Бухгалтерлік есеп

Жоспар:
1.Бухгалтерлік есеп шоттары,олардың мақсаты мен құрылысы
2.Tкі жақты жазу даму тарихы
3.Бухгалтерлік есеп шоттарындағы екі жақты жазу,оның мәні мен мағынасы
4. Қорытынды
1 Шаруашылық қызметіне басшылық ету үшін қорлардың жағдайы мен олардың көздері туралы ақпаратпен қатар осы қорлардың жабдықтау, өндіру және сату процестерінің барысындағы қозғалысы туралы мәліметтер қажет. Ол үшін әрбір шаруашылық операциясын көрсету керек, мұның өзі қажетті ақпарат алуды қамтамасыз етеді. Осы мақсатпен бухгалтерлік есепте шоттар жүйесі пайдаланылады. Оның көмегімен есептің экономикалық жағынан біртектес объектілері жіктелінеді.
Бухгалтерлік есептің теориясы мен әдістемесінде бухгалтерлік есеп шоттарының жүйесіне ерекше рөл беріледі, өйткені оларды пайдаланумен қатар ақпараттарды қосарлап көрсету, оларды жинақтау және жалпылау проблемалары шешіледі. Шоттарда жазбалар екіжақты жазу әдісін қолдану арқылы жүргізіледі.
Бухгалтерлік есептің шоттары дегеніміз шаруашылық қорлары мен олардың көздерін ақшалай бағамен топтастырудың, ағымдағы есепке алудың, бақылаудың және көрсетудің әдісі.
Шот — бұл ақпарат жинақтаушы. Кейіннен ол жинақталады және әр түрлі жинақ көрсеткіштер мен есептемелерді жасау үшін пайдаланылады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Байболтаева Н.Ә., Бухгалтерлік есеп принциптері, Алматы, 2006.
2. Әпсәләмов Н.Ә., Бухгалтерлік есеп негіздері, Алматы, 2003.
3. Лупикова Е.В., История Бухгалтерского учета, Москва, 2006.
4. Интернет желісі: http://google.kz
5. Ерғали Д.Е., Бухгалтерлік есеп ілімі, Өскемен, 2008.
        
        
Жоспар:
1.Бухгалтерлік есеп шоттары,олардың мақсаты мен құрылысы
2.Tкі жақты жазу даму тарихы
3.Бухгалтерлік есеп шоттарындағы екі жақты жазу,оның мәні мен ... ... ... қызметіне басшылық ету үшін қорлардың жағдайы мен олардың көздері туралы ақпаратпен қатар осы қорлардың жабдықтау, өндіру және сату процестерінің ... ... ... мәліметтер қажет. Ол үшін әрбір шаруашылық операциясын көрсету ... ... өзі ... ... ... қамтамасыз етеді. Осы мақсатпен бухгалтерлік есепте шоттар жүйесі пайдаланылады. Оның көмегімен есептің ... ... ... объектілері жіктелінеді.
Бухгалтерлік есептің теориясы мен әдістемесінде бухгалтерлік есеп шоттарының жүйесіне ерекше рөл беріледі, өйткені ... ... ... ... ... ... ... жинақтау және жалпылау проблемалары шешіледі. Шоттарда жазбалар екіжақты жазу әдісін ... ... ... ... ... ... ... қорлары мен олардың көздерін ақшалай бағамен топтастырудың, ағымдағы есепке алудың, бақылаудың және көрсетудің әдісі.
Шот -- бұл ... ... ... ол ... және әр түрлі жинақ көрсеткіштер мен есептемелерді жасау үшін пайдаланылады.
Шоттар шаруашылық қорларының ... ... ... ... және ... ... бухгалтерлік есеп объектілерінің белгіленген жіктемесі арқылы ашылады. Бухгалтерлік шоттарға барлық жазулар құжаттардың негізінде жазылады. Операцияларды шоттарда ... ... ... ... Бұл ... алғашқы құжаттардағы натуралды көрсеткіштер ақшалай көрсеткіштерге ауыстырылады.
Сыртқы түрі бойынша шот екі бөліктен тұратын ... ... сол жақ ... -- ... ал оң жақ бөлігі кредит деп аталады.
Әрбір шотқа айдың басындағы және соңындағы қалдықтың (сальдоның) және дебеті мен кредиті ... ай үшін ... ... ... операцияларын шоттарда көрсету үшін құжаттың растау қажет. Оған қағаздың алғашқы құжаттар, машиналық ... ... және ... ... бола алады. Бұл орайда олардың әрқайсысының заңдық күші болуға тиіс.
Шоттардың активтік және пассивтік деген ... ... Олар өз ... ... ... ... алған және олардың мазмұнын көрсетеді.
Активтік шоттар шаруашылық қорларын олардың құрамы мен орналасуы ... ... ... ... ... ... ... шоты және т.б.
Активтік шоттардағы қалдықтар (сальдо) тек дебеттік болады.
Пассивтік шоттар шаруашылық қорларының көздерін ... ... ... ... ... алуға арналған. Мысалы, шоты, шоты және т.б. Пассивтік ... ... ... тек кредиттік болады.
Сонымен, мүліктердің қалыптасу көздері ескерілетін пассивтік шот ... ... ... ... жағы бойынша операцияның басындағы және соңындағы қалдықтар, сондай-ақ қалдықтарды арттыратын шаруашылық операциялары;
-- шоттың ... жағы ... ... ... шаруашылық операциялары ғана көрініс табады.
Кез келген кәсіпорынның бухгалтерлік балансында сол ... ... ... құралдары мен олардың қорлану көздерінің есеп беретін уақыттағы жағдайы көрсетіледі. Әйтседе ұйымның ... ... ... үшін оның ... мен қаржыларының және олардың қорлану көздерінің есеп беретін уақыттағы жағдайын ғана білу ... Яғни ... ... ... үшін оның шаруашылық құралдары мен олардың қорлану көздерінің есепті кезең барысындағы, яғни күнделікті өзгерісін біліп, қадағалап ... ... ... ... ... ... күні барысында бірнеше операцияның орындалуы мүмкін. Бұл операциялардың барлығы да ұйымның капиталына ... да бір ... ... ... Ал осы ... сәйкес бухгалтерлік баланс баптарындағы саңдарды өзгертіп отыру, яғни әрбір ... ... ... жаңа ... ... ... ... емес және олай жасау тиімді болып табылмайды. Осыған дейін айтылғандай бухгалтерлік баланс әрбір айдың (тоқсанның, ... ... ... ... ... ... осыған сәйкес ұйымдағы орындалатын әрбір операцияларды және олардың негізінде болатын өзгерістерді жіктеп (топтастырып) есептеп ... үшін ... шот ... ... ... ... қызметін басқарып отыру үшін шаруашылық құралдары мен қорлану көздерін белгілі бір ұқсастықтарына қарай біріктіріп, олардың орындалған операция ... ... ... ... ... ... ... әдісі болып табылады.
Шоттар ұйымдағы орындалған операцияларды жинақтап, тіркеп, кейіннен бухгалтерлік баланс және басқа да есеп беру ... құру үшін ... ... ... ... мен ... ... ұқсас топтары үшін белгілі бір шот ашылады.
Мысалы, ұйымның қолда бар нақты ақшаларын есептеу үшін деп аталатын шот, кәсіпорынның ... ... ... ... үшін деп ... шот және т.б. шоттар қолданылады.
Бухгалтерлік шоттың қарапайым жай түрі үлкен әрпі сияқты болып көрінеді. Ал шоттың аты оның ... ... ... ... ... ... және болып екі түрге бөлінеді. Активтік шоттар ... ... бар ... ал ... ... осы ... ... капиталы мен міндеттемелерін есептеуге арналған. Әдетте шоттың сол жағы , ал оң жағы ... ... ... ... ... бұл және сөздері қысқаша Д-т (дебит), К-т (кредит) түрінде жазылады. Жалпы шот мына ... ... ... ... әрбір операция бір шоттың дебитіне және екінші шоттың кредитіне ... Ал ол ... бұл ... тіркеп жазу белгілі бір есепті кезең барысында жалғасады. Әрбір мүлікке немесе қорлану ... ... бір ... ... ... шот арқылы сол заттың (мүліктің) немесе ақшаның ұйымдағы ... ... ... ... ... үшін сөзі қолданылады. Есепті кезеңнің басындағы, яғни шоттың ашылуы барысындағы қалдық -- , ал ... ... ... яғни есепті кезеңнің соңыңдағы қалдық - деп аталады. Осы есепті кезең бойындағы шоттың дебит жағына жазылған сандардың қосындысы , ал ... ... ... қосындысы деп аталады. Осы жоғарыда аталған әрбір ... мен ... сол ... ... ... ... табылады. Ескеретін жағдай -- шоттағы соңғы қалдық сомасын есептегенде ол ... ... ... естен шығармау керек. Яғни кез келген шоттың соңғы қалдығы сол шоттың бастапқы қалдығына мен ... қосу ... ... ... табылады. Егер шоттың бастапқы қалдығы дебиттік болса, соңғы қалдықты табу үшін бастапқы ... ... ... ... ... ... одан кредиттік айналым сомасы шегеріледі. Ал шоттың бастапқы қалдығы ... ... ... ... ... сомасын есептеу үшін бастапқы қалдыққа кредиттік айналымды қосып, одан ... ... ... ... Ең ... екі жақты бухгалтерияның тәжірибелі есеп кітаптары Италияда басылды. Екі жақты бухгалтерия жайлы жазған авторлар көпес ... ... және ... ... математигі Лука Пачоли болып табылады.
Лука Пачолидің шығармашылығындағы ең ... ... ... екі жақты жазу туралы жазбасы саналады. Онда Пачоли ... ... ... ие ... екі негізгі ережесі жазылған:
- Барлық дебеттік айналымдардың сомасы сол шоттар жүйесіндегі кредиттік айналымдардың ... ... ... қалдыңтың сомасы әрқашан сол шоттар жүйесіндегі кредиттік қалдықтардың сомасына тең.
Постулаттарының мағынасы өте маңызды, өйткені олар шын мәнінде кәсіпорындардың шаруашылық ... ... ... де ... үшін ... ... жазбалардың әмбебап сипатын нақты көрсетеді.
3. Бухгалтерлік есеп шоттарындағы екіжақты ... оның мәні мен ... ... ... ... ... шоттарында екі рет (екіжақты жазу әдісімен): бір шоттың дебеті және ... ... ... ... ... жазу -- бұл ... операциясын әр түрлі шоттардың дебеті мен кредиті бойынша бірдей сомамен бір мезгілде көрсету әдісі.
Дебеттелетін және кредиттелетін шоттарды көрсету шоттар ... ... ... жазу ... ... деп, ал шоттар корреспонденцияланатын деп аталынады.
Шоттар корреспонденциясын жасау типтік және жалпылама сипатқа ие болатын қарапайым шаруашылық, ... ... ... атай кету керек. Олардың мағынасы: шаруашылық операциясы бір шоттың дебетіне және екінші шоттың кредитіне әсерін тигізеді, яғни оған тек екі шот қана ... ... ... ... ... қызметте бір шоттың дебеті бойынша және бірнеше шоттардың кредиті бойынша көрсетілетін, сондай-ақ бір шоттың кредиті бойынша және ... ... ... бойынша көрсетілетін операциялар да кездеседі. Сондықтан бухгалтерлік жазулар қарапайым және күрделі болып ... ... ... ... ... ... ... жазу қарапайым деп аталынады.
Мысалы, жеткізушіден 30000 теңге сомасындағы материалдар келіп түсті. ... ... ... ... ... ... ... артады, сондықтан шоты дебеттеледі, сонымен бірге жеткізушілерге берешек өсті, сондықтан шоты бойынша бұл сома ... ... ... жазу ... түрге ие болады: шотының дебеті, шотының ... -- 30 000 ... ... дебеті екі немесе одан да көп шоттардың кредитімен корреспонденцияланатын, бір ... ... екі ... одан да көп ... ... ... ... жазу күрделі жазу деп аталынады.
Мысалы, 50 000 теңге жалақы есептелген, соның ішінде, ... ... ... -- 30 000 ... ... өндірістің жұмысшыларына -- 20000 теңге.
Келтірілген шаруашылық ... ... ... шоты -- 30 000 ... шоты -- 20 000 ... шоты -- 50 000 теңге.
Шаруашылық операцияларын бухгалтерлік есептің шоттарына жазу құжаттардың негізінде жүргізіледі. ... ... ... болу ... ... ... жазу және ... құжаттармен ресімделуі хронологиялық деп аталынады. Мұндай жазулар шаруашылық операцияларын тіркеу журналында жүргізіледі.
Деректерді экономикалық біртектес объектілер бойынша ... ... ... деп ... ... операциясының бұл жазулары шоттарда (шоттар схемасында) жүргізіледі. Есеп практикасында хронологиялық және жүйелік жазулардың бір ... ... ... емес (№1 ... шоты ... № 1 ... № 2 ... шоты бойынша № 2 ведомость).
Экономикалық мағынасына қарай әрбір шаруашылық операциясы есептің екі объектісіне, яғни екі шотқа әсерін тигізеді, ... ... ... ие ... Іс жүзінде, егер кәсіпорынға материалдар келіп түссе, онда бір жағынан, материалдар көбейеді, ал екінші жағынан, оны сатып ... ... ... яғни ... ... ... ... келіп түскені міндетті түрде көрсетіледі: қолма-қол ақшаға сатып алынған ба, әлде оларды сатып алуға несие пайдаланылды ма немесе жеткізушілерге ... ... ... ... ... ... мәні -- ол бір ... дебеті бойынша және екінші шоттың кредиті бойынша бірдей сомамен жазылуға тиіс. Демек, екіжақты жазу әдісін пайдаланып ... ... ... ... үш ... ... шаруашылық операциясының мазмұны; дебеттелетін шот; кредиттелетін шот.
Екіжақты жазудың мәні кәсіпорын балансының құрылымымен түсіндіріледі. Онда оның ... екі ... ... құрамы мен орналасуы бойынша (баланс активі); осы мүліктің қалыптасу көздері бойынша (баланс пассиві). Сондықтан баланстың ... мен ... ... ... ... ... жазу әдісінің қажеттілігі кәсіпорынның мүлкін баланстың топтау ... ... ... жазу ... ... ... мәні бар, ... сол бір ғана шаруашылық операциясы бірдей сомамен екі рет көрсетіледі. Сондықтан осы операция бойынша сома айырмашылығы болса, ... ... пен оған ... де ... ... ... жинақтамалы және талдамалы болып бөлінеді. Шаруашылық қорларын немесе олардың көздерін жалпылама түрде көрсетуге арналған шоттар жинақтамалы шоттар деп аталады. ... ... ... есеп ... есеп деп ... есептің ерекшелігі -- ол тек ақшалай бірлікпен жүргізіледі және кәсіпорында бар материалдық құндылықтардың ... ... ... ... қандай екендігін көрсетеді. Жинақтамалы шоттар бухгалтерлік балансты жасауға қажет. Алайда кәсіпорынды басқару және қаржы-шаруашылық қызметіне басшылық ету үшін, бәсекелес кәсіпорындармен есеп ... ... ... ... оның алатын орнын бағалау үшін материалдарды жеткізушілердің әрқайсысы бойынша, әрбір ... ... ... және ... бойынша егжей-тегжейлі деректер болу керек. Яғни кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметінің барлыңқ жақтарына тек ақшалай түрде ғана емес, сондай-ақ натуралды түрде де ... ... ... жеке ... талап етіледі. Сондықтан жинақтамалы шоттарды экономикалық жағынан топтастыруды дамыту үшін талдамалы шоттар ашылады.
Қорлардың және оның көздерінің жекелеген түрлерінің құрамдас бөліктерін ... ... ... ... ... ... деп ... ал осы шоттардың көмегімен жүргізілетін есеп талдамалы есеп деп ... ... есеп тек ... ... ғана ... ... ... өлшеуіштермен де жүргізіледі. Бұл шоттардағы жазулар неғұрлым толық болады. Оларда операцияның қысқаша мазмұны, құжаттың нөмірі және жедел ... ... ... ... ... ... тиісті жинақтамалы шоттың шегінде талдамалы шоттарды аралық топтастыру болып табылады. Жинақтамалы шоттар I реттегі шоттар, субшоттар -- II ... ... ... ... -- III, IV және т.б. ... шоттар болып табылады. Мұның өзі тиісті басқару шешімдерін әзірлеу, негіздеу және қабылдаумен байланысты, алға ... ... ... ... нарықтағы жағдайын, ол өндіретін және сататын өнімдердің бәсекеге қабілеттігін анықтауға тәуелді.
Бухгалтерлік есептің жинақтамалы және талдамалы шоттары өзара байланысты, өйткені ... ... ... сол мүліктердің түрлері мен олардың қалыптасу көздері, ... ... ... ... көрініс табады, бірақ экономикалық топтарға бөлінген түрде көрсетіледі. Бұл түптеп келгенде талдамалы шоттың ... ... ... ... ... деректеріне тең болуға тиіс. Мысалы, жинақтамалы шоты , және т.с.с. талдамалы шоттарға жіктелінуі мүмкін.
Одан кейін ... ... ... көрсетілген деректер жіктелініп, оған талдамалы шоттар ашылады: , , және т.с.с. Сөйтіп, кәсіпорындағы талдамалы есеп бухгалтерлік есеп жүйесіндегі ... ... ... ... ... жатады. Есептік деректердің жазуының дұрыстығы мен толықтығын тексеру үшін ... ... ... ... -- ... ... шоттарында көрсетілген есептік-ақпаратты жинақтаудың тәсілі. Айналым ведомосі айдың басындағы және ... ... ... және ... ай ... дебеттік және кредиттік айналымдары туралы шот деректері негізінде ай соңында жасалады.
Жинақтамалы есептің шоттары бойынша айналым ведомосінде ... ... жеке жол ... Бұл ... ... үш ... ... Оларда әрбір шот бойынша бастапқы сальдо, шоттың дебеті мен кредиті ... ... және ... сальдо жазылады. Бухгалтерлік есеп дұрыс ұйымдастырылатын болса, баған жиындарында міндетті түрде қосарланған теңдік болуға тиіс, яғни дебеттік бастапқы сальдоның ... ... ... ... жиынына тең болуға тиіс, шот бойынша дебеттік айналымдардың жиыны -- кредиттік айналымдардың жиынына, дебеттік соңғы ... ... -- ... бастапқы сальдоның жиынына тең болуға тиіс.
Төмендегі кестеде шоттар бойынша айналым ведомосі келтірілген. Операцияның басындағы және соңындағы ... ... мен ... ... ... ... бухгалтерлік баланстың құрылысымен расталынады, өйткені шоттар бойынша дебеттік сальдоның жиыны кәсіпорын ... ... ал ... сальдоның жиыны -- олардың пайда болу көздерінің сомасын көрсетеді.
Барлық шоттар бойынша дебеттік және ... ... ... ... екіжақты жазу әдісінің мәнінен бастау алады.
Бұған қоса ... ... ... бойынша дебеттік және кредиттік айналымдардың өзара тең ... ... ... ... ... ... да тең болуға тиіс. Бұл теңдік мәні -- әрбір шаруашылық операциясының сомасы шаруашылық ... ... ... ... бухгалтерлік есептің шоттарында дебеті және кредиті бойынша көрініс табады.
Жоғарыда аталған теңдіктің болмауы есептік жазбаларда қателік бар екендігін білдіреді.
Жинақтамалы шоттар ... ... ... ... кезеңдегі шаруашылық қорлары мен олардың пайда болу көздерінің жалпы ... ... ... зор ... ... есептің шоттары бойынша айналым ведомосінің қалдықтар туралы ақпараты кәсіпорынның бухгалтерлік балансын жасаған кезде пайдаланылады.
Талдамалы шоттар ... ... ... ... жүргізілуінің дұрыстығы мен толықтығын тексеруге арналған. Олар жинақтамалы шоттағы жазуларды талдамалы ... ... ... арналған құрал, сондай-ақ нақты шаруашылық ресурстарының жағдайын және қозғалысын қадағалау көзі болып табылады.
Жинақтамалы есептің шоттары ... ... ... ... ... деген де белгілі. Ол шахматтық нысанда жасалады.
Жоғарыда ... ... ... ... -- оған ... ... ... және құрылымы бойынша күрделі және ауқымды болып табылады.
Қорытынды:
Шоттар-қажетті деректер алу мақсатымен ағымдағы есепті топтау және ... ... ... ... ... ... ... негізінде ашылған шоттар активті, пассивінің негізінде ашылған шоттар пассивті деп аталады. Есеп ... ... ... және міндеттемелер шотында әртүрлі өзгерістер болуы мүмкін, яғни шоттардың ... ... ... Осы ... ... үшін ... ... мен кредиті қолданылады. Екі жақты жазу тәсілі ... ... ... ... бірі ... табылады. Екі жақты жазу арқылы баланстың тепе теңдігі қамтамасыз етіледі..
Пайдаланылған әдебиеттер:
* Байболтаева Н.Ә., Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... Н.Ә., ... есеп ... ... 2003.
* Лупикова Е.В., История Бухгалтерского учета, Москва, 2006.
* Интернет желісі: http://google.kz
* Ерғали Д.Е., Бухгалтерлік есеп ... ... 2008.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Бухгалтерлік есеп."31 бет
Ауыл шаруашылығында бухгалтерлік есепті ұйымдастырудың кейбір ерекшеліктері42 бет
Ауыл шаруашылығындағы бухгалтерлік есеп10 бет
Ауыл шаруашылығының бухгалтерлік есебі42 бет
Ауыл шаруашылығының өндірісіндегі бухгалтерлік есеп3 бет
Ақпарат жүйесі ретіндегі бухгалтерлік есеп5 бет
Ақшалардың бухгалтерлік есебі37 бет
Ақшаның бухгалтерлік есебі және уақытша құны10 бет
Банктік бухгалтерлік баланс9 бет
Банктегі бухгалтерлік есеп50 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь