Қасым хан ( 1518 – 1523 жж.)


Қасым ханның тұсында Қазақ мемлекетінің өрлеуі. Жәнібек пен Керей хандардан кейін қазақ хандығының тағына Керейдің ұлы Бұрындық (1474-1511 жж.) отырды. Бұрындық хан Сырдария бойындағы қалаларды қазақ хандыгына қаратуға ерекше күш сал¬ды. Алайда ханның ел ішінде беделі болмағандықтан Самарқанға көшіп кетті. Бұдан кейін Бұрындыктың кезінде онын әскер қол¬басшысы болған Жәнібек хатның ұлы Касым сұлтан 1511 жыл-дан бастап хандық билікті қолына алады. қасым ханның кезінде Қазақ хандығы саяси, әлеуметтік-экономикақ жағынан дамыды. Алыс, жақын елдерге Қасымың аты әйгілі болып, қазақ хандығы қуатты, іргелі елге айналды.
Қасым ханның тұсында Қазақ хандығының өрлеуін сол кездегі ортағасырлық авторлардын өздері де атап өткен. Мәселен, атақты Бабыр: « ... жұрттың айтуы қарағанда, қазақ сұлтандары мен хан¬дарының бір де біреуі бұл халықты дәл Қасым хан сияқты бағынды¬ра алмаған. Оның қарамағындағы атты әскер саны 300 мыңға жуық еді», дейді. Ал тарихшы Мұхаммед Хайдар Дулати Қасымның бүкіл Дөшті Қьшшақ даласына билік жүргізгнін, оның халқы са¬нының миллионнан астам болғандығын айтады. Жошыдан кейін бұл жұртта одан ұлы хан болған емес дейді. М.Х.Дулати да Қасым ханның әскер санын 300 мың деп көрсетеді.
Қазақтың ғұлама ғалымы Қадырғали Жалайыри: «Жәнібек хан¬ның ұлдарының арасында аса белгілі болғаны қасым хан еді. Ұзақ уақыт бойы

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге




ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫНЫҢ ХVI - XVII ҒАСЫРЛАРДАҒЫ ДАМУЫ

ҚАСЫМ ХАН ( 1518 - 1523 жж.)

Қасым ханның тұсында Қазақ мемлекетінің өрлеуі. Жәнібек пен Керей хандардан кейін қазақ хандығының тағына Керейдің ұлы Бұрындық (1474-1511 жж.) отырды. Бұрындық хан Сырдария бойындағы қалаларды қазақ хандыгына қаратуға ерекше күш сал - ды. Алайда ханның ел ішінде беделі болмағандықтан Самарқанға көшіп кетті. Бұдан кейін Бұрындыктың кезінде онын әскер қол - басшысы болған Жәнібек хатның ұлы Касым сұлтан 1511 жыл - дан бастап хандық билікті қолына алады. қасым ханның кезінде Қазақ хандығы саяси, әлеуметтік-экономикақ жағынан дамыды. Алыс, жақын елдерге Қасымың аты әйгілі болып, қазақ хандығы қуатты, іргелі елге айналды.
Қасым ханның тұсында Қазақ хандығының өрлеуін сол кездегі ортағасырлық авторлардын өздері де атап өткен. Мәселен, атақты Бабыр: ... жұрттың айтуы қарағанда, қазақ сұлтандары мен хан - дарының бір де біреуі бұл халықты дәл Қасым хан сияқты бағынды - ра алмаған. Оның қарамағындағы атты әскер саны 300 мыңға жуық еді, дейді. Ал тарихшы Мұхаммед Хайдар Дулати Қасымның бүкіл Дөшті Қьшшақ даласына билік жүргізгнін, оның халқы са - нының миллионнан астам болғандығын айтады. Жошыдан кейін бұл жұртта одан ұлы хан болған емес дейді. М.Х.Дулати да Қасым ханның әскер санын 300 мың деп көрсетеді.
Қазақтың ғұлама ғалымы Қадырғали Жалайыри: Жәнібек хан - ның ұлдарының арасында аса белгілі болғаны қасым хан еді. Ұзақ уақыт бойы атасының ұлысына билік етті. Аймағындағы ұлыстарды өзіне қаратты. Ол туралы аңыздар әр жерде көп тараған, көпке мәлім болған, деп жазады.
Қасым ханның билік құрған кезіндегі қазақ хандығының қуаты мен беделі алыс елдерге танылды. Қасым хан- хандықтың кеңеюі мен нығаюына белсене араласып, өз елін алыс-жақын елдердің бәріне танымал еткен тарихи тұлға. Қасым хан бүкіл Дешті Қып - шақтың ханына айналды.
Қасым ханның заңдары. Қасым хан мемлекеттің қоғамдық өмі - рінде қарама-қарсы қайшылықтарды болдырмау үшін бірқатар заң - дар шығарды. Оның заңдары "Қасым ханның қасқа жолы" деген атаумен осы күнге дейін ел аузында айтылып келеді. Бұл заң жазба - ша түрде сақталмаған. Қасым хан қазақ хандығының қоғамдық өмі - ріне лайықсыз ескі заңдарды алып тастап, сол кездегі заманның талабына сай, жаңа құқықтық заңдар шығарған. қасым хан сол бойынша мемлекеттік билік жүйесін орнықтырып, күшті мемлекет құрды. Академик Ә.Х. Марғұланньщ айтуына қарағанда заң елдегі саяси жағдайдың шиеленіскен кезінде туған. Бұл заң қазақтың от ауызды, орақ тілді, елге сыйлы билерінің ықпалымен халықтың ерте заманнан ұстанып келген "Жарғы" заңын күшейткен. Осы себепке байланысты халық Қасымның шариғат жолын алмай, билер заңы "Жарғыны" алып, жаңадан көтергенін ұнатып, оны "Қасым ханнын қасқа жолы" деп атап кетті дейді. Соңғы кездегі ғылыми зерттеулер - ге қарағанда бұл занға мына ережелер енген:
1) Мүлік заңы (жер дауы, мал - мүлік дауы);
2) Қылмыс заңы (кісі өлтіру, талау, шапқыншылық жасау, ұрлық істеу
3) әскери заң (аламан міндеті, қосын жасақтау, қара қазан, ердің құны, тұлпар ат);
4) елшілік жоралары ( майталман шешендік, халық аралық қатынастығы сыпайылық, әдептілік, ибалылық);
5) жұртшылық заіңы ( шүлен тарту, ас, той, мереке, думан үстіндегі ережелер, ат жарыс, бәйге ережелері, жасауыл).
Міне, осы зандардың орындалуын қатаң талап етудің арка - сында қазақ хандығының күш-қуаты артып, әлем таныған қуатты мемлекетке айналды.

Қасым ханның ішкі саясаты. Хан өзініц ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Қасым хан
Қасым хан тұсындағы Қазақ хандығы
Қасым хан өмірі
Қасым хан Жәнібекұлы
Қазақтың ұлы ханы Қасым хан Жәнібекұлы
Қасым хан, Есім хан, Тәуке хан, жеті жарғы
ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫНЫҢ ҰЛЫ ҚАЙРАТКЕРІ – ҚАСЫМ ХАН
Қасым ханның қасқа жолы
Қасым ханның «Қасқа жолы»
Керей хан (1456-1473 жж. билік құрған)
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь