ҚР Конституциясы: құрылымы мен мазмұны

Жоспары:

1. ҚР Конституциясы: құрылымы мен мазмұны
2. Конституцияның жоғарғы заңдық күші
3. Адамның жеке бас бостандығы мен абыройы
4. Қазақстан . Президенттік Республика
ҚР Конституциясы: құрылымы мен мазмұны

Конституция – Негізгі заң. Тәуелсіз Қазақстанның Конституциясы. Қазіргі Қазақстан Конституциясының негізгі бөлімдері және мазмұны.

Конституция – мемлекеттің Негізгі заңы. Адам қоғамының заңсыз өмір сүре алмайтыны белгілі. Ал қоғамның барлық өмір аяларында болып жататын құбылыстардың бәрін заңмен басқару үшін қажетті нормативті актілердің саны қанша болуы керектігін ещкім де дәл тауып айта алмас еді. Дамыған демократиялы елдерде әрекет ететін заңдар мыңдап саналады. Сол заңдардың бәрінің бастау алар негізі – Конституция болып табылады.
Қазақстан Республикасының Конституциясы республикалық құрылыстың негізін, мемлекеттік билік жүйесін және Қазақстан мемлекеті мен азаматының қатынасын белгілейді. Адам және оның өмірін, құқықтары мен бостандықтарын Конституция мемлекеттің ең қымбат қазынасы деп танып, мемлекеттің сол үшін қызмет етуі тиістігін атап көрсетеді. (Бақұлов С.)
Өркениетті қоғам конституциялық заңдылыққа бағына отырып дамиды. Мемлекет түрлері көп болса да, олардың конституцияда мемлекеттік құрылым түрлері (унитарлық, федерация немесе конфедерация), мемлекетті басқарудың (монархия әлде республика) формалары анықталады, мемлекеттің жоғары органдарының құрылымы, азаматтардың негізгі құқықтары, бостандықтары мен міндеттері көрсетіледі. Мемлекет пен қоғамның Негізгі заңы ретінде Конституция бүкіл заң шығару ісінің қайнар көзі болып табылады. Өзге нормативтік актілердің бәрі Конституцияның ережелеріне негізделіп қабылданады. Сондықтан оның басқа нормативтік актілерде кездеспейтін өзіне тән белгілері болады.
Конституция (лат. constitutio – құрылу, өкім) – қоғамдық және мемлекеттік құрылыс негіздерін, мемлекеттік органдар жүйесін, олардың түзілу реттілігі мен қызметін, азаматтардың құқықтары мен міндеттерін айқындайтын мемлекеттің Негізгі заңы. Конституцияның мәні мемлекеттің негізгі заңдылық мүдделеріне, халықтың шын мәніндегі еркіне сай келуімен және құзіреттілігімен айқындалады.
“Конституция” деген сөздің латыннан аудармасы “құрылғы”, “жарғы”, “заң” деген мағыналарды білдіреді. Ежелгі Римде император билігінің кейбір актілері осылай аталған. Ең бірінші конституция дүние жүзінде 1787 жылы қабылданып, осы күнге дейін қолданылып келе жатқан АҚШ-тың Конституциясы болып табылады. Еуропада бірінші конституциялар 1791 жылы Франция мен Польшада қабылданған. Конституцияның басқа құқықтық нормативтік кесімдерден мынадай ерекшеліктері бар екенін айта кету керек:
• Қоғамдық қатынастардың негізін қалайды;
• Құқықтың негізгі бастауы болып табылады;
• Ең жоғарғы заңдылық күші бар;
• Оның ерекше тәртіппен қабылдануы;
• Тұрақтылығы. (Бақұлов С.)
        
        Жоспары:
1. ҚР Конституциясы: құрылымы мен мазмұны
2. Конституцияның жоғарғы ... ... ... жеке бас ... мен ... Қазақстан – Президенттік Республика
ҚР Конституциясы: құрылымы мен мазмұны
Конституция – Негізгі заң. Тәуелсіз ... ... ... ... негізгі бөлімдері және мазмұны.
Конституция – мемлекеттің Негізгі заңы. Адам ... ... ... ... ... Ал ... ... өмір аяларында болып жататын
құбылыстардың бәрін заңмен басқару үшін қажетті нормативті ... ... ... керектігін ещкім де дәл тауып айта ... еді. ... ... ... ... ... ... саналады. Сол заңдардың
бәрінің бастау алар негізі – Конституция болып табылады.
Қазақстан Республикасының Конституциясы ... ... ... ... ... және ... ... мен азаматының
қатынасын белгілейді. Адам және оның өмірін, ... мен ... ... ең ... ... деп ... ... сол үшін
қызмет етуі тиістігін атап ... ... ... ... конституциялық заңдылыққа бағына отырып дамиды.
Мемлекет түрлері көп болса да, олардың конституцияда ... ... ... ... немесе конфедерация), мемлекетті басқарудың
(монархия әлде республика) формалары анықталады, ... ... ... ... ... ... ... мен
міндеттері көрсетіледі. Мемлекет пен қоғамның Негізгі заңы ... ... заң ... ісінің қайнар көзі болып табылады. Өзге
нормативтік актілердің бәрі ... ... ... Сондықтан оның басқа нормативтік актілерде кездеспейтін өзіне
тән белгілері болады.
Конституция (лат. constitutio – ... ...... ... құрылыс негіздерін, мемлекеттік органдар жүйесін, олардың
түзілу реттілігі мен ... ... ... мен міндеттерін
айқындайтын мемлекеттің Негізгі заңы. Конституцияның мәні мемлекеттің
негізгі заңдылық ... ... шын ... ... сай ... ... айқындалады.
“Конституция” деген сөздің латыннан аудармасы “құрылғы”, “жарғы”,
“заң” деген мағыналарды білдіреді. Ежелгі Римде ... ... ... ... ... Ең бірінші конституция дүние жүзінде 1787 жылы
қабылданып, осы ... ... ... келе ... ... ... ... Еуропада бірінші конституциялар 1791 жылы ... ... ... ... ... құқықтық нормативтік кесімдерден
мынадай ерекшеліктері бар екенін айта кету керек:
• Қоғамдық қатынастардың негізін ... ... ... ... ... ... Ең жоғарғы заңдылық күші бар;
• Оның ерекше тәртіппен қабылдануы;
• Тұрақтылығы. ... ... ... саясатшылардың, философтардың,
әлеуметтанушылардың, ... ... ... өзге де ... иелерінің және қарапайым
халықтың бірнеше ұрпағы ... Оның ... ... ... ... ... ... Сондықтан мемлекеттік даналықтың жинақталған нышанының
көрінісі ретіндегі Конституцияны ... аса зор ... ... ... қоғамның тағдырын айқындайтын Негізгі заң болғандықтан,
Конституцияға өзгеріс енгізу реттілігі де өте ... және ... ... жиі
қайталана бермейді. Батыстың классикалық демократиялы ... ... ... бойы конституцияларын өзгертпей, орнықты өмір сүріп келеді.
Қазақстан Республикасы құрылған кезден ... ... ... қабылданып, жаңа мемлекеттің заңды негізін қалай бастады. Оларға
жататындар:
1. ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы Заңы.
3. 1993 ... және 1995 ... ... ... ... кесімдер Қазақстанның тәуелсіздігін,
дербестігін жариялап, демократиялық, құқықтық мемлекет ... ... ... ... ... ... ... және оның мәні. 1991 жылы 16
желтоқсанда Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... туралы” Конституциялық заң
қабылдап, Қазақстанның халықаралық құқықтық субъект ретінде жария ... ... ... сай ...... қабылдау
қажеттігін туғызды. 1993 жылы 28 ... ... ... ... заңы – ... ... ... Қазақстанның мемлекеттік тәуелсіздігін нығайтуда,
мемлекеттің ... ... ... жаңа ... ... ... ... мен бостандықтарын айқындауда және оларды кеңейтуде
үлкен рөл ... ... ... ... ... ... ... деп
танылды. Ол бөлінбейді және оған ... қол сұға ... ... ... ... тегіне, атқаратын қызметіне, тұратын
мекеніне және басқа да әлеуметтік жағдайларына қарамастан, тең ... ... ие. ... ... ... ... биліктің
заң шығарушылық, атқарушылық және сот тармақтарына бөліну ... ... 1993 ... ... өтпелі кезеңнің
негізгі заңы ретінде екі жыл өзінің миссиясын атқарып, ел тарихында ... ... ... ... ... Президент пен Үкімет билігінен күшті
болуынан туындаған мемлекетті басқару жүйесі ... ... ... ... ... ... ... арқылы ел экономикасын
реформалауды жеделдету қажеттігін жақтаған бағыт үстемдік алды. ... ... ... түбегейлі қайта қарауға алып келді.
1995 жылғы Конституция. 1995 жылдың 30 ... ... ... ... жаңа ... қабылдады. Онда
мемлекеттік және қоғамдық құрылыстың ұйымдастырылуы және болашаққа бағдар
ұстай отырып қызмет ету ұстанымдары ... ... және ... ... ... ... ... мемлекеттік билік пен
мемлекеттің әлеуметтік ... ... көзі ... адам мен азаматтың
құқықтары, бостандықтары және міндеттері баян етілген.
Қазіргі уақытта негізгі құқықтық ...... ... ... 30 ... ... республикалық референдумда қабылданған
Конституциясы. Ол тәуелсіздік кезіндегі Конституциялық заңдарды тұжырымдап,
бір арнаға ... ... ...... ... ... ... Конституциясында халық ұғымы барлық ұлттық топтарды түгел
қамтитын, тұтас әлеуметтік-саяси ... ... ... ... ... ... бөлінбейді, сонысымен қоғамда бейбітшілікті
сақтауда маңызды рөл ... ... ... ... ... ... алаламайды, түрлі әлеуметтік топтардың ешқайсысын жақтап шықпайды,
өзін ... ... бір ғана ... заң ... ... деп
танымайды. Конституция мемлекетті әлеуметтік деп, яғни бүкілхалықтық ... ... ... ... халықтың бір тобының есесінен оның екінші бір
тобына артықшылық бермейді. Мемлекет халықтың ... ... ... ... ... қамқорлық жасауға тиіс. Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... шек
қоймай, тұтас халықты конституциялық-құқықтық қатынастардың субъектісі деп
таниды.
Бұрынғы конституциялар ... ... ... ... ... жаңа Конституция демократиялық мемлекеттің Ата Заңы ... Бұл ... ... алғы сөзінен-ақ байқалады:
“Біз, ортақ тағдыр біріктірген Қазақстан халқы, байырғы қазақ ... құра ... ... ... және татулық мұраттарына
берілген бейбітшіл ... ... деп ... отырып, дүниежүзілік
қоғамдастыққа лайықты орын алуды тілей отырып, қазіргі және ... ... ... ... ... ... өзіміздің
егемендік құқығымызды негізге ала отырып, осы Конституцияны қабылдаймыз”, –
делінген. Оның жоғары заңдық күші бар және ... ... ... мен
қалыптасушы жүйелердің нормативті базасы болып табылады. ... ... ... қолданылады. Бейнелей айтсақ, бұл Конституция –
мемлекетке ... ... ... және ... ... ... ... (Бақұлов С.)
Көп ұлтты Қазақстан қоғамының жағдайында “халық” деген ұғымға қазақ
ұлтымен қатар барлық ұлттық диаспоралар мен ... ... де ... ұлты ... яғни ... ... әлеуметтік базасының ұйытқысы
болғанымен, оған айрықша ... ... ... экономикалық немесе
мәдени артықшылықтар берілмейді.
Қазақ тілінің мемлекеттік мәртебесін артықшылық деп ... ... ол ... ... ... ... Егер Қазақстанның байырғы
тұрғындары қазақтар бола тұра, ол халықтың тілінің мемлекеттік ... онда ол тілі ... ... ... ... болып шығар
еді.
Қазақстан Республикасының Конституциясын жасаушы ... деп ... ... ... ашып ... ... да Қазақстан Республикасының
1995 жылғы Конституциясы: “Біз... Қазақстан халқы... осы ... ... ... ... ... халқы оны референдумда
қабылдады.
Қазақстан ... ... ... ... ... оның құрылтайшылық сипаты туындайды. ... ... ... ... де ... шын мәніндегі кепі лі. Қазақстан
халқы мемлекетті осы Конституция арқылы құрды, оның басқару және ... ... ... ... адам ... ... анықтады.
Қазақстан Республикасының Конституциясына өзгерістер мен ... ... ... ... мүмкін. Былайша айтқанда, халық
Конституцияны ... қана ... ол ... өзгерістер мен
толықтырулар енгізу туралы мәселені де шешеді. Референдум өткізу жөнінде
шешімді Президент қабылдайды. Егер ... ... ... ... ... мәселесін Парламенттің қарауына беру ... ... онда ... өткізілмейді. 1998 жылы Конституцияға өзгертулер
мен түзетулер енгізу осылай жүзеге ... ... мен ... ... ... ... бөлімнен, 98 баптан тұрады. “Жалпы ережелер деп аталған
І бөлімде Қазақстан Республикасының саяси сипаттамасы, қызметінің ... ... ... ... ... ... ... идеологиялық және саяси алуандылық, меншікке қатысты қағидалар
тұжырымдалған. Қазақстан Республикасы ... ... ... ... – халық” деп жарияланған.
Адамның құқықтары, бостандықтары мен міндеттері, азамат ... ... ... ... және ... деп аталған ІІ бөлімде
жинақталып берілген. ... ... ... ... заң ... алдында жұрттың бәрі бірдей; азаматтардың өмір сүруге, жеке бас
бостандығына, ... ... ... ... ... ... ... меншік
иесі болуына, денсаулығын сақтауға, ұждан ... ... ... ... бар. ... ... болмайды, ары қорғалады. Сонымен қоса, азамат
өзіне тиісті конституциялық міндеттерін де абыроймен атқаруға тиісті.
ІІІ бөлімде Президенттің, ІV ... ... V ... ... ... сайлану және тағайындалуы мерзімдері мен заңдары,
өкілеттіктері, атқаратын ... ... ... ... ... өзге органдармен байланыстары, ел экономикасын дамыту бағытында
атқаратын жұмыстары, ішкі-сыртқы ... ... ... т.б.
баяндалған.
VI бөлімде Конституциялық Кеңестің құрылуы мен қызметінің ... ... ... мен сот ... ... ... ... мен реттілігі туралы айтылған. Жергілікті мемлекеттік басқару ... ... ... VIII ... ... ... IX ... және өтпелі ережелер берілген.
Конституцияның маңызды ерекшелігі – ол бір ... ... ... ... қоғамның Негізгі заңы болып табылады. Мұның өзі мемлекеттік
биліктің қайнар көзі ... және ... ... ... ... ... ... Конституция мемлекетті оның барлық
элементтерімен: аумағымен, жоғарғы ... ... ... дербес
заң шығарушылық қызметімен, т.б. қоса баянды ... ... ... ... ... ... ... қарым-қатынастарының негіздерін қалайды. Ол қоғамдық құрылыстың
экономикалық, ұйымдық, рухани және жеке ... ... де ... қана емес, оның институттары да Конституцияның ... ... ... ... ... ... де
(бірлестіктер, ұйымдар) өз қызметтерін Конституцияға негіздеп құруға тиіс.
Жекелеген заңдар белгілі бір қоғамдық институттардың – саяси ... ... ... т.б. құрылуы мен қызметтерінің бағыттарын
айқындайды. Өздерінің мақсаттары мен ... ... ... ... ... ... тұтастығын бұзуға бағытталған
қоғамдық ұйымдардың құрылуына және ... ... ... ... ... тік ... тура және тікелей іске асырылады.
Сондықтан құқық қорғау органдары Конституция нормаларының бұзылу жағдайына
қатысты шаралар ... ... өзін ... ... ... ... заңдық күші. Қазақстан ... ... ... күші бар. ... мәні – ... ... заңдар мен нормативтік актілер Конституцияға қайшы келмейтін
болуға тиіс ... ... ... ... ... болса да –
жергілікті органдар да, орталық ... да, кез ... ... ... ... олардың бірлестіктері Конституция қағидаларын сақтауы
керек.
Конституцияда оның ... ... ... ... ... бар. ... мәні - әрбір азамат өзінің құқықтары мен бостандықтарын
қорғау үшін ... ... ... ... ... ... оның ... пайдалануға құқықты.
Қазақстан Президенттік Республика. Қазақстан ...... ... елдің жоғары лауазымды тұлғасы.
Қазақстанның Президенті Конституция ... ... ... ... ... халқының бірлігін қамтамасыз етеді, былайша
айтқанда, түрлі ұлттар арасында, ... ... ... ала ... ... жасайды. Мемлекеттік биліктің ... ... ... ... ... ... ... қабылдайтын
заңдарға қол қояды, егер заңдар Конституцияға сәйкес келмесе, қайта қарау
үшін кері ... жеке бас ... мен ... жеке бас бостандығы және өмір сүру құқығы. Ұждан ... ... ... жеке бас бостандығы мен өмірі. Адамның жеке басының қоғамдағы
жағдайы – мемлекеттің даму ... ... ... ... ... және ... ... азаматтардың бас
бостандығын қамтамасыз етуге ерекше назар аударылған. Егер өзінің өміріне,
денсаулығына, қадіріне ... ... ... ... адам ... ... ... заң бойынша көмек сұрауға, президенттің өзіне
шағым етуіне құқылы. Мемлекеттік ... ... ... ... заңсыз қол сұғылуына жол бермеу шараларын қарастыруға міндетті.
Адамның ең қарапайым да табиғи ... - өмір сүру ... ... ҚР ... ... ... өз бетінше азаматты өмір сүру
құқығынан айыруға, адам ... ... ... жоқ. Бұл тұрғыда ҚР
Конституциясы тұжырымдары ... ... ... ... ... бағыттарға сәйкес келеді.
Адамның жеке басының бостандығы мен ажырағысыз құқықтарын Конституция
қорғайды. “Ешкімді азаптауға, оған ... ... ... ... ... ... ... жәбір көрсетуге не жазалауға болмайды”
деп көрсетілген Қазақстан Республикасы Конституциясында.
Заң адамды ... ... күш ... қорғап отырады. Әдетте,
мұндай әрекет күш жұмсау немесе күш қолдануды ... ... ... ... ... ... міндетін орындау үстінде, қылмыскерді
ұстау немесе оны тәртіп қорғау органдарына ... үшін күш ... ... ... ... адам – сот, тергеуші өзінің қызмет ... адам ... ... қол сұқса, ол өзінің өкілеттігін
заңсыз қолданғаны үшін жауапқа тартылады. Айыптаушыдан күш ... ... ... ... күші ... және тергеу жұмыстарында куәгердің көрсетуінің маңызы зор. Куәгер
тергеу үрдісінде, сотта айғақ болудан бас ... ... Мұны әр адам ... Егер адам ... қоғамдық не мемлекеттік заңды құқығына зиян
келтіретін ісіне куә болса, істің шындығын айтып, тергеу ... мен ... оның ... ... болып табылады. Сот қызметкерлері мен
тергеушілер, шындықты көрсетіп беретін куәгер көпшілікке ... ... ... ... одан кек алу үшін ... жасайтынын ұмытпауы
керек. Куәгердің өзінің азаматтық борышын өтегені үшін ... ... ... Әр адам өзінің дінге қатысты көзқарасын өз ... ... ... ... бір дінді ұстануына ешкім де, заң да бөгет
болмайды. Бұл жерде дінді ұстанудың ... мен ... ... ... ... ... құқығына нұқсан келтірмегені жөн. Заң
дінге сенуші адамның құқығы мен бостандығына, жеңілдігі мен ... де, ... да ... ... жол бермейді. Конституцияда белгілі бір
дінге артықшылық жадай жасау қарастырылмаған. Діни көзқарастар негізінде
адамдар арасында ... ... адам ... бұзу деп ... сенушілер қасиеттейтін орындарды, ... ... ... ... ... ... деп саналады
Заң адамның ұжданына кепілдік бере отырып, оны азаматтық міндетін
орындаудан босата алмайды. Азаматтың діни ... ... ... ... ... ... ... міндетінен, мысалы, әскери міндеттен де ... ... ... ... негізгі кепілдігі – діни ... ... ... оның ... ... иелері діни
бірлестіктердің қызметіне ... ... бір ... ... ... ... ... Сонымен бірге Конституция діннің
қоғамдағы орнын анықтап береді. ҚР ... ... ... ... партиялар құруға жол берілмеуі түрлі ... ... ... татулықта болуын қамтамасыз етуге тиіс.
Тек діни идеология ғана ... ... бір ... ... кез келген
басқа да қоғамдық бірлестіктердің идеологиясы ... ... жүре ... Бұл ... демократиялық ұстанымдардың орнығуына
ешқандай шек келмейді, керісінше, Қазақстанның ерекше жағдайында ... ... ... ... пікір алуандығы бар
демократияның ... ... ... ары мен ... ... ... ... сапасы – оның ары
мен абыройын жоғары ұстайды. Барлық халықтарда да ар мен ... ... ... ... бірі саналады. Қазақ халқының “малым –
жанымның садағасы, жаным – арымның садағасы” деген ... да арды ... ... ... ... ... негізделген қоғамда
ар мен намыс заң жүзінде қорғалады. ... де ... ҚР ... ары мен абыройына қол сұғуға қол бермейді. Ар мен ... ... ... және қылмыстық заңдарда да анық айтылған.
Мысал:
Егер біреу адамның ары мен абыройына кір келтіретін мағлұмат ... ... ... ... онда ... ... таратқан адам
қылмыстық және материалдық жағынан жауапқа тартылады. Жәбір шеккен адам өзі
туралы ... ... ... деп ... онда ол сот ... өзінің
мәртебесін қалпына келтіріп, кінәлі жақтан өзіне ... ... ... ... ... құқылы.
Заң бойынша, біреуді қорлау – қылмыс деп танылады. Тіл тигізу – жалпы
адамзаттық ұстаным қағидасынан алып ... ... ... ... болып
табылады. Заң жеке адамның арын, ... және ... ... бірге,
оның өміріне басқа біреудің озбырлық жасауына да жол ... ... ... ... ... оның ... ... керек, оның
үстіне, мұндай мәліметті сақтаудың және пайдаланудың реттілігін білу ... ... ... ... ... ... ... келісімінсіз ол
туралы мәліметті тек құқық ... ... ...... ... ... ... Егер азамат заң бойынша жауапқа тартылмаған болса,
жоғарыда көрсетілген орган адамдарының да оның ... ... ... жоқ. Заң жеке ... ... ешкімнің араласпауын қамтамасыз етеді.
Бұл қағиданы бұзған адам жауапқа ... ... ... ... ... ... ... мақұлдауынсыз үйге заңсыз тінту жасау жайлары
да заңсыздық деп саналады. Тұрғын үйге полиция қызметкері ... ... ... ... ізіне түскенде және қылмыскер қоғамдық тәртіпке,
адамның қауіпсіздігіне ... ... ... ғана кіре ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Электрондық оқу басылымдарын ендіру және қолдану62 бет
Атқарушылық билік мазмұнының конституциялық- құқықтық дәрежесі. Үкіметтің міндеттері мен атқаратын функциялары64 бет
Қазақстан Республикасының сот билігі96 бет
1993 жылғы Конституцияның қабылдану себептері15 бет
Жалпы кеңестік кезеңдегі тарпына қысқаша шолу9 бет
Конституция – Мемлекеттің Ата Заңы15 бет
Конституция – мемлекеттің негізгі Заңы10 бет
Конституциялық құқық12 бет
Конституциялық құқық негіздері жайлы8 бет
Конституциялық құқықтың негіздері44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь