Қоршаған ортамен таныстыру ұйымдастырылған оқу іс әрекетінде қолданылатын дидактикалық ойындар және оның маңызы

Кіріспе
1 тарау Экологиялық тәрбие теориясы мақсат пен міндеттері ... ... ... ... ... ... ...1
1.1 Экологиялық білім мен тәрбие беру тарихынан
1.2 Экологиялық тәрбиесінің теориясы мен әдістері
2 тарау арау мектеп жасына дейінгі балаларға экологиялық тәрбие берудің теориялық негіздері
1.3 Мектеп жасына дейінгі балаларды қоршаған ортамен таныстыру барысында дидактикалық ойындарды пайдалану.
1.4 Балаларға экологиялық тәрбие беруді ойын арқылы дамыту.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Қазіргі кезде адамзатты қоршаған ортаның күрделі экологиялық проблемалары толғандыруда және оларды жедел шешу тәсілдері іздестірілуде. Бұл ізденістерде айналадағы орта туралы білімнің берері мол.
Бұл арада шешілуге тиісті ең негізгі мәселе адамның табиғатқа тигізетін әсері қандай және одан қалпына келмейтін қандай тізбекті өзгерістер туындайтынын анықтауда болып отыр. Бұл мәселені бір жағынан ғылым, екінші жағынан ғылымның ашқан жаңалықтары негізінде, іс -әрекет жасауға бастайтын білім ғана шешіп береді.
Қазақстан Республикасы тұрақты дамудың жаңа жолына түскенде экологиялық білім мен тәрбие берудің маңызы арта түсуде. Бұл проблемалар президент Н.А.Назарбаев ұсынған "2030 стратегиясы" бағдарламасында басты орында тұр.
Қоршаған орта бүлініске ұшырап ауқымды экологиялық проблемалар туындаған қазіргі жағдайда білім мен насихат барлық адамдардың - мұғалімдердің, дәрігерлердің, ғалымдардың, бизнесмендердің, өндірушілердің, саясаткер-лердің назарына ілініп отыр. Қоғамның іргелі құрылымынан қолдау тапқан экологиялық білім мен насихат қана жаңа адамды - XXI ғасырдың азаматын қалыптастырады және аса күрделі, әрі шиеленіскен әлеуметтік - экологиялық жағдайда іс - әрекет жасауға үйретеді.
Экологиялық білімнің тиімділігі жүйелілік тәсілге негізделіп үздіксіз жүзеге асырылғанда ғана артып табысқа жетеді. Үздіксіз экологиялық білім беру жүйесін құрудың мақсаты - ғылыми және тәжірибелік білімнің бірлігі негізінде окушылардың экологиялық көзқарасын қалыптастыру, қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарайтын құндылықты, мінез-құлықты, іс-әрекетті қамтамасыз[1] ету.
Қазіргі кезеңнің ерекшелігі экологиялық білім және тәрбие беруді қолма - қол өмірге енгізіп жетілдіру керек. Өйткені табиғаттағы апатты жағдайлар жасынан "Экология-ландырылған" ұрпақтың өсіп жетілуін күтуге, ұзақ мерзімді эксперимент жүргізуге уақыт қалдырмайды.
Экологиялық білім көпшіліктің санасына айналадағы ортаны сақтаудағы жауапкершілік идеясын ұялатып, қоғамның әр мүшесінде табиғатқа аялай қарауды қалыптастыруы тиіс. Мұны тездету үшін іс - әрекеттің нақтылы бағдарламасы және үздіксіз экологиялық білім беруге қатысатындардың істерін үйлестіріп отыру кажет. Ұсынылып отырған ұлттық бағдарлама осы мәселелерді шешу мақсатымен жасалып отыр. [2]
Қолданылған әдебиеттер тізімі:

1. Қуатбаев А.Т. Жалпы экология. – Алматы, 2008. 220 б.
2. Күлтелеев С.Т., Рахметов Е.Ш. Қазақстан Республикасының экологиялық құқығы. – Алматы, 2008. - 10 б.
3. Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі. – Алматы: ЮРИСТ, 2007.– 85 б.
4. Байдельдинов Д.Л. Қазақстан Республикасының Экологиялық құқығы. -Алматы. 2005 – 396 б.
5. Байдельдинов Л.Л. Экологическое законодательство РК. Алматы, 1995. - стр. 128.
6. Хейзинга Иохан «Человек играющий» 2003-15стр
7.Равновесие Нэше, свободная энциклопедия
8. Қазақтың ұлттық ойындары
9. Рудик Г. А. «Игры и их педагогическое значения» («Значение» 1949-90 стр)
10. А.Ж.Едігенова «Ойыната отырып тәрбиелеу» 2010ж-40-50 бет
11. Қазақстан мектебі №7, №8, №9. 5-36бет
12. Сыр мектебі 15.10.2008ж
13. Қазақстан Республикасының Экологиялық кодексі. – Алматы: ЮРИСТ, 2007.– 88 б.
14. Байдельдинов Л.Л. Экологическое законодательство РК. Алматы, 1995. - стр. 128.
15. Рудик Г. А. «Игры и их педагогическое значения» («Значение» 1949-90 стр)
        
        Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
Қарағанды маңызды білім беретін колледжі
КУРСТЫҚ ... ... ... ... ... ... ... беру және тәрбиелеу
Ғылыми жоба жетекшісі:
Жұмырова Гүлдана Өркенбекқызы
Тіркеу номері:_________
Бағасы: ______________
Қолы:_______________
Қарағанды 2014
Кіріспе
1 тарау Экологиялық тәрбие теориясы мақсат пен міндеттері...........................1
+ Экологиялық білім мен ... беру ...
+ ... ... ... мен әдістері
2 тарау арау мектеп жасына дейінгі балаларға экологиялық тәрбие берудің теориялық негіздері
+ ... ... ... ... қоршаған ортамен таныстыру барысында дидактикалық ойындарды пайдалану.
+ Балаларға экологиялық тәрбие беруді ойын арқылы дамыту.
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Қазіргі кезде адамзатты қоршаған ... ... ... ... толғандыруда және оларды жедел шешу тәсілдері іздестірілуде. Бұл ізденістерде айналадағы орта туралы білімнің берері мол. Бұл ... ... ... ең негізгі мәселе адамның табиғатқа тигізетін әсері қандай және одан ... ... ... ... ... ... анықтауда болып отыр. Бұл мәселені бір жағынан ғылым, ... ... ... ... жаңалықтары негізінде, іс -әрекет жасауға бастайтын білім ғана шешіп береді. ... ... ... ... жаңа ... ... экологиялық білім мен тәрбие берудің маңызы арта түсуде. Бұл проблемалар президент Н.А.Назарбаев ұсынған "2030 стратегиясы" бағдарламасында басты орында тұр. ... орта ... ... ... ... ... ... қазіргі жағдайда білім мен насихат барлық адамдардың - ... ... ... бизнесмендердің, өндірушілердің, саясаткер-лердің назарына ілініп отыр. Қоғамның іргелі құрылымынан ... ... ... білім мен насихат қана жаңа адамды - XXI ғасырдың азаматын ... және аса ... әрі ... әлеуметтік - экологиялық жағдайда іс - әрекет жасауға үйретеді.Экологиялық білімнің тиімділігі жүйелілік тәсілге негізделіп үздіксіз жүзеге асырылғанда ғана артып ... ... ... ... ... беру ... құрудың мақсаты - ғылыми және тәжірибелік білімнің бірлігі негізінде окушылардың экологиялық көзқарасын қалыптастыру, ... ... ... ... ... ... іс-әрекетті қамтамасыз[1] ету. ... ... ... ... ... және ... ... қолма - қол өмірге енгізіп жетілдіру керек. Өйткені табиғаттағы ... ... ... ... ... өсіп ... күтуге, ұзақ мерзімді эксперимент жүргізуге уақыт қалдырмайды. ... ... ... ... ... ортаны сақтаудағы жауапкершілік идеясын ұялатып, қоғамның әр мүшесінде табиғатқа аялай қарауды қалыптастыруы тиіс. Мұны тездету үшін іс - ... ... ... және үздіксіз экологиялық білім беруге қатысатындардың істерін үйлестіріп отыру кажет. Ұсынылып ... ... ... осы мәселелерді шешу мақсатымен жасалып отыр. [2]
І ТАРАУ. ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ... ... ... МЕН ... ... мен тәрбие беру тарихынан
Экология жас ғылым. Ол 200 жылдан аса ғана пайда болды. Экология сөзін атты өзінің кітабында ең ... ... ... ... ... ... 1968. ... ойкос деген грек сөзі, үй, баспана ұғымын білдіреді. ... ... ХХ ... бас ... ... бола бастады, ал соңғы 10 - 15 жылдардың ішінде кең өріс алды. Бұл зерттеу ... ... көз - ... ... ... ... ... Адам табиғатты, оның байлығын көп уақыттан бері аяусыз керегінше ... ... ... ... ... ... қоры таусылды, биологиялық орта азғындап ластануда. Жер бетінде өсімдіктер, жануаорлар, өзен - көлдер, теңіздер адамның жабайы, рақымсыз іс - ... ... ... ... ... ... ... жойып апатқа ұшырауда. [3]
Экологиялық тәрбие - бұл адамдардың сезіміне, санасына, көзқарастарына әсер ету әдістері. Ол азаматтардың саналық деңгейінің артуына, табиғатқа ... ... ... ... ... ... ... оның жай-күйіне жаны ашып қарауға, табиғи ортада өзін өнегелі ұстауға әсер етеді.
Экологиялық тәрбие қоғамдық өмірдің барлық салаларын қамтып ... ... ... керек. Жеке тұлғаның түзілуі негізінен отбасында жүреді. Сондықтан ата-ана баланың қоғамдағы негізгі ... ... ... экологиялық мәдениеттің де негіздерін үйрете бастауы керек. Қазіргі кездегі ... ... ... ... ... Көбіне, балалардың экологиялық білімділігі ата-аналарының деңгейінен әлдеқайда жоғары. Ата-аналары мен балалары өздерінің зерттеулерінің нәтижелері бойынша, қоршаған ... ... ... ... тіршілік ортасына белгілі бір дәрежеде зиян тигізіп жатқанымызды байқауға болады: қайта қалпына келмейтін табиғи ресурстарды ... ... ... ... ластаудамыз, көптеген тұрмыстық қоқыстарды шығарып жатырмыз. Табиғатты қорғауды өз үйіңнен бастауға болады - бұл суды үнемдеп жұмсау, оның ластануын ... озон ... ... жоқ ... ... және т.б. Сөйтіп экологиялық мәдениеттің басы отбасында түзіле бастайды. [4]
Одан кейінгі экологиялық тәрбиенің қалыптасуы қоғамның қатысуымен ... ... Бұл ... елдің басшыларына, олардың экологиялық мәдениетінің деңгейіне, қоршаған табиғи ортаны қорғау мақсаттарына қаншалықты көңіл ... ... ... ... беру - ... орта ... ... гимназия, колледждерде, жоғарғы оқу орындарында үздіксіз экологиялық білім беру жүйесін жетілдіру мен ұйымдастырудың мемлекеттік жүйесі.
Экологиялық білім беру - бұл ... ... ... ... ... ... ... экологияның теориясы мен практикасын игеруге бағытталған оқыту жүйесі. Ол табиғатты қорғаудың теориясы мен практикасын игеруге ... ... ... - ... қорғау білімімен тығыз байланысты.
Экологиялық білім - қоршаған ортаны қорғау үшін қажетті білімді, әдетті, ептілікті, икемдікті қамтиды. Ол кәсіби мамандарды ... ... ... ... білім беру, оларды дайындау жүйесінің ажырамас бөлігі болып табылады. Заңдар бойынша экологиялық тәрбие мен білім берудің бәріне ортақ, ... және ... ... ... ... ... ... экологиялық тәрбие мен білім беру қоғамның барлық мүшесін қамтуы керек. Экологиялық ... ... ... оқу ... ... ... керек. Алайда, жоғарыда айтылғандай, экологиялық ағарту жұмысы тек ... ғана ... ... бұл ... ... ... құралдарының, қоғамдық экологиялық ұйымдардың да ролі зор. ... ... мен ... ... ... ... ... әртүрлі екі процестің ғылыми негізделген әдістемелік талаптарды ескере ... ... ... ... кешенді әсер етуі.
Үздіксіз принципі, азаматтардың, мамандардың, басшылардың кәсіби жұмысы барысында қоршаған ортаға, адамдар денсаулығына ... әсер ... ... ... тәрбие және білім беру жүйесі бойынша өздерінің біліктілігін көтерудің құқығы мен міндеттерін білдіреді.
Сонымен, экологиялық тәрбие мен ... ... ... ... - қоғамдық сананы экологизациялау болып табылады. Экология міндеті - адамның тіршілік барысында қалыптасатын рухани ортасын сақтау. Ол өз кезегінде ... ... ... қатар, өзі тіршілік ететін ортаны басқаруды да белсенді, көрегендікпен шеше алатын жеке тұлғаның дамуына ықпал ету.
Экологиялық ақпараттар алуға және қоршаған ... ... ... ... ... ... ... бойынша Қазақстан қол қойған Орхус Конвенциясы халықтың экологиялық саясатқа ... ... жол ... ... ... экологиялық дайындықтан өткен тәрбиешілердің жеткіліксіз болуына және оқу құралдары мен бағдарламалардың болмауына байланысты 323 000 бала экологиялық ... беру ... шет ... ... 3 ... аса оқушылар оқитын республика мекетептерінде экология сабақтары жүйелі түрде өткізілмейді. Оқу процесінде пайдаланатын экология пәні бойынша оқулықтар мен оқу ... ... ... ... ... ... проблемалардың ерекшеліктерін көрсете алмайды. Осы күнге дейін елімізде экологиялық білім берудің біртұтас ... және ... ... ... гимназиялар, лицейлер жоқ деп айтуга болады. [7]
1.2. ... ... ... мен ... ... ... даму ... халыққа экологиялық білім беру мәселесіне айрықша көңіл аударғаны ... ... ... ... ... ... ... беру мәселесінің өзектілігі күннен күнге артып келеді. Экологиялық тәрбиенің қалыптасуы жалпы қоғам дамуына, ... ... ... жеке ... санасында айрықша орын алуы азаматтық қоғам қалыптастыруға ерекше үлес ... - бұл ... ... ... орындарының күрт арту кезеңінде, ғылыми-техникалық революцияның дамуына байланысты, қоршаған ортаны сақтау, қорғау және табиғи ресурстарды үнемді пайдалану қазіргі күннің өзекті ... бірі ... ... Бұл ... түсініксіздікпен селсоқ қарау мен техникалық экологиялық қате саясаттар, қоршаған ортаның ластануына және жер бетіндегі организмдердің қалыптасқан ... ... ... ... ... ... проблемаларды шешуде, табиғат пен адамзат қоғамының арасындағы қарым-қатынастардың орны ерекше. Бұл ... ... ... ... ... ... ... мүмкін. Табиғат ресурстары мен өзіндік құны арзан қажетті заттарды алу, экономикалық ... табу - ... ... ... ... ... ... келгенде, адамдар қазіргі уақытта өз іс-әрекеті нәтижесінде туындаған апаттармен арпалысып жүр. Әсіресе, адамзаттың қоршаған ортаға ... мен оған ... ... ... ... ... тепе-теңдіктерді сақтаудағы орны ерекше болып отыр. Егер адамзат қоғамы биосфердағы тіршілікті сақтап қалғысы келсе, онда олар табиғат байлықтарына және ... ... ... көзқарастарын күрт өзгертуі қажет . [8]
Қазақстанда экологиялық жағдайдың қалыптасуы халықтың денсаулығына әсер етпей қоймайды, экономикалық мағынаға әкеледі, сондықтан ... ... - ... ... ... міндеттерінің бірі, ерекше атап көрсетсек, экологиялық қауіпсіздік - бұл халықтың тұрмыс жағдайының тұрақтылығы мен қалыпты өмір ... ... ету. ... ... ... ... бірі халықтың экологиялық білім деңгейінің төмендігі немесе жеткіліксіздігі.
Осыған орай, қоғам өміріндегі ең ... ... бірі - ... қорғау мәселелерімен жастарды ғылым негізінде теориялық және практикалық біліммен қаруландыру. Бұл үшін экологиялық білімнің негізгі көздері ... ... ... ... ... ... олардың бағдарламаларындағы оқу материалдарын дәрістерде терең түсіндіріп, мектептен тыс ... ... ... ... білуге оқушыларды үйрету және дағдыландыру.
Көрсетілген пәндер бойынша экологиялық мәліметтерді сол пәндердің негізінде ... ... ... ... ... пәні бойынша: жерді қорғау, тиімді пайдалану, орман-тоғайларды, өсімдіктерді қорғау, оларды өрттен ... ... ... ... ... жүргізу, ауаның тазалығын сақтау, өндірістерді, топырақ, ауа жағдайларын есепке алып тұрған жерлерде ... ... ... ету. ... ... ... ... бірге, дәстүрлі пәндер де, мазмұны жөнінен жердің тұтастығы, барлық тіршілік етушілердің ортақ мекені ... ... ... тиіс.
Экологиялық білім беру мектепке дейінгі мекемелерден бастау алуы ... Бұл - ... ... құрылған танымдық негіздегі амалдар мен ойындар, табиғатқа қамқорлық сипаттағы әдістер. Мұнан соң, ... ... ... орта мектептерді қамтып, стандартты мәселелер мен табиғатқа әсер ету модельдерін пайдалану арқылы жүзеге асады. Жоғары оқу орындарындағы экологиялық білім, іргелі ... ... ... ... жүргізілуі қажет және пәнаралық байланыстар орын алуы тиіс. Сонымен қатар, жекелеп ... ... оқу ... мен арнайы бағдарламалар да қолданылады. [9]
Экологиялық білім беру жүйесіне қойылатын ортақ талап - ... ... ... қоршаған орта туралы білім, олардың экологиялық сауаттылығын арттыруы, табиғатты тиімді пайдалануға дұрыс пікір қалыптастыруы, экологиялық немқұрайдылығын болдырмауға бағытталуы тиіс.
Қоршаған орта ... ... беру екі ... ... бірі - іргелі және қолданбалы зерттеулер жүргізетін мамандар, басшы ... ... әр ... пәндердің мазмұнын экологияландыру; екіншісі - жағымсыз экологиялық құбылыстарды болдырмау ... ... ... ... Оқу ... логикасы, қарапайым экожүйеден күрделіге өту арқылы сабақтастырылып, тіршілікке экологиялық пікір қалыптастыра жасалуы қажет. Қоршаған ортаның проблемаларына сын көзбен қарап, оны ... ... ... ... ... - ең ... ... бірі. Қазіргі техникалық құралдарды қолдану мен оқытуды компьютерлендіру, оқытудың жаңартылған әдістерін, пәнаралық тәсілдерді, ... ... ... ақпарат жинақтау орнын құру - бағдарламада негізгі орын алатын тұстары болып саналады. ... ... ... ... мен маңызы экологиялық сана мен мәдениетті қалыптастыруда жатыр. Қазіргі жағдайда, экологиялық білім беруді басқаратын ұйымдастырушының қажеттілігі анық ... ... ... ... ... ... ... беру бағдарламасы атқара алады. Бағдарлама білім беру процесіне қатысатын барлық субъектілердің үйлесімді жұмыс істеуін ... ... және ... ... кезеңіне сай қандай қызмет атқаратынын анықтап жәрдемдеседі.
Қоғамның экологиялық мәдениетiн қалыптастырудың негiзi ретiнде экологиялық бiлiм ... ... үшiн : ... ... ... деңгейiндегi оқу бағдарламаларына экология және тұрақты даму мәселелерiн енгiзу жолымен үздiксiз экологиялық бiлiм берудiң жүйесiн қалыптастыру;
Мiндеттi және қосымша бiлiм беру ... ... ... үшiн ... ... ... ... қайта даярлау және олардың бiлiктiлiгiн арттыру;
Экологиялық бiлiм ... ... ... ... ... ... ... сыйымдылығы мен олардың тұрақтылық шектерiн айқындау; [10]
Экологиялық таза және pecуpc үнемдейтiн технологияларды, өндiрiстердi, шикiзаттың түрлерiн, материалдарды, өнiм мен жабдықты, оның ... ауыл ... ... ... ... ... ғылыми негiздерiн сақтау проблемасын зерделеу;
Климаттың ықтимал жаhандық және өңiрлiк өзгерiстерiн және ... орта үшiн оның ... ...
Экологиялық қатерлердi айқындаудың ғылыми негiздерiн әзiрлеу;
Ластанулардың алдын алу мен жоюдың, қоршаған ортаны оңалту және қауiптi қалдықтарды кәдеге жаратудың ... мен ... ... ... ... мен қоршаған орта сапасы өзгерiстерiнiң арасындағы байланысты зерделеу;
Қоршаған ортаны қорғау саласындағы жинақталған бiлiмдi жүйелеу және ғылыми зерттеулердi ... ... ... ... ... мен ... ... білім мен тәрбие берудің мақсаты::: қоршаған ортаға жауапсыздықпен қараушыларға жол бермеу;:: жастардың бойында экологиялық мәдениет дағдысын ... ... ... ... және ... ... ... табиғатты қорғау, күту және жақсарту;:: экологиялық білімді насихаттау. ... ... ... ... - ... ... көзқарасын, санасын, табиғатқа үлкен парасаттылық, жауапкершілік, қарым-қатынасын қалыптастыру. Осы тәрбие арқылы адамның мәдениеттілік сезімі, экологиялық санасы қалыптасады. ... ... ... ... өмірде және нақты іс-әрекетінде экологиялық білімді қолдана білу, іскерлікке төселу;:: табиғатты қорғау және өзгертуге ... ... ... қоғамдық пайдалы еңбекке қосу;:: мектепте экологиялық білім және тәрбие қорамын ұйымдастыру; Ең ... ... бірі - ... ... қорғау мәселелері туралы ғылыми теориялық және тәжірибелік біліммен қаруландыру. ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттің барысында адам жерді пайдалану негіздерін, топырақты эрозиядан қорғауды игеру, дақылдарды ... ... ... ... улы ... заттарды беру мөлшерінің мерзімін технологиялық талаптарға спйкес ... алып ... ... ... білімнің белгілі жүйесін игеруі, табиғатты қорғауы, жер байлығын тиімді пайдалануы экологиялық мәдениетті жетілдіріп, дүние тану көзқарасын қалыптастырады.
Экологиялық білім беру - ... ... ... ... және ... ортаның үйлестігін және тиімді пайдаланудың жолдарын халыққа түсіндіру. [12]
Экологияның негізгі міндеттері қатарына: ... ... ... жетілдіру және оларды бұлжытпай орындау, табиғи ресурстарды тиімді пайдалануда жауапкершілікті күшейту, қоршаған ортаның табиғаты мен адам денсаулығының үйлестігін ... ... ... ... ... ұйымдастыруды тездету, елдегі экологиялық жағдайлар жайлы мәліметтердің
халыққа жетуін қамтамасыз ету ... ... ... деректерді, ғылыми мағлұматтарды білім мен тәрбие процесінде пайдалану мұғалімнің терең ... ... ... ... ... ... ... Экологиялық тәрбиеге байланысты мектепте жаппай шаралар ұйымдастыру қажет. [13]
2 ТАРАУ. ... ... ... БАЛАЛАРҒА ЭКОЛОГИЯЛЫҚ БІЛІМ МЕН ТӘРБИЕ БЕРУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
2.1. ... ... ... ... ... ... мен ... берудің педагогикалық негіздері
Қазіргі уақытта жас ұрпақтың жеке тұлға ... ... ... ... ... ұстанымдарына негізделген үздіксіз экологиялық білім беру жүйесін құру, оның тәрбиелік мүмкіндіктерін саралау өзекті мәселелердің бірі болып саналады. Сондықтан да ... ... ... мектепке дейінгі мекемелердегі экологиялық тәрбие жұмысы бұрынынғы ... ... ... ... ... Ал ... таныстыру - балалардың танымын дамытудың басты құралдардың бірі. Мұнда балалардың ... орта ... ұғым ... ... ... және ... ғылыми мәліметтер алуының маңызы зор. Табиғатпен таныстыру барысында екендігі жөнінде нақты түсініктер ... ... он ... мектепке дейінгі балаларының тірі және өлі табиғатқа деген сүйіспеншілік қарым-қатынасын тәрбиелеу мақсатында табиғатпен ... яғни ... ... - ... тәрбие жұмысымен ұштастырылды. Экологиялық тәрбие жаңа категория, ол экология ғылымымен және оның ... ... ... Ал ... ... ... ... мыналар: а) жеке алынған ағзаның өзінің өмірсүру ортасына ие ... бір ... ... ... ә) өмір ... тірі ... қоғамдастығы және олардың өзара бір-бірімен қарым-қатынаста[14] болуы. Бұл екі ұғым мектеп ... ... ... ... ... табиғат жайындағы түсінігін дамыту арқылы көзқарасын қалыптастыруға мүмкіндік береді. Қоршаған ортаға деген жағымды қарым-қатынасты айқындаудың бір ... ... ... ... ... ... ... үрдісінде көрініс табатын іс-әрекеттің мынадай түрлерін атауға болады:- табиғаттағы әр түрлі оқиғаларды бейнелейтін немесе табиғатты қорғау, ... ... ... ... ойын;- балабақша және мектеп алаңында (табиғаттағы еңбек) тіршілік объектілері үшін ... ... ... ... ... сондай-ақ, заттарды қайта өңдеу (ойыншықтарды, кітаптарды және т.б. жөндеу) іс-әрекеті;- табиғаттан алған әсерлерін және адамдардың ... ... ... ... ... ... ... табиғатпен тілдесу, өсімдіктер мен жануарлар дүниесінің объектілерімен еркін түрде байланыс жасау - бақылау, оларды ... ... ... ... ... мен ... жағдайға бағындырып үйретуді қамтитын кешенді іс-әрекет;- тәжірибе жасау - бақылау нәтижесндегі өз пікірін ... ... ... іс жүзіндегі танымдық іс-әрекет;- тіл, сөйлесу іс-әрекеті, сұрақтар, хабарламалар, әңгіме, диалогқа қатысу;- т абиғатқа ... ... ... мен ... да ... ... жөнінді пікір алмасу, әңгімелесу арқылы табиғат жайындағы түсініктерін айқындау;- бақылау - өз бетінше дамытумен бірге табиғат туралы және табиғаттағы адамдардың ... ... ... ... ... ету;- ... ... мазмұндағы телехабарларды, суреттерді көріп тамашалу, шағын шығармалар оқу балалардың табиғат жөніндегі қалыптасқан түсініктерін айқындайтын және жаңа ықпал ететін іс-әрекет түрлері. ... ... ... әсерін әңгімелеп, суреттеп беруі оның қиялына қанат бітіріп, табиғат жөніндегі түсінігін айқындауға ықпалын тигізеді. Табиғаттағы әдемілікті сезініп, ... ... ... келе ... оны дамыту, жағымды іс-әрекет түріне айналдыру ата-аналардың және ... ... ... ... Демек, оларды өз бетінше әрекет жасауын бақылау, оның мазмұнын талдау балалардың жеке басы ерекшеліктерінің ... ... ... ... ... ... ... іс-әрекет түрлері арқылы баланың жеке тұлға ретіндегі дамуын оның экологиялық тәрбиесімен тікелей ... ... руға ... Балалармен экологиялық бағыттағы іс-әрекет түрлері кезінде нақты нәтижелерге қол жеткізу ... ... ... ... ... ... ... кезінде тиімді әдіс-тәсілдерді игеруін қамтамасыз етеді. Сол себепті балалардың экологиялық тәрбиелілігінң деңгейін көтеруге олардың тұлға ретіндегі экологиялық ... ... ... ... мынадай әдіс түрлерін ұсынамыз. ... ... ... ... ... әдіс түрі болып саналады. Ол балалардың тәжірибе жасау дағдыларын, икемділіктерін айқындауға бағытталған. ... ... - ... нәтижелері қалыптаса бастаған дағдыларды бағалауға бағытбереді және оларға сипаттама ... ... ... ... ... жақсы нәтижеге жету - осы әдіс түрінің тәжірибе мен моделденген іс-әрекетінің бір-бірімен байланыста болуында. ... ... ... ... ... және жаңартуға қатысу балаларға қажеттітәжірибелік дағдыларын қалыптастыруға ... ... ... ... ... ... тану ... мақсатқа бағытталған қабылдау, сезім мен тиімділіктің бірлігі көрінетін танымдық күрделі үрдіс. Ол табиғатпен, тіршілік объектілерімен, ... ... ... ... болуды қамтамасыз етеді. Табиғи объектілер мен табиғат құбылыстарын бақылауды ұйымдастыру балаларды табиғатпен таныстырудың негізгі тәсілі болып табылады. Бақылау балаларға ... ... ... ... ... ... қабілетін , тілін дамытады. Өсімдіктерді, жәндіктерді, құстарды бақылау арқылы бала ... ... тап ... Ал жүйелі бақылау баланың жеке басының бақампаздығын аңғартады, осының әсерінен ... ... ... ... ... ... ... көзқарасы пайда болып, білуге деген ынтасы арта[15] ... ... ... ... - ... ... ... өзіндік орны бар әдіс түрі. Мұнда балалар табиғат көрінісін, кәсіби шеберлер дайындаған көркемдік ... ... және ... шығармаларды тамашалап, табиғат күнтізбесімен жұмыс істеп, бейнелеу өнері туындыларымен таныса алады. Табиғатпен тікелей байланыста алынған халқымыздың ұлттық тұрмыс ... ... ол ... ... ... олармен жақын танысуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, бұл әдіс түрі ... ... ... ... ... ... байлық, көтеріңкі көңіл-күй сыйлап, олардың сезімдеріне әсер ету арқылы әсемдікті сақтай ... ... ... ұғым ... Тіл ... іс-әрекетінде үлкен ерекшелік үлесіне қарай өз бетінше бөліп қарауға болады. Сөз белгілі бір ... және ... кез ... ... қолдайды және ол экологиялық тәрбиеде үш маңызды қызмет ... ... ... (әңгіме де, пікір алмасуда) үлкен мен баланың қарым-қатынасында табиғат туралы және ондағы ... ... ... ... ... табуымен нақтыланады. арқылы (мұғалім әңгімесі, кітап оқуы) балалар білімінің жаңа саласына енеді. ... ... ... ... ... экологиялық тәрбиелілігінің деңгейі мен тұлға ретіндегі экологиялық білімін дамыту мақсатында жүргізілетін ... ... ... ұсынамын:- балабақшаның немесе мектептің, туған қаласының орнын картаға белгілеп, ... ... ... ... мен ... жөнінде қарапйым түсініктер беру;- өздеріне таныс қалаларды үлкен жалаушалармен белгілеу;- экологиялық таза емес аймақтарды белгілеп, ... ... ... ... жұмыс түрлері балалардың алғашқы географиялық танымдарын қалыптастырып және оқу іс-әрекетінің бастапқы дағдыларын игере білуге, өз ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Осы бағыттағы жұмыс түрлерін балалар үлкен құлшыныспен, қызығумен ынталы атқарады және ересектердің түсіндіргенін, құрдастарының ... ... ... ... ... ... ... түрде қатыса алады. Өнер ... ... ... ондағы табиғаттың әсем көрінісін балалардың әңгімелеп жеткізе білуі олардың сезімдік талғамын, әдемілікке ұмтылу ... ... ... ... ... ... ... жасау, мәдени байлықтарды бағалай білу баланың тұлға болып қалыптасуына ықпал етеді. Үлкендердің басшылығымен қауіпсіздік ережелерін сақтай отырып ұйымдастырылатын жақын жердегі ... ... ... ... ... шамаларына қарай қағаз бетіне түсіру - экологиялық сауықтыру мәні бар өте маңызды ... ... ... таза ... ... ... ... талғамдық ләззат алады, өсімдіктер мен жануарлардың бірлестігі туралы біледі, олардың қимыл қозғалыстарын бақылайды.
Мектепке дейінгі экологиялық оқыту, тәрбиелеу үрдісін ойын ... ... оқу ... ... ... мен ... ... маңызы өте зор. Олар байланыстырып сөйлеу мен есте сақтауды, ... ... бұл ... былай деген: "Егерде педагог бір нәрсені баланың есінде ... ... ... ол ... көзбен көру, дыбыс органымен айту, қолымен ұстау және ... ... ... ... үй жануарлары, құстар, балықтар, гүлдер, аңдар, жәндіктер, жеміс - көкөністермен таныстырып болған соң, ... ... ... "Не ... ... ... ... айыр" т. б. ойындар ойналады. "Егерде мен үлкен болсам" ойыны балаларды ... ... ... ... ... ... қатар экологиялық сәттер оқып беру арқылы балалардың адамгершілік, ... ... ... Ойын барлық сабақпен тығыз байланысты, ойынсыз сабақ өтпейді десем жаңылмаймын. Ойын баланы жан-жақты дамытып, оқыту мен тәрбиелеуде өз септігін ... ... Жиі ... қойылады: тәрбиеші ойынға қатыса алама және қатысуға тиісті ме? Әрине құқық қа біз иеміз, егер бұл ... ... ... берсе. Бірақ үлкендердің ойынға араласуы тек оны бала қалап, сенім білдіріп, сыйласа, егер ол ... ... ... ... ... ойнай алса ғана іске асады.
Көркем шығармаларды сахналауды балалар өте қызығушылықпен ойнайды. Мысалы: "Аңшы мен бала", "Гүлдер туралы аңыз" бойынша сахналауда олар ... және ... ... ... ... ... ... табиғаттың қорғаушысы болған ба-лаларға ұқсағысы келетіндері байқалды.
Қызықты тәжірибелерге қатысуда балалардың өз жұмысының қорытындысын көруге ... ынта ... ... Оларды ауа мен судың қасиеттерімен таныстыруда түрлі ойындар мен ... ... ... "Кім тез ... "Толқын". Көптеген ойындар таза ауада ойналады, балалардың қимылдауына, ойлауына септігін тигізеді. Жылдың әр мезгілінде әр ... ... ... ... ... ... ағаштарды бақы-лау, өзгерісті айту, құстарға қамқорлық жасау, гүлдерді суару т.б арқылы балаларды еңбек ... ... ... ... ... ... қимылды ойындарда ұйымдастырылады "Аю мен түлкілер", "Қасқыр мен ... т.б ... ... ... ... ... ... салады. Ойын арқылы олардың шығармашылық қиялдауы да-мыды. Олар ... ... ... ... ... ... кейде өмірден, ертегіден қосып алады. Мысалы: ... ... ... т.б олар өз ... ... ... ... болып, қалғандарына өз ақылын айтады, оған қаладан зообаққа аң ... адам ... ... ойын ... дамытуда бала белсенділігі мен қабілеттілігінің маңызы зор.
Мектеп жасына дейінгі балаларды табиғатпен ... ... ... ... таңда жас ұрпаққа тәрбие берудегі басты мақсат ұлттық рухы жоғары, өз Отанын, туған жерін сүйе ... ... ... ХХІ ... жеткіншегі дене, рухани ойлау жағынан жан-жақты, өз-өзіне басшы, кез-келген сәтте шешім қабылдай алатын жеке тұлға болуы тиіс. Оған "Еліміздің білім беру ... ... ... нақты қабілеттілігіне қол жеткізудегі негізгі міндеттері - ... ... ... ... 2006 ... 1 ... ... әлемдегі бәсекеге қабілеттілігі 50 елдің қатарына кіру стра-тегиясы" атты Қазақстан халқына жолдауы" негіз болады.
Бұл үшін ... ... ... көп ізденісті қажет етеді.Ал мектепке дейінгі оқытуда білім, білік ... ... ... ... сан алуан, қызықты, тартымды, баланы қажытып алмайтындай жұмыс түрлерін жүргізу тәрбиешіден шеберлікті талап етеді.
Мектепке дейінгі шақта бала бойына білім мен ... ... пен ... ... пен іскерлікті, еңбек сүйгіштікті, танымдық қасиеттерді жинақтап дамыту барысында табиғатпен тереңірек таныстырудың ерекше орны бар ... ... Бала ... ... жеті жылы - ... ... адамгершілік, еңбек және экологиялық дамудың негіздері қаланатын өте маңызды кезең.
Балаларды ... ... ... ... ... тұрады: балалардың табиғатқа деген көзқарасын дамыту,өлі және тірі табиғатпен таныстыру, ол туралы өз ой-пікірін айтуға үйрету. Өз өлкеміздің аң-құстарын, ... ... ... ... ... ... ... түсінуге тәрбиелеу[14]
Міндеттері: 1. Болашақ табиғат жанашыры болатын ұрпақ ... ... ... ... көз қарастарын
кеңейту және жүйелеу.
3. Тәжірибелер ... және ... ... ... ... ... елестету мен ойлауды дамыту.
Баланы мектеп жасына дейінгі кезеңнен өзі өсіп-өнетін ортасын, қоршаған табиғатын бағалай ... және ... ... ... үйретудің маңызы зор. Ол үшін оқытудың бүкіл үрдісіне экологиялық ... ... жөн. ... ... шындықты білуге талаптану және парасатты мінез-құлық сияқты адамдық қасиеттерді тану үрдісінде балалар адамның табиғат алдындағы жауапкершілігін түсіне біледі. Күштемеу ... ... ... тұрғанның кез-келгеніне мейлі ол ағаш, көбелек, бұтақ болсын оларға ешбір зиян ... ... ... ... ... тірі ... ... бағалай білуі тиіс. Табиғатқа деген сүйіспеншілікті тек оның әсемдігімен масаттану және тынығуға жиі бару деп түсінбеу ... ... ... де ... ... ... ... ашуға, ұя жасауға қатысып, табиғатқа зиян келтіретін тұрмыстық қалдықтардан құтылудың тәсілдері туралы сұрақ-тарға жауаптар іздейді.
Сайф Сарай: - "Ағаштың жемісін жеймін ... ... ... ... - деген екен. Жас бала тамылжыған табиғатқа, әсем ... ... ... қызығады, содан әсерленеді, көркемдікті түсініп, оның мәнін түсі-неді, әсемдікті танып, талғауды үйренеді. Мысалы: Балаларды гүлдермен таныстыру кезінде, олар олардың ... ... ... арқылы танысып, хош иісімен далаға берер әсемдігін көреді, сезінеді. Осы сұлулықты бұзғылары келмейді. Оны елестету арқылы ... ... өз ... ... салады. [15]
Жоспарлы - прогностикалық оқыту үрдісінің біріккен сұлбасы
Тіл дамыту
Сауат ашу
Саз ... ... ... ... ... ... тануға деген қызығушылықты дамыту"
Айналамен таныстыру
Көркем әдебиет
Сурет
Қарапайым математи
калық түсініктерді қалыптастыру
Ойын ... ... ... және тірі ... ... ... қызығушылық өте ерте жастан қалыптаса бастайды. Балалар бәрін байқайды: орман алқабындағы еңбекшіл құмырсқалар илеуін қалың шөптегі кіп-кішкентай өрмекшіні, ағаш басындағы ... ... ... ... ... ... ... ашықтығы, әр түрлі дыбыстар, иістер тартады. Олар өздеріне жаңа әлем ашады: барлығын қолмен ұстап қарауға, иіскеуге, егер жағдай ... ... ... тырысады.
Баланың айнала қоршаған табиғатқа қызығушылығын ескере отырып, экологияға деген сүйіспеншілік, қорғаушылықты ... ... Ең ... ... ... ... және соны балаларға жеткізуіміз, біз та-биғатсыз өмір сүре алмайтынымызды балаға түсіндіру. Қазіргі таңда балалардың дамуында ... ... жаңа ... ... ... ... тәрбие адамгершілік тәрбиесімен өте тығыз байланысты. Әсемдіктен сусындау, оны қабылдау, түсіне және сезіне білу адамгершілік негіздерді қалыптастыруға ... Оның ... ... де сан ... Экологиялық тәрбие балалардың сезімдері мен санасына ықпал ... ... мен ... ... ... отырып, оның дүниетанымын қалыптастыруға елеулі үлесін қосады. Тіпті балаларға табиғаттағы адамдар еңбегінің маңыздылығын көріп, ... ... оқу ... ... серуендер мен саяхаттарда ойындарды қолдану көп жетістіктерге жеткізді. Ойын тәр-биешілер мен мектеп жасына дейінгі балалардың оқу ... ... ... ... ... те болады. Экологиялық дамытудың түпкі мақсаты оның сапалы болуы. [14]
Экологиялық біліктілік арқылы ұжымдық, топтық, жеке қабілеттерді ... ... ... ... барлық оқыту - тәрбиелеу үрдісімен байланысты.
Осы оқу іс-әрекеттерді тиімдідұрыс пайдалануы мектеп жасына дейінгі баланы ... ... ... игеруге қызығушылықтарын тудырады. Балалар оқу іс-әрекетінде алған білімдерін іс-жүзінде тәжірибелерде өздері жасап, нәтижесін көреді. Мысалы: өсімдікке ауа қалай ... ... ... орындайды. [15]
Қорытынды
Балабақша бүлдіршіндеріне қоршаған ортамын таныстыра отырып, экологиялық ... ... ... ... ... ... ... қажеттіліктен туындап отырған мәселе. Балабақшаның тәрбиелік жоспарында табиғатты аялап, оны қамқорлыққа алып күту, балаларды туған табиғатқа ... ... ... табиғат жөнінде қарапайым білім бере отырып, тірі және өлі ... ... ... ... түсініктер қалыптастыру.
Табиғат- сұлулықтың қайнар көзі эстетикалық тәрбие берудің пәрменді құралы, балалардың әсемдік жөніндегі түсінігін кеңейтіп, талғам ... ... ... ... жақын таныстыру баланың мысалы: күн сәулесінің нұрын, судың ... ... ... құстардың сайраған үнін түсіне білуге баулиды.
Халықтық тәрбие тағылымындағы асыл мұралардың бірі табиғатқа үлкен ... зор ... ... ... оны ... қарашығындай сақтап, жас ұрпаққа тәрбиелік маңызы бар әңгімелер, ұлағатты терең ойлар жеткізе білуінде. Үлкендердің ... ... , , - ... ... де ... ... ... кең философиялық терең ой, тәлім- тәрбиелік бастау жатыр.
Экологиялық тәрбие мазмұнының дені ашық аспанда, серуендеу кезінде жүргізілетіндіктен бақылау, мақсаты ... соңы ... ... ... топ ... жас ... орай ... ойын түрлері, балалардың психологиялық ерекшеліктерін айқындап, табиғатқа деген қызығушылықтарын арттырып, ептілікке, шапшаңдыққа, ... ... ... ... ойын сергіту мақсатындағы бағдарлаудың мазмұнына сай тәулік, апта, ай, жыл мезгілдерін бір-бірінен ажыратуға байланысты алынған дидактикалық ... ... ... бағдарлай білу, адам тәрбиелілігінің көрсеткіші атты қағиданы басшылыққы ала жүргізіледі. Күнделікті өмір тәрбиесінен алынып, табиғатқа қамқорлықты одан әрі ... ... кең ... ... ... үлгі ... ... қорғауға жасалған алғашқы әрекет қадамдар. Ал табиғат және халық даналығы, ... ... ... ... ... ортаны қорғаудың қажеттілігі, табиғат заңдылығының шынайы құндылығы. Қоршаған ортамен таныстыружәне экологиялық тәрбие жұмысын жүргізудің календарлық жоспары бала санасында ... ... ... таным, түсінік ұялатып, тәрбие жұмысының жүйкелі жүргізілуіне бағыт - бағдар береді.
Бiлiм беру ұйымдарындағы экологиялық бiлiм беру ... ... жəне ... бiлiм беру бағдарламаларын iске асыру, сондай-ақ экологиялық ... ... оқу ... ... ... ... ... қорғау мен табиғат байлықтарына ұқыптылықпен қарауға белсендi азаматтық ұстанымды ... бiлiм беру ... ... ... ... бiрi ... танылады.
Мемлекеттiк жалпыға бiрдей мiндеттi бiлiм беру стандарттары мен қоршаған ортаны қорғау жəне ... ... ... ... ... кəсiби бiлiм берудiң үлгiлiк оқу бағдарламаларын Қазақстан Республикасының бiлiм беру саласындағы орталық ... ... ... ... қорғау саласындағы уəкiлеттi органмен келiсе отырып бекiтедi. Мемлекет мынадай басым бағыттар бойынша:
1) Қазақстан Республикасының ... ... ... үшiн бiлiм беру ... ұзақ мерзiмдi iс-қимыл жоспарын айқындау;
2) экологиялық бiлiм беру мен ... ... жəне ... ... ... қоршаған ортаны қорғау саласында бiлiктi мамандар даярлау;
4) экологиялық бiлiм беру мен ағарту жөнiндегi оқу жəне əдiстемелiк ... ... ... ету;
5) қоғам мен отбасында экологиялық ағарту жөнiндегi бағдарламаларды
жəне iс-шараларды жүзеге асыратын ұйымдарды дамытуға жəрдемдесу жөнiнде экологиялық бiлiм беру мен ағартуды ... ... ... ... ... ... беру ұйымдарындағы экологиялық бiлiм берудi (экологиялық бiлiм беру мен ағарту, мамандардың бiлiктiлiгiн арттыру ... ... ... мен ... ... мемлекеттiк, салалық жəне өңiрлiк бағдарламалар ... ... ... ... мамандар даярлауға мемлекеттiк бiлiм беру тапсырысын қалыптастыруға белсене қатысуын;
орнықты даму үшiн бiлiм беру саласындағы ғылыми зерттеулерге мемлекеттiк тапсырыс берудi;
экологиялық бiлiм беру мен ... ... ... жүзеге асыратын қоғамдық бiрлестiктерге мемлекеттiк əлеуметтiк тапсырыс берудi;
қоршаған ортаны қорғау саласындағы ... ... ... бiлiм беру мен ... кадрлардың бiлiктiлiгiн арттыру мен қайта даярлау жөнiндегi қажеттi ... ... ... ... ... ... Қуатбаев А.Т. Жалпы экология. - Алматы, 2008. 220 б.
2. Күлтелеев С.Т., Рахметов Е.Ш. Қазақстан Республикасының ... ... - ... 2008. - 10 ... ... Республикасының Экологиялық кодексі. - Алматы: ЮРИСТ, 2007. - 85 б.
4. Байдельдинов Д.Л. ... ... ... ... ... 2005 - 396 б.
5. Байдельдинов Л.Л. Экологическое законодательство РК. Алматы, 1995. - стр. 128.
6. Хейзинга Иохан ... ... ... ... ... 8. ... ... ойындары 9. Рудик Г. А. ( 1949-90 стр) 10. А.Ж.Едігенова 2010ж-40-50 бет 11. Қазақстан ... №7, №8, №9. ... 12. Сыр ... ...
13. ... ... ... кодексі. - Алматы: ЮРИСТ, 2007. - 88 б.
14. Байдельдинов Л.Л. Экологическое законодательство РК. Алматы, 1995. - стр. ... ... Г. А. ( 1949-90 стр)

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
6м010100- "мектепке дейінгі оқыту мен тәрбиелеу" мамандығының магистратураға қабылдау емтиханының бағдарламасы28 бет
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
Балаларды толық күн болатын шағын орталықтарда тәрбиелеу мен оқыту51 бет
10 сынып бағдарламасындағы элементтер химиясы курсы бойынша табиғатқа әсері бар деген негізгі тақырыптар бөліп алып, осы элементтердің адам ағзасымен, қоршаған ортамен байланысты экологиялық, химиялық және табиғатты қорғау ұғымдарының проблемалары негізінде бағдарламалар дайындау58 бет
2011 жылғы «Азиада» ойындарының туризмдегі рөлі78 бет
VІІ қысқы Азия ойындары5 бет
«Балалар ойынының жіктелуі.Шығармашылық және ережелі ойындар. Мектеп жасына дейінгі балалардың сюжеттік-рөлдік ойындары»7 бет
«Режиссерлік ойын және оның әдістемесі. мектеп жасына дейінгі балалардың құрылыс ойындары»5 бет
«Таныстыру бюросы» мәліметтер қорын өңдеу15 бет
Іскерлік ойындар6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь