мен жоспарлау кезінде субъектінің есеп ... ... етіп ... ... ... және өнім ... ... өндіріс шығындары жекелеген өнім түрлерінің өзіндік құнына немесе біртектес өнім топтарына енеді;
* шығындар өнімнің ... ... ену ... ... ... -- өнімнің өзіндік құнына тікелей жатқызылатын, яғни жекелеген өнім түрлерін өндірумен байланысты болып; ... -- ... ... ... ... ... яғни бірнеше өнім түрлерін өндірумен байланысты болып ... ... ... ... ... ... екіге бөлінеді: айнымалы
* шығарылған өнімнің көлемі өзгеруімен шығынның да өсуі немесе азаюы ... ... ... мен шикі ... ... технологиялық энергия мен отын, өндіріс жұмысшыларының жалақысы және т.б.); тұрақты
* өнімнің шығару көлемі өзгерген кезде, деңгейі өзгермейтін шығындар ... ... ... мен ... ... ... негізгі кұралдардың амортизациясы);
* шығыстар түрі бойынша (баптары және элементтері бойынша); ... ... ... ... ... ... ... ақы шығындары; еңбек ақыдан аударылатын аударымдар; негізгі құралдардың амортизациясы (тозуы); ... да ... ... ... қызметі (функциясы) бойынша:
* өндірістік (өндіріс процесінің барысында пайда болады);
* коммерциялық (сатумен байланысты);
* әкімшілік (баскару процесімен байланысты).
Коммерциялық және әкімшілік ... ... ... ... ал олар ... ... ... негізі болып табылады,
Өндіріс шығындарының талдамалық (аналитикалық) есебі калькуляция объектілерінің және цехтар мен өндірістер бойынша шығын баптарының ... ... ... ... ... ... ... ведомостарда жүргізіледі.
Өндіріске жұмсалған шығындарды олардың құжаттары бойынша қандай ... ... ... ... ... есеп ... ... баптарын кодтайды және үстеме шығыстарын ажыратады. Ал бұл үстеме ... ... ... және ... ... объектілері бойынша дұрыс топтастыруға мүмкіндік береді.
Орташа және ірі ... ... ... есепке алу және өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау үшін кәсіпорынның бухгалтериясы құрамында, біртұтас болып келетін екі бухгалтерия, яғни қаржылық және ... ... ... ... ... ... аяқталмаған өндірісті есептеу үшін
1340 - "Негізгі өндіріс"
1340 - "Өз ... ... ... - ... өндіріс"
1350 - "Басқа да" шоттары пайдаланылады.
Бұл шоттардағы топтастыру транзиттік болып табылады, онда бір-екі күнде аяқталмаған өндіріс ... ... яғни ... ... ... ... ... қаржылық бухгалтерияға беріледі (демек, 1340-1350 шоттары дебеттеліп, 8010, 8020, 8030, 8050 ... ... ... соң ... ... ... ... қаржылық бухгалтериядан өндіріс бухгалтериясына беріледі (демек, 8010, 8020, 8030, 8050 шоттары дебеттеліп, 1340-1350 шоттары кредиттеледі).
Жалпы ... ... ... төрт негізгі кезеңге бөлуге болады
* өндіріс ... ... ... ... субъекттің есепті кезеңнің барысында тікелей шығыстар туралы ақпараттарға шолу ... ... ... т.б. өндірістері бойынша).
* "Үстеме шығыстардың" шоттары бойынша ... ... ... ... олардың жалпы деңгейі туралы ақпараттар беріледі;
* үстеме шығыстарын белгіленген ... ... ... ... есептік саясатында қаралған әдісі) бойынша негізгі, көмекші өндірістерге таратады;
* "Транзиттік" шоттардағы жинақталған шығыстарды дайын өнім шотына есептен ... ... ... ... ... құны ... сондай-ақ аяқталмаған өндірістің де үлесі анықталып, тиесілі саласына жатқызылады.
+ Көмекші өндірістің шығындарының есебі
Негізгі өндіріс тұтынатын өнімді шығарып ... ... және ... ... ... ... өндіріс деп аталады. Бұл -- қазандық, электр станциялары, сумен жабдықтау, жөндеу-механикалық ... ... және т.б. ... ... ... ... 8300 шоты арналған және ол "Цехтардың шығындары" деп аталатын ведомоста жүргізіледі, онда әрбір өндіріс (цехтар) үшін жеке талдамалық шот ... ... ... өндірістің шығындарын есепке алу үшін мына шоттар арналған:
8310 - "Көмекші өндірістер"
8311 - "Материалдар";
8312 - "Өндіріс жұмысшыларының еңбекақысы"
8313 - ... ... ... - ... ... өндірістердің әрбір цехтары бойынша шығындарды есепке алу "цехтар шығындары" деп аталатын ведомоста жүргізіледі. Ведомосқа жазбалар талдамалық кестелерден немесе ... ... алып ... ... ... ... ... әрбір цехта, өнім түрлері (егер олар әрқилы болса) және шығын ... ... ... ... ... ... ... мен сипатына тәуелді болып келеді. Әдетте, ол өзіне: негізгі материалдарды, ... ... ... және ... шығыстарды, электр энергиясын, өндіріс мақсаты үшін пайдаланатын буды және суды, негізгі және қосымша жалақыны, жалақыдан аударылатын аударымдарды, үстеме шығыстарды қосады.
Қосымша ... ... ... ... ... ... ... біртектес еместігі көмекші өндірістің көрсеткен қызметінің өзіндік құнын есептеу үшін әртүрлі әдісті қолдануға мәжбүр ... ... ... ... есебі
Өндіріс шығындарын есептеу үшін 8100 - "Негізгі ... ... ... ... олар ... ... ... жұмсалған барлық шығындарды қорытындылау (шолу) үшін 8110 - "Негізгі өндіріс" шоты арналған.
Осы ... 8111 - ... 8112 - ... жұмысшыларының еңбекақысы", 8113 - "Еңбекақыдан бөлінетін аударымдар", 8014 "Үстеме шығыстары" жинақталады, содан соң жыл соңында 8110 ... ... ... ... ... ... шоты бойынша өндірістің шығындар есебі төмендегі номенклатура баптары бойынша ... ... ... ... ... ... ... Шикі заттар мен материалдар -- өнімді әзірлеу негізінде пайда болатын ... осы ... ... кезінде қажетті компоненттер болып табылатын шикізат пен негізгі материалдарға ... ... Осы ... ... ... құны (су шаруашылық жүйесінен субъектінің жинайтын, су үшін төлемі және де табиғи шикізат ресурстарын іздестіруге, барлауға, ... ... ... мен ... ... арналған мамандандырылған ұйымдардың шығындарын өтейтін басқа да ... ... ... ұйымдардың жүргізетін жер құнарлығын арттырудың шаралары көрсетіледі.
Лимиттік - алу ... және ... - ... ... шикізат пен негізгі материалдарды, сондай-ақ сатып алынған материалдарды ... ... ... үшін ... ... ... Осы ... деректері цехтар (өндірістер), калькуляция немесе есеп объектілері бойынша "Материалдардың шығыстарын тарату" дел ... ... ... ... және ... ... ... ведомосы немесе осыған ұқсас есеп регистрлерына (ведомостар, машинограммалар, карточкалар) жазылады.
Көмекші материалдар - тұрақты технологиялық процестерді қамтамасыз ету үшін негізгі ... ... ... ... ... ... ... (технологиялық максаттарға пайдаланған көмекші материалдар). Бұндай көмекші материалдардың құны белгіленген шығыс нормасы бойынша өнімнің өзіндік құнына енеді, ол үшін өнім ... ... ... мөлшерлемесі пайдаланылады. Шығыс нормасы мен бағасы өзгеретін болса, аталған мөлшерлеме қайта ... ... ... ... ... әрбір өнімнің өзіндік құнына, тауарлы өнімге және аяқталмаған өндіріске сметалық мөлшерлеме ... ... ... таратылады.
Қайтарылған қалдықтар -- бұл негізгі, көмекші және қосалқы өндірістердің қалдығы.
Өнімнің өзіндік құнына кіретін материалдық ... ... ... ... ... ... құны ... қалдықтар болып: материалдар, шикізаттар, жартылай фабрикатгар, жылуды сақтайтын материалдар т.б. ... ... ... олар ... сапасын, тұтыну қасиетін жоғалтуына байланысты тікелей өз арналымдары бойынша пайдаланбауы мүмкін.
Белгіленген технологияға сәйкес өнімнің басқа түрін өндіру үшін ... ... ... ретінде берілген материалдық ресурстар қалдыққа жатпайды. Сондай-ақ қалдыққа ілеспе өнімдері де ... ... ... ... ... алу және ... ... құнын есептен шығару әдістерінде белгіленген.
Қайтарылған қалдықтар (отходтар) келесі тәртіпте бағаланады:
* Егер де қалдықтарды негізгі ендіріс мұқтаждығы үшін, ... өнім ... ... ... ... ... мұқтаждығы үшін, сондай-ақ кеңінен тұтынатын тауарларды дайындау үшін пайдаланса, онда шикізат пен материалдардың бастапқы ... ... ... ... ... ... өңдеуге немесе сыртқа сатуға кетсе, олардың жинау мен өңдеуге жұмсалған шығындарын шегере отырып, қалдықтарға белгіленген бағасы бойынша;
* Егер де қалдықтар ... ... ... ... ... ... ... пайдалану үшін сатылса, онда шикізаттар немесе материалдар бастапқы толык бағасы ... ... ... ... ... ... ... Қалдықтардыпайдалануды нормалау қажет, ал оларды кіріске алуға тиісінше бақылау жасауды жолға қою керек.
1.4 Үстеме шығындардың ... ... - бұл ... ... және ... ... байланысты шығыстар, олар кешендік сипатқа ие болады, олардың кұрамында экономикалық элементтердің барлық шығындары көрініс табады.
Бұл шығындар ай ... ... ... шығыс баптары бойынша 8400 " Үстеме шығындары" шотында көрініс табады. Әрбір цехтың өзінде дайындалған өнімге үстеме шығыстар ... ... ... ай ... ... ... ... Негізгі өндіріс шығындарының құрамына кіретін үстеме шығындарын ... ... 8114 шоты ... және 8410 шоты ... шығындар" бөлімшесінің шоттары

Р/н
Шаруашылық операцияларының мазмұны
сомасы теңге
Шоттар корреспонденциясы
дебет
кредит
А. Негізгі және көмекші өндірістердің үстеме шығындауын есепке алу
1
Негізгі және көмекші өндірістер ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлерінің еңбек ақысы есептелінді
300000
8042
3350
3
Еңбекақыдан әлеуметтік салық есептелген ... ... ... ... ... жариясы)) х 21 %
56700
8043
3140
субшоты
4
Сыртқы ұйымдардың көмегімен негізгі құралдарды жөндеумен байланысты шығыстары есептен шығарылды
1206000
8044
4140
5
Өндірістік ... ... ... ... тоз сомасы есептелінді
1129260
8045
2421-2429
6
Сыртқы ұйымдардың тұрғын-үйге көрсеткен қызметінің құны есептен шығарылды
282000
8046
4140
7
Негізгі құралдардың ағымдағы жалғаға берілген ... ... ... ... ... ... қатыстысы
12000
8047
4170, 1620
8
Сақтандырылған мүліктері бойынша сақтандыру төлемі есептелінді
1720000
8048
4210
Жиыны
6236060
Б.Шығындарды ... ... ... ... ... есептен шығарылды :
-матеиалдық шығындары
-еңбекақы шығындары
-еңбекақыдан аударылған аударымдары
-жөндеуге кеткен шығындары
-негізгі ... тозу ... ... қатқан шығындары
-жалға бойынша жасалған шығындары
-сақтандыру бойынша есептелінген шығындары
8040
8040
8040
8040
8040
8040
8040
8040
8041
8042
8043
8044
8045
8046
8047
8048
Жиыны
6236060
в. Үстеме шығыстарын тарату
10
Негізгі ... ... ... ... ... ... ... ерекшеліктерін ескере отырып шығын баптарының номенклатурасына өзгерістер енгізуі мүмкін.
Мысалға, үстеме шығысының құрамында "Өндірісті дайындау және ... ... ... бабы жеке ... ... Өндірістің жұмыс істеу ұзақтығына және басқа да жағдайларына байланысты ... ... ... ... ... деңгейін сметаның көмегімен анықтайды. Сметаны жасау кезінде сыннан өткізілген өнімнің құнын ... ... ... ол ... қосудың жалпы сомасына қосылмайды. Жұмысқа қосу шығысының сметасын бекіткен кезде өндіріске енгізілетін ... ... ... және оның ... ... ... ... оларды өнімнің өзіндік құнына жатқызу мерзімі мен нақты тәртібіне байланысты етіп анықтайды.
Өндірісті дайындау және игеру шығыстары алғашқыда ... ... ... ... өнім бірлігіне белгіленген норма бойынша өтеледі.
Егер де кәсіпорында бірнеше өнім түрі өндірілетін ... онда жаңа ... ... ... олардың арасына таратылады, ал тарату процесі, әдетте, негізгі өндіріс жұмысшыларының жалақысының сомасына және құрал-жабдықтарды пайдалану мен ... ... ... ... етіп ... Жекелеген тапсырыстарды орындаған кезде өндірісті дайындаудың нақты шығындары сол бұйымдардың ... ... ... жатқызылады.
Өндірістегі барлық шығындар цехтардың ведомостары бойынша топтастырылады, онда әрбір цех үшін жеке ... ... - ... ... ... ... мен ... бойынша шоттар корреспонденциясын қарастыру үшін жоғарыда келтірілген ... ... ... аяк киім тігетін кәсіпорында төрт негізгі өндіріс цехтары бар болсын делік: кесу, ... ... және ... ... кәсіпорын төрт түрлі өнім ассортиментін шығарады делік:
* ерлер ботинкасын;
* ерлер ...
* ... ... туфлиін;
* үйге киетін әйелдер туфлиін.
Ағымдағы айда ... ... ... көлемі мынадай болған:
10 мың жұп -- ерлер ботинкасы;
7 мың жүп -- ... ... мың жүп -- ... ... мың жұп -- әйелдердің үйге киетін туфлиі.
Кәсіпорынның жұмысының тиімділігін қамтамасыз ету үшін онда ... ... ... жөндеу-механикалық; бу қазандық; автотранспорттық; олардың шығыны дайын өнімнің өзіндік құнына келесі тәртіпте ... ... ... ... -- ... жұмысының түрлері бойынша; бу қазаны мен автотранспорт цехтарының шығындары -- тұтынылған қызмет көлеміне сәйкес пропорционалды жолмен таратылады.
Кәсіпорынның ... ... ... шығыстар құрал-жабдықты пайдалану мен күтіп-ұстау шығыстарына қатысты (осы ... ... ... ... бір ... ... есептелген) бөлігіне және тиесілі өнім бірлігін әзірлеу кезіндегі жұмыстың ұзақтылығына
қарап таратылуы мүмкін. Жалпы үстеме шығысын тарату негізгі өндіріс жұмысшыларының ... ... ... ... ... 400 жұп аяқ киім сапа бөлімінің бақылауынан өтпеген, демек олар ақау болып табылған. 52 жүп ... үйге ... ... ... ақау болып танылған, олар 12000 теңге сомасын құраған. Жөнделмейтін ақау бойынша жасалған шығыстан 2000 теңге ... ... ... ... Ерлердің 348 жұп туфлиі бойынша 24683 теңге деңгейінде ақаулар табылған, бірақ ол ақауды жөндеуге болатындығы дәлелденген. Ақаулар бойынша орын ... ... бір ... ... оның ... 17100 ... ... ал оның бір бөлігі өндіріс шығыны ретінде есептен шығарылған. Ағымдағы айда аяқ киімді дайындау кезінде келесі ... ... ... ... ... ... ... өзіндік құнын есептеу және калькуляциялаудың түрлері
Өнімнің өзіндік құны - бұл өндіріске және өткізуге кететін ақшалай түрдегі ... - бұл ... ... ... де әрі бір ... де ... ... есептеу. Ол кәсіпорын жұмысын оперативті басқаруда маңызды орын ... ... ішкі ... дер ... (уақтылы) ашуға мүмкіндік беріп, оны өнімнің өзіндік құнын төмендетуге және бәсекеге жарамдылығын арттыруда пайдаланылады. Калькуляцияны өнімнің өзіндік құнын жоспарлауға және ... ... ... нарықтағы сұранысын ескеретін негізгі бағасын белгілеуде пайдаланады.
Калькуляцияда субъект шығындары ақшалай түрде ... мына ... ... ... ... - еңбек нарығының, озық техника мен өндірістің және жұмыстын жақсы ... ... ... ... озық ... ... негізінде жоспарланған кезеңге жасалады;
* есеп берушілік (нақты) калъкуляция - өнімнің өзіндік құны кәсіпорынға ... ... ... ... ... ... артық шығындау бойынша жоспарлы көрсеткіштердің асыра орындалуы немесе кем орындалуы) және тәуелді болмайтын (материалдар құнын, амортизациялық аударымдардың нормасын, электр энергиясына, ... ... суға және т.б. ... өзгерту) себептер бойынша жоспардан ауытқуы мүмкін нақты шығындармен сипатталады;
* нормативті калькуляциялар - ағымдағы жоспарлы калькуляцияның әр ... ... ... Ол шығын есебінің нормативті әдісін қолданатын және өнімнің өзіндік құнын калькуляциялайтын кәсіпорында жасалады. Оның негізінде көбінесе қол ... ... ... сипаттайтын ағымдығы әрекет ететін нормалар жатады. Нормативті калькуляция жоспарымен салыстырғанда есептік кезеңдегі өнім ... ... ... ... ... нақты көрсетеді;
* жоболық калькуляциялар - келешекке құрылған жоспарлы калькуляцияның әр түрлілігі болып табылады. Ол күрделі салымның ... ... жаңа ... және ... ... ... үшін ... алдын ала жүргізілетін калькуляция - нақты шығын ... және он айда ... ... ... немесе басқа кезеңдегі болжалдық өнім өндіру мен шығын ... есеп ... ... ... ... нақты өнім (табыс) негізінде жасалады. Бұл калькуляцияның мәліметтері өнім өндірудің ағымдық ... ... ... ала ... ... ... калькуляциялар, негізінде, ауыл шаруашылық кәсіпорындарында қолданылады.
Калькуляция барысында шығын есебінің объектісін және өнімнің ... ... ... объектісін дұрыс анықтау қажет.
Шығын есебінің объектісі - кәсіпорын өндіріс ... ... ... ... объект. Өнеркәсіптерде шығын есебінің объектісі мен калькуляциялау объектісі бір-біріне дәл келеді. Мысалы, тігін өндірісінде шығын есебінің объектісі мен калькуляциялау объектісіне ... ... және іш ... ... объектісі - кәсіпорын калькуляциялайтын өнім (жұмыс, қызмет) түрлері. Мысалға, ауыл шаруашылығында есеп және ... ... ... дәл ... (мал ... ... есебінің объектісі - ірі қара мал, ал калькуляциялану объектісі - сүт, төл, көң).
Кешенді өндірістерде біртұтас технологиялық процесте шикізаттың бір ... әр ... өнім ... және ... ... шығыны өз араларына бөліп таратылмайды. Бір өнім бірлігінің өзіндік құны мына әдістердің біреуімен анықталады.
Шығынды шығары тастау әдісі - мұнда өнім ... бір түрі ... аи ... ... ... ... ... жалпы өзіндік құннан жоспарлы өзіндік құн бойьшша ілеспе өнімнің өзіндік құнын шығарып тастайды, ал алынған шама негізгі өнімнің өзіндік құны ... ... ... әдіс - ... және ... ... ... түрін өндірегін өндірістік кешенде қолданылады. Шығарып тастау әдісі мен шығындарды бөлу элементтері ұштастырылады. ... ... ... ... ... ... ... құнын шығарып тастайды, ал шығынның қалған бөлігі белгіленген коэффициенттерге сәйкес негізгі өнімдерге ... ... ... жаллы сомасынан ілеспе өнімнің өзіндік құны шығарылады;
:: шығынның қалған сомасынан ... ... ... көшірілуі мүмкін оның бір бөлігі шығарылады;
:: шығынның қалдығы белгіленген ... ... ... ... ... өнімдердің өзіндік құнының жалпы шамасы анықталады.
Шығын есебінің объектілері бойынша тапсырыстық калькуляцияның процестік ... ... ... әдіс - ... ... арналған материалдар шығынын, өндіріс жұмысшыларының негізгі еңбекақысын және үстеме шығындарды нақты өнім шығарумен немесе қандай да бір ... ... оңай ... алатын (немесе орнын толтыратын) өндірістерде қолданылады. Бұл әдіс, әдеттегіше, бір тұрпатты (тип) өндірістік ұйымдағы кәсіпорындарда, құрылыста, қызмет ... ... ... ... ... ... тапсырыстар бойынша шығын номенклатурасында белгіленген разрядта ескеріледі. Барлық қалған шығындар пайда болған орны бойынша ... бөлу ... ... сәйкес тапсырыстардың өзіндік құнына қосылады.Жеке тапсырыс шығын есебі мен калькуляциялаудың объектісі болып табылады. Тапсырыстар бір бұйымға жеке (дара), ал ұсақ ... ... ... бұймдарға келіп түседі.
Есептің тапсырыстық әдісіне мына ерекшеліктер тән:
:: ... ... ... ... ... тапсырысты орындау барысында оны есептен шығару;
:: тапсырыстар есебінің карточкасын жүргізу, ... ... ... ... ... бөлу аса ... ... шоттар саны кәсіпорынға орналастырылған тапсырыстардың санына сәйкес келуі керек.
Қайта бөлу ... ... өнім ... ... ... нақты тізбекпен өтетін тасқынды (поточный) жэне сериялы өндіріс саласында қолдаылады. Калькуляциялау объектісіне әрбір ... ... ... өнім ... ал шығын есебінің объектісіне - қайта жасау, яғни келесі қайта жасауға жөнелтілуі ... ... ... ... ... ... ... алумен аяқталған технологиялық процестің бір бөлігі жатады.
Әдістің мәні мынада тіпті бір қайта ... әр ... өнім ... алуға болса да, өндірісті қайта жасау бойынша ағымдағы есепте тікелей шығындар көрініс ... ... ... ... ... ерекшеліктеріне мыналар жатады: жекелеген тапсырысқа қатыссыз қайта жасау бойынша шығынды жалпылау, күнтізбелік кезең үшін шығынды есептен шығару, әрбір ... ... 8110 ... ... ... ... ... шығын есебінің қарапайымдылығы мен үнемшілдігі.
Жаппай өндіріс жағдайында бір текті өнімдер жай калькуляцияларда пайдаланылуы мүмкін. ... ... ... ... ... шартты дайын өнімдегі жартылай дайындалған өнімді қайта ессптеумен калькуляция жасалады. Бұл арада 8110 шотында ... ... ... ... өндірілген дайын өнімнің шартты бірліктеріне бөлінеді. Шартты бірлікті қолдану мынаны ... ... ... бірлігін өндіруде негізгі материалдың бір шартты бірлігі және үстемеленген шығынның бір шартты бірлігі керек болады.
2.2 Өнімнің, ... және ... ... құнын
есепке алудың қарапайым әдісі
Өндірістегі шығындарды есепке алудың және өнімнің өзіндік кұнын калькуляциялаудың ... ... ... өнім ... ... (су ... станциялары, кен, көмір, мұнай мен газ өндіретін кәсіпорындар) пайдаланылады. ... ... ... өндіріс болмайды (егер де олар болса, онда оның көлемі шамалы болады) және шалафабрикаттарды езі ендіреді. Егер де кәсіпорын өзінің ... ... ... онда бұл әдісті қолдануға рұқсат етілуі мүмкін. Бұл әдістің мәні ... ... ... ... ... ... тұрады. Өнім бірлігінің өзіндік құнын тікелей есептеу жолымен шығарады, яғни ... ... ... ... ... ... ... -- натуралды көрсеткішіне жай белу арқылы табады. Кейбір салаларда шығындар (мысалға, көмір ... ... ... ... ... есептелінуі мүмкін.
Сонымен, көмірді өндіру өнеркәсібі бірнеше кезеңнен тұрады: дайындық жұмыстары, көмірді алу, ... ... ... және сыртқа (жоғарыға) шығару, сорттау, өндеу, вагонға тиеу. Міне сондықтан бұл ... ... ... мен калькуляциялаудың жай әдіс, процесстік деп аталуы да осыдан шыққан. Мұнда кәсіпорын барлық шығындарды өндірілетің өнімнін бір түріне, ал ... ... ... ... -- ... ... жатқызады, ал біртекті өнім шығарылатын жерде калькуляциялаудың барлық баптары бойынша өндірістегі шығындарды негізделген нормалау арқылы ... ... ... ... ... өндірістің қарапайым әдісінін дұрыстығын және прогресшілдігін (іргелішілдігін) дәлелдеп берді. Өнімнің өзіндік ... ... мен ... есептеу әдісінің қарапайым төрт нұсқасы бар.
Бірінші нұсқа кезінде тікелей және ... ... ... өнімді шығаруға жұмсалған шығындардың белгіленген баптары бойынша есепке алынады. Бұл өндірістерде (су электр станциялары, құм, сазбалшық дайындау) аяқталмаған ... ... және ... ... бөліктері болмайды.
Екінші нұсқаны аяқталмаған өндірісі бар кәсіпорындар колданады. Бұл арада дайын өнім мен аяқталмаған өндіріс арасында шығындарды бөлудің ... ... Бұл ... ... метр ... ... құнын калькуляциялау кезінде ағашты дайындау өнеркәсібінде қолданылады. Аяқталмаған өндірісті, әдетте, инвентарлық әдісін пайдалана ... ... ... бір ... өнімнің бірнеше түрлерін шығаратын немесе өндіретін: жылу мен электр энергиясын шығаратын, ... мен газ ... ... ... кәсіпорындарда қолданылады. Мұндай жағдайларда шығындар тұтас алған өндіріс бойынша, яғни қарапайым әдіспен есепке алынады, ал өнімнің ... құны ... ... ... Мұнай мен газ өндіру кезіндегі энергетикалық шығындар, амортизация, жер қыртысының кайтарымдылығын жақсартуға, мұнайды диэмулсациялауға, мұнайды ... және ... ... ... ... ... бойынша мұнайға, ал газ жинау және тасылмалдау жөніндегі шығындар - газға жатқызылады. ... ... ... ... ... ... ... бағаланады және мұнай мен газдың жалпы табылған (шығарылған) ... ... ... ... мен газ ... бөлінеді.
Қарапайым әдістің төртінші нұсқасын өнімнің өзіндік құнын анықтамай-ақ шығындар есебін бөлістік немесе процесстік бойынша жүргізетін кәсіпорындар пайдаланады. Бұл ... ... мен ... ... ... ... қолданады. Бұл арада шығындарды есепке алудың және өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаудың қарапайым және бөлістік әдістері ... ... ... ... және ... ... ... калькуля-циялаудың тапсырыстық әдісі
Шығындарды есепке алудың және өнімнің ... ... ... ... әдісі аз сериялы және жеке-дара өндірісі бар кәсіпорындарда, жендеу және эксперименттік жұмыстарда ... ... ... шығындар әрбір(жекелеген)тапсырыстар бойынша белгіленген номенклатура баптарының кескінінде есепке алынады. Тапсырыс кәсіпорынның өндірістік белімшесінде арнайы бланкілерде ашылады, содан сон ол ... - ... және ... ... Әрбір тапсырысқа өзіндік код беріледі, онда жұмысшыға есептелген жалақы, ... ... ... шығысы, өндіріске кеткен шығын есебін жүргізетін карточкаға көшіріліп жазылады. Тапсырыстың өзіндік құны оларды әзірлеумен байланысты шығындар сомасынан ... ... ... ... бар, атап ... ... ... шығындар туралы мәліметтерді шоғырландырып және оларды жеке жұмыс түрлері мен дайын өнім партияларына ... ... ... ... аяқталған әрбір партия бойынша шығындарды шоғырландыру;
* тек бір ғана шотты жүргізу, "аяқталмаған өндіріс" (батыс есебінде барлық өндірістік шығындарын ... тек осы ... ... ... көрсетіледі). Осы шотта өндірістің әрбір тапсырысы бойынша шығындардың жекелеген есебін ұйымдастыру үшін карточкаларды енгізуді ұсынады.
Тапсырыстың өзіндік ... ... үшін ... ... ... дайындау цехында (құю, ұсталық-пресс және т.б.) шалафабрикатты әдіс ... ... ... ... ... жеке ... ... Әдетте, шалафабрикаттық әдісте тапсырысты жасау процесі цехтан цехқа өтеді, бірақ ондағы жасалған операциялар бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... кескінінде, калькуляциялаудың бекітілген номенклатурасы бойынша, ал негізгі материалдар, шикізаттар, технологиялық отындар мен энергиялар - ... топ ... ... есепте көрініс табады.
Ал үстеме шығыстары олардың өндірілген орны бойынша есептелінеді және ай ... ... ... ... бойынша әрбір тапсырыстың өзіндік құнына жаткызылады.
Ақаудан алынған жоғалтулар, әдетте, әздерінің тиесілі тапсырыстарына есептен ... ... ... ... ... ... ... орындалып біткен соң және оның техникалық қабылдануы тапсырыс берушіге ұсынғаннан кейін өндірістік бөлім кәсіпорынның бухгалтериясына тапсырыстың ... ... ... ... содан соң тапсырыс бойынша шығындар жасау процесі тоқтатылады. Кейбір кәсіпорындарда тапсырысты орындағаннан кейін қоймаға өткізсе, сол коймаға накладнойы өткізу ... ... ... ... өнеркәсібінде).
Сондай-ақ, кез келген тапсырыстың өзіндік кұны бұрмаланбауы үшін (әсіресе, бітпеген тапсырыстарға қатысты) артық немесе пайдаланбаған материалдық құндылықтар қоймаға ... ол ... 1311 ... ... ... ... 8110 немесе 8310 шоттары кредиттеледі.
Бұл әдісті қолдану барысында іс жүзіндегі өзіндік құн тапсырыс аяқталғаннан кейін анықталады, бұған дейін барлық ... ... ... ... ... Тапсырыстық әдістің кемшіліктері мынада: күрделі, қайталанбайтын немесе сирек қайталанатын тапсырыстарды әзірлеу кезінде материалдық және ... ... ... ұйымдастыру қиын, нормативтік калькуляцияларды жасау және өндіріс шығындарын алдын ала бақылау ... ... ... Кіші сериялық өндірісте тапсырыс саны ағымдағы айда шығарылатын ... ... ... ... келеді. Нақты бір бұйымды немесе бірнеше бұйымды (тапсырыстарды) әзірлеу үшін пайдаланған барлық тораптар мен ... ... ... ... ... мен ... ... бірінші түрі бойынша олардың шығындарының есебі тапсырыстық әдіспен,ал сериялық немесе жаппай өндірістік тәртіпте дайындалатын ... - ... яғни ... ... ... ... ... жалпы құны тапсырыс ескерілген жекелеген тәртіпте дайындалғандардан шығындардан және нормативтік әдісі бойынша жалпы немесе сериялық өндіріс тәртібінде есептелген ... мен ... ... ... ... немесе өзіндік кұнынан құрылады.
Гудвилл материалдық емес активтердің бұл түрі ... ... ... ... ... ... олардың құрылымдық бөлімдерінің бір тобын ... ... ... ... ... ... болу себептері әрқилы болып келеді. Әдетте, мұндай кәсіпорындардың (бөлімшелердің) баланстық құнымен емес, аукционда (конкурста), кәсіпорынның болашақтағы табыс әкелу ... оның ... ... нарығындағы беделіне және басқа факторларға байланысты анықталған бағасына сатылатыны немесе сатып ... ... ... ... ... ... ... құбылыс.
ҚОРЫТЫНДЫ
Барлық ұйымдар мен қызметтер өз қызметінде белгілі бір мақсатты көздейді. Оларға жету үшін ... ... ... ... ... ... - бухгалтер-талдаушылар ұсынатын қажетті ақпаратты білуі керек. Есептің бұл түрі- кәсіпорынның ... ... ... ол басқаларға қарағанда жуықта пайда болуы, дәстүрлі қаржылық есеппен ортақ белгілері бар, алайда соңғысына қарағанда, міндетті болып табылмайды. Ол үшін ... ... ... ... ... емес, оның мәліметтері сыртқы пайдаланушыларға емес, мүдделері жеке-жекеленген және бұрыннан белгілі болуы мүмкін, ... ішкі ... үшін ... ... ... ... ... ақпаратты сыртқы пайдаланушылар қолданады, сондықтан олар стандартталған және жалпы ережелер бойынша жүргізіледі. Басқару есебінің мәні-объектілер мен ... ... ... ... процесіндегі жиынтығы.
Өндірістік есепті ұйымдастыру объектілері - ұйымның шаруашылық қызметінің шығындары мен қорытындылары; баға ... ... мен ішкі ... ... ұйымдастырудың міндеттері мыналар болып табылады: есеп, жоспарлау, ұйымның және оның құрылымдық ... ... ... шығындары мен нәтижелері туралы мәліметтерін жоспарлау мен бағалау; қажетті басқару шешімдерін шұғыл қабылдау үшін ақпарат ұсыну.
Талдауды ... үшін ... ... ұйымдастырудың және ақпараттық жүйеде жиналатын мәліметтер мынадай талаптарға сай болуы тиіс: атаулылық, оперативтілік, дер кезінде, айқын сенімділік, ... ... ... талдамалылығы, түсініктілік, икемділік, бастамашылдық, үнемділік, жүйелі түсу.
Сонымен, өнім өндіру өнеркәсібі бірнеше кезеңнен тұрады: дайындық жұмыстары, өнім алу, сатып алушыға ... ... және ... (жоғарыға) шығару, сорттау, өндеу, вагонға тиеу. Міне сондықтан бұл жердегі шығындарды есептеу мен ... жай ... ... деп ... да ... ... Мұнда кәсіпорын барлық шығындарды өндірілетін өнімнің бір түріне, ал ... ... ... ... -- ... ... ... ал біртекті өнім шығарылатын жерде калькуляциялаудың барлық баптары бойынша өндірістегі шығындарды негізделген нормалау арқылы оңайлатады.
Бірінші нұсқа ... ... және ... ... ... өнімді шығаруға жұмсалған шығындардың белгіленген баптары бойынша есепке ... ... бір ... өзіндік құны барлық өндірістік шығындарды дайын өнімнің санына белумен айқындалады.
Екінші нұсқаны аяқталмаған өндірісі бар ... ... Бұл ... ... өнім мен ... ... ... шығындарды бөлудің қажеттілігі туындайды. Бұл нұсқа текше метр ағаштың өзіндік құнын калькуляциялау кезінде ағашты дайындау өнеркәсібінде ... ... бір ... ... бірнеше түрлерін шығаратын немесе өндіретін: жылу мен электр энергиясын шығаратын, мұнай мен газ өндіретін, балық аулайтын кәсіпорындарда қолданылады. Мұндай жағдайларда ... ... ... өндіріс бойынша, яғни қарапайым әдіспен есепке алынады, ал өнімнің өзіндік құны үйлестірілген әдіспен калькуляцияланады.
Қарапайым әдістің төртінші нұсқасын ... ... ... ... ... ... бөлістік немесе процесстік бойынша жүргізетін кәсіпорындар пайдаланады.Бұл нұсқаны химия мен құрылыс ... ... ... ... Бұл ... ... ... алудың және өнімнің өзіндік құнын калькуляциялаудың қарапайым және бөлістік әдістері үйлесімді пайдаланылады.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Басқару есебі, 2008
2. Бухгалтерлік ... ... // ... Бухгалтерлік есеп және аудит, Алматы - 2009
4. Инвестициялық институттардағы бухгалтерлік есеп// Алматы - ... ... ... ... ... есеп, Бухгалтерлік есеп және аудит // N 8, 2012
6. Кеулімжаев //Бухгалтерлік есеп принциптері// Алматы - ... ... ... ... Қазақстан Республикасының 2011 жылғы 28 ақпандағы Бухгалтерлiк есеп пен ... ... ... N 234 ... Назарбаев Н. Қазақстан - 2030. Барлық қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы. Ел Президентінің Қазақстан ... ... ... - ... 2010 .-94 ... ... В.Л. ... жүргізуші субъектілердегі Бухгалтерлік есеп // Алматы - 2010
11. ... ... ... бағалау әдісі//Қаржы - қаражат-2010
12. Өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау//Бюллетень бухгалтера, №7-2010
13. ... В. ... ... ... ... - 2008
14. Төлгенов Е.Т. Бухгалтерлік ақпарат жүйелері// Алматы - ... ... Ә. ... - ... ... Атамұра - 2008 ж
.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өнімнің, жұмыстың және қызметтің өзіндік құнын калькуляциялаудың және шығындарды есепке алудың нормативтік тәсілі40 бет
ЖШС «Камаш-Строй» құрылыстағы өндіріс шығындарын есепке алудың әдістері мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау39 бет
Шығындарды есепке алу мен өнімнің өзіндік құның калькуляциясының нормативтік әдістері26 бет
Өнімнің (жұмыстың және қызыметтің) өзіндік құнын кальку -ляциялаудың және шығынды есепке алудың елімізде және іс – тәжірибеде қолданылатын әдістері10 бет
Өндіріс шығындарын есепке алудың әдістері мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау17 бет
Өндіріс шығындарын есепке алудың әдістері мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау туралы24 бет
Өндірістік шығындарды есепке алу және өнімнің өзіндік құнын колькуляциялаудың нормативтік әдісі40 бет
Аяқталмаған өндірісті бағалау,есептеу және шығындардың аналитикалық есебі16 бет
Cот шығындары7 бет
Ауыл шаруашылығының өндірісіндегі бухгалтерлік есеп3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь