Хирургиялық сепсис

Хирургиялық сепсис
Жалпы іріңді инфекция немесе сепсис - бүл әртүрлі
қоздырғыштар мен оның улы заттары тудыратын және ағзаныц бір
жерінде іріңді асқынумен сипатталатын жалпы инфекциялық
ауру.
«Сепсис», «септицемия» атауларын тура мағынада аударғанда
«Іріңді қан» деген мағынаны білдіреді, ол қандағы шіріткіш
бактериялардың тіршілігінде бөлінетін улы заттардыц, шірінді тін
бөліктерініц, т.б. қан қүрамындағы және айналысындағы әсірінен
пайда болады.
Сепсис ауыр инфекциялы сырқаттар тобына жатады. Бүдан біраз
жылдар бүрын осындай қауіпті сепсистік жағдайлар 60-80% болатын.
Антибиотиктерді қолданудың арқасында қауіпті жағдайлар біраз
дерлік төмендетілді (15-20%). Сепсистің қоздырғыштары қатарына әр
түрлі стафилакокк, стрептококк, пневмококк, гонококк, ішек
таяқшалары, анаэробты қоздырғыштар және әр түрлі араласқан мик-
робтар жатады. Сепсистің негізгі қоздырғышын үш түрлі микробтар
қүрайды: стафилококк, стрептококк, ішек таяқшалары және аралас
қоздырғыштар.
Сепсис эпидемиологиялық түрғыдан алғанда жүқпалы ауру емес,
мысалы: операция уақытында сепсисті анықтағанда іріңді инфекция
дамымайды, ол тек жергілікті қабыну қүбылысымен ғана піектеледі.
Сепсис ауруының негізгі клиникалық сипат көрінісі
қоздырғыштардың әр түрлілігіне қарамастан өзіндік ерекшелігімен
анықталады. Сепсистің айқын клиникалық-анатомиялық жиілігі жоқ
және инкубациялық мерзімі де айқын емес, қалыптасу мерзімі
бірнеше сағаттан бірнеше аптаға дейін, кейбір жағдайларда созылма-
лы сепсисте бірнеше айлардан, бірнеше жылдарға дейін созылады.
Сепсистің қабыну қүбылысы кезінде дене мүшелерінде оған
айырықша тән көрініс болмайды. Ол кезде ағзалар мен үлпалардың
өзіндік өзгерістері болады. Барлық сепсисте қоздырғыштар ағзаның
ішкі ортасына енеді.
Сепсистің пайда болу еебептері:
а) ауыр, ашық , аралас жарақаттар;
б) операциядан кейінгі - перитонит, плеврит, артрит, менингит,
панкреатит, метроэндометрит, эндокардит, паранефрит, асқынған
        
        Хирургиялық сепсис
Жалпы іріңді инфекция немесе сепсис - бүл әртүрлі
қоздырғыштар мен оның улы заттары тудыратын және ағзаныц ... ... ... ... жалпы инфекциялық
ауру.
, атауларын тура мағынада ... ... ... ... ол ... ... тіршілігінде бөлінетін улы заттардыц, шірінді тін
бөліктерініц, т.б. қан қүрамындағы және айналысындағы әсірінен
пайда болады.
Сепсис ауыр инфекциялы сырқаттар тобына жатады. Бүдан ... ... ... ... ... ... 60-80% болатын.
Антибиотиктерді қолданудың арқасында қауіпті жағдайлар біраз
дерлік төмендетілді (15-20%). Сепсистің қоздырғыштары қатарына әр
түрлі стафилакокк, стрептококк, пневмококк, ... ... ... ... және әр ... ... ... жатады. Сепсистің негізгі қоздырғышын үш түрлі микробтар
қүрайды: стафилококк, стрептококк, ішек таяқшалары және аралас
қоздырғыштар.
Сепсис эпидемиологиялық түрғыдан алғанда жүқпалы ауру ... ... ... ... ... ... ... ол тек жергілікті қабыну қүбылысымен ғана піектеледі.
Сепсис ауруының негізгі клиникалық сипат көрінісі
қоздырғыштардың әр ... ... ... ерекшелігімен
анықталады. Сепсистің айқын клиникалық-анатомиялық жиілігі жоқ
және инкубациялық мерзімі де айқын емес, қалыптасу мерзімі
бірнеше сағаттан бірнеше аптаға дейін, ... ... ... ... ... ... бірнеше жылдарға дейін созылады.
Сепсистің қабыну қүбылысы кезінде дене мүшелерінде оған
айырықша тән көрініс болмайды. Ол ... ... мен ... ... болады. Барлық сепсисте қоздырғыштар ағзаның
ішкі ортасына енеді.
Сепсистің ... болу ... ... ашық , ... жарақаттар;
б) операциядан кейінгі - перитонит, плеврит, артрит, менингит,
панкреатит, метроэндометрит, эндокардит, паранефрит, асқынған
тілме, іріңді жара, күйік, іріңдіктер, т.б.,
в) қоздырғыштардың қанмен ... ... ... ... ... шектелген немесе жайылған
іріңдік, шиқан, сыздауық , өліеттену, шіру, мастит, іріңді артрит
және т.б. ауру түрлері хирургиялық сепсисті тудыруы мүмкін;
г) ангина, ішкі ... ... ... өкпе ... бас, бет,
мойын, жамбас, жыныс ағзалары аймағындағы іріңді жаралар да сеп-
сис көзі болып табылады;
д) белгісіз себепті (криптогенный) сепсис.
Бұлардан басқ а ... жеке ... ... орнына
қарай былай бөлінеді: тіс-жақ сүйектен дамитын сепсис (одонтоген-
ный), урологиялық немесе уросепсис, бала туудан соң (послеродо-
вой), гинекологиялық , қүлақішілік ... ... т.б. ... ... ... ... іріңді қабынуға
сәйкес жергілікті қабыну ошағы пайда болады. Мүндай сепсис ошағы
шектелмеген болады, кейде ... ... ... ... ... жағдайларда жергілікті ошақ мүлдем қалыптаспайды
және сепсис қоздырғышының денеге енуі және дамуы белгісіз бола-
ды (криптогенный).
Жергілікті сепсис ошағын лимфа және қан ... ... ... ... ... ... ... лимфаде-
нит және лимфангитқ а , ал вена бойынша таралуы іріңді ... әкеп ... ... арқылы инфекцияның таралуы науқастың денесінде
қатты дірілдеу, қалтырау, әлсіздену, бас айналу, лоқсу, т.б.
көріністермен айырықша басталады. Бүл кезде қоздырғыштар көптеп
қанға түседі де, ішкі ... ... ... ... ... ... көкбауыр, диа-
фрагма асты, өкпе іріңдігі, т.б., остеомиелит, паранефрит, метроэн-
дометрит және т.б.).
Кейде бүл сепсистің пайда болу себептері белгілі бола бермейді
және бір ... ... ... ... ... қала
береді де жайылған әсерлі әрекет тудырады. Ал, ... ... ... ... ... ... ... мүмкін немесе кейде тосыннан
қалыптасқан сепсис адамды өлімге ... ... ... әр ... ... ... және
ағзалардың өзара әсерлесу әрекеттерімен айқындалатыны сөзсіз. Ту-
ра айтқанда сепсисті тудыратын ... ... ... ... ... және ... ... мен олардың қабілеттілігі үлкен магынаны
білдіреді.
Кейде авторлар сепсистің сапасын қандағы бактериялардың тез
арада өсіп ... және ауыр ... ... ... бұл ... ... ... КөП жағдайда сепсистің
кейбір түрінде қандағы бактериялар уақытымен анықталмаған
жағдайда инфекцияның басталу кезеңі өте күрделі болады да, адам
денесіндегі қалыптасқан өзгерістердің ерекшелігін ескеріп, ... ... ... ... негізінен иммунологиялық қүбылыс болып табы-
лады яғни бүл сепсиспен жаңа ... ... ... ... әйелдер, эндокриндік, қант, зоб аурулары бар немесе ... ... ... т.б. зат ... мен ... ... ... науқастанатыны айқындалады.
Паталогиялық анатомиясы. Сепсистің патологиялық анатомия
түрғысынан анықталуы тері жамылғысының және ішкі мүшелердегі
өзгерістер жиынтығымен сипатталады. Тексеріп қарағанда тері
жамылғысының және көз ... қан ... ... ... ... ... ... мөлшерінің артуынан
сарғайып түрғанын көреміз. Теріде көгерген теңбіл нүкте түрінде,
кейде нүкте, кейде әрең білінетін мәрмәр, кейде ірі дақ ... ... ... ... бастап зақымдалған жердегі жара қүрғай
бастайды, ол түсті фибринозды қабықпен жабылады (жаралы сепсис).
Көкбауыр ... есе ... оте ... жыртылғыш, кескенде
көптеген торша - үлнершектер шығады. Бүл белгілер сепсиске
үшыраған көкбауырдың бойындағы өзгерістерге негізделген.
Микроскопиялық зеріттеу кезінде кокбауырдан коп ... , ... және ... ... ... ақ қан ... болады. Кейбір жағдайларда көкбауыр қапшығы жыртылып,
тосыннан қансырау, көкбауыр іріңдігі немесе перитонит пайда болуы
мүмкін. Лимфа түйіндері әсіресе ... ... ошақ ... ... ... ... қан ... уланып, ыдырауға бай-
ланысты, сүйылып кетеді. Жүрек оте былбыр, миокард әлсіреп,
көмескіленген, қуыстары кеңейеді, эпикард, эндокард қабаттарына
қан ... ... ... ... ... ... ... ісіну (токсический гепатит) бо-
луы мүмкін. Бүл кезде Глиссон ... ... ... ... ... ... қатар өліеттену ошақтары
қалыптасады. Бүйректен эпителий түтікшелерінің беріштеніп
өзгерген көрінісін және ... ... ... ... бо-
лады. Бүйрек орналасқан аймақтың тері қыртысында жергілікті ісіну,
томпайып ... ... ... т.б. ... пайда болады.
Кейде зәрмен бірге қан кету немесе ұйыған қан кесектері
анықталады. Жүмсақ ми ... мен ... ... ... -
жамылғыларының ісінуі, іріңдеуі (менингит, абсцесс) байқалады.
Сепсистің жіктелуі. Клиникалық , клиникалық-анатомиялық
және бактериологиялық түрлерге бөлінеді.
Клиникалық ... ... ... ... өте ... ... жедел (острый)
в) жеделдеу (подострый)
г) қайталамалы (рецидивный)
д) созылмалы (хронический) түрі бірнеше айлар, ... ... ... олардың ағымы сепсис ошақтарының дамуы-
мен байланысты болатын асқынулар беруі мүмкін.
Клиникалық-анатомиялық тұрғыдан 3 негізгі түрі бар: септице-
мия, септикопиемия және ... ... ... орында іріңді қоздырғыштардан бөлінген
улы заттар мен дене ... ... ... ... , ... сепсис жақын-алыстағы дене мүшелеріне таралып, жайылмай-
ды. Сепсистіц бүл түрінде қабыну әлсіз ғана көрінеді немесе мүлдем
байқалмайды.
Септикопиемияда қоздырғыштар іріңді ... ... ... түседі де, әр түрлі дене мүшелерінде іріңдік көздерін
қалыптастырады. Бүл септикопиемия қан және ... ... ... түрі ... ... Бүл кезде көбінесе өкпе
іріцдігі, бүйректегі эмболдық іріңді нефрит, бас миы ... ... ... ... қалқанша безде-іріңдіктер
(абсцессы), сүйекте - остеомиелит және әртүрлі іріңді ошақ көздері
пайда болады.
Сепсиситің жайылып - таралу ... әр ... ... ... ... ... да ... бір мүшенің
іріңдеп зақымдалуын көруге болады. Мысалы: өкпенің, бауырдың,
көкбауырдың, бүйректің, т.б. Септикопиемияда таралу кезінде ... ... одан да көп ... ... ... ... осы түріне тән ерекшелік болып табылады. Септи-
копиемияда қоздырғыщтардың кіру қақпасындағы іріңді
тромбофлебиттің дамуы тек іріңді ошақ көздерінен бөлек ... ... ... ... өзінің даму табиғаты
бойынша өте қатерлі болғанымен көбінесе өздігінен жазылады.
Бірақ , іріңді таралымдар (метастаз) орнында оліеттенген,
шоғырланған іріңді жаралар қалыптасады. Сепсистік зақымдалудың
шектелмеген ... қан мен ... ... ... ... ... ... бауырға, бүйрекке, сүйекке, жатырға, т.б.
өтіп кетуіне немесе ол аймақтарда екінші кезектегі іріңдіктер да-
муына әкеп ... ... ... ... ... ... бар: стафилококкты, стрептококкты,
пневмококкты, гонококкты, колибациллярлы, анаэробты және
араласқан.
Стафилококкты сепсис өте ертеде анықталған, ал казіргі
уақытта ол өте жиі кездеседі немесе септикопиемия түрінде ... ішкі ... ... ... ... ол ... тром-
бофлебитке, остеомиелитке, т.б. үласады. Стафилококкты сепсистің
негізгі ошағының бірі шиқан, сыздауық , остеомиелит, тілме, т.б. бо-
лып табылады.
Стрептококкты сепсис ол да ... ... ... ... түрі ... және ... тәрізді өтеді. Ол күрделі
жаралардың асқынуынан пайда болуы мүмкін.
Пневмококкты сепсис стафилококкты сепсис сиякты 25%-ға
дейін таралып - жайылады, кейде іріңді ... ... ... ... ... ... көзі болып кейде зәр шығару
жолдарының іріңдеп қабыну ... ... ... ену ... ... от ... ... т.б. жатады. Сепсис септицемия тәрізді өте жиі өтеді, ал сеп-
тикопиемия түрінде сирегірек кездеседі. Сирек кездесетін сепсистің
бактериологиялық түріне ... ... ... Ал ... ... іріңдеу көбінесе асқынған жарадан, операциядан соң, әсіресег
емхана мен ауруханадан сыртта жүргізілген аборттан соң кездеседі.г
Сепсистің бүл ... қан ... ... ... ... және ... шіріген, жалпы уланған өзгерістердің
болуымен сипатталады. Көбінесе қан қүрамының улы заттар мен ток-
синдерден ыдырауы, ... ... ... ... ... ... ісінуі, т.б. байқалады.
Бірақ есте сақтайтын жәйт, өлген адамның қанынан
бактериялардың табылуы сепсистің көрсеткіші ... да ... ... ... ... өлім ... сан алуан
өзгерістердің (инвазия) нәтижесінде болуы да мүмкін.
Егер ол еш күдіксіз сепсис болса, онда өлген адамның қаны да
залалсыз ... ... ... ... оның ... ... байланысты әр түрлі болады.
Септицемияға күшті ішкі улану (эндотоксикоз) тән келеді.
Зақымдалудан ... ... ... ... ... пайда болады,
дене қызуы көтеріледі, қимыл-қозғалыс тежеледі, қан мен зәр
қүрамында улы, қышқыл заттар артады.
Қазіргі ... ... ... ... ... тәсілдері
мен әсерлі антибиотиктерді, тиімді антисептиктерді қоса қолдану
жоғарыда көрсетілген бүл жағдайларда өте ... ... ... ... науқастарда қабыну өзгерістерінің басталуы тым жедел-
деу болады.
Септицемияның клиникалық көрінісі септикопиемияға қарағанда
жедел және ... ... Бүл ... ... ... бөртпелер
пайда болады. Дене қызуы үнемі жоғары, 40°С және одан да жоғары,
айырмашылығы таңертең және кешке 0,5-1°С аспайтын болады.
Септикопиемия біз ... ... ... ... ... бір түрі болғандықтан, бүл іріңді
таралудың пайда болуы науқастың жалпы жағдайын және анық дене
қызуын айқындайды. Бүл ... дене ... ... ... ... қызуы сепсистік таралып, жайылу қалыптасқан соң төмендейді
немесе ... ... а ... ... ... а келеді, ал содан соң қайта
жоғарғы деңгейге дейін көтеріледі. АнтибиотиктердІң әсерінен дене
қызуы ... ... ... және ... өзгерістерге ұшырауы
мүмкін.
Егерде іріңдік ошақтан улы заттар мен микробтардың қан ... ... ... ... онда дене ... ... ... сипат алады. Таралма іріңдіктер (гнойные метастазы) тері
асты және бүлшық ет аралығында орналасса, онда ірің сүйығы ... ... да ... жедел (10-20 күн) , кейде одан үзағырақ (2-3
айға) мерзімге созылуы мүмкін. Кейбір жағдайда егер оның созыл-
малы ағымы ... онда ... ... ... 6 айда бір-
екі рет байқалуы мүмкін. Сепсистің пішіні тәуелсіз және онымен
ауыратын науқастарда ... ... ... ... ... жағдайы әсіресе септицемияда өте нашарлайды, терісі мен
тілі қүрғайды, көгерген бөртпелер көрінеді. Науқастардан сүйық тер
көп бөлінгендіктен олардың ... ... және ... ... рет ... тура келеді.
Егер тоңып қалтырау, дірілдеу болса және дене қызуы
жоғарласа, онда бүл қандағы улы заттардың және залалды
қоздырғыштардың көп ... ... ... ... тері ... ... сары ... боялуы байқалады. Бүл сарғаю
эритроциттердің ыдырап (гемолиз), азаюына (анемия) байланысты,
кейде бауырдың зақымдалып, гепатит қалыптасуына байланысты бо-
лады.
Аурудың сыртқы ... - ... ... ... ... ... байқалады. Науқастардың ешқандай көңіл -
күйі болмайды, үйықтай алмайды, кейде есіру, есін жоғалту,
сандырақтау, қозу болады. Дене қызуы төмен ... ... ... үзақ әлсіздік , тежелу байқалады.
Дене қызуы әр түрлі сипат алады: үнемі жоғары (гектическая),
ырғақты (интерметтирующая), үнемі томен немесе жиі қайталану бо-
лады.
Хирургиялық ... ... - ... ... ... ... ... тиіс. Әсіресе оның жүрек - қан тамыр жүйесі
жағдайына үлкен назар ... ... Осы ... ... ... новокаин-амид, лидокаин, строфантин, т.б. қолданылады.
Жүрекке сепсис ағымының соңынан да ... ... ... кейінгі кезеңдерінде жүрекке күш түскеннен соң жүрек
әлсіздігі түрінде немесе септикалық ... ... ... т.б. ... болуы мүмкін.
Сепсисті емдеуде негізгі іс - шаралар мыналармен күрес жүргізу
үшін ... ... ... алу, жара ... ... да ... бөледі. Сүйықтықпен қоса денеден көп мөлшерде электро-
литтер, түздар мен ... ... Бү^ ... ... орнын толтырмаса, науқас ағзадан улы заттарды
бөле алмайдыда, жалпы адам денесі сусызданып, ауыр і-шкі улануға
шалдығады.
Адамның тәуліктік суды қажет етуі - 3 ... ал ас түзы - 1 5 , ... ... а 0,9% физиологиялық ертіндінің литрін немесе Рингер
ертіндісі не ... ... ... ... 4% ... ... (сода) ертінділері (1,5-2-4 литр) тағайындалады.
Электролиттер қүрамында: К, ]Ча, Са, М§ және т.б. ... ... ... 5%, 10%, 20%, 40% глюкоза, 6 - 8 ед инсулинмен, ... - ... ... реополиглюкин, желатиноль,
гидролизин, гемодез тағайындалады, ақуыздар - плазма, жас
мүздатылған плазма, альбумин, т.б. Науқасқ а қүнарлы тамақтар да
беріледі (шырын, сорпа, сүт, кефир, ... ... ... - жи-
дектер, салат, ет тағамдары т.б.).
2.Ақуыздың тапшылығына (гипопротеинемия) қарсы күрес-егер
науқасқ а аурудың ... ... ас ... ... ... етілсе ақуызға мол тағамдар берілуі тиіс (пісірілген,
тартылган ет, ірімшік) және аз ... ... жас қан, ... ... плазма, жас мүздатылган плазма, альбумин,
протеин, желатиноль, гидролизин, альвезин, альвезид, инфузол, ... ... ... липомаиз, т.б. қүйылуы керек. Қан
қүя отырып қан аздылықты жою және оған ... ... ... тура қүю әдісі және бүрын сепсиспен ауырған адамнан ... ... ... ... жақсы иммундық нәтиже
беретіндігі ескертіледі. Стафилококка, стрептококка қарсы
қүрамында қарсы денелер бар арнайы (антистафилококковая, анти-
стрепкокковая) плазмалар, гаммаглобулин, ... ... т.б. қүю ... ... жедел даму кезеңінде науқас сезімталдығы жоғары
болса, қанның жеке бөліктерін қолданған дүрыс (эритроциттік түнба,
қан ... ... ... жас ... ... ... ... т.б.).
3.Науқастың куш - қуат қабілетін, қан және иммундық
жүйелерін, зат алмасуды қарқынды жетілдіру үшін үсақ (ультра)
күлгін сәулесімен вена бойы ... ... ... ... (8-10 рет) ... ... сәулесімен вена арқылы қанды 6-10
рет сәулелендіру , немесе 8-10 рет жоғарғы қысымды оттегімен ем-
деу (ЖҚО) жүргізіледі. Сонымен қатар венаға 40 ... ... ... 100-150 мл 0,9% ... ертіндімен қосып
6-10 күндей еңгізеді. Осы мақсатпен кейде ... а 1 ас ... рет ... ... де рүқсат етіледі. Вена арқылы 10 мл -
10% - ... ... ... еңгізіледі және кейбір авторлар 200-
400 мл-ден СаС12 - 1% ... ... және ... қүрамындағы улы токсиндер мен заттарды
азайтып, денені усыздандыру үшін - плазмаферез, гемофильтрация,
гемосорбция, ЖҚО, ксенобауыр, ксенокөкбауыр, т.б. қолданылады.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сепсис8 бет
Сепсисті емдеу6 бет
Сепсис. Некробактериоз6 бет
Хирургиялық ауруларда новокайн блокадасын қолдану7 бет
Хирургиялық ауруларды емдеуде новокаин блокадасын қолдану жайлы ақпарат6 бет
Хирургиялық ауруларды емдеуде новокаин блокадасын қолдану жайлы мәлімет4 бет
Хирургиялық ауруларды емдеуде новокайн блокадасын қолдану3 бет
Хирургиялық ауруларды емдеуде ұлпа дәрмектерін қолдану3 бет
Хирургиялық ауруларды емдеуде ұлпа дәрмектерін қолдану туралы3 бет
Cепсис.Некробактериоз.Диплококкты септицемия6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь