Ахмет Байтұрсынов - әдебиеттанушы

Ахмет Байтұрсыновтың ғалым-теоретик, эстетик-сыншы тұлғасын айқындап беретін күрделі, толымды, жаңашыл туындысы Ташкентте 1926 жылы “Әдебиет танытқыш” (“Теория словестности”) деген атпен басылған. Араға екі-үш жыл салып, авторы ұсталып кеткен соң, бұл еңбек көпшілік арасына мол тарап үлгермеді. Бірақ қазақтың ұлттық әдебиеттануының ғылыми негізі, методологиялық арналары, басты-басты терминдері мен категориялары түп-түгел осы кітапта қалыптастырылған.
“Әдебиет танытқыштағы” қазақ әдебиетінің өзіне тән жанрлық формаларын топтап, жіктеп берудегі ғалым даналығына таң қаласың. Эпосты — әуезе, лириканы – толғау, драманы – айтыс деп бір қайтарып алып, сала-салаға жіктеп әкетеді; шежіре, заманхат, өмірбаян, мінездеме, тарихи әңгіме, саясат шешен сөз, билік шешен сөз, қошемет шешен сөз, білімір шешен сөз, уағыз, көсемсөз (публицистика). Ауыз әдебиеті түрлері былай жіктеледі: ертегі, аңыз-әңгіме, өтірік өлең, жұмбақ, жаңылтпаш, бас қатырғыш – бұлар бір топ. Батырлар жыры, тарихи жыр, айтыс өлең, үгіт өлең, толғау, терме – бұлар екінші топ. Мысал, ділмар сөз (афоризм), тақпақ, мақал, мәтел – бұлар үшінші топ. Тойбастар, жар-жар, неке қияр, беташар, жоқтау, жарапазан, бата – бұлар төртінші топ. Жын шақыру, құрт шақыру, дерт көшіру, бесік жыр – бұлар бесінші топ. Сан алуан фольклорлық шығармаларды топтап, саралауға мүмкіндік беретін сауықтама, зауықтама, сарындама, салттама, ғұрыптама, қалыптама деген терминдер қазіргі ұғымымызға өзі сұранып тұр.
Қазақ әдебиетін дәуірлерге бөлуде де толып жатқан жаңалық бар. Хисса, хикаят, насихат, мінажат, мақтау, даттау, шығармаларды діндар дәуір әдебиетіне жатқызса, сындар дәуір әдебиетіне ұлы әңгіме (роман), ұзақ әңгіме (повесть), әңгіме кірмек. Лирика түрлерін саф толғау, марқайыс толғау, налыс (мұңайыс) толғау, намыс-таныс толғау, сұқтаныс
        
        Ахмет Байтұрсынов - әдебиеттанушы
Ахмет Байтұрсыновтың ғалым-теоретик, эстетик-сыншы ... ... ... толымды, жаңашыл туындысы Ташкентте 1926 жылы “Әдебиет
танытқыш” (“Теория словестности”) деген ... ... ... ... ... авторы ұсталып кеткен соң, бұл еңбек көпшілік ... мол ... ... ... ... ... ғылыми негізі,
методологиялық арналары, басты-басты терминдері мен категориялары түп-түгел
осы кітапта қалыптастырылған.
“Әдебиет танытқыштағы” ... ... ... тән ... ... ... ... ғалым даналығына таң қаласың. Эпосты — ...... ...... деп бір қайтарып алып, сала-салаға
жіктеп әкетеді; шежіре, заманхат, өмірбаян, мінездеме, ... ... ... сөз, ... ... сөз, ... ... сөз, білімір шешен сөз,
уағыз, көсемсөз (публицистика). Ауыз ... ... ... жіктеледі:
ертегі, аңыз-әңгіме, өтірік өлең, жұмбақ, жаңылтпаш, бас қатырғыш – ... топ. ... ... ... жыр, ... өлең, үгіт өлең, толғау, терме –
бұлар екінші топ. Мысал, ділмар сөз (афоризм), тақпақ, мақал, мәтел – ... топ. ... ... неке ... ... жоқтау, жарапазан, бата
– бұлар төртінші топ. Жын шақыру, құрт шақыру, дерт көшіру, ... жыр ... ... топ. Сан алуан фольклорлық шығармаларды топтап, саралауға
мүмкіндік беретін ... ... ... ... ... деген терминдер қазіргі ұғымымызға өзі сұранып тұр.
Қазақ әдебиетін дәуірлерге бөлуде де толып жатқан жаңалық бар. ... ... ... ... даттау, шығармаларды діндар ... ... ... ... ... ұлы әңгіме (роман), ұзақ
әңгіме (повесть), әңгіме ... ... ... саф толғау, марқайыс
толғау, налыс (мұңайыс) ... ... ... ... толғау,
(даттау, қаралау, наз) деп жіктеу, мазақ, ... ... ... әзіл ... ... түрлерін әлектеніс, әуреленіс, азаптаныс деп таратып
әкетуге де ... ... ... танытқыш” кітабындағы бірқыдыру термин, ұғым,
категория әдеби тілімізге, ғылыми оралымға кезінде ... айта ... ... эстетикалық ойлау жүйемізді әлі де байыта ... ... ... тапқырлықтар бар екенін көрсетуіміз қажет. Сонымен Ахмет
Байтұрсынов ... ... ... ... ... ... әдебиет
теориясын жазған ғалым екендігін мойындамау шындық ... ... ... Байтұрсыновтың әдеби-ғылыми мұрасының ішіндегі ең көлемді ... ... ... ...... ... Шолу ретінде,
атүсті айтылғанмен, бұл еңбек дәлді зерттеліп, әділ бағасын әлі алған жоқ.
Бірден айту керек, ... ...... ... ... ... ... сыншылық
келбетін толық танытатын жүйелі зерттеу, қазақ филологиясының ... ... ... ... мен ... ... болашақта да қызмет
ететін, ешқашан маңызын жоймайтын қымбат, асыл ... ... ... ... ... ... негізгі терминдер, категориялар, ұғымдардың
қазақша өте дәл, ықшам, ... ... ... ... ... рет
осы зерттеуде жасалғанын ашып айтатын уақыт жетті. Бұл ... ... – тіл ... ... ... ... ... болса,
әдебиеттану, өнертану, фольклортану терминдерін жасауда да сондай ... ... ... Байтұрсынов фольклорлық, әдеби текстерді талдаудың,
жанрлық түрлерге ат қойып, анықтама берудің тамаша шебері, әдеби ... ... ... ... ... өмір, қоғам, адам табиғаты жөнінде
терең пікір толғайтын ұлы ойшыл екендігін көрсетті. Ерекше қуанарлық ... 70 жыл ... ... дәл ... ... ... болып
отырғандығында. Оның қай бетін ашып оқысаң да, көкейге қона кетеді. Ахмет
Байтұрсынов “Әдебиет танытқыш” еңбегінде зерттеу ... ... ... ... ... жазба әдебиетін, оның сан алуан үлгілерін алған. Автор
қандай ғылыми еңбектерге сүйенгені туралы мәлімет, ... ... ... ... ... ... ... тарихы, текстологиясы, жанрлары
жөнінде дүниежүзілік әсемдік ойдың негізгі ... ... ... ... ... ... ... философиялық
білім мығымдығы үнемі сезіліп отырады.
Өнер тарауларын сәулет (архитектура), ... ... ... әуез ... сөз (әдебиет) өнері деп даралап, ... ... ... сөз жоқ, ... ... Лессингтің әйгілі “Лаокон”
трактатымен таныстықты байқауға болар еді. Сол ... ... ... ішкі ... ... ... тиіс ... түйіс ғалам
(объективті әлем) ұғымдарын пайдалану ескідегі Аристотель, кейінгі ... ... ... концепцияларын еске түсіреді. Ал ... ... ... ... ... ... фольклоршыларының
сабағы аңғарылады. Бір ерекше жәйт, А.Байтұрсынов ұзақ-ұзақ цитата алып,
өзгелерден бәтуа ... ... ... ... ... әдеттен мүлде
аулақ. Дәлірек айтқанда, “Әдебиет танытқышта” пәленшекең айтты деген бірде-
бір пікір, тұжырымға сілтеме жоқ.
Өнер туралы жалпылай ... ... сөз ... ... ... ерекшелеп көрсетіп, сөз өнері, шығарма сөздің ақылға, қиялға, көңілге
беретін әсерін ... ... ... ... ... ... бейнелеу,
суреттеу, түю, талғаудың айырмасын анықтап, тақырып, жоспар, түр дегендерді
түсіндіріп, мазмұн алуандығын әуездеу, әліптеу, пайымдау деп үшке ... ... үшін ... ... өлеңдері, М.Әуезовтің “Еңлік-Кебек”
трагедиясы, “Жәнібек батыр” аңыз әңгімесі мысалға алынған.
“Әдебиет танытқыштың” бірінші бөлімі “Сөз өнерінің ғылымы” деп ... ... ... баптарға бөлініп, олардың әрқайсысында нақты
мәселе қаралады.
Ең алдымен тіл, сөз ... ... ... не ... ... ... ... толық анықтама беріледі. Автор сөз өнері ғылымын: 1)
шығарманың тілінің ғылымы; 2) шығарманың ... ... деп ... ... Тіл өңі ... тіл я ... қисыны деп, мазмұн жағынан қара сөз
жүйесі, дарынды сөз жүйесі деп екіге ... сөз ... үй ... ... өте ... ... көрсетеді де,
сөз талғау орайында шығарма тілі екі түрлі ... ... олар ... – ақын тілі, екіншісі әншейін тіл. Сөз дұрыс болу үшін түрлі
жалғау, жұрнақ, ... ... ... өз ... ... ... ... дұрыс орналастыру, құрмаластыру, орналастыру шарттары алға
қойылады. Тіл тазалығына анықтама ... ол үшін ... ... ... ... үлгі етіп алған. Олар:
— Ескірген сөздерге жоламау;
— Жаңадан шыққан сөздерден қашу;
— Өз тілінде бар сөздің орнына басқа жұрттан сөз ... ... ... ... яғни бір жерде айтылып, бір жерде айтылмайтын
сөздерге жоламау.
Ахмет ... ... ... ... жемісіне жаңа аузы тиген жұрт,
өз тілінде жоқ деп, мәдени жұрттардың тіліндегі даяр сөздерді алғыштап, ... мен жат ... ... ... ақырында ана тілінің
қайда кеткенін ... ... ... ... ... мәдени жұрттардың
тіліндегі әдебиеттерін, ғылым кітаптарын қазақ тіліне аударғанда, пән
сөздерінің даярлығына ... ана ... ... сөз ... - ... ұлы ... өзі ... іске асырды.
“Әдебиет танытқышта” қойылған күрделі мәселенің бірі – қара сөз бен
дарынды сөз ... ... мен ... ... ... ... бола қоймаған терминдердің баламасын тауып, не өз жанынан жаңадан сөз
жасай отырып, өте күрделі ғылыми, ... ... ... қиын ... ұғынықты түсіндіріп береді.
Ғалым жер жүзі жұрттарының тілдеріндегі шығармалардың бір-біріне ұқсас
болып келу себептерін тұрмыс-салт, өмір-тіршілік ұқсастығынан ... ... ... ... ... ... құбылыстарын
кереметке жору, жоққа илану, дәу, пері, жезтырнақ, жалмауыз секілділерден
қорқып, пері-періштеге, аруаққа сену ... ... ... ... ... жоқ ... туған жырлардың ауыздан-ауызға, заманнан-
заманға көшуі, ... ... бір ... сөз ... ... ... жұрттыкі, ұлттыкі болу себептері айтылады, “Қобыланды батыр”,
“Алпамыс батыр” сияқты жырлар ... ... ... ... ... ... ... өң беріп, құбылтуына орай жалпылық сипат алатынын
түсіндіреді, олардың неге халық шығармасы, халық ... ... ... Осы тұста Ахмет Байтұрсынов былай дейді: “Ауыз шығарманы
(анайы әдебиетті) ауыз сөз деп қана ... ... ... ... ғана ... бар. ... ... да асыл сөздің бәрі де тілдегі
әдебиет есебінде жүріледі”
Батырлар жырының азайып бара жатқанын ... ... ... ... сабақтастырып, олардың бірте-бірте өлең түрінен айырылып,
ертекке айналатынын, рухы, көркі жоғалып, құр ... ... ... ... ... ... батырлар жырын жазып алуды ел ішіндегі
азаматтардың халық ... ... деп ... ... ... ... Шора”, “Алпамыс батыр”, “Ер Тарғын”, “Ер Сайын”, “Едіге”,
“Қамбар” қазақ арасында көп айтылатын жырлар ретінде ... ... деп ... бар, ... ... турасында өлеңмен шығарған сөздері
айтылады” деп анықтама ... де, ... ... ... ... ... жырлары алынады. Айтыс өлеңдердің
ерекшелігін екі палуанның күрескенімен, екі ... ... ... ... ... ... ... ұлттың, рудың, елдің
кемшілік-олқылығы, осал-оңтай жерлері алынатындығы, жазу жайылған сайын
айтыстың азаятыны аңғартылады. ... мен ... ... пен ... мен ... ... мен Айқын” айтыстарының жалпы ... ...... ... бар ... ал үгіт өлең,
үміт өлең – Ахмет Байтұрсынов әдебиет ... ... дәл де ... ... ... ... салт ... ғұрып сөзі, қалып сөзі
деп үшке жіктеп, әрі қарай тағы да таратады.
Салт сөзі: мысал, ділмар сөзі (афоризм), ... ... ... ... ... беташар, неке қияр, жоқтау, жарапазан, бата;
қалып сөзі: жын ... құрт ... дерт ... ... жыры ... ... ... және нақты мысалы бар.
Ахмет Байтұрсынов жаңа әдебиеттің пайда болуы туралы пікірлерін дамыта
келіп, әдеби байланыс, әдеби ықпал ... ... ... ... Мұсылман дінінің күшімен енген араб, парсы әдебиеттері ... ... ... ауысуы, шығарманың жаңа түрлерінің пайда болуы,
бұрынғы үлгілердің соны тақырыпқа қызмет етуі ... ... ... ... отарлануынан кейінгі орыс әсері, Еуропа ... ... ... ... ... ... әдебиеттегі
өзгерістердің туғанын А.Байтұрсынов жаңа бағыттар, жаңа жанрлық ... ... ... ... ... ... бір ... жазба әдебиет мәселелеріне
арналған. Ахмет Байтұрсынов негізінен ... ... ... ... ... “жазба әдебиет” деп айтады. Жазудың ... дін ... ... ұқтыра отырып, осы істегі қожалардың, ноғай молдалардың
дін шарттарын, шариғат бұйрықтарын өлең ... ... ... ... ақын болмағандықтан, әңгіменің қисынымен қызықтырып,
тамұқ ... ... ... ... ... ескертеді. Қожа,
молдалар ішінен Шортанбай, Ақмолда секілді ірі ақындарды көрсетеді.
“Зарқұм”, “Сал-сал”, “Сейфұл-Мәлік” ... ... ... ... ... “Мұса мен Қарынбай” қиссасы, Шортанбай, Әбубәкір, ... ... ... әдебиеттің бір кезеңін діндар дәуір, екінші кезеңін әуелде,
ділмар дәуір, артынан сындар дәуір деп алған, ... ... жаңа ... ... ... эстетикалық-теориялық ой-тұжырымдар, пікір-байламдар
түйеді. Сындар дәуір ұғымына ... бір ... сын ... ... ... ... ... мінсіз, толғаулы, классикалық ... ... ... Асыл сөз ... ... ... қызметін ашады
да мынадай қорытынды жасайды: “Қазақ ақындарының ... де, ... ... ... жаман әдеттері өнерпаз Еуропа жұртының ... ... ... ... ... түскен. Сонан кейін ғана Еуропа
әдебиетінен тұқым алып, қазақ ... ... ... ... шыға ... ... ... әсіресе, әсері күшті болған Абай
шығармалары екенін, сындар ... басы ... ... кесіп-пішіп
тиянақтайды. Абайдың сөзге талғау кіргізгені, әдебиеттің ... ... ... ... ... – сөз сарасы” өлеңін мысалға
келтіру арқылы көрсетеді. Ахмет ... жаңа ... ... ... ... ... әсердің рөлін айта келіп: “Қазақтың
сындар әдебиеті Еуропа үлгісімен келе жатыр. Және сол бетімен ... ... ... ... сөз ... ... әлі түгенделіп жеткен
жоқ. Бірақ қазір болмағанмен, ілгеріде болуға ықтимал”, — деген көрегендік
тұжырым ... ... ... дәуірінің дарынды сөздерін автор үш ... ... ... 1. ... 2. ... 3. ... Бұлар қазіргі
әдебиеттану тұрғысынан айтқанда – эпос, лирика, ... ... ... ... 1) ... жыр; 2) Тарихи жыр; 3) Әуезе жыр; 4) Ұлы әңгіме
(роман); 5) Ұзақ сөз; 6) Ұзақ ... 7) ... сөз; 8) ... 9) ... ... ... ... әңгіме, яғни роман деп тұрмыс сарынын
түптеп, терең қарап әңгімелеп, түгел түрде суреттеп көрсететін шығармаларды
айтамыз” деген ... ... да, ... ... белгілерін тұтас
түгелдеп береді.
Роман тақырыбы, уақиға және уақыт, ұлы істер мен кіші ... ... ... мінездің іштен туатындығы, ... ... ... ... ықпалы деген мәселелерді айта
келіп, ақырында ... ... ойын ... ... ... (герой)
проблемасына орайластырып, ақырында: “Ұлы әңгімеге жан беретін адамның ісі
болғандықтан, мінезіне ... ... ... ... ... сарын
беретін ұлы, кіші адамдардың ірі-ұсақ істері болғандықтан, ол істері біріне-
бірі ұласып, біріне-бірі ... ... ... ... ... ... оңай ... — деген роман жанрының табиғатын ашатын терең
ой қорытады. Қазақта әлі ұлы әңгіме жоқ деп келіп, ... ... ... мен өрісі шағын болғандықтан ұзақ әңгімеге жатқызады. Ұсақ
әңгіме ретінде Мұхтардың “Оқыған азамат”, ... ... ... ... ... ... қашар”, Бейімбеттің “Айт күні”
шығармалары мысалға келтіріледі. Әуезе жыр үлгілері қатарында Мұхаметжанның
“Топжарған”, ... ... ... ... - ... ... ... (кітапта “Батыр Баян” деп жаңсақ берілген), ал аңыз ретінде
Мағжанның ... ... ... ... ... ... ажалы”,
Абайдың “Ескендір” туындылары берілген.
Ахмет Байтұрсынов лириканы – толғау деп алып, осы әдеби ... ... ... ... ... орасан терең пікірлер тұжырымдап, сұлулық,
көркемдік, әсемдік, шеберлік табиғатына қатысты ойларын бажайлай жеткізеді.
Ықшамдап, жинақтап ... ... ... ... ... ... ... ІШКІ ШАРТЫ: а) Толғау жалпы сырлы болуы ... Ақын ... да ... ... айтады. Бірақ ол күй өзгеге түсінікті болуы тиіс. Күйі
түсінікті ... ... әсер ете ... ... шын ... ... ... Өтірік жай сөзге де жараспайды. Толғау
сияқты сырлы шығармаға өтірік жараспақ түгіл, бүлдіреді. Сондықтан күйлі
толғау ... шын ... ... шығу керек. Бұрынғы қазақ ақындарының
мақтау, құттықтау өлеңдерінің көбі ... ... ... шын ... ... болып шықпағандықтан;
б) толғау таза болуы тиіс – нас, былғаныш, нәжіс әдемі нәрседен шықса,
көңілге қандай әсер ... ... ... ... сөз, ... ... о да ... әсер етеді;
в) толғау көңілдің тереңдігі күйінен хабар беруі тиіс. ... ... ... ... әсері оқушының көңілінде терең із қалдыра алмайды;
2. ТЫСҚЫ ШАРТЫ: а) Толғау сөзі көңіл күйінің бейне билеуі сияқты ... Күй де, би де ... ... ... сұлу ... шығады. Күй
мен бидің үйлесуі;
ә) толғау қысқа болуы тиіс. Көңіл күйінің көбі-ақ бір қалыпта ұзақ
тұрмайды. ... ... ... толғау көңіл табиғатына қарай ұзын болмасқа
тиіс, ұзын болмайды да. ... ... ... 4-5 ауыз өлеңнен
аспайды;
б) толғау әуезді сөзбен айтылуы тиіс. Адамның ... ... ... – күй мен ән. Әннен соңғы көңілге көбірек әсер беретін - әуезді
сөз, әуезді күшін көбейтетін өлең ... ... ... ... ... орыс тіліндегі еңбектердің ізімен саяси
лирика, махаббат лирикасы деп қана шектеліп келсе, Ахмет ... ... өз ... шығарып, лириканың сап толғау, марқайыс ... ... ... ... ... ... ... сөгіс толғау,
күліс толғау секілді түрлеріне анықтама береді, мысалға “Интернационал”,
Абайдың “Адамның ... ... ... ... өлеңдері, “Маса”,
“Оян, қазақ” кітаптарындағы кейбір ... ... ... ... қазақша “Айтыс-тартыс” деп алып, оған
мынадай жанрлық анықтама береді: “Айтыс-тартыста ақынның ... ... ... ... ... ... адамдардың өздерін көреміз. Уақиға
көз алдымызда болып, адамдардың тіршілік жүзінде айтысып-тартысып ... ... ... ... адамдардың ақылы жеткенше амалдап,
қайратына қарай қару қылып алысқаны, арбағаны, ... ... ... ... ... ... ... бітіскені,
жарасқаны өмір жүзіндегідей көрініп, көз алдыңнан өтеді”.
Байтұрсынов саралауы бойынша ... ... ... 1) ... ... ... (трагедия); 2) сергелдең, яки азапты тартыс (драма); 3)
арамтер, яки әурешілік (комедия). Екінші ... ... 1) ... 2)
азаптаныс; 3) әуреленіс деп те бөледі. Осы түрлердің әрқайсысындағы тартыс
табиғаты, кейіпкерлердің сипаты жеке-жеке, дәлді де ... ... ... ... басқа елдер әдебиетін де ескереді: “Орыстың
асқан ақыны Пушкин жазған өлеңдерінің ... 13 рет ... ... ... сөз ... Лев ... шығарған сөздерін баспаға беріп
қойғаннан кейін де ... ... ... ... ... Бұл ... көңіліндегі нәрсені тілмен айтып ... қиын ...... “Сөз өнері” тарауында. Бұдан ... ... ... ... ... айтылады, жапон, француз, поляк әдебиеттеріндегі
өлең құрылысы сөз болады. ... ... Ақан ... ... ... ... ... танытқыш” алғаш 1926 жылы шықты, 1989 жылы “Жазушы” ... жылы ... ... ... Соңғы басылымда бұрынғы жариялануда
кеткен бірталай селкеуліктер жөнделді, олар – кейбір шатасқан ... ... ... қателіктердің бұрмаланған текстердің түзетілуі.
“Әдебиет танытқыштың” қазір Алматыда сақталған ... ... ... ... ... ... ... отыр. Зейін салған кісі
аңғарса керек, ... ... ... ... ... ... қарай үшке бөлінеді: 1) әлектеніс; 2) ... 3) ... ... - ... пен үшіншісі әуреленіс талданады, ал
екіншісі – азаптаныс жоқ. Сондықтан ... ... ... ... ... ... текстін табу міндеті тұр. Тағы бір мәселе әр
түрлі жанрлық формаларды талдап ... ... ... әр жерде
бұларды нұсқалықтың пәленше ... қара деп ... ... ... оқулық, оның хрестоматиясы - нұсқалығы да ... ... ... ... ол ... ... Әлде ... күйінде
архивтің бірінде жатыр ма? “Мәдениет тарихы” деген еңбек бітіргені белгілі
– ол да жоқ. Қайда? Қысқасы, ... ... ұлы ... ... ... әлі де көп зерттеу жүргізу керек.
“Әдебиет танытқышта” Ахмет Байтұрсынов әдебиеттанудың ... ... ... көтеріліп, шет сөзді араластырмай,
қонымды, ықшамды, бір-бірімен сабақтас, ұйқас, ұялас ... ... ... жүйесін жасап берді. Олардың басым көпшілігі автор
репрессияға ... ... ... ... қарамастан, әдеби тілге
кіріп кетті. Интернационализм дегенді желеу етіп, шет тілді зорлап ендіру
науқаны тұсында ... да ... ... ... ... ... драманы ұзақ әңгіме, толғау, айтыс-тартыс деп ... ... ... ... ... бірталай терминдер, сөздер қолдануға
сұранып тұр.
1913 жылы “Қазақтың” тұңғыш саны ... ... ... ... ... деп ... “... Өзіміздің елімізді сақтау үшін ... ... ... керек. Ол үшін ең алдымен әдебиет тілін өркендету
керек. Өз алдына ел ... ... ... ... бар ел ғана ... біз ... тиіспіз. Бұл мәселеде біздің халымыз оңды емес.
Осы күні орыс школы мен ... ... оқып ... ... тілін
елеусіз қылып, хат жазса өзге тілде жазып, қазақ тілінен ... ... ... ... ... Егер ... осы ... қарасақ, табиғат заңына
бағынбай, біздің ата-бабаларымыз мың жасамаса, ол ... ... де, ... ие ... ... ... де мәңгі қоштасқанымыз деп білу керек. Егер
оны істегіміз ... осы ... тіл, ... ... қолға алып,
өркендететін уақытымыз жетті”.
Ахмет Байтұрсыновтың ақын, публицист, ғалым, ... ... ... ... ... ... ... көрген азабы, болашаққа
сенген үміт-арманы – баршасы осы ұлы ... ... ... ... ... қаны ... қалтқысыз қызмет етуге арналған.

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
АХМЕТ БАЙТҰРСЫНОВ (1873-1938)20 бет
Ахмет байтұрсыновтың шығармашылық ғұмырбаяны6 бет
Ахмет Байтұрсынұлы туралы18 бет
Ахмет Байтұрсынов аудармалары, мысалдары, әдебиеттері22 бет
Ахмет Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» еңбегі ХХ ғасыр басындағы әдебиеттану ғылымының контексінде39 бет
Қазақ терминологиясының қалыптасу тарихы10 бет
«Өлең бунақтарының таңдамалы және талғамалы орындары (А.Байтұрсыновтың "Әдебиет танытқыш" еңбегінің "Өлең ағындары" тарауы).»6 бет
А. Байтұрсынов және қазіргі қазақ тілі фонетика саласындағы жаңа бағыттар52 бет
А. Байтұрсынов, М. Дулатов, Ш. Құдайбердиев, М. Жұмабаев жайында қысқаша мәліметтер6 бет
А. Байтұрсыновтың еңбектері мен ой пікірі8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь