2- сыныпта математика сабақтарында халық педагогикасы элементтерін қолдану

Мазмұны
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.Халық педагогикасы жайлы жалпы ұғым және әр түрлі көзқарастар..
1.1.Халық педагогикасының қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.2.Халық педагогикасының ауыз әдебиетіндегі көрінісі ... ... ... ... ... ... ... ... .
1.3.Адамзат тәрбиесіндегі халық педагогикасының ролі ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.Халық педагогикасының математикамен байланысы ... ... ... ... ... ... ... .
2.1.Математика және қасиетті сандар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.2.Математика және ұзындық өлшемдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.3.Математика және жұмбақтар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
2.4.Математика және мақал.мәтелдер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
3.Ұлттық мұра сабақта ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
3.1. Халық педагогикасы элементтерінің оқулықтағы көрінісі ... ... ... ... ... ... ..
3.2. Эксперимент бөлімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Қазіргі таңда жалпы білім беретін мектептердегі оқушыларға халық педагогикасының үлгі өнегелерін оқу – тәрбие үрдісінде тиімді қолдана білуі керек. Қазіргі таңда ғалымдар әр балаға жек бағытталған тәсіл керек, бала жеке тұлға, онымен әрқашан санасу керектігін айтады. Ал біздің ата – бабамыз ерте бастан – ақ балаға ерекше көңіл бөліп, өмірлік тәжірибеде ешбір тыиым салусыз-ақ өз қалауынан адамгершілік мақсат-мүддеге сәйкес әдептілікті, мысалдар арқылы дана түрде жеткізіп отырған. Оқушыларды өзінің Отанын, ұлтын, халқын қастерлеп, оған қалтықсыз қызымет етуге тәрбиелеу және адамгершілікке, қайырымдылыққа баулу мақсатында күнделікті оқу – тәрбие жүйесіне халықтық педагогиканы енгізу кең өріс алып келеді. Бұл салада басқа пәндер сияқты, математика сабағының да мол мүмкіндіктері бар. Біз қай сабақ болмасын, оның үш бірдей дидактикалық мақсатқа сай жүргізілетінін білеміз. Соның ішінде оқушылардың тіл байлығын дамытатын және ойлау қабілетін қалыптастыратын даму аспектісіне баса назар назар аударуды жөн санайтын. Тақырыпты оқытуда алғашқы сабағынан бастап – ақ халықтың салт дәстүрімен байланыстыру мақсатын бірден алға қойған жөн. Халқымыздың даналығын математика сабақтарын да көрсетуге толықтай мүмкіндіктер бар. Осыны басшылыққа ала отырып мен жұмысыма келесі мақсат, міндеттер қойдым.
Зерттеудің өзектілігі: болашақ қоғам ұрпақтарын тәрбиелеу мен білім беруде баланың жас ерекшелігін ескере отырып халық педагогикасы элементтері арқылы оқушылар білімнің сапалық деңгейін арттыруға ықпалы зор болғандықтан ұлттық педагогика элементтерін математика сабақтарына енгізудің маңызы әр уақытта зор.
Болжам. Халықтық тәрбиенің, білімнің арқауы, ұлттық тәрбиенің негізі – ауыз әдебиеті мен халықтық салт-дәстүрлерге ерекше мән бере отырып оқытсақ, онда өзінің ісін, өмірін жалғастыратын, салауатты, саналы, жан-жақты қаблетті азамат тәрбиелеуге болады деп ойлаймын.
Мақсаты: Бүгінгі таңда тәуелсіз мемлекетіміздің білім саласындағы басты мақсаты – білімнің жаңа ұлттық үлгісін енгізу болғандықтан, осы білім саласындағы мақсатты негіздей отырып, математика мен халық педагогикасының байланысын анықтау.
Міндеті:
 халық педагогикасының ауыз әдебиетімен байланысын ашу;
 адамзат тәрбиесінің халық педагогикасының ролін анықтау;
 халық күнтізбелігі арқылы математикалық жүйені көрсету;
 қасиетті сандардың халық тәжірибесіндегі және матеамтиканы үйретудегі орны;
 математика сабағының халық педагогикасымен байланысын көрсету.
Зерттеу тақырыбы: 2 сыныпта математика сабақтарында халық педагогикасы элементтерін қолдану.
Зерттеу нысаны: Солтүстік Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Баян орта мектебінің 2 сынып оқушылары.
Зерттеу мақсаты: математика сабақтарына халық педагогика элементтерін енгізе отырып, халықтық және ұлттық болмысты жалпы ата-бабаларымыздың мұраларымен үндестіру арқылы ұлттық сезімде тәрбиеленген тұлға қалыптастыру.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Қазақ кеңес энциклопедиясы. 11 том, Алматы -1977 ж.
2. Педагогика. Ж.Б.Қоянбаев, Р.М.Қоянбаев.
3. Советская педагогика. Е.Л.Христов.
4. Этонпедагогика.Г.Н.Волков. Чебоксары.- 1974 г.
5. Ислам және қазақтардың әдет-ғұрыптары. Н.Өсеров, Ж.Естаев.
Қазақстан-1992 ж.
6. Педагогикалық энциклопедия.Педагогика-1966 ж.
7. Педагогика.М.Жұмабаев. Алматы.Рауан- 1993ж.
8. Қазақ этнопедагогикасының негіздері.С.Қалиұлы. Алматы.Білім .2003ж.
9. Қазақ тәлім-тәрбиесі.Қ.Жарықбаев, С.Қалиев. Алматы. Санат.1995ж.
10. Халық педагогикасының негіздері.С.Ғаббасов. Алматы. 1995жі
11. Қазақ этнопедагогикасы. Ә.Табылдиев. Алматы. Санат.2001ж.
12. Жеті қазына. С.Кенжеахметұлы. Алматы. 2002ж.
13. Қазақтың мақал-мәтелдері. Ө.Тұрманжанов. Алматы. 1980ж.
14. Әдебиет. Ә.Дайыр. Алматы.2005ж.
15. Ақиқат №6. 1993ж.
16. Қазақ жұмбақтары. А.С.Аманжолов. Алматы. 1993ж.
17. Бастауыш мектептегі математиканы оқыту процесінде қазақ этнопедаго-
гикасы материалдарын пайдалану.Әбілқасымова, Сарбасова. Алматы.1997ж.
18. Математикадан сыныптан тыс жұмыстар мен халық есептері.
Т.Р. Әлімбай.
19. Қырық қазына .Алматы .Мектеп- 1987ж.
20. Қазақтың байырғы қара есептері және қазақ математиктері. Алматы.
Қазақстан. 1996ж.
21. Нәрлі қайнар.Ғ.Ыбраева. Бастауыш мектеп. №3. 1999ж.
22. Сабақта халықтық педагогика элементтерін пайдалану. Д.Тасқарина.
Бастауыш мектеп №9. 2002ж.
23. Халық аузындағы есептердің сипаттары. С.Елубаев.
Бастауыш мектеп.№2. 2002ж.
24. Ұлттық тәрбиенің берері көп. Ш.Әмірова. Қазақстан мектебі.№2. 2000ж.
25. Ұлттық тәрбие сабақ мазмұнында. М.Нұрланова. Қазақстан мектебі.
№6. 2003ж.
26. Ұлттық ойындарды пайдалану. М.Ысқаққызы. Бастауыш мектеп. №7.
2001ж.
27. Халық тәлімі-тәрбие бастауы. Р.Омарова. Қазақстан мектебі. №7. 2000ж.
        
        2- СЫНЫПТА МАТЕМАТИКА САБАҚТАРЫНДА ХАЛЫҚ ПЕДАГОГИКАСЫ ЭЛЕМЕНТТЕРІН ҚОЛДАНУ
Мазмұны
Кіріспе.....................................................................
...............................................
1.Халық педагогикасы жайлы жалпы ұғым және әр түрлі көзқарастар..
1.1.Халық педагогикасының
қағидалары.............................................................
1.2.Халық педагогикасының ауыз әдебиетіндегі
көрінісі.................................
1.3.Адамзат ... ... ... ... ... және қасиетті
сандар..................................................................
2.2.Математика және ұзындық
өлшемдері..........................................................
2.3.Математика және
жұмбақтар...................................................................
.......
2.4.Математика және мақал-
мәтелдер..................................................................
3.Ұлттық мұра
сабақта.....................................................................
..................
3.1. Халық педагогикасы элементтерінің оқулықтағы
көрінісі..........................
3.2. ... ... ... ... ... ... алдында тұрған міндеттері аз емес.
Қазақстан ... этно – ... ... беру ... ... – жаны да қаны да ... халықтың тілі мен дінін, тарихы мен салт
– дәстүрін бойына сіңірген, туған жерін түлетуді, егеменді елімнің ... ... ... деп ... ... ... - деп атап
көрсетілгендей, егемен еліміздің ... мен ... ... ...... ... алдындағы негізгі міндеттің бірі.
Өзгеріс болып жатқан бүгінгі ... ... арғы - ... ... мен
дәстүрін, тарихи асыл мұраларымызды ... ... ... ... қайнарына айналдыру - өмір қажеттігінен туындап
отырған әрқайсымыздың перзенттік борышымыз. Сондықтан – да ... ... – баба ... ... ... ... нәрлі қайнарымен
сусындату – оқыту мен ... ... ... ... ... ... аттаған әрбір бүлдіршін – ол ертеңгі қоғам ... да ... ... ... бастап оқушыларға сапалы білім мен
саналы тәрбие беру, халық педагогикасының қайнарымен ... ... ... ... мазмұнының теориялық деңгейін көтеру –
оған ұлттық мағына бере келіп, нәтижесінде ақыл - ойы ... ... ...... ... түрлерін тиңмді пайдаланумен
байланысты.
Халықтық педагогика түрлерін ... ... ... ... ... ... беру, тәрбиелеу міндеттерін жүзеге асырдық деп
есептеуімізге болады. ... ... беру ... ... ... – тәрбие
түрлерін көбірек насихаттап, ұрпақ бойына ізгілік, адамгершілік ... ... ... ... өз ... ... ... деген
сүйіспеншілігі артып өз елінің әдет – ... ... ... ... ... ... бір жолы – мұғалімдерді этнопедагогикалық даярлықтан
өткізу және оған ... ... Бұл үшін ... ... айналысатын
ұстаздар қауымы халық педагогикасының үлгі - өнегелерін оқу – ... ... ... ... таңда жалпы білім беретін мектептердегі оқушыларға халық
педагогикасының үлгі өнегелерін оқу – тәрбие үрдісінде тиімді қолдана ... ... ... ... әр ... жек ... ... керек, бала
жеке тұлға, онымен әрқашан санасу керектігін айтады. Ал ... ата ... ерте ... – ақ ... ... ... ... өмірлік тәжірибеде
ешбір тыиым салусыз-ақ өз қалауынан адамгершілік ... ... ... арқылы дана түрде жеткізіп отырған. Оқушыларды өзінің
Отанын, ұлтын, халқын қастерлеп, оған қалтықсыз қызымет етуге ... ... ... ... мақсатында күнделікті оқу –
тәрбие жүйесіне халықтық педагогиканы енгізу кең өріс алып ... ... ... ... ... ... сабағының да мол мүмкіндіктері бар.
Біз қай сабақ болмасын, оның үш ... ... ... ... ... Соның ішінде оқушылардың тіл байлығын дамытатын
және ойлау ... ... даму ... баса ... ... жөн санайтын. Тақырыпты оқытуда алғашқы сабағынан ...... салт ... ... мақсатын бірден алға қойған жөн.
Халқымыздың даналығын математика сабақтарын да ... ... бар. ... ... ала ... мен ... келесі мақсат,
міндеттер қойдым.
Зерттеудің өзектілігі: болашақ қоғам ұрпақтарын тәрбиелеу мен білім
беруде баланың жас ерекшелігін ескере отырып ... ... ... оқушылар білімнің сапалық деңгейін арттыруға ықпалы зор болғандықтан
ұлттық педагогика элементтерін математика сабақтарына енгізудің ... ... ... ... ... білімнің арқауы, ұлттық тәрбиенің негізі
– ауыз әдебиеті мен халықтық салт-дәстүрлерге ерекше мән бере ... онда ... ... ... ... ... саналы, жан-
жақты қаблетті азамат тәрбиелеуге болады деп ойлаймын.
Мақсаты: Бүгінгі таңда ... ... ... саласындағы
басты мақсаты – білімнің жаңа ұлттық үлгісін енгізу болғандықтан, осы білім
саласындағы мақсатты негіздей отырып, математика мен ... ... ... ... ... ауыз ... ... ашу;
← адамзат тәрбиесінің халық педагогикасының ролін анықтау;
← халық күнтізбелігі арқылы математикалық жүйені ... ... ... халық тәжірибесіндегі және матеамтиканы
үйретудегі ... ... ... халық педагогикасымен байланысын көрсету.
Зерттеу тақырыбы: 2 сыныпта ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан облысы, Жамбыл ауданы, Баян орта
мектебінің 2 сынып оқушылары.
Зерттеу ... ... ... ... педагогика элементтерін
енгізе отырып, халықтық және ұлттық болмысты жалпы ата-бабаларымыздың
мұраларымен ... ... ... ... ... ... ... жайлы жалпы ұғым және әр түрлі көзқарастар
«Жүрегіңмен сезбесең,
Әлемнің сырын ұқпайсың
Көзіммен ... ... ... шықпайсын».
Рудаки
Қазақ халқының өте әрідегі ата – бабаларының өмір сүрген кезінен
(VIғ, Түрік қағанаты) ... ... күні ... ... ... ... келе
жатқан рухани мұраның бірі – халықтық педагогика. «Халықтық педагогика» -
делінген ... ... ... - ... ... халықтың
педагогикалық білім тәжірибесі. Халық педагогикасы – адамның жан – дүниесін
тәрбиелейтін ілім. Сондықтан оны ... үшін жер ... ... ... ... ... пен оны тікелей адамның тегімен байланысып
жатқаны жайында қысқаша шолу жасау ауадай ... ... ... ... ... ... және ... білім, дағды шеберліктерді
ұрпақтан ұрпаққа қалдыру» [1. 591 бет]
Қоғамның барлық тарихи даму ... ... ... ... ... әр – ... ... педагогикалық көзқарастарды қалыптастыру
проблемаларына көптеген ғалымдар, педагогтар көңіл аударды, құнды пікірлер
айтты, өмірлік мұра қалдырды. Олар орыс ... К.Д. ... ... Г.С. Виноградов чуваш педагогы Г.Н. ... ... А.Ш. ... ... ... А.Ф. ... қырғыз
ғалымы, академик А.Э. Измаилов, қазақтың жаңашыл педагогы Ы. ... ... ... педагогы Мағжан Жұмабаев т.б.
Кейбір ғалым – педагогтардың зерттеу мәліметтеріне қарағанда халық
педагогикасы жайлы әр түрлі ұғымдарды және көзқарастарды ... ... ... ... елде ... ... мұқтажына сәйкес өзіндік білім
және тәрбие беру жүйесінің қажет екендігін айтты. Ол өзінің педагогикалық
теориясында ... ... ... ... ... ... дәлелдейді. К.Д. Ушинский халық дәстүрін, әдет – ғұрыптарын, салт –
дәстүрлерін, салт – санасын жақсы ... ... ... ... ең ... тәрбие жүйесін, халықтың мол тәрбиесіне негізделген
тәрбиеге еш уақытта тең бола алмайды» - деп ... ... ғ. ... ... ... ... халық педагогикасының
проблемаларына назарын аудара бастады. Белгілі этнограф және ... ... ... ... халық педагогикасын жеке адамды
қалыптастыру ... ... ... мен тәсілдердің, білім мен
іскерліктің ... деп ... ... ... ... жасөспірімдерді оқыту және
тәрбиелеу мақсатында халықтың көзқарасын қолданатын құралдарын ... деп ... ... ... ... ... халықтың өмірлік
тәжірибесі.
Халық педагогикасы туралы ұғымның анықтамасы жайлы ... ... ... де ... жөн. А.Ш. Гашимов халық
педагогикасына анықтама беру үшін тәрбие жөнінде халық идеяларына аса ... ... ... айта келіп: «Халық педагогикасы – кең ... ... ... ... ... ... әдет ... идеяларының жиынтығы», - деді.[350-351 беттер]
Е.Л. Халық педагогикасының теориялық негіздерін зерттеуші ғалым
Е.Л. Христова халық педагогикасын – ... ... ... ... деп, ал ... педагогиканы белгілі ұлттық педагогиканың санасы»
ретінде қарастырады. [3. 14 бет]
Халық педагогикасымен ұзақ ... бойы ... ... үлес қосқан
көрнекті ғалым Г.Н. Волков педагогикалық ... ... ... ... ... ... «Этнопедагогика – халықтың жас
ұрпақты тәрбиелеу ... ... ... ... ... ... ... педагогика тарихи жағдайда қалыптасқан ұлттық
мінездегі ерекшеліктерді зерттейді. Халық педагогикасы – ... ... салт – ... ... балалар ойындары мен
ойыншықтарында мәңгі қалған ... ... мен ... ... ... педагогикасы – халыққа қажет қасиеттерді
қалыптастыру үшін ... ... ... ... ... ... жиынтығы мен өзара байланысы» дей келе, «бұл білім
мен мағлұматтар, әдетте ауызша таралады. Оның ... ...... ... ... – адам, тұлға», - дейді Г.Н. Волков.
[4. 16 ... ... және ... ... Г.Н. ... ... бойынша:
«Халық педагогикасы – жергілікті халықтың қабылдаған тәрбиелеу әдіс ... ... ... - ... өмір ... ... мен дағдылар
арқылы жалғасып отырады. Халық педагогикасы қоғамдық дәстүрлердің, белгілі
идеологияның жалғасуын ... ... ... ... моральдық
заңдар мен салттарда көрініс табады».[5. 16 бет]
Педагогикалық ... ... ... педагогикасы
дегеніміз – ұлттар мен ... ... ... ... ... ұлттық әдет – ғұрыптары мен ... ... ... ... негіздегі озық үлгілерінің ... ... ... ...... ... және өндірістік білім,
дағды, шеберліктерді жас ұрпақтың бойына дарытып, адамгершілік, имандылық
рухында ... ... ... ... ... бет]. Осы анықтаманы
ғылыми дұрыс анықтама деп санауға болады.
Ұшы – ... ... дала ... ... сан ... бойғы
тарихында жас ұрпаққа тәрбие берудің бай тәжірибесін жинақтап, ... салт – сана мен әдет – ... ... ... туғызды. Көшпелі
халық өзі өмір сүрген қоғамның әлеуметтік – ... ... ... ... жас ... ... – тәрбие берудің айырықша
талап –тілектерін дүниеге әкелді. Әр ұлттың өзіне тән ... ... мен ... бар. Ол мәдениет сөйлеу тілінен, ойлау жүйесінен айқын
көрініс табады. Сондай – ақ, ұлттық мәдени ерекшелік сол ... өмір ... діни ...... әдет – ғұрпынан салт ... ... ... орын алады.
Халық педагогикасының негізгі мақсаты өзінің бай тарихи ... ... ... ... еңбек сүйгіштікке, өнерге баулу, жанұя, ауыл –
аймақ, Отанның ар – ... ... ... жаны ... арлы ... болды. Халық педагогикасы – бұл ұлттық қазына, кең өріс XIX
ғасырдың екінші ... Ш. ... Ы. ... А.
Құнанбаев, Ш. Құдайбердиев, А. Байтұрсынов, М. Жұмабаев т.б. ... ... ... ... халқының ғұлама ғалымдары.
Бұл демократ – ағартушылардың еңбектеріндегі қазақ халқының әдет –
ғұрыптары, салт – дәстүрлері, мақал – ... ... ... ... ... тілі мен ... ұлттық тәрбиенің құралына айналады.
Ы. Алтынсариннің ұлағатты сөздері, педагогикалық ... ... ... орын ... ... қазіргі қазақ халқының ұлттық
мәдениеті мен салт – дәстүрлерінің қайта ... ... кең ... әрбір ғалымның, мұғалімнің, ата – ананың борышы болуы ... ... ... ... ... ақыны, педагогы М.
Жұмабаев ... үлес ... Ол бала ... ... көп ... ... ... ойларын ортаға салды. Балалық шақ әлемінде ... ... ... ... ... білімді адам ел басшысы және мейірімді,
көреген азаматы бол деп ... ... ... ... атты ... 1923 жылы ... қаласы
«Түркістан басмасөз масхамасы» шығарды. Бұл М. Жұмабаевтың ғылыми –
педагогикалық ... ... ... ... бірі ... ... пәні беске бөлінеді:
1. Жалпы педагогика. Адамның дене һәм жан күштерін тәрбиелеудің
жолдарын көрсетеді.
2. Дидактика. Оқытудың негізгі жолдарын ... ... ... ... ... мінездеп, белгілі бір
пәнді қалай оқытудың жолын ... ... ... ... қандай жолмен оқыту керек екендігін үйрететін пән қазақ
тілінің методикасы деп аталады.
4. Мектепті басқару. ... ... ... ... ... ... шәкірттерді бөлу, оқу ... ... ... мектеп құрылысы жолдарын көрсетеді.
5. Педагогика тарихы. Түрлі заманда түрлі тәрбиеге адамзат қалай
қараған, қандай жолдармен жүрген, ... ... ... ... олар қандай жолдар тапқан – педагогика
тарихы оларды баяндайды.
Педагогика пәнінің ... ... М. ... ... және ... ... ... мән берген. Әсіресе ұрпақ
тәрбиесінің мақсатын айта келіп, ... ... ... ... – адам ... құр жала қылып жапсырмай, шын мағынасымен адам қылып шығару».
[7. 7 ... ... ... ... және іс - ... ... қажет деді. М. Жұмабаев педагогиканы ұрпақ ... ... деп ... 351-352 ... Халық педагогикасының қағидалары.
Тәрбиенің негізгі қағидаларының болуы заңды құбылыс. Халық
педагогикасының негізгі ... ... сөз ... олар мынадай:
1. Келер ұрпақтың ақылды, намысқор арлы, өміршең азамат болуын
тілеу.
2. Баланы жастайынан ... ... ... етіп ... ... ... мен тұсау кесер жырларынан, бата, тілек, терме
өлеңдерден өзекті орын алған.
3. ... ... ... байлық - денсаулық» деген ұғым
өзекті орын алған. Рухани ... ... ... ... яғни ... ... ... қарастырған.
4. Халық педагогикасында адамгершілік қасиеттерді баланың бойына
дарыту, ізгілікке, имандылыққа, адалдыққа тәрбиелеу, ар ... ... ... ... болып есептелген. «Жаным –
арымның садағасы» деп арды ... ... ... ... мен патриотизм – халықтық тәрбиенің басты
қағидаларының бірі.
6. Елді, ... ... ... ... ... болу үшін денені
шынықтыру қажет. Халық педагогикасында «шынықсаң шымыр боласың»
деп ой қорытқан ата – бабамыз дене ... баса ... ... ... ... шамшырағы өнер мен ғылым деп
түсінген халқымызға «Өнерлі өлмейді», ... ... ... ... ... насихаттаған.
8. Адам өмірі мәңгі табиғат құшағында өтетін болғандықтан, ата –
бабамыз өз ... ағаш ... жер ... жеткенше табиғи
ортаны аялауға тәрбиелеп келген.
Ал бұл қағидалар, сайып келгенде «сегіз қырлы, бір сырлы», ... ары ... тәні сау, ... - өнерлі, жан – жақты жетілген ... ... ... туған.Қазақ халқы үшін сегіз қырлы ... ... ... ... ... ... ... шыншыл, әділ,
адал болуды білдіреді.
Нағыз шынайы азамат тәрбиелеудегі бар ... ... ... ... ... тәрбиелеудегі мақсат бірлігінен туындап отыр.
Енді халықтық тәрбиенің осы басты қағидаларының ғылыми педагогикамен
байланысына тоқталар болсақ.
▪ Халық педагогикасында тәрбие ісін ... жас ... ... ... ... еткен. Мәселен, «Ұлыңа бес жасқа
дейін патшадай қара, он бес жасқа дейін қосшыңдай ... он ... ... соң ... досыңдай бағала» деген мәтел ... ... ... ... үмітпен қараудың, ақылшым
деп тең санаудың қажеттігін меңзейді.
▪ Халық педагогикасында ... ісін әр ... жеке ... ... ... жүргізуді ескертеді.
▪ Халық педагогикасы баланың тәрбиесі туған, ... ...... ... ... ұстазының үлгісіне
байланысты деп қараған. Өскен ортаның ... ... А.С. ... Н.К. ... А.В. ... ... Ж. Аймауытов, М. Жұмабаев сынды ұлағатты ұстаздардың
ой – пікірлері де халық педагогикасының қағидаларымен үндесіп
жатыр.
... ... тағы бір ... ... ... ... білуге, оның жеке басын қадірлеуге негізделген.
▪ Шәкіртті тәрбиелеу, оқыту бырысында ақыл – ойын ... ... ең ... мәселелерінің бірі. Дамыта
оқытып тәрбиелеу ісі асқақ арманмен байланысты.
... ... ... ... бірі – ... ... жас ұрпақты өмірге дайындап, жан – жақты
жетілген азамат етіп тәрбиелеу үшін бар ... ... ... ... туғаннан өмір бойы үздіксіз жүргізілуін халық
педагогикасы да, ғылыми педагогика да құптайды.
▪ Халық ... ... ... ... ... өнер ... ... қатынасатын ұжымдық тәрбие ісіне
негізделген.
Бір сөзбен айтар болсақ, халық педагогикасы ... ... ... ... ... педагогикасы бүгінде ғылыми зертеулердің тек объектісі ... ... ... ол педагогикалық теориялардың, ... ... ... үлакен әсер ететін ынтымақтастық педагогиканың іргетасы
болып табылады.[10. 87 бет]
Соңғы жылдары Қазақстан ғалымдары Қ. ... ... ... тағы да ... ... ... ... жайлы зерттеу
жұмыстарына мән ... ... ... қосуда.
Қ. Жарықбаев пен С. Қалиевтің бірлесіп жазған «Национальные ... и ... в ... ... 1990ж.) атты кітапшасында
қазақтың ұлттық тәрбиесі жөнінде бірсыпыра ... ... ... ... ... ... тік және табиғи – климаттық
жағдайларға ... ... жеке ... ... ... ... болу
керек, оған қандай талаптар қойылады. Міне, осындай мәселелердің, санымен
бірге ... ... ... ... ... терме сияқты халық
тағылымдарының тәрбиелік мәні ... ... ... ... Халық педагогикасының ауыз әдебиетіндегі көрінісі.
Қазақ халқының тәлім тәрбиелік мәні зор ой – толғаныстары ... ... ... ... ... сөздер мен айтыстар – термелерде, мақал ... ... ... Мұндағы ұрпақ тәрбиесінің негізгі түйіні -
адамгершілік – ... ақыл – ой, ... ... ... ... ... ... келіп тіреледі. С. Қалиев халық
педагогикасының ауыз ... ... ... ... көзқарасын
баяндаған. Себебі ауыз әдебиеті ... ... кең ... ... ... бойы ... ... келе жатқан энциклопедиясы. Мақал ... ... мен ... ... мен ... ... мәні зор, олар халық тағылымы, ауыз әдебиетінің арқауы.
Халық педагогикасының ... ... оның ... ... ... ұрпақтың игілігіне айналдыру, салт – ... әдет ... ... ... ... өмір ... сай жүзеге
асыру – аса басты міндеттердің бірі.
Халық ... ... ... ... ... халық
тәжірибесіне сүйене отырып, болашақ ұрпақты еңбекке, өмірге ең жоғары
адамгершілік, ... ... ... Олай ... ... ... педагогикалық, психологиялық ойлармен, теориямен ... ... ... ролі өте ... ... негізіне халық ауыз әдебиетінің шығармалары,
этнографиялық материалдар, халықтық тәрбие дәстүрлері, халық ... ... тағы ... жатады.
Демек халық педагогикасы – ғасырлар бойы өмір ... ... ... ... мен әдет – ... ... ой ... жиынтығы.
1.3. Адамзат тәрбиесіндегі халық педагогикасының рөлі.
Қазақ халқының сан ғасырдан бері тәрбие жөніндегі өнегелі істері мен
сөздері, ... ... ... өмір ... халық педагогикасының
асыл қазынасы болып келеді. Қай заманда болмасын ұрпақ ... ... ... ... ... ... тарихы мен тәжірибесін жалғастыратын жас
қауымды, жас түлектерді ғасырлар бойы ... ... мен ... сыпайлық, адалдық, инабаттылық, қайырымдылық, еңбек сүйгіштік,
үлкенді сыйлау, оған ... ... ... қабілеттерді олардың бойына
екті. Осылардың бәрі ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
Әрине, тәлім – тәрбие беруде тек ұлттық дәстүрлермен ... ... ... ісі ... және нәтижелі болу үшін ... ... ... жөн.
Халықтың даналық ойлары халық педагогикасының шамшырағы болған.
Халық даналығы ...... ... өлең – жыр ... ақын ... ... толғау, өсиет өлеңдері арқылы баяндалып отырған. Осы
тұрғыдан халық педагогикасының кең ... ... көзі – ауыз ... ... ... мәні зор. XI ... XX ... бас кезіне дейінгі
қазақ ақын жырлауларының шығармалары болады. Бұл ... ... ... еске ... ... ... қайтып жуыспа
Тәуір көрер кісіңмен
Жалған айтып суыспа
Ғылымың жұрттан асты деп
Кеңессіз сөз бастама.
Жеңемін деп біреуді
Өтірік сөзбен ... ... (Xacaн ... жолдас болсаңыз
Көрінгенге күлкі eтep.
Жақсымен жолдас болсаңыз
Айырылмасқа cepт eтep.
Ep жігітке жарасар
Қолына алған найзасы,
Би жігітке жарасар
Халқына тиген пайдасы.
(Бұқар жырау)
Tap заман құрсауында өтсе де ... ... ... ... ... күнгі күн көріске,
Есіңе ал келешекті, жора - жолдас!
Білгенге білім байлық бағасы артық,
Салмағы сан жетпейтін қорғасындай.
Үйренсең өнep — білім, өшпес ... тay ... ... ... сәл бақытқа мас болады,
Шабақтай шалпылдаған қайраңдағы.
Адамдық ісіне жұрт аңсап тұрсын.
Нe керек, қарыныңның құр майланғаны?!
Көңіліне "Мен де адаммын!" деп ... ... ... ... айрандағы.
Үйретіп үлгі, өнеге,
Таза бақ, жасы кішіңде!
Ақылың астам болғанмен,
Ойласпай eтпe ісіңді!
"Қоям, - деп - халықпен ... - бір ... ... ... тірі езінді.
"Әрқашан алам — десең, — төрден орын,
— Түзеп ал, татаусыз қып мінезіңді!"
(Тұрмағамбет Ізтілеуов)
Ақын — жыраулардың ... ... ... ... ... зор. ... ... өлендерінде адам баласының мінезіне психологиялық,
этикалық сипаттама берілген. Өнер — білімді игеру, ел қамын, оның ... ... де ... Халықтың даналық сөздерінің мазмұнын ашып,
жастардың дүниеге көзқарасын қалыптастыру, адамгершілік сезімін ояту ... ... ... ... ... 358-362 беттер]
Халық педагогакасының құрамды бөліктері қазақтың ұлттық ойындары,
мақал - ... ... ... есеп т.б. ерте ... ... ой - ... ... дамыту және тапқырлығы мен
шешендігін анықтау үшін тәрбие құралы түрінде ... ... 359-360 бет ... ... ... ... емір кешкен тарихында үлттық
ойындардың көптеген түрлері балалық, жеткіншектік, жасөспірімдік ... ... ... Ал ... ... ... ойындардың
көпшілігі тәлім - тәрбие саласында зор педагогикалық құралға айналды. Бүкіл
халқымыздың ұзақ ... ... ... ... ойын ... болды. Ойын
тек қана көңіл көтеру, көңілін шаттандыру ғана емес, ол өзінше ерекше қазақ
халқының әлеуметтік өміріне байланысты ... ... зор жеке ... ... қалыптасуына әсер етуші факторлардың бірі болған.
Қазіргі қайта өркендеу ұлттық мәдениет пен салт - сананың ... ... ... ... ... туралы жазылған бірсыпыра
мақалалар, құнды еңбектер ... бола ... ... ... ... ұлттық ойындары" деген кітабын атауға ... ұлт ... шығу ... ... ... ... оқу тәрбие
саласында үлгі түрінде шебер пайдаланып, бүгінгі және болашақ ұрпақтың
игілігіне айналдыру ... ұлт ... ... ... ... үш ... болінген:
ойын сауық, тұрмыс - салт ойындары; дене шынықтыру, спорт ... ... ... Ойын - ... тұрмыс - салт ойындарының қырықтан астам түрлері
бар. ... ... ... ... ... боран", "Күзем алу", "Жар-жар", "Қыз ... ... ... ... ... тастау", "Мырыш-мырыш", "Есімде",
"Балтам тап", "Алтыбақан", "Тұзақ құру", "Айтыс ... ... ... Ұлт ... бұл ... ... ... тұрмысында
қалыптасқан өнер мен білім, енбектің түрлері, жастар арасындағы ойын-
сауықтар, ... ... ... негізі жайттары жан-жақты
түсінуіне көмектеседі.
2. Дене шынықтыру, спорт ... ... ... үлкен орын алады.
Олардың саны жүзден астам. Сондықтан, ол ойындардың халық жиі ... ... ... атап ... ... "Ақ ... көк серек",
"Айгөлек", "Coқыр теке", "Жаяу жарыс", "Әуе таяқ", "Қап киіп ... доп", ... "Доп ... ... тартыс", "Бүркіт", "Қазан доп",
"Ақсүйек", "Жаяу көкпар", "Орда", "Тартыс", "Қазақша күрес", ... ... ... ... "Қыз қуу", ... алу", ... ... үстіндегі тартыс", "Кім жылдам", "Жасырынбақ" т.б.
Бұл топтағы ұлттық спорттық ойындардың дене ... ... ... өте зор. Ұлт ойындарының түрлі жастарды батылдыққа,
ептілікке, тапқырлыққа, ... ... ... ... ... ... білуге тәрбиелейді, олардың
қабілетін жетілдіреді, Мысалы: "Ақ ... ... ... ... ... білуге, шамамен қашықтықты айыра білуге, жылдам жүгіруге, тез
табуға үйретеді. Ал, "Қазан доп" ... ... ... ... ... ... ... қозғалыстың әр түрлі қимыл
әрекетіне жаттықтырады.
Спорттық және таза ауада дене шынықтыру ойындарын тиімді етіп өткізу
ұйымдастырушылардың, яғни ... ... ... ... шеберлігіне байланысты.
3. Оймен келетін ойындар жастардың қисындылық және ... ... ... Олардың ішінде өте күрделі ойындарға тоғыз
құмалақ, шахмат, дойбы жатады. Сонымен бірге, оймен ... ... да ... ... бар. ... "Неше емшек, неше ... ... "Қай ... "Үш аманат,"
"Алты қанат киіз үйге екі мысық келіп кірді" көне жұмбақтар арқылы
орындалатын ойындар т.б.
Бұл ойындардың бәрінде ақыл - ой ... ... ... ... ... ... табу үшін ойынға қатысушылар терең ойға салып,
қисындылық, бірізділік принципіне сүйене ... ... ... ... ... мәні түсінікті болу үшін бір-екі мысалдар
келтірейік.
Бірінші мысал. Қазіргі кездегі қазақ жастарының көпшілігі төрт түлік
малдың оның ... ... жеке ... біле ... ... ... ... ойынға қатысушыларға сұрақтар қояды:
a) екі түйеде (оның біреуі нар), үш ... неше ... неше ... төрт ... алты ешкіде (оның біреуі тоқал ешкі) неше мүйіз
бар, неше емшек, неше бақайшақ, неше аяқ бар?
Мұндай сұрақтардың ... ... ... ... тез табады.
Екінші мысал. Әкесі баласына: "Сенің жасынды үш ece көбейтсе, менің
жасымдай болады. Ал, ... ... ... ... алып ... 20 ... 20 - ға тағы 20 қосып, сонан шыққанын сенің ... ... сен ... ... үлкен болып шығасың. Ойлашы, сонда мен нешедемін, сен нешедесің?"
Шeшyi: Баласы — 10 - ... — 30 - ... ... ... ... жас және ... еске
алып, пайдалануға болады. Ол үшін әрбір сыныптарга сәйкес ойындарды тандап
алуға болады.
Жоғарыда ойынның түрлері көп деп ... ... ... ... ойындары жөнінде Е.Сағындықовтың, Ә.Табылдиевтің кітаптарын, тағы да
басқа көмекші материалдарды ... ... 362 ... ... ... ... ... және жыл қайыру
Тіліміздегі ата, ақсақал, қария, үлкен кісі, жігіт, ... ... ... математикалық мән бар. Бұлар тікелей адамның жас шамасына
байланысты. Орынды жерде оны дұрыс қолдана білу - жылдарды ... ... ... ... Адамды жас шамасына қарай атау неден шыққан
және оның қалыптасқан түрлері қандай? Адамды жас ... ... ... ... ... ... ... байланысты айтылады. Біз қазір адамның
туған күнін, белгілі бір уақиғаның 10, 20, 30, 40, 50, 60 ... ... ... ... - ... ... ... жылы дейміз, яғни атаулы
күн, елеулі жыл деген ұғымда. ... ... көне ... жыл ... ... әрбір 12 жыл толып, 13 - ші жылға аяқ басқан жасын ... ... 13, 25, 37, 49, 61, 73, 85, 97. ... болып келудің себебі
-қазақтың жыл ... ... ... шартты түрде ат қойып ... ... 12 айды 1 жыл деп, 12 ... бір мүшел деп санаған.
Мүшелдегі 12 жылға - ... ... ... ... ұлу, ... ... қой,
мешін, тауық, ит, доңыз деп ат қойып, жылдың басы тышқан болсын, Жаңа ... ... ... деп ... ... осы тәртіп бойынша халықтық
календарь жасаған.
|Тышқан жылы |1972 |1984 |1996 |2008 ... жылы |1973 |1985 |1997 |2009 ... жылы |1974 |1986 |1998 |2010 ... жылы |1975 |1987 |1999 |2011 ... жылы |1976 |1988 |2000 |2012 ... жылы |1977 |1989 |2001 |2013 ... жылы |1978 |1990 |2002 |2014 ... жылы |1979 |1991 |2003 |2015 ... жылы |1980 |1992 |2004 |2016 ... жылы |1981 |1993 |2005 |2017 ... жылы |1982 |1994 |2006 |2018 ... жылы |1983 |1995 |2007 |2019 ... ... жыл ... мен ескі жыл ... қатар берілген. Сол
арқылы әркім ескіше жыл ... ... ... ... қай жылы ... ... ... біле алады. Өзінің қай жылы туылғанын қазақша атау
бойынша білгісі ... ... ... ... айыра білу үшін жасын 12 - ге
бөлу керек. Ал қай жылы туғандығын айыра білу үшін жасы ... ... ... ... 1 қалдық қалса - тауық ... екі ... ... - ... үш қалдық қалса - доңыз жылында, 4 – тышқан, 5 - сиыр ж.т.б. өз
жылын нақтылап ... Бұл сол ... бала үшін ... ... ... амал болып табылады.
Хижра жылын есептеу.
Біздің заманымыздың 622 жылы арабша бірінші жыл болып есептеледі.
Бұл жыл яғни 622 жылы ... 16 ... ... түні ... пайғамбар
Меккеден Мәдина қаласына көшті. Хижра күнтізбесі осы ... ... - араб ... ... ... ... ... ауу деген мағынаны береді.
Хижра мен Григорий (қазіргі) календарының ... ... ... ... жыл ... - ды 33 ке ... ... - нан 42 - ні аламыз (1410-42= 1368)
қалдыққа 622 - ні косамыз (1368+622=1990) демек, 1990 жыл шығады.
Ал 1990 жыл ... қай ... ... ... ... - нан 622 - ні алуымыз керек (1990-622=1368)
Қалдықты 32 - ге болеміз (1368:32=42,24)
Осы цифрды 1368 - ге қосамыз (1368+42=1410)
Демек, 1410 жыл ... ... ... ... тағы бір еске алатын этнографиялық сәт
бар. Ол бір ... ... 100 ... ... оны ... ... ... ел жаңа 100 жыл - қазан» деген ... сөз, ... ... ... деп ... мал беріп марқұмның өмір бойғы күнәсін
сатып құтылу, кейде бір ғасыр аралығын бір ... деп атау ... ... ... жасын айырушыларды «жыл кайырушылар» деп ... жас ... мен ... ... ... ... ... да кейбір атау сөздері сеп болған. Олар бір ... ... (50 ... дейіи), орта жас (70 жасқа дейін), қайтқан кез (70-тен
асқан кез) деп үшке бөлген. ... ... ... - ... ... ... кісілік мүшелі, кәрілік мүшелі, таусыншық жас - деп тағы 5 ... Осы ... ... ... ... қазақ этнографиясын
жас мөлшеріне қарай атау ... ... ... ... математикалық
түсініктер берген. Кішкене бала жанұясындағы адамдарды аға, ... ... ... деп атай ... оның жасын нақтылауды да ... ... Және де ... қай ... ... ... жасқа толатындығын есептей
отыра, санды санға қосуды, не көбейтуді қатар ... ... ... ... және ... ... халқының салт - дәстүрінде математика пәніне қатысты түсінік
пен ұғым атаулары баршылық. Осыдан ... ... ... ... жас
баланың өзін біз қырқынан шығару, 7-жаска келі енде мектепке апару, 1З
мүшел ... ... ... ... адамның қырқын, жылын беру күнделікті
қазақ тұрмысымен байланысты. Қазақ халқында жеті, ... он екі, ... ... ... деп ... Мысалы: орта ғасыр алхимиктері мен
астрологтерінің жеті ... жегі ... атын ... жеті ... ... күні деп ... дүйсенбі, сейсенбі, сәрсенбі, бейсенбі, жұма,
сенбі күндеріне ат берген. Бұл ... ... әр ... ... ырымдар
жасаған. Жалпы, ауыз әдебиетінде киелі сандар деп көбінесе тақ ... 1, 3, 7, 9 ... ... үшін ... ... ... ... қашанда 1 санын жалғыздықтың белгісі дейді. Яғни ... ... ... ... ғана ... дей ... 1 санына сипаттама
береді. Ал қалған тақ сандарды олар осы 1 сандарының ... ... Үш ... ана, әке, бала деп, ... ... ... ... тоқталсақ:
Үш жұрт
1. Ағайын жүрт
2. Нағашы жұрт
З. Қайын жұрт
Үш байлық
1. Денсаулық
2. Ақ жаулық
З. Қорадағы бес ... ... ... Төле ... ... қаз дауысты Қазыбек би
З. Алшын Әйтеке би
Үш дана
1. ... ... ... ... ... қат (аспан)
2. Орта қат (жер үсті)
З. Төменгі қат (жер асты)
Үш қуат
1. Ақыл қуат
2. Жүрек ... Тіл ... ... Ұйқы ... ... ... ... арсыз
Үш дауасыз
1. Мінез
2. Керілік
З. Ажал
Үш қадірлі
1. Ырыс
2. Бақ
З. Дәулет
Үш қадірсіз
1. Жастық шақ
2. Денсаулық
З. Жақсы жар
Үш жамандық
1. Нақақтан қан ... ... ... нақақ алу
З. Ата-бабадан қалған ескі жұртты бұзу
Үш жақын
1. Жан тәтті
2. Мал тітті
З. Жар тәтті
Үш ақиқат
1. Қымбат-шындық
2. Арзан-өтірік
З.Дауасыз-кәрілік
Үш қуаныш
1. Алғыс алу
2. ... ... ... ... ... ... ... Дәулет
З. Даналық
Үш асыл
1. Көз
2. Тіл
З. Көңіл
Үш артық
1. Адалдық
2. Еңбексүйгіштік
З. Өнерпаздық
Үш ынтық
1. Еркін өмір
2. Құрметке бөлену
З. Пайдалы еңбек егу
Үш тұл
1. ... ашу ... ... ... тұл
З. Шәкіртсіз ғалым тұл
Үш апат
1. Ғалымдар мен ... ... ... ... Асты ... ... ... Кежірлік
2. Еріншектік
З. Ұйқы
Үш кемдік
1. Надандық
2. Еріншектік
З. Зұлымдық
Үш ... ... ... ... әйел
З. Жаман көрші
Үш көз
1. Су анасы-бұлақ
2. Жол анасы-тұяқ
З. Сөз анасы-құлақ
Үш тоқтам
1. Ақыл-арқан
2. Ой-өріс
З. Адам-қазық
Үш қасиет
1. Өліде-аруақ
2. ... ... ... ... ... Жамандықтан-кесапа
Яғни, осы ұғымдарды халық бала тәрбиесінде қолдана отыра, балаға
санау жүйесін, санау ретін айыра білуді үйреткен.
Жеті жұт
1. Құрғақшылық
2. Жұт (мал ... ... ... ... ... (жер ... жоқ
1. Жерде өлшеуіш жоқ
2. Аспанда тіреуіш жоқ
З. Таста тамыр жоқ
4. Тасбақада талақ жоқ
5. Аллада бауыр ... ... сүт ... ... өт ... ... Тыңдамаған сөз жетім
2. Киюсіз тозған бөз жетім
3. Иесіз қалған жер жетім
4. Басшысы жоқ ел жетім
5. Аққу-қазсыз көл ... ... ... ер ... Замандасы қалмаса-бәрінен де сол жетім
Жеті қазына
1. Ер жігіт
2. Сұлу әйел
3. Ілім-білім
4. Жүйрік ат
5. ... ... ... ... Берен бүркіт
Жеті ғалам
Жеті ғалам қазіргі тілімізде "бүкіл әлем" дегенді білдіреді. Мұндағы
жетіде сандық мән жоқ. Байырғы кезде бұл термин ... әлем ... ... ... ... ... ... Бұл түсінік бойынша жеті
саны негізгі жеті бағытты білдірген. Олар дүниенің төрт бүрышы: ... ... ... ... ... жер асты ... ... қат көк
Жеті қат көк тіркесін қазіргі колданысымызда «шырқау биік, шексіз
аспан» деп мәнінен айырылган. Жеті қат ... ... ... ... ... Мұндағы жеті саны - "жеті жүлдызға" сәйкес
келеді. Ай, ... ... Күн, ... ... ... ... Сатурн.
Осы жеті шығыс астрономиясында жеті қат көк ден аталады.
2.2. Математика және ұзындық өлшемдері
Халық өлшемдері - ұлт ... мен ... ... бірі ... ... ... айтса қалт айтпайды" дегендей халық
өлшемі анық өлшем десек қателеспейміз. Өйткені оны ата ... ... бойы ... және сол ... елшем негіздерін жасаған. Енді халық
өлшемдерінің негізгі ... ... ... Оны ... ... ... өлшемі, көлем олшемі мен мөлшері, ұзындық өлшемі,
қашықтық өлшемі, ... пен ... ... деп ... ... өлшемдерін халық былай жіктеген. Мысқал (1 гр), қадақ (750
гр), келі (1 кг), пұт (16 кг), батпан (100 кг). Бұл ... ... ... жер ойылғандай деген сияқты бейнелеу, теңеу сияқты айшықты сөз
өрнектерін ... ... ... ... ... де пайдаланады.
Көлем өлшемдері бір заттың малдың саны, көлемі мен мөлшерін, аумағын
шамамен белгілейді. Мысалы: бір шамшым, бір шөкім, бір уыс, бір ... ... бір ... бір ... бір ... бір қап, бір шелек, бір қасық, ... бір ... бір ... бір арпа, бір табақ, бір шоқ, бір топ, бір
қарын, бір ... бір ... тағы сол ... Мал саны мен ... де ... ... Яғни бір ... бір қора, бір табын, он ... ... ... ... ... ... жұбырықтай, алақандай
деген теңеу создер де қолданыла береді. ... ... ... ... оны ... ... Халық қалыңдық өлшемін де ұмытпаған.
Мұны олар көбіне жылқы қазысының ... ... ... ... Айталық бұлт,
пышақ сырты, қылыш сырты, шынашақ, елі бармақ, екі ... сере ... ... заттардың қалыңдығы да көбінесе елімен яғни саусақ қарымен
өлшенеді.Оны елі дейді.
Ұзындық және қашықтық өлшемі мүлде екі ... екі түкі ... ... ... бір ... ... анықтайды және ол (1-5
см), екі елі, үш елі..., тұтам, сынық сүйем (14-15 см), ... (17-18 ... ... ... ... ... де ... өлшемдер де бар. Сол сияқты
ұзын, қысқа деп ... ... ... өлшмдері жердің қашықтығын (ауылдың ара қашықтығына)
қолданатын өлшем екені белгілі. Бұл ... ... ... ... адым (1
м), таяк тастам (10-15 м), әй дейтін жер (100 м), ... км), ... бір ... жер, ... ... т.б. Бұл межелер ауыл ішінде бұл
күндері де жиі ... ... ... ... ... де бар. ... ... тайыз,
биік, аласа деген сөздер қолданылады. Бір айта кетерлік жай ... ... ... ... жүрмейді.
Ауа райын бақылау, ыстық, суықты және оның өзіне тән ... де ... ... ... мен ... аз ... жылы, ыстық, суық, салқын, мұздай тағы да осылайша анықтап
бір заттың, судың, астың немесе ауа ... ... Ауа ... жылы,
ыстық, айналып жерге түскендей, ми қайнататын ыстық... деп жаз айындағы ... ... ... ... май ... тіфу десе ... жерге түспейтін
аяз деген теңеулер арқылы күннің қаншалықты суық ... ... ... ... ете ... ғасырдың басына дейін ел ішінде ХҮШ ғасырдағы ... ... ... ... ... ... заң ... құқықтық негізде
шығын және қүн мөлшерін де белгілейді. Дау - ... ... ұрыс ... ... мен дене ... сай ... күн өлшемін бекітті. Мысалы: ер
адам құны 100 жылқы. Біреудің белін сыидырған толық адам құнын ... ... ... ... жарты құнын төлейді. Аталған заң негізінде 100 түйе
300 атқа ... 1000 ... ... Бұл ... әлеуметтік,
мемлекеттік маңызы да өте зор ... әр ... ... ... ... де ... әдістер мен
жолдар таба білген. Ақшалай саудада тиын мен ... ... ... жамбы
(қойтұяқ, тайтұяқ) сияқты құнды металдарды қолданған. Ал, айырбас ... ... ... ... ... ... биені-бұзаулы
сиырға, сиырды-тай, қүнанға, тайды-3-4 қойға айырбастаған. Сөйтіп мал,
бүйым саудасында да әр ... ... ... ... ... ... ... өте коп.
Саусақпен өлшенетін ұзындық өлшемдері.
Елі-саусақтың колденең қалыңдығы,ені. Тұтам-бес саусақпен тұтқандағы
көлемге ... 5 ... тең ... ... ... ... пен ... аралығымен өлшенетін өлшем. Сынық сүйем-сұқ саусақтың буыны бүгіліп
барып белгіленетін өлшем. Бір сүйемнің 3/4 ... ... ... ... ... ... аралық мөлшері. Сере-сұқ саусақ пен ... ... ... Қарыс-бас бармақ пен шынашақтыц аралық мөлшері. Кере қарыс-
бас бармақ пен шынашақтың кере ... ... ... ... ... деп те атайды.
Қолмен өлшенетін ұзындық өлшемдері.
Білем-саусақтың ұшы мен қолдың бірінші буынының ... ... басы мен ... ... ... басы мен ... аралығы.
Көз ден те атайды. Құлаш-иық деңгейінде созылған екі қол ұшының ... ... ... ... кере созылған екі қол ұшының арасы.
Аяқпен өлшенетін ұзындық өлшемдері.
Табан-аяқтың өкшесі мен башпайдың ұшының аралығы. ... ... ... ... ... ... аяқты кере созғандағы қашықтық
Саусақпен өлшенетін сыйымдылық өлшемдері.
Шымшым-ұсақ затты бас бармақ және сұқ саусақпен қысып ... ... ... үш ... ... қысып алғандағы өлшем. Бір уыс-
қол саусақтарын жұмдастыра бүккендегі өлшем. Қос уыс-қос қолдың саусақтарын
бірге жұмдастыра бүккендегі өлшем. Ауырлық ... ... ... жуық
ауырлық өлшемі. Қадақ-400 грамға жуық ... ... ... ... ... ... Қап-4 пұтқа жуық ауырлық өлшемі.
2.3. Математика және жұмбақтар.
Жұмбақ - халық ... ... ең ескі ... ... ... алсақ та жұмбақ өткір, ұшқыр ой есебінде, халық арасында бағалы
болған. Бұрынғы халық нені ... ... бала ... жұмбақтың ролі
қандай?
Жұмбақ көлеміне: табиғат, адам денесі, ... ... ... ... ... ... кейде бір емес бірнеше нәрсені санап, кеңірек қамтып
келетіні де бар. ... ... ... және ... ... ... ... бір ұлы бар және қызы,
Біледі ол екеуін дүниежүзі,
Үйықтайды ұлы түнде,қызы күндіз,
Жүргенде ... ... ... мен ... ... ... ... нәрселерді қосарлап, парлап
айту. Яғии бұл жұмбақтың берілгенінде 1, 2 деген ... ... ... ... де ... біледі.
Таңертең төрт аяқпен,
Түсте екі аяқпен,
Кешке үш аяқпен жүреді. ... ... ... ... тоқталсақ-мұнда да бала ойлау санасына
сандық ұғымдарды қалыптастырады. Ал шешімі, қазақтың адамның ... ... ... ... ... ... жұмбақтарды бала тыңдай отыра, шеше
отыра санасына көптеген математикалық ақпар береді.
Бір жанды мақұлық көрдім формы бөлек,
Бір тау бар ортасында ... ... шөбі бәрі ... ... ... алып неме ... таудың ортасында екі өзен,
Астында бұлағы бар, арты кезең,
Не астына, не ... ... шөп ... ... жоқ ондай өзен.
Ол таудың етегінде жалғыз құдық,
Беткейде асыл ... ... ... ... ... тірі ... тас жібереді бәрін қиып. ... ... ... ... ... арқылы бала коптеген математикалық ұғымдар алды деуге
болады. Нақтылай тоқталсақ:
Геометриялық ... - дөп - ... ... ... - бір, екі ... өлшемі-асты, үсті, арты.
2.3. Математика және мақал-мәтелдер.
Сөздің көркі-мақал деген аталы соз бар. Мақал-мәтелдер, ... бір түрі ... ... нақыл, ақыл айтылады.
Жаманнан сақтандырып, жақсыны үлгі етеді. Халық өмірдегі өз ... ... ... ... ... ... үлгі боларлық
мақалдар жасап отырған. Сол арқылы балаға еңбек пен ерлік, тұрмыстық, ақыл
мен өнер, оның ... ... та ... ... ... Мәселен: «Ақыл-
жастан, асыл-тастан»деген мақалдың сөздерінің орнына басқа сөз ... ... ... ... ... Ал шын ... бұл ... адамның жасына
қарай саналы, көрегенді болатындығын көрсетеді.
Қазақ өмірі математикамен ... ... ... ... ... біл, жеті ... ілім біл» ... мақалдың өзінен бала 7 тақ ... сан ... ... ... сол ... ұға ... құлшыныс
танытады. Бұдан білім мен тілдің мазмұндык байланысы аңғарылады. ... ... ... ... макал ұйқастыққа байланыстыра
отыра ата-ана балаға сол ақылдың сегіз екендігін саусақтарын ... ... ... ол тек ... алып қана ... ... қатар санай
білуге, ойлаудағдыларын арттыруға шынығады.
«Көп ойласаң-дана боласың. Көп ойнасаң-бала ... ... ... ... мәні ... не ... болса да ойлап істеуге баулиды
және көп деген сөз математикалық мөлшерді ... ... кең ... алды артын тең ойла» ... ... ... ... Себебі, терең ойланып істелген іс қана алға ... ... Ал ... ... ... ... ... теңсіздік
сөздерінің түпкі негізі «тең» деген сөзден шығатындығын аңғартады. ... ... көп пен ... ... мен ... ұзын мен ... биік пен
аласаны, кең мен тарды салыстыра отыра қалыптастырады.
3.Ұлттық мұра сабақта
Халқымыздың ... ... оқу ... ... сабақтасытыру басты
мақсатым. Осы тұрғыдан сабақта ... ... ... үнемі
пайдаланып жүрдім. Енді осы бағытта 2 сыныпта математика пәнінен өткізген
жұмыстарыма тоқталайын.
Санға 5-ті қосу және ... ... ... «Бес ... ... деген мәтелдің мағынасын түсіндіру үшін халық ауызында айтылып жүрген
бір аңызды айтып бердім.
Өте ертеде адамның саусақтары бірдей болыпты, бірде бас ... ... қара ... сояйық» депті. Сұрақ саусақ: «Сойсақ сояйық» дейді, екі
ұштылау жауап беріп. Аты жоқ ... ... ... дейді. Ортан саусақ
онша құптамайды. Шынашақ: «Сояйық, қанжынына ... деп ... ... ... бас бармақты жартылай кесіп тастайды, сұқ саусақты
да жазалайды, ал ортан саусақты өз ... ... Аты жоқ ... кеседі. Себебі ол құдайға бірде сенеді, бірде сенбейді. Шынашақты
шіңкілдеп қоймағаны үшін шорт ... ... Бұл ... ... ... 5 санын танытып қана қоймай, балаларды ұрлық жасауға, ... ... ... ... ...... негізгі мақсатымыздың бірі. Халқымыз
математика деген сөзді айтуды білмесе де, есепке жетік, ... ... ... ... ... ... дәл қолдана білген. Ата – ... ... ... ... ... әшекей оюлары олардың
математиканы жақсы білгендігін айқындайды. ... ... ... ... кезде кәдімгі сандықты пайдаландым. Сандық – қазақтың ... ... ... ... ... ... ... бар. Сандық
бір қырдан тіктөртбұрыш сияқты. Қақпағының бет жағының периметірін есептеп
таптық.
Сонымен қатар сырмақ, текемет сияқты киіз үй ... ... ... ... ... ... оқыту» тақырыбын қарастырған ата – бабамыздың ғасырлар
бойы жинақталға тәжірибесінің ұрпақтан – ... ... ... ... нәтижесінде өлшеудің өзіндік халықтық жүйесі қалыптасқанын, ... ... үшін ... ... яғни ... ... уақытты,
көлемді өлшеу жүйесінен сипаттама беріп өтуді жөн санаймын. ... ата – ... ... ... ... ... мысалдар
келтіріп отырып түсіндіремін. Ұзындықты сүйеммен, қарыспен, құлашпен,
қадаммен ... ... ... ... халқының тұрмасында сызғыш, метлік,
таразы әрбір үйде болмаған. Міне ... олар ... ... ретінде
саусақтарды пайдаланғанын айтып, қазақша ұзындық өлшемдеріне жеке – ... ... ... ... ...... ішінде шамалар және
өлшем бірліктері туралы білімді қалыптастыруда ерекше ... ие ... бар. ... ... ... ... ... шығады», «Бір елі ауызға
екі елі қақпақ» мысалдарым келтіре ... ... ... ... ... халқының шамаларды өлшеу дәстүрі туралы мағлұмат
беріп, шәкірттер бойына халқымыздың қадір ... ... ата ... ... хабардар ету еді.
Уақыт өлшеуіштерін оқыту әдістемесін қарастырған кезде, қазақша жыл
санау ... ... 12 ... ... атауымен белгілі бір ретке
болуы, «мүшел», қазақ халқының күнтізбесі, ... жыл ... ... ... жайында түсініктер беріп отырдым. Қазақша ... ... ... ... үшін жыл басы ... басталып, наурызда
күн мен түн теңелетіні жайлы айтып, ... ... ... ... ... ... Жыл, ай ұғымына байланысты, ... ... ... ... ... ... ойлау
қабілетін арттырдым.
1. Бір ұзын ағаш, ағаштың үстінде он екі ұя, әрбір ұяда төрт – ... әр ... жеті ... Жыл, ай, төрт ... ... Бір ... 12 бұтағы бар,
Әр бұтағында 30 жапырағы бар,
Жапырақтың бір жағы ақ,
Бір жағы қара.
Шешуі: ай, тәулік, күн мен түн.
7 күн, яғни апта ... ... жұма күні ... үшін ... күн.
Жұма күні аруақтарға арнап ас беріп, дұға оқытылытынын да айтып ... ... қосу мен ... ... ... ... байланысты жүйеленген
қазақ этнопедагогикасы материалдарын жиі пайдаланып отырдым. ... ... ... 2 – ден ... да, ... ... Осы сандар ішінде
қазақ халқы ұшін киелі деп санаған ішінде қазақ ... үшін ... ... сандарға ерекше тоқталдым. Атап айтар болсам: Үш ... ... ... ... Үш жүз, үш ... үш ... үш ғайып, үш арсыз, үш қадірсіз,
үш жамандық, үш мұрат.
Бес санымен байланысты – бес қару, бес ... бес асыл мен бес ... – жеті ата, жеті ... жеті қат көк, жеті күн – сияқты
түсініктерді де ... ... ... ... Мұндағы негізгі мақсатым –
оқушыларды ұлттық негізде тәрбиелеу.
Екінші оқу ... оқып ...... ... ... ... ... арналған сабағымды саяхат түрінде өткіздім.
Сабағыма тоқталып өтейін.
Сабағымның кіріспе бөлімінде, бүгінгі сабағымыз ... ... ... біз жеті ата ауылына саяхат жасаймыз. Саяхатқа шығу үшін
өзімізге әзірлеп алайық. Бұрын ата – ... ... ... машина
болмаған кезде көлік ретінде нені пайдаланған.
- Атты, түйені, өгізді.
- Сендер осылардың қайсысын қолдайсыңдар?
- Атты
- Атты ... ... ... Атты ... ... Атты ... жеккенде қандай жабдықтар қажет?
Ауыл балалары үшін бұл сұрақтар менімше аса қиындық туғызған да ... бір ... ... ... ... ... арба ... екенін айтып
берді.
Осы сұрақтарға дұрыс жауап бере отырып «Ата» ауылына да ... Ата ... ... ... бар екен, - деп оқулықтағы бірінші
тапсырманы орындаттым.
Осылайша, «әке», ... ... », ... ... ... ... тапсырмаларды бөліп тастап әр ... ... ... ... ... ... ... Міне, балалар,
сыныпқа да келдік. Саяхатқа барлығың да ... ... Жеті ... білімдеріңе риза.
Бүгін 7 атамызбен таныса отырып, оқып білген ... ... ... 7 санын өте қасиетті сан деп білген. ... ... ... шілдеханасын 7 – ші күні жасаған. Қайтыс болған адамның
жетісін берген, 7 қазынаны, 7 ... ... – тек ... ... атасын» білген ұл, жеті жұрттың қамын жер «деген сөз шыққан ...... ... ... өскенде туған – тусқанына мейірімді, жақынын
танитын жақсы ... ... ... ... - деп ... өз 7 атасын білуге
ынталандым. Келесі күні сыныптың жаратысынан көбі өздерінің жеті ... - ... әке – ... сұрастырып жазып келгенде, өткізген
сабағының нәтижелі болғанына көзім жеткендей болды.
Сондай – ақ ... ... ойын ... де жиі ...... ... іс - ... бір түрі. Бала өмірі ойынға
байланысты. Бала ойынсыз өсіп - ... ... Бұл ... ... сабағында халық ойындарын қолданудың түрлі жолдары бар. ... ... ... ... жаңа ... ... ... үй тапсырмасына
оқушыларды түгелдей қатыстыру мақсатын көздейді.
Егер ойын ... ... ... онда ... мақсаты
оқушылардың көңіл – күйлерін сергіту, шаршағанды ұмыттырып, ерік – ... ... ... ... ... ... не сол ... алған
білімді жинақтау мақсатында пайдаланылады. Бастауыш сыныптарда ... оқу ... ... ... ... қолданып келеді.
Халықтық педагогиканың құрамы ұлттық ойындар тек балаларды алдандыру
әдісі болып ... ... жас ... сай ... мен ... ... ... мен тапқырлығының қалыптасу құралы мен тапқырлығының
қалыптасу құралы деп те ... ... ... ... ... ... оқушылардың тапқырлығын, ептілігін, ой - өрісін
жетілдірумен бірге өз халқымыздың ғасырлар ... салт – ... ата ... ... ... ... ... болып табылады.
Ұлттық ойын ойнау арқылы оқушылардың өз салт – дәстүріне, әдет ... ... ... ... мен мына ... ойындарды ойнатам:
1. Бәйге алу – ойыны. Ойынды ойнамас ... ... ... ... ұлттық ойындар бар?
б) Атпен ойналатын ойындар.
в) Біздің ел қалай аталады?
Осындай сұрақтардан кейін есептер ... ... ... ... жіп ... бекітілген екі атпен жарысады. Межеде еліміздің туы тұр.
Дұрыс әрі тез шығарған оқушы туды алып ... ... Қыз қуу ... ... ... ... ... кейін есеп оқылды.
Ойын шарты түсіндіріледі. Атам ... ... жолы – ... ... қыз бала ... ... мысалын орындайды. Егер ер бала дұрыс
шығарып бұрын болса, онда қызды ұстап алған болып есептеледі. Қыз ... онда ер ... ... ... ... ... Қан талапай. Асықпен ойналатын ойын. Бұл ойынға нөмірленген асық
алынады. Нөмірге байланысты ... ... Асық ... ... ... талапай асық алады. Нөмірлері бойынша карточкадағы есепті шығарады.
Кім тез әрі дұрыс шығарса, сол жеңіске жетеді.
4. Теңге алу. Бұл ... ... ... ... ... байланыстыесептермен ойнатамын. Алдымен сұрақ беріледі. Есептің
бірнешеуі оқылып талданады. Ұлттық ... ... ... тұрады. Екі
оқушының қайсысы есепті дұрыс ... сол тас ... ... ... ... ойынында алдымен ойынға байланысты сұрақтар беріледі.
Тақтаға арқан суреті ... ... ... ... ... кім көп ... сол ... жеңіске жеткендігі айтылады.
Міне осы секілді ойындарды ойнатқанда оқушыларды әрекет пайда болып, пәнге
деген ... ... ... қоры ... ... сауаттылығы да арта
түсті. Сөйтіп ... ... ... ... ... ... алып, ойын
арқылы ой - өрістері ... ... ... ... ... 2 – ... ... оқулығында халық педагогикасымен
байланыстыра отырып шығаруға болатын есептер де аз емес. Атап айтар болсақ,
мәселен 17 ... 3 ... ... бұл ... ... ... оның
тәрбиелік мәнін ашып беретін қандай әңгіме жүргізуге ... ... ... ... Бұл ... саба – 10 л, ... – 4 л осыған есеп ... тұр. Ал мен ... ... ... ... ... ыдыс – аяғы ... әртүрлі көлемде болды да әр түрлі
мақсатта қолданылады. Ал саба дегеніміз – ... ... оны сиыр ... ... теріссінен жасайды, оның көлемі үлкен 100 литрге дейін қымыз сияды.
Сондықтан да ... ... ... ... «Бес ... ... деп
сөйлейді халқымыз. Сабаның жоғарғы ... ... ... ... ... ... ... отырады деп, мектебіміздің мұражайында сақталған
кәдімгі сабаны көрнекілік етіп ... ... ... іліп ... саба ... үстіне қояды, өйткені қымыздың сапасы өзгеріп кетеді.
Жетісіне бір рет ішін жуып – ... май – ... ... ыстап отырған. Ал
торсық қозының терісінен дайындалады. Оның ... 3 – 4 литр ... ... ... ... температурасы бір қалыпты болады, сондықтан оны
жалайшылар, малшылар аттың қанжығасына ... ... ... атқа жал
бітсе, жанына торсық байлатпас» деген мәтелдің мән – ... ... ... ғана есеп ... кірістік. Сондай – ақ оқулықтың 127 –
бетіндегі 5 ... ... ... ... онда ... ... ... туралы есеп шығару. Негізінде домбыраның қалай пайда болғанын
және қай ғасырда ... ... ... Бірақ осындай музыкалық
аспаптардың шығу тарихын зерттеген Әбу Насыр әл – ... көп ... ... ... ... жинастыру тек 19 ғасырдың ортасынан
басталды. Оған үлес ... ... ... ... ұлы ... ... ... Ұлы халық композиторларын атап, таспадан күй тыңдатып
бердім. Бұдан ... ... ... Бұл да көне аспаптардың бірі. Қобызды
бірнеше ғасыр бойы бақсы адамдар пайдаланып келген. ... рет ... күй ... ... ата. ... да қобыздың шығу тарихын Қорқыт
ата заманымен байланыстырып айтамыз. Ал енді осы сыныптың 129 – ... ... ... ... ... ... ... тағам: қазы, шұжық жөнінде әңғіме
болып тұр. Өзінің көп ғасыр бойы жинаған іс – ... ... ... ет
сақтау, одан дәмді етіп түрлі тағамдар жасаудың шебері. Оның ... ... ең ... ... ... – ет. Күн ... соң ... соғым
сояды, оның ішінде шамасы келгенше жылқы малының қазы – қарта, жал – ... ... ... ... ... Осы ... 149 – бетіндегі
зергерлік бұйымдарды көріп жаңа ... ... ... ... ... ... болады. Зергерлік бұйымдар – халықтың қол өнері. Халық
зергері білезік, сақина, қапсырма, ... ... т.б. ... ... ... бала тәрбиесінде үлкен маңызы бар. Мысалы, шолпының сылдырынан қыз
баланың ... ... ... бұл бұйымдар күмістен жасалады.
Енді 150 – бетке қарайтын болсақ, онда қымыз құятын ыдыстар, тостаған,
ожау, ағаш аяқ, астау. Бұл ... ... ... ... өйткені
көшпелі қазақ халқына бұл ыдыстар көп жылдар бойы қолдануға ... ... ... ... ... ... жасалған аяқ қапқа салынатын
болған. Осы 2 – ... 164 – ... 6 есеп ... асық ... ... жүргізу. Қазақта әр үйдің баласы ... ... ... ... қынамен болған. Асық ойыны ептілікке, мергендікке үйретеді.
Асық ойыны ... де, ... де, үйде де, ... де ... ... түндегісі ептілікке баулиды. Осыдан кейін «Хан талапай» ойынын
көрсетіп жіберсек, олардың асық ... ... ... ... Міне ... ұлттық мазмұнды әңгімелерді есептің ретіне қарай енгізіп отырсық,
содан кейін ғана есеп ... ... ... ... ... ... ... қоржын, нөмірленген асықтарды жиі пайдаланып отырамын.
3.2. Эксперимент бөлімі
«Ұлттық тәрбие – ... ... ... ... ... ... ... халықтық педагогиканың тағылымдарын дарыту үшін әр
сабағымда түрлендіріп өткіземін.
Математика сабақтарында халық ... ... ... ... үшін ... ... жұмыстары.
2 сынып оқушыларының жас ерекшілігін, психологиясын ескере, олардың
ұлттық сана сезімін дамыту мақсатында ... ... ... ... ... мәні бар жұмыстар жүргізуге болады. Математика ... ... ... есеп ... ... оқушылардың
тапқырлығын, ой-өрісін жетілдірумен бірге өз халықымыздың ғасырлар ... ата ... ... ... ... ... болып табылады.
Зерттеу жұмысының нәтижесін салыстыру үшін Баян орта мектебінің 2
сыныбы бақылау тобына алынды.
Зерттеу ... үш ... ... жүргізілді:
1. анықтау;
2. бақылау;
3. қалыптастыру.
Зерттеу алдында оқушылардың білім деңгейін анықтау мақсатында 2 топта
да ... тест ... ... Екі ... санды көрсет
а) 90 ә) 6 б) ... ... ... кему ... ... ... Әр сызбаның атын жаз
а) . ә) б)
в) г) д)
4. , = ... ... ... 5 – 3 * 10 – 8 ә) 90 + 10 * 60 + 30 б) 8 + 0 * 10 – 1
5. Бір ... екінші саннан қанша артық не кем білу үшін не істейміз?
а) ... қосу ... ... кіші ... ... ... Қажет сөзді таңдап алып астын сыз. Заттың салмағы өлшенеді
а) ... ... ... ... ... ... 1 м = … дм ә) ... см = 3 дм б) 1 дм = ... ... ... ... үшбұрыш;
ә) өрнек;
б) теңдік.
9. Тура теңсіздікті анықта
а) 17 >19 ә) 25 – 2

Пән: Математика, Геометрия
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 53 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ана тілі сабақтарында кіші мектеп жасындағы оқушылардың қазіргі тәрбиесіндегі қазақ халық педагогикасының озық дәстүрлерін қолдану50 бет
"педагогикалық психология ғылым ретінде"18 бет
Жоғары мектеп оқытушысының тұлғасы4 бет
Педагогика мамандығының пайда болуы мен қалыптасуы6 бет
Педагогика пәні жайлы ұғым11 бет
Тарихи-педагогикалық білім беруді жетілдіру71 бет
Тәрбие әдістері. Тәрбие әдістерінің түрлері . Әдістердің анықтамасы10 бет
Түрік тілін үйретуде оқулықтың және көрнекі құралдардың алатын орны10 бет
Қазақ тілін оқытуда қолданылатын оқу-әдістмемелік кешендер34 бет
1917-1941 ж.ж.кеңес мектебі мен педагогикасы15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь