Қазақ хандығы мен Ноғай Ордасы

Жоспар:

1) Кіріспе бөлім.
2) Негізгі бөлім.
а) Қазақ хандығы құрылуының алғышарттары
ә) Хандықтың құрылуы және өрлеуі
б) ХІІІ . ХҮ ғасырлардағы Ноғай Ордасы
3) Қорытынды бөлім.
Халқымыздың оянған тарихи санасы енді бүгін өткен жолымызды шынайы көрсетуді талап етеді. Мен осы рефератты жаза отырып, осы талап-тілекке елгезектікпен үн қоса отырып, қазақ халқының өткен тарихын ғылыми тұрғыдан зерттеуге тырыстым.
Орта ғасырлардағы Қазақстан аймағында қазақ мемлекетінің қалыптасуы мен дамуының қазақ халқының құралуы мен топтасуында, қазақ этносы дамуының ұзақ жолында аса зор маңызы болды.
Қазақ мемлекеті құрылуының объективті себептері мен шарттары осы жағдайлар болды. ірі этникалық-әлеуметтік қауымдастықтың өзінің біртұтас әлеуметтік-аумақтық мемлекеттік ұйымын құруға ұмтылуы соңғы уақытқа – ұлттардың құрылу кезіне тән.
Қазақ хандығының пайда болуы Жетісу мен Түркістанның, Шығыс Дешті Қыпшақтың кең аумағындағы әлеуметтік-экономикалық процестердің заңды қорытындысы болды. өз кезеңінде Моғолстан, Әбілқайыр хандығы, Ақ Орда шеңберінде жергілікті этникалық негізде мемлекеттің даму тәжірибесі қалыптасып жатқан біртұтас халықтың саяси жағынан бірігу қажет екенін түсінуіне жәрдемдесті.
1) А. И. Исин «Казахское ханство и Ногайская Орда»
        
        Жоспар:
1) Кіріспе бөлім.
2) Негізгі бөлім.
а) Қазақ хандығы құрылуының алғышарттары
ә) Хандықтың құрылуы және ... ХІІІ – ХҮ ... ... ... ... ... оянған тарихи санасы енді бүгін өткен жолымызды шынайы
көрсетуді ... ... Мен осы ... жаза ... осы талап-тілекке
елгезектікпен үн қоса отырып, қазақ халқының өткен тарихын ғылыми тұрғыдан
зерттеуге тырыстым.
Орта ғасырлардағы Қазақстан аймағында ... ... ... ... қазақ халқының құралуы мен топтасуында, қазақ этносы дамуының
ұзақ жолында аса зор маңызы болды.
Қазақ мемлекеті ... ... ... мен ... ... ... ірі ... қауымдастықтың өзінің біртұтас
әлеуметтік-аумақтық мемлекеттік ұйымын ... ... ... уақытқа –
ұлттардың құрылу кезіне тән.
Қазақ хандығының пайда болуы ... мен ... ... ... кең ... әлеуметтік-экономикалық процестердің заңды
қорытындысы болды. өз ... ... ... ... Ақ ... ... этникалық негізде мемлекеттің даму ... ... ... ... ... жағынан бірігу қажет екенін
түсінуіне жәрдемдесті.
Қазақстан даласы көшпелі қоғамның дамуы да, ... мен ... ... сияқты нәтижелері осы бағытта болды. соғыстар
мен талас-тартыстардың, жұттардың салдарынан қатардағы ... ... ... ... ... ... ... мен Жетісу ауданында,
яғни ежелгі егіншілік мәдениеті ауданында отырықшы болуға амалсыздан әкеп
соқтырды. Жерге отырықшыланған ... ... ... ... араб тілді
және басқа тілді өзге де ... ... ... жергілікті
тұрғындармен шаруашылық, этникалық және мәдени байланыстар жасап, ... бар ... ... ... ... ... құрылу
себептері әлеуметтік-экономикалық факторлардың тұтас кешенінде, қоғамдық
қатынастардың одан әрі ... ... ... ... Ақ Орда
мемлекетінде, Ноғай Ордасы мен Моғолстанда мемлекеттік даму, шаруашылық,
мәдениет саласында моңғолдар жаулап ... ... ... ... бірге ХІҮ – ХҮ ғасырларда қазақ халқының одан әрі ... ... ... жатты. Бұл мемлекеттердің бәрінің – ... ... ... прогресшіл болғаны күмәнсіз. Қазақ хандығы алғашқы
уақыттарда Шу мен Талас алқаптарын, Батыс Жетісу ... ... Ол ... ... ... ... ... қазақ рулары мен тайпалары сияқты
жергілікті тұрғындарды да біріктірді.
Қазақ халқының ... ... ... ... жоюда
Жәнібек пен Керейдің алатын үлесі зор. ... ... ... ... ... ... халықтың дербес мемлекет құруға
ұмтылысын бейнелейді. әбілқайыр ... мен ... ... ... ... аймақтың рулары мен тайпаларының ең ықпалды ... ... ... көбі ... қазақ хандырының біртұтас
мемлекет құру мен оны ... ... ... қолдады.
Ортағасырларда Қазақстан аймағында қазақ мемлекетінің ... ... ... аса зор ... ... ... ... Қазақ хандығы бірде берік, бірде ... ... Ол ... ... ... ... кезеңдерін бастан кешірді, ал
ХҮІІІ ... жеке ... ... ... ХҮ – ХҮІІ ... ... жайлаған әр кезеңде қазақтардың этникалық аймағынан кем болды.
хандықтың басқарушылары өз бетінше дербес ... ... ... Азия ... ... мемлекетімен бейбіт қарым-қатынастар, мәденри және
шаруашылық ... ... ХҮ ... ... ... ... ... жағынан нығайып, қазақтардың этникалық аймақтарының көп
бөлігін өзіне ... ... ... ... ... ... хандары бірден
даладағы билікті өз қолдарына алу үшін қырқысты. Олардың ... ... ... яғни оның ұлы ... мен ... ... ... болды.
Сырдария өңірі мен Қаратау – қазақ хандарының Батыс ... ең ... ... ... пен ... ... бірінші кезекте өздері
үшін мұралыққа қалған осы жерлерге, соның ішінде Созақ, Сығанақ және ... ... ... бекітуге талпынды. Сырдария алқабындағы қалалар
далалық аудандар халықтары үшін сауда-экономикалық байланыстардың маңызды
орталықтары болды; ол қалалар өз ... үшін ... ... ... ... ... алар еді. ... дәстүр бойынша олар Қазақстан
өлкесіндегі бұрынғы мемлекеттік құрылымардың ... ... ... төменгі және орталық сағаларының жерлері қазақтың
көшпелі тайпалары үшін бағалы қысқы ... ... ... ... ... тек осы ... ... іспетті – бекініс –қалалар
Қаратау мен Түркістанға қожалық ету арқылы ғана пайдалануға ... ... ... ... ... ... ... хандарын
Сырдария аумағындағы қалалар мен ... ... үшін ... ... жоғарыдағы себептер олардың Шығыс Дешті Қыпшақта ... ... ... ... ... жауы Мұхаммед Шайбаниге де
толығынан қатысты еді.
ХҮ ғасырдың аяқталар тұсындағы күрестің қорытындысы – ... ... ... ... ... қалаларын қосып алу болды. Мұхаммед Шайбани
өз қолында Отырарды, Асыны, Үзгенді ұстап қалды, ... әрі өзін ... ... ... ... ... ол Мауңараннахрдың Темір әулетін
жеңе алды.
Қазақ хандығына Сырдария алқаптарының бір ... ... алу ... елді ... ... ... ... жетуінің кілтіне айналды.
ХҮ ғасырың аяғында мемлекеттерінің бастапқы шекаралары ... ... ... Жетісумен, Оңтүстік Қазақстандағы жоғарыда көрсетілген қалалармен
бірге далалық өңірлерімен ... ... ... мен ... Арал
алқаптары, Орталық Қазақстанның көп бөлігі енді. ХҮІ ғасырдың басында ... іс ... ... ... Ақ Орданың жеріне және Моғолстанның бір
бөлігіне ие ... ... ... ең жоғарғы қуаттылығына ХҮІ ... ... ... Қасым хан (1512-1521 ж.ж.) тұсында жетті. Іс жүзінде ол
елді Мұрындық кезінде-ақ басқара ... Оның ... ... ... Жәнібек ұрпақтарының қолына көшті. Ол ... ... кең ... ... өз ... ... ... қайтыс болғаннан кейін,
20-жылдары Жошы әулеті сұлтандарының өзара талас-тартыстары Қазақ хандығын
уақытша әлсіретіп тастады. ... ... ... ... ... ... ұшырады. Хандық тыныс-тіршілігінің қолайсыз факторына өзбек ... ... ... ... құрған одағын да жатқызуға болады.
Қазақ ханы Ақназардың әрекеттері табысты болды. Ақназар өзінің ... ... ... хандығының көлемді аумағын құраған жерлерге деген
қазақтардың құқын қайта қалпына келтіруге тырысып бақты. Бірақ сыртқы ... ауыр ... бұл ... ... ... ... ... Оның тұсында қазақ даласы шекараларына Қазан, Астрахань және ... ... ... кейін Орыс мемлекеті жақындай ... ... ... ханы Жәнібек ханның ұлы Шығай болды. өзінің ұлдарымен
бірге ол да ... ... ... ... жаңа ... ... ... ұлы Есімнің алатын орны зор. Есім
билік еткен жылдары қазақ хандығының ... ... ... ... ... және ... ... Соғыс қимылдары, жауластардың
тонаушылық ... ... ... ... ... және ... айналысатын далалық аудандардың экономикалық жағдайына кері
әсер етті.
ХҮІІ ғасырда Қазақстандағы ішкі ... өмір ... ... ... хандығы барған сайын бөлшектене түсті, алауыздықтар күшейді.
Көшпелі ақсүйектердің әр түрлі топтары ... ... ... хан (1680-1718 ж.ж.) билік еткен кезеңде Қазақ хандығының
нығайтылуы, қазақтардың ... және ... ... ... ... ... уақытша бәсеңдетті.
Қазақстандағы экономикалық және саяси ауыр жағдайға тынымсыз созылған
өзара талас-тартыстар, Орта Азия ... ... ... ... ... жағдай және Қазақ хандығының
әлсірей бастауы тек ... ... ... жерлердің тұтастығына
ғана емес, сонымен бірге этникалық тұтастыққа да кері әсер ... ... ... ... ... үшін ... жерлер мен қалалар үшін
бақталастыққа ... ... ... ... ... өзара ұрыс-таластары қоғамдық-мәдени дамудың ... ... ... ... үшін жағдай туғызуға, оны
халықтың ата қонысы жерлерінің көмегімен ... ... ... ... ... ... ыдырай бастаған хандықтағы саяси жағдайды аздап
бірыңғайландыру сәті ... ... ... ... ... ... ... оңашалануын тоқтату, халықты ... ... іске ... оның ... ... тәртіп пен мемлекеттік
құрылымның негізгі принциптерін айқындайтын әдеттегі құқықтың «Жеті жарғы»
деп аталатын нормалар жиынтығы жасалды. Ол ... ... ... ... ... орнатудың жолдарын іздестірді. Заңдардың бұл
жинағында әкімшілік, қылмыстық, азаматтық, құқық нормалары, ... ... және т.б. ... ... ... ... хандықты басқару
тәртібі айқындалды, хан мен билердің пайдасына ... ... ... ... қылмыстары үшін қолданылатын жаза түрлері
белгіленді. Тұтас алғанда ... ... ... жеке ... қазақ ақсүйектерінің ... ... ... Жеті ... ... ... ... жүздерінің өкілдері
қатысты.
Ноғай Ордасы ХІҮ ... аяқ ... ... ... ... ... болған мемлекеттік бірлестік. Ноғай Ордасы ХІІІ ғасырдың
екінші жартысында ... ... ... ... үстем тайпа
маңғыттар болды. «Ноғай», «ноғайлықтар», «Ноғай ... ... ... ... рет тек ХҮІ ... басында ғана пайда болды, ноғайлар
өздерін маңғыт деп, ал өз ұлысын «Маңғыт жұрты» деп ... ... ... осы ... ... Ордасының негізін Едіге қалаған болып табылады. Ноғай Ордасында
бүкіл саяси билік пен ... өмір шын ... ... ... ... ... ... және оны рудағы жасы үлкендігіне қарай мұраға
қалдырып ... ... ... ... ... ... Шыңғыс ұрпақтарынан қайсыбір адамды хан көтеру Едіге
ұрпақтарының келісімінсіз ... деп ... ... ... ... ХІІІ ... ІІ ... Алтын Орданың әскери
қолбасшысы ноғай әскерінің құрамына енген тайпалар мен маңғыт тайпаларынан
құралған. Ноғай Ордасының ... ... ... қоңырат, найман,
арғын, қаңлы, алшын, қыпшақ, кенгерес, ... ... тама және ... ... ... ... ... арасында билік пен көшіп-қонатын жер ... ... ... ... ... Орданың қираған тамтығынан құрылған басқа
бірлестіктер сияқты, Ноғай Ордасы да этникалық ... ... ... ... ... ... Ордасын мекендеген тайпалар қазақ халқы қалыптасуының
күрделі этникалық процесіне тікелей қатысты болды.
Ноғайлар Еділден Ертіске дейін, Каспий мен Арал ... ... ... ... ... ... ... – Жайық өзенінің сағасындағы
Сарайшық қаласы болды. негізгі кәсібі – көшпелі мал шаруашылығы болды.
сондай-ақғ егін ... ... ... ... бас ... князь
атқарды, негізгі бұқарасы «ұлыс адамдары» немесе «қара халық» деп ... ... ... ... мен Астрахань хандықтарын Ресей қосып
алғаннан кейін, ХҮІ ғасырдың ІІ жартысында Ноғай Ордасы ... ... ... ... ... ... Кіші Ноғай Ордасы, Ембі
өзенінің жағалауында Алты ұлыс ордасы құрылды. Белді ноғай Исмаил ... ... ... ... ... бірігіп, 1557 жылы Ресей
мемлекетіне өзінің кіріптар екендігін мойындады.
Қалмақтардың шабуылынан кейін 1634 жылы ноғайлар Еділдің оң жағалауына
көшіп, Кіші ... ... ... де ... ... тәуелді болды. қара
теңіздің солтүстік жағалауындағы даладан Донға дейін қоныстанып, Бұржақ,
Ембұлақ, Едиссан ұлыстары пайда ... ... ... ... қараған кейбір
ұлыстар Каспий маңындағы, Еділден Терек өзеніне дейінгі алқапты ... жылы ... ... ұлыстары Ресей патшасына бағынды. ХҮІІІ ғасырдың
соңы мен ХІХ ғасырдың басында Кіші ... ... ... бұрынғы ата
қонысы – Азов маңына ауып, кей бөлігі ... ... ... (1812)
орай Түркияға көшті. 1860 жылы көшіп ... 180 мың ... ... ... ... ... ... басынан өткен тарихи кезеңдерді суреттейтін «Едіге» эпосы
пайда болды. онда Едіге мен Ноғай Ордасының ханы Тоқтамыс ... ... ... бұл эпос ... ... ... ... кең тарады.
ХҮІ ғасырда орданың Орыс мемлекетімен сауда және экономикалық, ... ... ... ... ХҮІ ... ... жартысында
Қазан және Астрахань хандықтары Ресейге қосылғаннан кейін ... ... ... ... ыдырап кетті және оның ыдырау процесінде халықтың
бір бөлігі Кіші жүздің құрамына енген болатын.
Қорыта айтқанда, ... ... жері ... ... ... қарама-қайшылықтар бұл мемлекеттердің әр тұстағы
даму кезеңінде оның басқарушыларының өз бетінше дербес сыртқы саясаттарын
жүргізді, ал ... қол ... ... ... ... және өз биліктерін нығайту жолындағы күресіндегі жетістіктері мен
сәтсіздіктерін бейнелейді. ... ... ... ... өз ... шеңберінде ұзақ уақыт дамуының шынайы тарихи нәтижесі
бірыңғай қазақ халқы болып табылады.
Қасым, Хақназар, Есім және ... ... ... ... ... ... өрлеу кезеңдерінен өтті және Орталық Азияда ... рөл ... ... ... саяси организм болды.
Қазақ хандығының пайда болуы (1466 ж.) ... ... ... ... ... ... және ... процестердің
заңды қорытындысы болды. қазақ мемлекеттігі – тамыры ежелгі заманда жатқан
ұзақ тарихи дамудың жемісі, ол ... ... ... оның ... қалыптасуы мен тұтастығының нығаюына, қазақ халқының ... ... ... ... себеп болды.
Бұл кітап Қазақ хандығының пайда болуы мен дамуының жалпы заңдылығын,
өзіндік ерекшеліктерін, олардың шектес және ... ... ... ... саяси, мәдени, сауда өзара байланыстарын айқын көрсетеді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1) А. И. Исин ... ... и ... ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақ Орда, Моғолстан, Әбілхайыр хандығы, Ноғай ордасы мемлекеттік құрылымдарының әкішілік-шаруашылық басқару дәстүрлеріндегі ортақтық пен ерекшеліктері4 бет
Алтын орда мемлекеті. Ақ Орда. Ноғай ордасы27 бет
Жәңгір Хан өмірбаяны5 бет
Монғол шапқыншылығынан кейінгі кезеңдегі мемлекеттер (кесте түрінде)6 бет
Монғол шапқыншылығынан кейінгі мемлекеттердің саяси-құқықтық жағдайы туралы5 бет
Моғолстанның қазақ хандығы мен қазақ халқының қалыптасуына ықпалы8 бет
Моңғол шапқыншылығынан кейін құрылған мемлекеттер31 бет
Ноғай ордасы мен саяси тарихы16 бет
Ресей құрамындағы Қазақстан3 бет
Тоқтарбайұлы қобыланды7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь