Тұщы су дефициті

Жоспар:
І.Кіріспе. 3
ІІ.Негізгі бөлім.
2.1. Тұщы судың Жер бетінде таралуы. 4
2.2. Дүние жүзіндегі тұщы су тапшылығы. 6
ІІІ.Қорытынды. 9
ІV.Пайдаланылған әдебиет 10
Кіріспе
Табиғат байлықтарының қымбатты тірілерінің бірі – су. Тірі және өлі табиғатта жүретін түрлі процестер мен құбылыстардың адам тіршілігіне жұмсалатын заттардың ішінде судың маңызы зор. Мұздарды, батпақтарды қосып есептегенде, жер бетінің 77,5% - ын су алып жатыр. Су қорларына – мұхиттар, теңіз, өзен, көл, жер асты сулары, мұздықтар, атмосферадағы ылғал кіреді. Су адамдар мен жануарлардың организміне еніп, онда болатын зат және энергия айналымына тікелей қатысады. Көптеген процестер тек сулы ортада ғана жүре алады. Белок суда пайда болған және осы ортада дами алады, ал белок тірі клетканың негізі болып табылады. Жер бетіндегі биологиялық өнімдердің 43% - ын, ал оттегінің 50% - дан көбін мұхиттар мен теңіздер береді. Су қоры – халық байлығы, өкінішке орай жер бетіндегі тұщы судың қоры өте аз. Өзендер мен көлдердегі тұщы сулардың қоры, гидросфера ресурсының 1% -ға да жетпейді екен. Құрлық бетінің әр түрлі жерлеріндегі тұщы сулардың қорлары әр түрлі. Мысалы, Аляскада 1 адамға 2 миллион〖 м〗^3, Жаңа Зеландияда 100 мың〖 м〗^3, бұрыңғы Кеңестер Одағында 18,3 мың 〖 м〗^3, ал Қазақстанда 1987 жылы халық шаруашылығына жұмсалған судың жалпы мөлшері 38〖 км〗^3 -қа жетті. Орталық Азия республикаларының экономикасы үшін су ресурсы өткен ғасырдың орта тұсынан-ақ өзекті де өткір проблемаға айналғанын ескерсек, оның әлдеқашан халықаралық маңызға ие болғандығы анық. ТМД мемлекеттері ішінде біздің еліміз өзен суымен өте төмен деңгейде қамтамасыз етілген. Географиялық жағынан барлық трансшекаралық – Ертіс, Сырдария, Жайық, Іле, Шу, Талас секілді өзендердің төменгі сағасында орналасқандықтан да болар, Қазақстан үшін бұл проблема күрделілігімен қатар, уақыт өткен сайын мүлдем жаңа түрге енетін құбылмалылығымен де қиындық туғызуда. Су жер шарындағы мұхиттар мен құрлықтардың бетінен буланады, су булары ауа ағындары мен жоғары көтеріледі де, қоюланып тамшыға айналады және атмосфералық жауын-шашын түрінде мұхитқа немесе құрлыққа қайта оралады, ал құрлықтан мұның біразы өзендер арқылы мұхиттарға қайтадан ағып барады (судың үлкен тұйық айналымы). Бұдан басқа жергілікті немесе құрлық ішіндегі су айналымы болады. Зат алмасудың барлық процестері судың қатысуымен атқарылады. Тамақты сіңіру, қанға нәрлі заттардың жетуі сұйық ортада өтеді. Зат алмасудың зиянды өнімі организмнен су арқылы шығарылады. Организмде судың жеткіліксіз болуы шөлдеуге әкеліп соқтырады да, судың артық болуы жүрек-қан тамыр жүйесінің жұмысын қиындатады, ағыл- тегіл терлетеді, қалжыратады.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Проскуряев В.А., Шмидт Л.И. Очистка сточных вод в химической промышленности. Л.: Химия,
1977.
2. Баешов А. Экология және таза су проблемалары. Алматы: Дәнекер, 2003
3. Баешов А.Б., Баешова А.Қ., Сарбаева Г.Т. и др. Инновационный патент РК № 20681 от 26.06.2007.
Способ получения хлорида железа (ІІ). Опубл.в бюлл № 1, 2009
4. Дунаев Ю.Д, Нерастворимые аноды из сплавов на основе свинца. Алма-Ата, Наука, 1979. С.315
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым министрлігі
Оңтүстік Қазақстан құқық және салалық технологиялар колледжі
Тақырыбы: Тұщы су дефициті.
Қабылдаған: Дуанбекова А
Орындаған: ... ... ... ... ... бөлім. ... Тұщы ... Жер ... ... ... ... жүзіндегі тұщы су тапшылығы. 6 ... ... ... ... байлықтарының қымбатты тірілерінің бірі - су. Тірі және өлі ... ... ... ... мен құбылыстардың адам тіршілігіне жұмсалатын заттардың ішінде судың маңызы зор. Мұздарды, батпақтарды қосып есептегенде, жер ... 77,5% - ын су алып ... Су ... - ... теңіз, өзен, көл, жер асты сулары, мұздықтар, атмосферадағы ылғал ... Су ... мен ... ... еніп, онда болатын зат және энергия айналымына тікелей қатысады. Көптеген процестер тек сулы ... ғана жүре ... ... суда ... болған және осы ортада дами алады, ал белок тірі клетканың негізі болып табылады. Жер ... ... ... 43% - ын, ал ... 50% - дан ... ... мен ... береді. Су қоры - халық байлығы, өкінішке орай жер ... тұщы ... қоры өте аз. ... мен ... тұщы ... ... гидросфера ресурсының 1% -ға да жетпейді екен. Құрлық бетінің әр түрлі жерлеріндегі тұщы сулардың қорлары әр түрлі. Мысалы, Аляскада 1 ... 2 ... м3, Жаңа ... 100 мың м3, ... ... ... 18,3 мың м3, ал ... 1987 жылы халық шаруашылығына жұмсалған судың жалпы ... 38 км3 -қа ... ... Азия ... экономикасы үшін су ресурсы өткен ғасырдың орта тұсынан-ақ өзекті де өткір проблемаға айналғанын ескерсек, оның ... ... ... ие ... ... ТМД ... ... біздің еліміз өзен суымен өте төмен деңгейде қамтамасыз етілген. Географиялық жағынан барлық ... - ... ... Жайық, Іле, Шу, Талас секілді өзендердің төменгі сағасында орналасқандықтан да болар, Қазақстан үшін бұл ... ... ... ... ... сайын мүлдем жаңа түрге енетін құбылмалылығымен де қиындық туғызуда. Су жер шарындағы мұхиттар мен құрлықтардың бетінен буланады, су булары ауа ... мен ... ... де, ... тамшыға айналады және атмосфералық жауын-шашын түрінде мұхитқа немесе құрлыққа қайта оралады, ал құрлықтан мұның біразы өзендер арқылы мұхиттарға қайтадан ағып ... ... ... ... ... Бұдан басқа жергілікті немесе құрлық ішіндегі су айналымы болады. Зат алмасудың барлық процестері судың қатысуымен атқарылады. Тамақты сіңіру, қанға ... ... ... ... ортада өтеді. Зат алмасудың зиянды өнімі организмнен су арқылы шығарылады. Организмде судың жеткіліксіз болуы шөлдеуге әкеліп соқтырады да, судың ... ... ... ... ... жұмысын қиындатады, ағыл- тегіл терлетеді, қалжыратады.
Тұщы су дефициті
2.1. Тұщы ... Жер ... ... ... ... тұщы суды ... жыл ... өсіп келеді. Ал, мұхиттардың, теңіздердің тұзды сулары шаруашылықта мардымсыз болса да қолданылып жүр. Біздің республикамызда су тұщытқыш станциясы Ақтау ... ғана бар. Егер ерте ... бір адам ... шаққанда, тәулігіне 12-18 литр су пайдаланса, XX ғасырда ... ... ... оның шамасы орта есеппен 200-400 литрге жетіп отыр.
Бүгінгі таңда тұщы су ... ... ... ауыз су ... үлкен дағдарыс кезеңінде тұр. Бұл мәселе біздің қаламызда да өзекті мәселелердің бірі. Адамзат баласының суға деген сұранысы, судың ... ... ... ... ... ... және т.б. ... - тілектерін қанағаттандыруға негізделген. Адамзаттың түрлі мақсаттағы суға ... ... ... ... шешу осы ... ... ... тығыз байланысты. Бүгінгі таңда экологиялық жағдайдың нашарлауынан көптеген тұщы су нысандары
қарқынды түрде ластанып, пайдалануға жарамсыз ... тұщы ... ... ... одан әрі қиындатуда. Сондықтан судың ластануын дер кезінде тоқтатып, оның тазалануын қолға алу ... ... жүзі ... ... ... ... арқылы залалсыздандыру үшін жылына 5500 км3 таза суды жұмсау қажет. Тұщы судың 30% ... ... 70% ... , ... ... су ресурстары комитетінің жетекшісі Анарбек Орманов сұхбатында. Қазіргі кезде Қазақстандағы тұщы суды ... ... орта ... ... ... ... тұщы су мәселесін былай шешуді ұсынды:. Ленинск қаласында орналасқан Ресей әскерлер тобы 13794 гектар жерді қоқан-лоққы жасап алып, онда 160 су ... ... ... ... жыл ... 3 ... м3 жарасты тұщы суларын құбырмен өздеріне әкетіп жатыр. Соның салдарынан Жалағаш, т.б. аудандардың шаруашылықтары пайдаланып жүрген скважиналарынан су ... олар ауыз ... ... ... ... да ... топтар сұраусыз және бақылаусыз жер асты суларын ала берсе Қарақұм мен Қызылқүмдағы су қорлары таусылып, бұл ... ... тез ... істен шығатын түрі бар. Тұщы су туралы айтқанда жер шарындағы тұщы қорының бестен бір бөлігі болып табылатын, ал ... тұщы су ... 80 ... ... ... ... айтпауға болмайды.
Міне, сондықтан да дүние жүзі ... ... осы бір ... ... ... ... ... таза болуын тілейді. Мұнан бірнеше жыл бұрын Байқал жағалауында ағаш өңдейтін, қағаз бен целлюлоза шығаратын ірі ... салу ... ... қабылдағанда көптеген елдер наразылық білдіріп, қалдық суларды көлге жіберуге қарсы шықты. Жұртшылықтың наразылығына ... ... ... асып ... ... ... ... Екінші жақсылық - көлге құятын өзендерде сал ағызуды тоқтату еді. Суға батқан ... ... ... Үшінші жақсылық - мемлекеттік және қоғамдық бақылаушы орындар, ғылыми зерттеу мекемелері Байқалдың жағдайын қатаң бақылауға алып, санитарлық нормаларды ... жол ... ... көлінің пайда болу тарихы мен келешегі жөнінде көп талас болып, қарама-қарсы пікірлер ... жүр. Осы ... біз ... біреуіне тоқталамыз, қалғандарын басқа ғылыми еңбектерден оқып білуге ... ... 636 км, ... ені 48 км (кең жері 79,4 км), ... ауданы 23 мың км2.
Осыдан 20 миллион жыл бұрын Сібір мен ... ... ... ... аралары ашылып, бір - бірінен алыстай бастайды. Жер қыртысының өте зор осы екі ... ... ... ... ... ... су жиналады. Тектоникалық тақталар бір - бірінен жыл сайын орта есеппен 2-3 мм-ге, кей жылдары 5-10 есе көп алыстайды.
Байқалдың өзінің да бар. 1861 ... ... ... ... ... ... ... ең үлкен Селенга өзенінің солтүстік атырауы - Цеган даласы деп ... ... 200 км2 ... су ... түсіп кеткенін көрді. Жылдар өткен сайын көлдің тереңдігі де өсіп келеді. Судың ағыны баяу, терең жерлерде жылжымай көп ... ... ... ... ... су ... ... еріген тұздар аз. Теңіз суының 1 литрінде 37 грамм тұз болса, басқа көлдерде 100 ... ал ... 20-40 ... ... ... себебі Байқал суы негізінен ондаған мың жылдар бойы жылжып көлге түскен мұздардан құралған, ал ... тұз ... ... ... мамандар (лиманолог) Байқал суының ерекше таза болуын ондағы тіршілікпен байланыстырады.
Басқа көлдерде тірі организмдер: өте ұсақ балдырдан бастап ... ... бір ... ... бастап балық пен суда жүзетін құстарға дейін, суды ластап олардың қалдықтары су бетін көгертіп, қызартып, су түбіне ... ... ... ... ... сапропелге айналатыны, қамыс пен басқа өсімдіктер жағалаудан бастап көлдін ортасына қарай өсіп, су бетін жауьш кететіні, содан кейін су түбінде мүк ... болу мен ... ... ... ... ... Байқал көлінде бәрі де басқаша. Мұндағы өте ұсақ, микроскоппен ғана көрінетін өсімдіктер (фитопланктондар) су таза, мөлдір болғандықтан өте тереңде ... күн ... ... алады. Олар жылына 10 миллион тоннадан астам оттек, 4 миллион тоннадай органикалық заттар өнімін береді. Бұл заттармен судағы өте ұсақ ... ... ( ... ... 300 ... бір ... ұсақ ... өмір сүреді. Мұнда 255 түрлі қабырғамен (бокоплан) жүзетіндер бар. Олардың ішінде ескекаяқты ұсақ көзге ілінбейтін деп аталатын ... орны ... ... жер ... екі ... ... мен Камчаткадағы Кровец көлінде ғана кездеседі.
Байқалдағы барлық тірі жәндіктердің салмағын өлшесе ең ... көбі ... ... ... сүтқоректілер емес, ұсақ көзге ілінбейтін зоопланктондар, ал олардың 97 ... осы ... ... ... 1 литр ... 30 дан 50 мың ... дейін, ал бүкіл Байқалда 4 миллион тоннадан астам ескекаяқты ... ... шаян ... ... ... сүйкімдісі және көл суының жақсы сузгісі. Ұсақ балдырмен қоректенетін эпищура ... бір ... өтіп ... су ... осы ... қүятын өзен суынан 7,5 есе көп болатынын ескерсек Байқал суының таза болу себебі мен оны кім тазалайтынын ... қиын ... өте ... ... Байқал суын эпищуралар ғана тазарта алады, ластанған жылуы 12 °С-тен жоғары суда олар өмір сүре алмайды.
Міне, сондықтан да, ... суын ... бір ... ... маңызы зор. Егер жағаға кәсіпорын салып, аз да болса химиялық ... ... ... қалдық суларын көлге жіберсе, судың қасиеті өзгеретіні, ондағы эпищуралар қырылып, көл сүзгісіз қалатыны анық.
Мәскеудің ғылым және өмір ... (N6 1984 ж.) ... ... ... ... үнемі жерасты тұщы су қосылып жатады деген пікір ... ... оны ... қанша су қосылатынын өлшеген ешкім жоқ.
Дұрысында Байқал суының таза болуы, ондағы сүзгі ... ... ... байланысты деген пікір көңілге қонымды
2.2. Дүние жүзіндегі тұщы су тапшылығы. БҰҰ есебі бойынша 2025 ... ... ... ... тұщы су тапшылығы орын алады.1990 жылы БҰҰ бас ... ... Гали ... деген: . 2003 жылды БҰҰ деп атаған. Жер жүзінде қазірдің өзінде тұщы су тапшылығы байқалуда. Таза, тұщы су ... ... ... бір ел ... елге ... сататын болды. Мысалы, Гонконг ауыз суды құбырмен ... ... ... ... ... Сауд ... да тұщы суды шет ... әкеледі. ГФР құбыр арқылы тұщы суды Швейцария Альпісінен немесе Скандинав елдерінен тасу ... ... 50 елде тұщы су ... ... да адамдар көп жылдар бойы тұщы суды гидросфераның басқа бөлшектерінен алу жолдарын қарастыруда. Осыдан 100 жыл бұрын Чили ... ... суын ... ... қондырғы іске қосылған болатын. Қазір олардың саны 100-ден ... жыл ... ... жүз ... м3 таза ауыз су береді.
1973 жылы Қазақстанның Ақтау қаласында тәулігіне 100 мың м3 су тұщытатын қондырғы салынды. Қала ... ... - ... ... ... келетін сапалы ауыз су алатын болды. Теңіз суындағы ... ... ... үшін активтендірген көмірден өткізіп, тазалау үшін мәрмәр ұнтағынан тұратын сүзгіден ... ... ... үшін ... корбанатын қосьш, өткір иісті ашық сары түсті газ (фтор) бен араластырып, минералды су қосады, Сөйтіп судың иісі кетіп, ... тұзы ... ... ... ... Су тұщытудан жиналған ертінділерді өңдеп қосымша 250 мың тонна ас тұзы мен 80 мың ... ... ... ... болады.
Күн сәулесімен жұмыс істейтін қондырғыларды пайдаланып Ресейдің Краснодар өлкесінде, Волгоград облысы және Қалмақ Республикасында жерасты ащы ... ... ... ... ... Үндістанда және Орталық Шығыста тұщы су тапшылығы байқалуда, себебі онда тұщы суды жылдық пайдалану артып, грунт ... жыл ... 1-3м ... ... да ... көп ... да, онда тұщы ... бар, себебі олардың тұщы суларының 4/3 бөлігі ауыл ... ... Енді ... тұщы су ... салу ... 1300км үш ... салу үшін 59 млрд. доллар қажет. Бұл ... ... 2025 ... ... ісек ... су ... орын ... мемлекеттерді БҰҰ белгілеген болатын. Алғашқы үштікте: Британия, Норвегия және Канада жатады. Одан кейін Дания, Бельгия және Жапония. Ащы суларды ... ... ... ... ... ... әдісін қолданып немесе биологиялық микробтарды пайдаланып тұщытуға болады. Тұщы суды магнитпен ... ... ... ... ... ... ... химиялық реакциялар жылдам жүреді, қатты бөлшектер тез бірігеді, минералды қосындылар кристалға айналып, ... ... ... ... ... ... суларды технологиялық процестерге бірнеше рет қайталап пайдалануға болады.
Поляр шеңберіндегі мұздарды немесе ... ... ... ... ауыз суға ... ... да ... маңайындағы мұз тауларды кемелермен сүйреп немесе мүхиттар ағындарын пайдаланып АҚШ-тың Калифорния жағалауына, Австралияға, Оңтүстік Америкаға және Сауд ... ... ... ерітіп, су құбыры мен тасу жоспары бар.
Австралияда мұз тауларды осы жолмен тұщы суға ... ... ... осы ... салыстырғанда 4-6 есе көп болатыны белгілі болды.
Адамның ғарышқа ұшуы, жаңа ғылыми зерттеу жабдықтары су ... ... ... ... болып жататын қүбылыстарды білуге, оларды үнемі ескеріп отыруға мүмкіндік берді.
Жер шарындағы жылу ресурстарын, мұхиттар мен теңіздердегі бағытымен қалыптасуын, мүздардың жағдайын ... және ... ... ... ... ... ... болады. Қарабұғазкөл шығанағы қалай кеуіп, Арал теңізінің қанша төмендегенін олар бақылап, зерттей алады.
Ғарыштан жер бетін суретке түсіру нәтижесінде жер асты ... жаңа ... ... ... ... жерасты сулардың тереңдігін, ащы - тұщысын, көлемін және ұзындығын білуге болады. ... суы аз ... ... осылай зерттеледі. Арал теңізі маңайындағы құм астында көп тұщы су бар ... ... ... ... ... белгісіз қызықты көріністерді де көреді. Мысалы, судың тереңдігі 9-10 км болғанда, оған күн сәулесі өтпейтін болса да, олар кейде мұхиттың ... ... ... бұл көріністің себебін әлі аша алмай келеді.
1979 жылы маусым айында В. Ляхов пен В. ... ... ... ... 250-300 км ... ... бетінде толқынға ұқсас 100 км-ге созылған биікті көрді. В.Коваленок Австралия жағалауындагы ... ... де ... көріністің куәсі болды. Тынық Мұхиттың орта шамасында ... ... ... өте ... ... ... ... Мүмкін бұл биіктер мен жылғалар мұхит түбіне сәйкес көріністер болар, бірақ ғылым оны әлі ... ... ... ... немесе көгілдір түсті дақтар көрінеді. Олар мұхит түбінен көтерілген органикалық заттардың қалдықтары болуы да ... ... су - ... ... Жер ... су ... бірақ оның көп бөлігі тұзды сулар. Оларды пайдалану мүмкін емес, ал олардың тұздылығын кетіріп пайдалануға болады, алайда ондай шаралар ... ... ... Жер ... тұщы су жеткілікті. Бірақ олар жер бетіне біркелкі таралмаған. Сол себепті де кейбір елдерде тұщы су жеткілікті болса, ал кейбір ... оның ... ... орын алуда. Сондықтан тұщы су тапшылығының алдын алу шарасы ... ... Сол үшін әр ... су ... ... ... пайдаланып, су ресурстарын үнемдейік. БҰҰ есебі бойынша 2025 жылға таман планетаның 4/3бөлігінде тұщы су ... орын ... жылы БҰҰ бас ... ... Гали былай деген: . 2003 жылды БҰҰ деп атаған. Жер жүзінде қазірдің өзінде тұщы су тапшылығы байқалуда. ... тұщы су ... ... ... бір ел ... елге ақшаға сататын болды. Сол үшін әр түрлі су ресурсын үнемдеуші технологияларды пайдаланып, су ресурстарын ... ... ... В.А., ... Л.И. ... ... вод в химической промышленности. Л.: Химия,
1977.
2. Баешов А. Экология және таза су ... ... ... ... ... А.Б., ... А.Қ., Сарбаева Г.Т. и др. Инновационный патент РК № 20681 от 26.06.2007.
Способ получения хлорида железа (ІІ). Опубл.в бюлл № 1, ... ... Ю.Д, ... ... из ... на ... свинца. Алма-Ата, Наука, 1979. С.315

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Суды тұссыздандыру және тұщыландыру22 бет
Тұщы судың қоры, өзендер12 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Инновациялық секторды инвестициялау5 бет
Мемлекеттік бюджет және оның құрылымы. Қазақстанның мемлекеттік бюджетін теңестіру мәселелері25 бет
Мемлекеттік бюджеттік бақылаудың құқықтық негіздері12 бет
Платформалық манипулятордың электрогидравликалық жетегін жобалау16 бет
Қазақстан Республикасының мемлекеттік қарызы және оны басқару29 бет
Ай4 бет
Балықтар (pisces) класы мен шаруашылықтағы маңызы, зияны, адам денсаулығына пайдасы31 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь