Сот сараптамасының жалпы ұғымы

ЖОСПАР
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1 Сот сараптамасының даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4
2 Сот сараптамасының түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
КІРІСПЕ
Сот сараптамасы – ең алдымен кез - келген сала сияқты өзінің даму кезеңдерінен тұрады. Оған дәлел ретінде мынаны айтсақ болады.
«Сараптама» деген сөз латынның «expertus» сөзімен байланысты, бұл «тәжірибелі», «хабардар» дегенді білдіреді. Сараптама жөнінде жалпы айтсақ, қандай да бір арнаулы саладағы білімідітартуды қажет ететін сұрақтарды шешу үшін хабардар адамның (сарапшының) жүгізетін зерттеуін айтамыз.
Сот сараптамасы – жеке іс жүргізу әрекеті, оның мәні мән-жайларды шешу үшін маңызы бар жағдаяттарды белгілеу мақсатында арнаулы ғылыми білім-білік негзінде жүргізілетін іс материалдарын зерттеу болып табылады.
Сот сараптамасы қылмыстық сот ісін жүргізудегі арнаулы білімдерді пайдаланудың ең білікті нысаны болып табылады. Ол іс бойынша сотқа дейінгі іс жүргізу барысында және оның сот қарауында барлық ғылыми танымның құралдарының арсеналын пайдалануға мүмкіндік бере отырып, сот пен алдын ала тергеу органдарының танымдық мүмкіндіктерін едәуір кеңейтеді.
Сараптаманың негізгі сипаттарын анықтай отырып, сараптама арнаулы ғылыми білімдерді тартуды қажет ететін қылмыстық істі тергеу немесе сот қаулысы барысында иуындайтын проблемалық танымдық ситуациясын жеңу нысаны болып табылатындығын білу керек.
Мұндай шешім кезінде сараптаманың сипаттамасы ретінде оны тағайындау мен жүршізудің мақсаты мен шарттарын бөліп алуға болады.
Сонымен бірге, әдебиеттерде нақты сараптама тақырыбы мен тектік (түр) тақырыбы түсінігі ажыратылады.
Сараптаманың тектік (түр) тақырыбы белгілі бір мамандықтағы сарапшының құзыреті, осы тектік сараптаманың мүмкіндіктерін анықтайды. Қылмыстық іс бойынша тағайындалатын нақты сараптаманың тақырыбы сарапшының алдына қойылған сұрақтардың ауқымымен анықталады. Ол сараптаманы тағайындау кезінде қажетті ғылыми құзыреттілікке сәйкес сарапшының таңдауымен себептеледі.
Сарапшылық білім саласының сипаттамасы ретіндегі сот сараптамасы тақырыбының ұғымы тиісті сарапшылық міндеттерді анқтау мен жүргізу үшін негіз болып табылады.
Сарапшылық міндет – сарапшының алдына қойылған сұрақтағы тапсырманы сарапшының қабылдауы. Гносеологиялық тұрғыдан қарағанда ол оның түпкі мақсаты (ізделінетін факт) мен оған жетудің шарттарын, яғни сараптаманы тағайындау кезінде сарапшыға ұсынылған алғашқы мәліметтерді сипаттайды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Бычкова С. Ф., Бычкова Е. С., Калимова А. С. Сот экспертологиясы. Алматы: 2006 ж. - 368 бет.
2. Түсіпов Н.М., Шайхаденов Р.Н. Соттық сараптама. Қарағанды: 2009 ж. – 117 б.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ..................................................................................................................3
1 Сот сараптамасының даму тарихы................................................................4
2 Сот сараптамасының түсінігі..........................................................................7
ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................10
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ...............................................11
КІРІСПЕ
Сот сараптамасы - ең ... кез - ... сала ... ... даму ... ... Оған ... ретінде мынаны айтсақ болады.
деген сөз латынның сөзімен байланысты, бұл , дегенді білдіреді. Сараптама жөнінде жалпы айтсақ, қандай да бір ... ... ... ... ... ... шешу үшін хабардар адамның (сарапшының) жүгізетін зерттеуін айтамыз.
Сот сараптамасы - жеке іс жүргізу ... оның мәні ... шешу үшін ... бар ... ... ... арнаулы ғылыми білім-білік негзінде жүргізілетін іс материалдарын зерттеу болып табылады.
Сот сараптамасы ... сот ісін ... ... білімдерді пайдаланудың ең білікті нысаны болып табылады. Ол іс бойынша сотқа дейінгі іс жүргізу барысында және оның сот ... ... ... ... ... арсеналын пайдалануға мүмкіндік бере отырып, сот пен алдын ала тергеу органдарының танымдық ... ... ... ... ... ... ... отырып, сараптама арнаулы ғылыми білімдерді тартуды қажет ... ... істі ... ... сот ... барысында иуындайтын проблемалық танымдық ситуациясын жеңу нысаны болып табылатындығын білу керек.
Мұндай шешім кезінде сараптаманың сипаттамасы ... оны ... мен ... ... мен ... бөліп алуға болады.
Сонымен бірге, әдебиеттерде нақты сараптама тақырыбы мен тектік (түр) тақырыбы түсінігі ажыратылады.
Сараптаманың тектік (түр) тақырыбы белгілі бір ... ... ... осы ... сараптаманың мүмкіндіктерін анықтайды. Қылмыстық іс бойынша тағайындалатын нақты ... ... ... ... ... ... ... анықталады. Ол сараптаманы тағайындау кезінде қажетті ғылыми құзыреттілікке сәйкес сарапшының таңдауымен себептеледі.
Сарапшылық ... ... ... ... сот ... тақырыбының ұғымы тиісті сарапшылық міндеттерді анқтау мен жүргізу үшін негіз болып табылады.
Сарапшылық міндет - сарапшының ... ... ... ... сарапшының қабылдауы. Гносеологиялық тұрғыдан қарағанда ол оның түпкі мақсаты ... ... мен оған ... шарттарын, яғни сараптаманы тағайындау кезінде сарапшыға ұсынылған алғашқы ... ...
1 Сот ... даму ... құбылыстың, оқиғаның, процестің мәнін ұғу, сондай - ақ оның қазіргі ахуалын түсіну, ... ... ... ... көру үшін ... ... ... оқып зерттеудің маңызы зор.
Сот сараптама институтының туып - өсуі мен ... ... ... ... пен ... еңбектерінде баяндалған. Сараптаманың мәні мен тарихының жекелеген аспектілері XIX - XX ғасыр ... ... орыс ... ... ... Е.Ф.Буринский, С.И.Викторский, Л.Е.Владимиров, В.К.Случевский және басқалардың еңбектерінде берілген.
Құқық ескерткіштері мен заң ... оқып - ... ... ... сот сараптамасын пайдалану қажеттілігі зорлық пен кісі өлтіру туралы, мүлік туралы даулар мен әр ... ... ... ... ... қарауда туды деп есептеуге негіз береді.
Мысалы, Ежелгі Римде жалған ... ... ... ... ... кезінде сарапшылар ретінде сотта жазбалар жөнінде сөйлейтін мамандардың ерекше алқасы болған.
Сыма Цяньның (Ежелгі Қытай б.з.д.221ж) "Тарихи ... ... Цинь ... шығарған қылмыстарды тергеу жөніндегі басшылығы айтылады, онда өзін - өзі ... ... ... сот - ... ... ... ... қарастырылады. Сонымен қатар, адамды теңдестіру мақсатында саусақ таңбалары Қытайда ... Тан ... ... - ақ ... ... ал Сун династиясы кезеңінде (960 - 1279жж.) олар тіптен қылмыстық процестерде ... ... жылы ... атақты "Сиюань-лу" қытай сот медицина ескерткіші кеңінен танымал. Cондықтан да, ... ... сот ... туып ... жері дәл ... ... табылады.
Ал, Ресейдегі ең алғашқы сараптамалардың бірі XVI ... ... ... ... ... "құпия тасталған хаттар" деп аталатынды жазды деп сезіктелген адамдардың жазуларын салыстыру ... және ... ... ... ... ... ауырды деп сезіктенген дәрігер Феофильдің куәландыру жағдайы көрсетілген.
Сонымен бірге, ежелгі құқық ескерткііштері атап айтсақ, "Русская правда" қылмысты тергеу ... әр ... ... ... - соғу ... ... ... еткен, мұнда сарапшы рөлін ол кезде тексеру жүргізу арқылы ... ... ... бұл ... ... - ... бөлініп, дәрігерлер қолөнершілер және арнаулы білімдерді меңгерген басқа да "хабардар" және "шеттегі адамдар" шақыртыла басталды. ... ... ... ... адамдардың пікірлері мен қорытындылары олардан жауап алу нәтижесінде алынған айғақтар ретінде ресімделген. Санамаланған фактілер сарапшылық зерттеулердің қазіргі әдістемесін ... басы деп ... ... XVII ... ... ... ... сараптаманың іс жүргізу (салттық) негізін енгізу жөніндегі тарихи растаулар бар, онда сарапшының пікір жазбаша ... ... ... баяндалған.
Сот практикасының өсіп келе жатқан қажеттіліктері, формалды ... ... бас ... қылмыстық процестің жаңа түріне жарыспаздық элементтерді, ішкі сенім принциптерін енгізу дәлелдемелерді табу, жинау мен ... ... ... ... - ... ... ең ... құралдарын қолдануға әкелді.
Сараптамалардың көптеген қазіргі түрлерінің негізі XVIII - XIX ғасырларда салынды, оған ... және ... ... ... ... ... тигізді.
Криминалистік, сот - медициналық, сот - химиялық, сот - психиатриялық, сот фотографиясының туып - өсіп, дамуында ... мен ... әр ... ... ... ғалымдар - М.В.Ломоносов, Ю.Ф.Фрицше, В.М.Бехтерев, Е.Ф.Буриниский, А.М.Бутлеров, Д.И.Менделеев және басқалары ... рөл ... ... ... ... органдар әр кезде сұрақтарды дұрыс қоя білмеді, соған байланысты сарапшылар өз ғылымының мүмкіншіліктерін ескере, заттай ... ... ... отырып, кейде олардың шегінен асып кетіп отырды.
Қылымыстық істі дұрыс шешуде шешуші рөл ... ... ... - ... - алу мәні бар және ... уақытта да сарапшылық қызмет үшін өзектілігін жоғалта қоймаған ... ... ... ... мен ... ... іс ... табиғатына теориялық көзқарастың ... ... ... XIX ... ... ... ... Практикалық сот - сарпатама қызметінен теориялық ... - ... ұзақ ... ... XIX ... ортасына дейін ресей қылмыстық процесінде формалды дәлелдемелер теориясы үстемдік еткендігімен түсіндіріледі. Бұдан қоғамдық - ... ... ... қатарлы еуропа елдері біршама ертерек кете бастады. Іздестіру ... сот ... ... күші осы ... құралған, жетілген дәлелдемелерді алуға бағытталған, олардың ішіндегі ең бастысы мен дұрысы айыпталушының мойындауы деп ... Ол үшін ... ... ант ... ... ... ең тиімді болып табылғандықтан В.Д.Спрасовичтің образды айтуынша, жиі ... ... ... сараптама" болған, онда сарапшының рөлін "жендет" атқарған. Іс бойынша "шындықты" анықтаудың ... ... сот ... ... шешу үшін ... ... білімдерді енгізу мен дамытуды ешбір қажет етпеді. Сонымен қатар, сол кезеңдегі ғылымның жалпы ахуалы мен деңгейін де ... ... Орыс ... процесіндегі арнаулы білім институтын іске ... ... деп ... ... ... тергеуге тартумен көрінді.
Д.Г.Тальбергтің пікірінше, хабардар адамдардың қызметі сараптама жүргізуден, оның көп бөлігі белгілі заттарды ... мен ... ... ... сот ... ... ... қорытындылар немесе пікірлерден тұрады. Барлық уақытта сараптаманың осы бөліктері бір адаммен бітпейді, яғни, мысалы, ... бір адам ... ... ал ... басқа адам, содан соң - көбінде сарапшыдан бір ғана ... және одан ... есеп ... ... ... ... тексеру жағдайларында, у деп танылған құрамның қасиетін анықтыу, есеп - шоттарды тексеру және сол сияқты негізде, ... ... - ... ... ... ... сұрақтарды шешуде оларды сот әділдігіне түсіндіріп көмек көрсету. Атап айтқанда, хабардар ... ... ... ... ... ... сұрақтарға өздерінің мамандықтарына байланысты жауап беруге және сараптаманы жүргізу кезінде сот басшылығына бағынуға міндетті.
В.Д.Спасович сотта сараптаманың мәнін ... ... ... ... шешу ... қарастырған, ол сондай - ақ ғылымның тәжірибе ережесі деп атаған бірінші не үлкен алғы ... ... өз ... ... ... ал ... не кіші алғышартты сот пен сарапшылар белгілейтін қарастырылатын істің нақты мән - жайлары құрайды. ... ... осы ... ... ... ... сараптама болып табылады, оның негізінде сот даулы немесе анық емес мән - жайлар туралы өзіндік тұжырым ... ... ... ... ... ... сәйкес, сарапшы "істің арнайы жағының ғылыми судьясы" болып табылады. Осындай көзқарастың белсенді ... ... ... ... ... мен ... ... бөлді. Ол, өз қорытындыларын қандай да бір ғылымға негіздейтін сарапшылар, істе ... ... шешу ... ... ... судья". Бұл үкім дәлелдеме ретінде қабылданады.
Сараптама - ол ... үкім ... ... ... орта қызу қолдады. Шынында да, сараптамаға бұлайша қарау дұрыс деп танылмайды. Оны жүйелі жүргізу дәлелдемелерді бағалау кезінде судьяның ішкі ... ... әкеп ... еді, бірақ бұған қарамастан, Л.Е.Владимировтың сіңірген еңбегі арнаулы білім субъектілерін олардың жүргізетін іс - ... ... ... ... және осы ... ... іс жүргізу құзіреті мен қызмет нәтижелерін дәлелдемелік мәнін ... ... ... ... табылады.
2 Сот сараптамасының түсінігі
деген сөз латынның ... ... бұл , ... білдіреді. Сараптама жөнінде жалпы айтсақ, кандай да бір арнаулы саладағы білімді тартуды кажет ететін сұрақтарды шешу үшін хабардар адамнын ... ... ... айтамыз.
Сот сараптамасы -- жеке іс жүргізу ... оның мәні ... шешу үшін ... бар ... белгілеу мақсатында арнаулы ғылыми білім-білік негізінде жүргізілетін іс ... ... ... ... Дәл ... ұғымы Қазакстан Республикасының Заңының 1-бабында белгіленген.
Сот сараптамасы ... сот ісін ... ... ... пайдаланудың ең білікті нысаны болып табылады. Ол іс бойынша сотқа дейінгі іс ... ... және оның сот ... ... ... танымньң құралдарының арсеналын пайдалануға мүмкіндік бере отырып, сот пен алдын ала ... ... ... ... ... ... ... сипаттарын анықтай отырып, сарап-тама арнаулы ғылыми білімдерді тартуды қажет ететін кылмыс-тық істі тергеу немесе сот карауы ... ... ... ... ... жеңу ... болып табылатындығын білу керек.
Мұндай шешім кезінде сараптаманьщ сшаттамасы ретінде оны ... мен ... ... мен ... ... ... болады.
Мақсаты сарапшы қорытындысының жаңа дәлелдерін алу, қылмыстық істің жаңа мән-жайларын ... ... ... ... жатады:
1) арнаулы ғылыми білім негізінде зерттеу жүргізу. Сараптамаға қатысты терминін пайдалануға баса назар аудару керек;
2) ... ... іс ... ... ... ... қатысушы өзге адамдардан оны айрықшалайтын қүқықтары мен міндеттерінің жеке ... бар ... ... ... ... сот ... іс жүргізу нысаны, оған оны тағайындау, жүргізу, зерттеу нәтижелерін ресімдеу және ... ... ... ... ... құқықтары мен міндеттері жатады. Сарапшылык, зерттеу нәтижелерін белгілеудің іс жүргізу нысаны іс бойынша дәлелдеме болып табылатын сарапшының ... ... ... ... бір ... ... мен ... сүйенетін бағалау мен фактілерді түсіндіру, түжырымды зерттеу нәтижесіндегі ... ... ... ... ... табу ... оның өмір сүруі туралы тұжырым, ой қорытындысы. ... ... ... ... ... ... негізінде жүргізген объектілерде анықталған белгілер мен байланыстарды жиынтықты бағалау жолымен белгіленеді. Сарапшының тұжырымы фактілерді ... ... ... ... ... жол бере отырып, сол арқылы пікір ретінде калыптасады.
Аталған мақсат пен шарттар сараптаманы қылмыстық процестегі ... ... ... өзге ... айырады.
Сот сараптамасы ұғымының анық аныктамасының практикалық аса маңызы бар, өйткені оның болмауы сараптамаларды ... ... іс ... және ... ... ... көрініс табады да, сөйтіп сараптаманы жүргізуден бас тартудың, сараптаманы өзге іс жүргізу әрекеттерімен ... ... ... тыс ... ... ... себебі болады.
Әдебиеттерде сот сараптамасының тақырыбын аныктаудың жолдары бар. Әр авторлар сараптаманың тақырыбын ... ... ... ... ... ... ... ретінде аныктайды.
В.Д. Арсеньев ұсынған сот сараптамасының тақырыбын анықтамасы сң толықтауы болып ... . ... ... ... сараптамалардың белгілі бір тегі, түрі тақырыбында жататын нақты деректерді анықтау үшін сот сараптамасы обьектілерін оқып-зерттеу кезінде қолданылатын ... ... ... ... жүйесі.
Сот- сарапшылық зерттеу әдістерін ғылыми-практикалық қызмет ретінде жіктеу әр-түрлі- ортақтық ... мен ... ... сатыс, әдістер алынған ғылым салалары, алынатын ақпарат сияқты, зерттеу объектісіне әсер ету дәрежесі негіздері ... ... ... ... дәрежесі мен олардың дәреже сатысы бойынша әдістер былайша бөлінеді:
* Жалпылама әдіс (диалектикалық және формалды логика);
* Жалпы ... ... ... ... ... экперимент, модельдеу және басқалары;
* Жеке ғылыми әдістер. Т.В. Аверьянов дәл атап көрсеткендей, негізінде өзінің мазмұны ... бұл ... ... ... арнаулы әдістері санатына ұқсас. Жеке ғылыми әдістерді қолданудың аясы бір текті немесе пайдаланылатын сипаты бойынша бір-біріне жақын ... ... ... ... ... ... фотографиялық, физикалық, химиялық, математикалық, және сол сияқты әдістер жатады. ... бұл ... ... ... алынған ғылымдар саласы бойынша жіктеумен сәйкес келеді.
* Аранайы әдістер. Бұл ... ... ... ... ... үшін ... ... ретінде адсорбциондық-люминесцентті, диффузиялық-көшірме әдістерді келтіруге болады.
Объектілердің зерттелетін белгілеріндегі бейнеленіп алынатын ақпараттың сипаты бойынша, әдістер бейнелерді ... ... ... ... ... және ... ... қасиеттерін талдау әдістері деп бөлінеді.
Объектілерге әсер етудің дәрежесінен шыққанда, бұзылмайтын әдістерге бөлінеді,оларға объектіге әсер етпейтін және сынама дайындықты іске ... ... ... ... ... ... ... әдістемелері де жіктеледі. Мысалы, орталық дәрежесі бойынша типтік және нақты әдістеме боп бөлінеді.
Типтік сарапшылық әдістеме- типтік срапшылық міндеттерді шешудің ... ... ... ... ... бір жағдайларда бұл әдістемені сарапшы қандай да бір бейімдеусіз, өзгертусіз қолдануы мүмкін.
Нақты немсе жеке әдістеме- типтік әдістемені бейімдеу, өзгертудің ... ... ... ... ... ... ... келудің жемісі болып табылатын нақты сарапшылық міндетті ... ... ... ... келе, сот сараптамасы - бұл шешілуі үшін маңызы бар мән - ... ... ... арнаулы ғылыми білім негізінде жүргізілетін қылмыстық, азаматтық істердің немесе әкімшілік құқық бұзушылық туралы ... ... ... ... сот ... ... сот ісін ... арнаулы білімдерді пайдаланудың ең білікті нысаны болып табылады. Ол іс бойынша сотқа дейінгі іс жүргізу ... және оның сот ... ... ... ... ... ... пайдалануға мүмкіндік бере отырып, сот пен алдын ала ... ... ... ... ... ... ... сипаттарын анықтай отырып, сарап-тама арнаулы ғылыми білімдерді тартуды қажет ететін кылмыс-тық істі тергеу немесе сот карауы барысында туындайтын проб-лемалық ... ... жеңу ... болып табылатындығын білу керек.
Мұндай шешім кезінде сараптаманьщ сшаттамасы ретінде оны ... мен ... ... мен ... ... алуға болады.
Мақсаты сарапшы қорытындысының жаңа дәлелдерін алу, қылмыстық ... жаңа ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Бычкова С. Ф., Бычкова Е. С., Калимова А. С. Сот экспертологиясы. Алматы: 2006 ж. - 368 бет.
2. ... Н.М., ... Р.Н. ... ... ... 2009 ж. - 117 б.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сот сараптамасы12 бет
Сот сараптамасы бойынша есептер152 бет
Сот сараптамасы туралы криминалистік ілімнің рөлі мен маңызы және оны тағайындау, жүргізу және бағалаудың тактикалық ерекшеліктері43 бет
Сот сараптамасын тағайындау және жүргізуде арнайы білімдерді қолдану55 бет
Сот сараптамасының жіктелуі7 бет
Сот сараптамасының жіктелуі,тағайындаудың ұйымдастырушылық сұрақтары және оны жүргізетін мекемелер13 бет
Сот тауартану сараптамасы17 бет
Соттық автотехникалық сараптама78 бет
Қазақстан Республикасында сот сараптамаларын тағайындау мен жүргізудің құқықтық және ұйымдастырушылық негіздері77 бет
ҚР сот сараптамасы пәнінен лекциялар44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь