Қасым хан ( 1518 – 1523 жж.)

Қасым ханның тұсында Қазақ мемлекетінің өрлеуі. Жәнібек пен Керей хандардан кейін қазақ хандығының тағына Керейдің ұлы Бұрындық (1474-1511 жж.) отырды. Бұрындық хан Сырдария бойындағы қалаларды қазақ хандыгына қаратуға ерекше күш сал¬ды. Алайда ханның ел ішінде беделі болмағандықтан Самарқанға көшіп кетті. Бұдан кейін Бұрындыктың кезінде онын әскер қол¬басшысы болған Жәнібек хатның ұлы Касым сұлтан 1511 жыл-дан бастап хандық билікті қолына алады. қасым ханның кезінде Қазақ хандығы саяси, әлеуметтік-экономикақ жағынан дамыды. Алыс, жақын елдерге Қасымың аты әйгілі болып, қазақ хандығы қуатты, іргелі елге айналды.
Қасым ханның тұсында Қазақ хандығының өрлеуін сол кездегі ортағасырлық авторлардын өздері де атап өткен. Мәселен, атақты Бабыр: « ... жұрттың айтуы қарағанда, қазақ сұлтандары мен хан¬дарының бір де біреуі бұл халықты дәл Қасым хан сияқты бағынды¬ра алмаған. Оның қарамағындағы атты әскер саны 300 мыңға жуық еді», дейді. Ал тарихшы Мұхаммед Хайдар Дулати Қасымның бүкіл Дөшті Қьшшақ даласына билік жүргізгнін, оның халқы са¬нының миллионнан астам болғандығын айтады. Жошыдан кейін бұл жұртта одан ұлы хан болған емес дейді. М.Х.Дулати да Қасым ханның әскер санын 300 мың деп көрсетеді.
Қазақтың ғұлама ғалымы Қадырғали Жалайыри: «Жәнібек хан¬ның ұлдарының арасында аса белгілі болғаны қасым хан еді. Ұзақ уақыт бойы
        
        ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫНЫҢ ХVI  -  XVII ҒАСЫРЛАРДАҒЫ                   ... ХАН ( 1518  -  1523 ... ... ... ... ... ... Жәнібек пен Керей хандардан кейін қазақ хандығының тағына Керейдің ұлы Бұрындық (1474-1511 жж.) отырды. Бұрындық хан ... ... ... ... хандыгына қаратуға ерекше күш сал - ды. Алайда ханның ел ішінде беделі болмағандықтан Самарқанға көшіп кетті. Бұдан ... ... ... онын әскер қол - басшысы болған Жәнібек хатның ұлы Касым ... 1511 жыл - дан ... ... ... ... ... қасым ханның кезінде Қазақ хандығы саяси, әлеуметтік-экономикақ жағынан дамыды. Алыс, жақын елдерге Қасымың аты әйгілі болып, қазақ ... ... ... елге ... ... ... ... Қазақ хандығының өрлеуін сол кездегі ортағасырлық авторлардын өздері де атап өткен. Мәселен, атақты Бабыр: >, ... Ал ... ... ... ... Қасымның бүкіл Дөшті Қьшшақ даласына билік жүргізгнін, оның халқы са - ... ... ... ... ... ... ... бұл жұртта одан ұлы хан болған емес ... ... да ... ханның әскер санын 300 мың деп көрсетеді. 
Қазақтың ғұлама ғалымы Қадырғали Жалайыри: , деп жазады. ... ... ... ... ... ... хандығының қуаты мен беделі алыс елдерге танылды. Қасым хан- хандықтың кеңеюі мен нығаюына белсене араласып, өз елін ... ... ... ... ... ... ... Қасым хан бүкіл Дешті Қып - шақтың ханына айналды.
Қасым ханның заңдары. Қасым хан ... ... өмі - ... ... ... ... үшін ... заң - дар шығарды. Оның заңдары "Қасым ханның қасқа жолы" деген атаумен осы күнге дейін ел ... ... ... Бұл заң ... - ша ... ... Қасым хан қазақ хандығының қоғамдық өмі - ріне лайықсыз ескі заңдарды алып тастап, сол кездегі заманның талабына сай, жаңа ... ... ... ... хан сол ... ... ... жүйесін орнықтырып, күшті мемлекет құрды. Академик Ә.Х. Марғұланньщ айтуына қарағанда заң елдегі саяси жағдайдың шиеленіскен ... ... Бұл заң ... от ... орақ ... елге сыйлы билерінің ықпалымен халықтың ерте заманнан ұстанып ... ... ... ... Осы ... ... халық Қасымның шариғат жолын алмай, билер заңы "Жарғыны" алып, жаңадан көтергенін ұнатып, оны "Қасым ханнын қасқа жолы" деп атап ... ... ... ... ... ... - ге қарағанда бұл занға мына ережелер енген:
* Мүлік заңы (жер дауы, мал - мүлік ... ... заңы ... ... ... шапқыншылық жасау, ұрлық істеу
* әскери заң (аламан міндеті, қосын жасақтау, қара қазан, ердің құны, тұлпар ат);
* елшілік жоралары ( ... ... ... ... ... сыпайылық, әдептілік, ибалылық);
* жұртшылық заіңы ( шүлен тарту, ас, той, мереке, думан ... ... ат ... ... ... ... ... осы зандардың орындалуын қатаң талап етудің арка - сында қазақ хандығының күш-қуаты артып, әлем ... ... ... ... ... ... ішкі саясаты. Хан өзініц қасқа жолымен ел ішіндегі жағдайды түзеп, мемлекетті басқаруды күшейтіп алды. Қазақтардық негізгі этникалық аудандарын ... ... ... бір ... ... ... ... - ді. Ол хандық биліктін қуаттылғы - ұлыс басшыларынын мықтылығында, олардың жауапкершілігінде деп ұқты. Сондықтан ұлыс басшылығына ел бас - ... ... ... сайлаған.
XVI ғасырдың басында Қасым хан ұлан-байтақ қазақ жерінің айтарлық - тай бөлігін өз қол ... ... Бұл ... ... ... ... оң - ... Сырдария алабын қамтып, Түркістан аймағындағы, Сырдария бойындағы қалаларды қосып ... ... ... Жетісу жерінің ба - сым бөлігін өзіне қаратты, қысқаша айтқанда Жайықтан Балқашқа дейінгі аралыққа иелік етті.
Қасым хан тұсында қазақ хандығының ... және ... ... ... ... кезде Сырдария бойында - ғы Сығанақ қаласы ... ... ... ... ... ... - ... отырып, билік жүргізді.
Қасым ханның сыртқы саясаты. Қасым хан ... ... хан - ... ... және оның күшеюі мемлекеттің беделін арттырып, сыртқы саясатта айтарлықтай табыстарға қол жеткізді. Орта Азия ... Еділ ... ... Батыс Сібір хандығымен, Ре - сеймен сауда-саттық және дипломатиялық байланыстар жасалды.
Қасым хан тұсында Моғол хандығының Жетісуға жүргізген би - лігі ... ... ... ... ... ... Саид хан Шу ... - да отырған Қасым ханға 1514 жылы барып, одан шайбанилерге қарсы күреске көмөк беруін ... ... хан ... ... көшетін мезгілінің жақындағанына байланысты көмек беруден бас тартты. Саид ... сол жылы ... ... ... ... ... ханның Жетісудағы билігінің нығая түсуіне себеп болды.
Қасым ханның сыртқы саясатының басты бағыты Сырдария бойындағы калаларды каратып алу ... ... ... Бүл ... ... хан Мауараннахр билеушісі Шайбани ханмен және оның ұрпактарымен тоқтаусыз соғыс жүргізді. ... ... хан ... ... экономикалық жағынан күшеюіне жол бермеуге ұмтылды. ... хан ... ... ... беру ... екі ел ... ... байланысын үзіп, токтатуға тырысты. Мухаммед ІІІайбани Сыр бойындағы қалаларды қазақ ... қол ... ... үшін ... рет ... жорық - тар жасады. Қалалар үшін күрес ұзақка созылды. ... ... ... ... ... ... 1520-1530- жылдары ауыр жеңілістерге ұшырады, 1532 жылы Тахир хан ба - уыры Тоғым ханмен бірге
Орта Азия ... Абд ... хан - мен ... қаза ... қазақ хандығы әлсірей бастады.
Мұхаммед Шайбани каза болғаннан кейін, оның ұрпақтары ара - сында хандық билікке ... ... ... Осы жағдайды пайда - ланған Қасым хан шабуылға шығып, Сайрамды өзіне қаратты. Осы - дан соң Ташкентті билеп тұрған ... ... ... ... ... ... ... қаласының түбіндегі ұрыс сәтсіз болып, хан Сайрамға оралады, қасым хан Мухаммед Хайдардың деректеріне ... 1518 жылы ... ... Орыс ... қасым ханньң 1523 жылы қыста Сарайшық қаласында қаза тапқаны туралы да айтылады.
Қасым хан ... ... өз ... ... ... мемле - кет есебінде Орта Азия мен Шығыс Еуропаға белгілі болды. XVI ғасыр қазақ ... ... ... ... жер ... ... - ды, ... саны артып бір миллионнан асқан. Халықаралық беделі өсті, хандықтағы талас-тартыстар біршама азайды.
Қасым ханның кайтыс болуымен, Қазақ ... ... ... ауыр ... ... 1532 жылы Тахир хан ба - уыры Тоғым ханмен бiрге Орта Азия әмiршiсi Абд ар-Рашид хан - мен ... каза ... ... ... ... ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
VI – VIII Қазақ Хандығы20 бет
КөшIм хан мен Сүзге сұлу7 бет
Қазақ хандары жайында мәліметтер28 бет
Қазақ хандығы туралы мәлімет14 бет
Қасым хан3 бет
Қасым хан тұсындағы Қазақ хандығы19 бет
«Қасымханның қасқа жолы», «Есім ханның ескі жолы», Әз Тәуке ханның «Жеті жарғысы». Үндістандағы «Ману заңы»12 бет
Бұрындық және Қасым хандар билеген кезеңдегі қазақ хандығы.13 бет
Ж. Қасымбаевтың ғылыми–педагогикалық қызметі иен тарихи мұрасы167 бет
Ж.Қ.Қасымбаевтың өскен ортасы мен еңбек жолының басталуы66 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь