Везикулярлық тасымалдау

Жоспар
1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
а)Мембрана арқылы ұсақ молекулалы заттардың өткізілуі
в)Мембрана арқылы ірі молекулалы заттардың өткізілуі
с)Тасымалдаушы ақуыздар
3. Қорытынды
4. Қолданылған әдебиеттер
Жасуша цитоплазмасының маңызды қызметтерінің бірі- заттар ағынын қамтамасыз ету болып табылады. Заттар ағыны дегеніміз: біріншіден- жасуша ішінде, кедір- бүдір эндоплазмалық торда синтезделген ақуыздардың органеллалар арасында әрлі- берлі тасымалдануы; екіншіден- көптеген жасушалар мен ұлпаларда синтезделген пептидтік гормондардың, асқорыту ферменттерінің, антиденелердің, өсу факторлардың және басқа да секреторлық молекулалардың жасуша сыртына шығарылуы; үшіншіден- сыртқы ортадан жасушаға үнемі әртүрлі заттардың өткізілуі.
Заттардың жасушаішілік- везикулярлық тасымалдануының әмбебап және тиімді құралы болып тасымалдану (мембрана) көпіршіктері (липосомалар, мицелийлер) арқылы секреторлық механизм негізінде тасымалдануы болып табылады.
Везикулярлық тасымалдануда тасымалданатын ақуыздар мен липидтер көпіршік қабырғасын құрастырады, ал оның қуысында басқа органеллаларға арналған не жасуша сыртына шығарылатын «жүк» молекуласы болады.
Жасушаішілік везикулярлық тасымалдау эндоплазмалық ретикулум (ЭПТ) мембранасынан басталады. Бұл жерде ақуыз молекуласының гликолизденуінің алғашқы кезеңдері өтеді. Содан кейін ақуыз молекулалары тасымалдау көпіршіктеріне іріктелініп, Гольджи кешенінің цис- полюсіне өтеді. Гольджи цистерналарында ақуыздың гликолизденуі әрі қарай жалғасады, ал Гольджидің транс- полюстері мен транс- торларында ақуыздың гликолизденуі толығымен аяқталады. Сонымен қатар олар фосфорланады және сульфаттанады. Гольджи цистерналарынан ақуыздар жиекті көпіршіктер арқылы өтеді. Гольджидің транс- торларында толық модификацияланған ақуыздар нақтылы органеллаларға тасымалдану ушін тасымал көпіршіктеріне іріктелінеді. Гольджи кешенін тастап шыққаннан кейін, ақуыздар алғашқы лизосомаларға, конститутивтік көпіршіктерге және секреторлық гранулаларға іріктелінеді.
Қолданылған әдебиеттер:
1) Қуандықов Е.Ө., Әбилаев С.А., «Медициналық биология және генетика», Алматы, 2006 жыл
2) Әбилаев С.А., «Молекулалық биология және гентика» Шымкент, 2008 жыл.
3) Қазымбет П.Қ., Аманжолова Л.Е., Нұртаева Ұ.С. «Медициналық биология», Алматы, 2002 жыл.
4) Тони Смит «Адам денесі» Алматы, 2006 жыл, 239б, Б-148.
        
        «Астана Медицина Университеті» АҚ
Биология кафедрасы
Тақырыбы: Везикулярлық тасымалдау
Орындаған:
Топ:
Факультет:
Қабылдаған:
Астана – 2012
Жоспар
1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
а)Мембрана арқылы ұсақ молекулалы заттардың өткізілуі
в)Мембрана ... ірі ... ... ... ... ... ... әдебиеттер
Кіріспе
Жасуша цитоплазмасының маңызды қызметтерінің бірі- заттар ағынын
қамтамасыз ету болып табылады. Заттар ағыны дегеніміз: ... ... ... бүдір эндоплазмалық торда синтезделген ... ... ... ... тасымалдануы; екіншіден- көптеген
жасушалар мен ұлпаларда ... ... ... асқорыту
ферменттерінің, антиденелердің, өсу факторлардың және басқа да секреторлық
молекулалардың жасуша сыртына шығарылуы; үшіншіден- ... ... ... ... ... ... жасушаішілік- везикулярлық тасымалдануының әмбебап ... ... ... тасымалдану (мембрана) көпіршіктері ... ... ... ... ... ... болып
табылады.
Везикулярлық тасымалдануда тасымалданатын ақуыздар мен ... ... ... ал оның ... ... ... не жасуша сыртына шығарылатын «жүк» молекуласы болады.
Жасушаішілік везикулярлық тасымалдау эндоплазмалық ретикулум (ЭПТ)
мембранасынан басталады. Бұл ... ... ... ... ... өтеді. Содан кейін ақуыз молекулалары ... ... ... ... цис- полюсіне өтеді. Гольджи
цистерналарында ақуыздың гликолизденуі әрі қарай жалғасады, ал Гольджидің
транс- полюстері мен ... ... ... ... ... ... ... олар фосфорланады және сульфаттанады. Гольджи
цистерналарынан ақуыздар ... ... ... ... Гольджидің транс-
торларында толық модификацияланған ақуыздар нақтылы ... ушін ... ... іріктелінеді. Гольджи кешенін
тастап шыққаннан кейін, ақуыздар ... ... ... және ... гранулаларға іріктелінеді.
Заттардың цитоплазмалық мембрана (плазмолемма) арқылы сыртқа
шығарылуын (экзоцитоз) не ... ... ... ... тасымалдану деп атайды. Ол өте күрделі құбылыс және
әртүрлі жасушаларда түрліше жолдармен ... ... сол ... әртүрлі
заттарда түрліше әдістер арқылы өткізіледі.
Мембрана арқылы ұсақ молекулалы заттардың ... ең ... ... мен ... ... ... ақпараттың жасуша аралық және жасуша ішілік берілуін
жеңілдетеді және қамтамасыз етеді, жасушааралық байланысу арқылы ... ... ... ... ұсақ және ірі ... тасымалдана береді.
Ұсақ молекулалы заттардың биомембрана арқылы өткізілуінің 2 жолы
белгілі:
1. Енжар (пассивті) тасымалдану
2. Белсенді тасымалдану
Енжар тасымалдану. ... екі ... зат ... ... зат тасымалдануыныі негізгі механизмі болады да, ол ... ... ... ... ... эенргиясы
шығындалмайды, ол зат таралымының өзгерісіне ... ... ... деп ... ... жылулық қозғалысының әсерінен
заттың таралымы көп орыннан таралымы аз орынға ... ... ... ... ... ... бар:
а)Жай диффузия- өздігінен, ешбір ... ... ... ... ... ... ... бағытында мембрана
арқылы өтуі.
Мұндай әдіс арқылы кіші молекулалы гидрофобтық органикалық қосылыстар
(май қышқылдары, зәр қышқылдары) және ... ... ... арқылы шектелген қуыстардың (органеллалар) концентрация
айырмашылығы көбейген сайын ... ... да ... ... ... ... теңессе диффузия тоқталады.
ә)Жеңілдетілген диффузия - бұл ... де ... ... ... ... ... ... өтеді, яғни жоғары
концентрациядан төменгі концентрация бағытында, бірақ бұл құбылыс өздігінен
жүзеге аспайды, ал ... ... ... ... ... өздері өткізетін заттарға ... ... сай ... ... ... Мысалы, эритроцит мембранасындағы аниондық
каналдар (арналар), қозғыш ... ... ... ... ... ретикулум мембранасындағы кальций ионы арналары.
Траслоказалар арқылы жай диффузия жолымен өте алмайтын заттар ... ... ... ... ... жай ... және ... арқылы да өтеді, мысалы судың бүйрек арнашықтары және ... ... ... ... ... ... ... су
молекулаларының диффузиялану қарқынын арттыратын транслоказа- аквапорин деп
аталынатын ақуыз болады.
Транслоказалар бірнеше бөлшектерден (субъединицалардан) ... ... ету ... ... ... түрлері болуы
мүмкін:
1. Транслоказа бөлшектері (субъединицалары) арасында белгілі бір өлшемді
заттарды ғана өткізетін және ... ... ашық ... гидрофильдік
арна болады.;
2. Транслоказа арнасы барлық уақытта ашық болмайды, оның ... ... ... ... ... ... байланысуы қажет;
3. Транслоказаларда ешқандай арна болмайды, олар лигандамен (өткізілетін
зат) байланысып, мембрана жазықтығында ... да ... ... ... босатып шығарады.
Белсенді тасымалдау- мембрана арқылы ... ... ... ... ... ... бұл кезде заттар олардың
концентрация градиентіне ... ... ... яғни ... аз
ортадан концентрациясы жоғары ортаға өткізіледі.
Заттардың бұлайша өткізілуі белгілі бір мөлшерде ... ... ... Ал ... көзі ... АТФ ... немесе тотығу-
тотықсыздану үдерісі - ионы сорғышы саналады.
Белсенді ... ... ... ... тағы бір ... ... ... қарсы бағытта өткізілетін бір заттың- У
концентрация ... ... ... ... ... екінші бір
затпен- Х, қабаттасып өткізілуі. Бұл ... У ... ... ... Х- өткізуге жұмсалынатын энергиядан артық болуы қажет.
Бұл құбылыстың 2 нұсқасы белгілі: симпорт және атипорт.
Симпорт кезінде транслоказа екі затты (Х, У) бір ... ... ... У ... ... бағытында диффузияның екінші заты- Х,
өзімен бірге ... ... ... ... арнашықтарынан
глюкозаның реабсорбциялануы (кері сорылуы) осындай тетік ... ... ... симпортталынады. Егер симпортқа қатысатын заттардың екеуі де
иондар болатын болса, олар түрліше зарядталған ... ... ... ... ... (У,Х) ... қарсы бағыттарға
өткізілуі, яғни У молекуласы Х- молекуласымен ... ... өте ... ... ... ірі ... заттардың тасымалдануы
Биомембраналар арқылы тек ұсақ молекулалы заттар ғана ... сол ... ірі ... қосылыстар және ұсақ түйіршіктер де өтеді
мысалы, жаңадан синтезделген митохондриялық ... ... ... ... күйінде кесіп өтсе, ядролық ақуыздар ядродағы
поралар арқылы өтеді.
Заттардың плазмолемма арқылы өтуі ... ... ... ... негізінде жүзеге асады.
Заттардың тасымалдану бағыттарына және тасымалданатын заттар ... ... ... үдерісінің бірнеше түрлері белгілі:
1.Эндоцитоз- везикулалы мембрананың тасымалы арқылы заттардың сыртқы
ортадан ... ... ... ... клеткалық мембрананың
биқабатты липиді арқылы өтпейтін өз тіршілігіне ... ... ... ... үш түрі белгілі: пиноцитоз, фагоцитоз
және рецептор арқылы жүзеге асатын эндоцитоз. ... ... ... ... ж. Бельгиялық цитолог Кристиан де Дюв енгізді.
Эндоцитоздың түрлері
А) Пиноцитоз- еріген макромолекулалық қосылыстардың ... 1931 ... ... У. ... ... ... ... яғни ол кез- келген жасушада үнемі
кездесетін құбылыс. Жасуша цитоплазмасында, ... ... ... ұсақ мембраналық көпіршіктер, яғни инвагинациялар, пайда
болып отырады. Олар ... ... ... ... ... ... алғашқы эндосомаларға айналады. Олардың қызметі
сыртқы ортадан ішкі молекулаларды, су және еріген ақуыздарды өздеріне ... ... ... ... табылады. Көпіршіктер өте ұсақ болады, диаметрі
4нм, бірақ олардың санының өте көп ... ... көп ... ... ... ... ... көпіршік
Б) Фагоцитоз- қатты түйіршік заттардың жасушаға енгізілуі;
Фагоцитоз- ірі ... ... ... ... ... ... ... кейін рецептор- лиганд
кешені плазмолемманың инвагинациялануы (ішке қарай қайырылып ... ... ... ... ... ... ... 1882ж. И. И. Мечников ұсынды.
Фагоцитоз құбылысы
В) Рецептор ... ... ... ... бұл ... ... ... алдын ала плазмолемма бетіндегі рецепторлармен
байланысап, содан кейін жасушаға ... Бұл ... ... ... жиі ... ... ... асатын эндоцитозда алғаш ... ... ... байланысып, жиекті шұқыр пайда етеді. Содан
ейін ол жиекті ... ... ... ... цитоплазмаға еніп,
эндосомамен қосылады.
1. Экзоцитоз- түйіршіктердің және ірі ... ... ... ... ... ... ... асуы үшін клеткада
гормон дайындалып, оны жасушаішілік көпіршіктермен қаптайды. ... ... ... шығу ... ... ... шығарылады.
Эукариоткалық клеткаларда макромолекулалардың секрециясы барлық
уақытта экзоцитоз арқылы жүзеге асады. ... , яғни ... ... ... ... адсорбцияланады, ол клетка қабығына
айналса, екіншілері клеткааралық матрикс, кейбіреуі қанға ... ... ... ... 2 түрі белгілі:
А) Секреция
Б) Экскреция
Экзоцтиоздың ең жиі кездесетін әдісі- секреция, яғни еріген заттардың
секреторлық ... ... ... ... ... ... туралы көптеген деректер жинақталған.
Құрылысы және атқаратын қызметтерінің ерекшеліктеріне қарай көптеген
жасушалар түрліше заттарды пептидтік гормондарды, ... ... ... ... өсу ... және
секреторлық молекулаларды өндіреді. Фибробласттар базальдық мембрананың
негізгі ... ... ... және ... ... ... ... да кез- келген жасушаларда констутивтік ... ... ... ... ... ... арқылы
Гольджидің трансторларынан плазмолеммаға жеткізіледі және ... ... ... ... арқылы сыртқа шығарады.
Констутивтік секреция жасушада үнемі ... ... және ... ... ... ... ... етпейтін үдеріс.
Ал, эндокриндік және экзокриндік жасушаларда және ... ... ... Бұл ... секреторлық ақуыздар біршама
уақыт ірі секреторлық гранулалар құрамында, экзоцитозға арналған сыртқы
сигналдар ... ... ... дейін жинақталады. Сыртқы сигналдар
әсерінен цитоплазиаға мембрана арқылы ... ... және ... 1мкм- ге ... ... Ал, бұл бірнеше жасушаішілік
эффекторлық молекулалардың ... ... да, ... ... плазмолеммамен қосылуына және гранула ішіндегі заттар
заттардың сыртқа шығарылуына алып ...... ... ... ... ... ... аяғында торлы субстанциялардың ретикулоциттерден сыртқа
шығарылуы.
Рекреция – қатты заттардың клеткадан шығарылуы.
Тасымалдаушы ақуыздар
1) Аниондық арна ... ... ... ... 95000 Да, ... сияқты 2
бөлшектен тұратын интегралдық гликопротеин.
Арна дегеніміз ақуыздың екі ... ... ... те жіңішке
пора, оның «қабырғалары» гидрофильді радикалдары бар ... Осы арна ... екі ... аниондар, кейде глюкоза өре алады.
Аниондық арналар өте ... рөл ... ... ... ... Доннан эффекті жүзеге асады, яғни теріс ... ... ... ... ... да ... эритроциттерде, қан плазмасымен салыстарғанда, әлдеқайда
төмен болады.
Екіншіден аниондық арналар қан плазмасындағы биокарбонат ионынының
жиынтығын ... ... ... Нәтижесінде
- нің ұлпалардан өкпеге өткізілуінің бірегей жүйесі түзіледі.
Ұлпа қылтамырында ... ... ... ... ионына айналады, олар эритроциттерден аниондық арналар арқылы
қан плазмасына ... Кіші ... ... ... ... ... ... эритроциттерге диффузияланады, ал
эритроциттерде олар карбоангидразаның қатынасуымен - ға ... ... ... ... ... ... аниондық арналардың жалпы саны өте көп 600000 ... ... ... ... 10%, ... ақуыздарының массасының
15% тиесілі.
2) , сорғышы аниондық арналар ақуызына қарағанда өте ... ... жүз ... ... ... ... АТФ- аза 4 ... тұрады.
β құрылымдар мембрананың сыртқы жағында орналасқан және олармен
олигосахаридтік тізбектер байланысқан. , ... АТФ ... ... ... ... ... , иондарын
эритроциттерге енгізеді.
Қорытынды
Қорыта келгенде, жасушааралық зат ... ... ... өте күрделі
болып табылады. Ұсақ молекулалы заттар мен ірі молекулалы заттардың
өткізілуі ... ... ... асады. Бірақ бұл процесстер ақуыздар
көмегімен жүзеге асады.
Мысалы, тасымалдаушы ақуыздар. ... ... ... липидтік қосқабатқа байланысты, ал липидтік қосқабат тек кейбір
ұсақ гидрофобтық ... және өте ұсақ ... ғана ... заттардың мембрана арқылы өткізілуі тек тиесілі ақуыздың
тасымалдау жүйенің, ... ... ғана ... ... Бұл ... лигандаларының кейбіреулерін қарама- қарсы бағыттарға ... ... тек бір ... ... жүйелер қызметінің нәтижесінде:
А) мембрана арқылы заттардың тұрақты тасымалдану ағыны қалыптасады;
Б) Иондар тасымалы ... ... ... ... және ... отыруына алып келеді.
Сонымен қатар жасушааралық әрекеттесулерді қамтамасыз ететін ақуыздар.
Бұл топтың көптеген ақуыздарын ... ... ... ... бір- ... жасушалық емес құрылымдарымен байланысуы
үшін қажет адгезивтік ақуыздар.
Б) ... ... ... ... болуына қатысатын ақуыздар.
Қолданылған әдебиеттер:
1) Қуандықов Е.Ө., Әбилаев С.А., «Медициналық биология және генетика»,
Алматы, 2006 ... ... С.А., ... ... және ... ... 2008
жыл.
3) Қазымбет П.Қ., Аманжолова Л.Е., Нұртаева Ұ.С. ... ... 2002 ... Тони Смит ... ... ... 2006 жыл, 239б, Б-148.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"жаңажол" кен орнының автоматтандырылуын жобалау24 бет
"Халықаралық тасымалдарды рәсімдеу шарттары"3 бет
"қауіпті жүктер. олардың классификациясы"4 бет
"Қоршаған ортаны қорғау."9 бет
ADSL технологиясын Алматы каласында автоматизациялау53 бет
Photoshop ортасында «Компьютер архитектурасы» пәнін оқыту әдістемесі32 бет
«Алматы экстертиза» ЖШС жағдайында өнім сапасын талдау66 бет
«Достық» станциясы арқылы халықаралық көлік қызметінің болашақтағы даму жолдары5 бет
«Интергаз Орталық Азия» ақ компаниясы қызметіне талдау14 бет
«Маңғыстаумұнайгаз» АҚ30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь