Дамыған нарықтық экономикаға негізделген мемлекеттің араласуы

Жоспар

Кіріспе:

1. Дамыған нарықтық экономикаға негізделген мемлекеттің араласуы.

2. Аралас экономиканың қалыптасуы . әлеуметтік бағыттағы қоғамның экономикалық негізі.

3. Аралас экономика: мазмұны және негізгі белгілері.

4. Жекешелендіру . аралас экономикада нарықтық қатынастарды жасаудың бір жолы қорытынды.
Кіріспе


Қазақстан Республикасының саяси тәуелсіздігі оның алдына экономикалық дербестік міндетін қойып отыр.Қазір әлемде мулдем дебес экономика жоқ. Қазір дамыған өндірістік күштер тұсында түрлі мемлекеттердің шаруашылық жүргізудегі қандай да бір дербестігі шартты түрде. Жапония немесе АҚШ сияқты елдердің өздері ең болмағанда шикізат немесе капитал нарығына тәуелді.
Аталып өткендерді ескерсек, әңгіме негізгі тауарлар елдің өз ішінде өндіріліп, мемлекеттің экономикалық дамуы басқа ел басшыларының еркі мен құлқына тәуелді болмайтын дербестік жайында.Қазақстанның мұндай дербес экономикалық көтерілуі қайта жаңғырту мен елдің әрі қарай даму жолына терең теориялық негіздеу арқылы ғана іске ауы мумкін. Даму жолдарын теориялық жағынан терең негіздеу, өткен оқиғаларды ой елегінен дұрыс өткізгенде ғана мүмкін болады. Бұл тұрғыда зерттеу методологиясын айқындау қажет.
Жоғарыда айтылғандар, аралас экономиканы қалыптастыру проблемасын айқындаған қоғамдық өндіріс формаларының ауысуындағы жаңа көзқарас пен диалектиканы белгілеу проблемасын бірінші кезекке қойды. Соңғысы, ғылыми әдебиеттермен күнделікті өмірде түрліше пайымдалып жур, бұл еңбек бөлінісі, өндіріс күштерінің және қоғамдық өндіріс түрлерінің даму формаларын сораптау негізінде аралас экономиканың бекуіне генетикалық тұрғыдан зерттеу қажеттілігін туындатты. Мұндай көзқара-с формаларының көп түралілігін, яғни там порталықтандырылған әкімшілік экономикадан нарықтық қатынастарға өту қажеттілігін негіздеуге мүмкіндік береді.
Адамзат тіршілігінде нарыққа өту жағдайы біркелкі болуы мүмкін емес, өйткені, түралі негіздер меншіктің түралі формаларын қабылдауға мәжбүр
        
        Жоспар
Кіріспе:
Дамыған нарықтық экономикаға негізделген мемлекеттің араласуы.
Аралас экономиканың қалыптасуы - ... ... ... ... экономика: мазмұны және негізгі белгілері.
Жекешелендіру - аралас экономикада нарықтық ... ... жолы ... ... ... ... оның алдына экономикалық
дербестік міндетін қойып отыр.Қазір әлемде мулдем дебес экономика ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің шаруашылық
жүргізудегі қандай да бір дербестігі шартты ... ... ... ... ... өздері ең болмағанда шикізат немесе капитал нарығына
тәуелді.
Аталып ... ... ... ... тауарлар елдің өз ішінде
өндіріліп, мемлекеттің экономикалық дамуы басқа ел басшыларының еркі ... ... ... ... ... ... ... көтерілуі қайта жаңғырту мен елдің әрі қарай даму ... ... ... ... ғана іске ауы мумкін. Даму жолдарын ... ... ... ... ... ой ... дұрыс өткізгенде ғана
мүмкін болады. Бұл тұрғыда зерттеу методологиясын айқындау қажет.
Жоғарыда айтылғандар, аралас экономиканы ... ... ... ... формаларының ауысуындағы жаңа көзқарас пен
диалектиканы белгілеу ... ... ... ... Соңғысы, ғылыми
әдебиеттермен күнделікті өмірде түрліше пайымдалып жур, бұл ... ... ... және ... ... түрлерінің даму
формаларын сораптау негізінде аралас ... ... ... ... ... туындатты. Мұндай көзқара-с формаларының көп
түралілігін, яғни там порталықтандырылған әкімшілік экономикадан нарықтық
қатынастарға өту ... ... ... ... ... нарыққа өту жағдайы біркелкі болуы мүмкін ... ... ... ... түралі формаларын қабылдауға мәжбүр
етеді, яғни, бұл түралі саладағы капиталдың мөлшеріне байланысты. Сондықтан
нарықтық қатынастарға кему, ... ... алу, ... ... ету және ... ... ... асады. Бұл тұста форма нақты жайға
байланысты. Осыған меншік ... ... ... ... ... ... да әр қилы ... болады.
Толықтай ғылыми негізделген зерттеудің өзі де микро және ... ... ... ... тәсілдерінің ең дұрысына кепілдік
бере алмайды. Өйткені, ... бір ... ... ... өздерінің
жеке немесе топтық мүддесі болуымен ерекшеленеді, ал бұл ... ... ... Осыған сәйкес тауарлы өндіріс заңдылығына
негізделген шаруашылық ... ... ... ... ... ... даму ... көрсетілген. Қазіргі кезеңдері ескеріле
отырып, шаруашылық жүргізу формалары ұсынылады.
1. Дамыған нарықтық экономикаға негізделген ... ... ... ... ... стратегиямыз мықты нарықтық
экономикаға, мемлекеттің ... ... және ... ... ... ... Ол мынадай 10 принциптен тұрады.
Мемлекеттің белсенді рөл атқара отырып, ... ... ... Экономикалық реформалардың табысы мен олардың жекелеген
учаскелерде тежелуі мемлекеттің ... ... ... ... ... және жергілікті жерлердегі өкімет экономикаға араласудың
барлық түрімен, дән ... егін ... және ... ... ... ... сектор басты рөл атқаратын нарықтың заңды ... ... ... ... ... ... рөл атқаруға тиіс. Яғни,
меншік құқықтарын ... ... ... пен ... ... күресті
реттеудің сенімді құралдарын құруға, фискальды және монетарлық саясатты
қолдауға, әлеуметтік қорғау ... ... ... ... ... сақтауды дамутуды қамтамасыз етуге және мықты экономикалық
саясат жүргізуге бағытталған құқықтың және нормативтік база ... ... ... ... ... ... кеңістік- әкімшілік жүйенің
қалдықтарына ... ... ... ... ... мен ол ... үшін ... тиіс. Экономиканың өзі тұрақсыз дамудың аралық
кезеңінде ... ... ... рөлімен араласуы барабар болуға
тиіс.
Жаңа әлемдік экономикалық үлгерімге сай болу үшін біз ... ... мен ... едәуір көтерге, жекеше сектор мен ұлттық
капиталға жәрдемдесуге, оларды ынталандыруға және ... ... ... бір ... ... өзі ... экономиканың кепілі болуы
керек. Оның міндеті нарық ережелерін белгілеу, бұл кетте әділ әрі ... ... ... ол ... ... қамтамасыз ету блып
табылады.
Екінші жағынан алып қарағанда, салықтар мен бождарды ала алмай, жалақы
мен ... ... ... отырып, заңдар мен жарлықтар көбінесе
орындалмай отырғанда өзімізді күшті ... деп ... ... ба? ... ... ... ... мен кәсіпорындардың адал иелері, сондай
- ақ ... аз ... ... ... зиян ... ... Ал
кәсіпорындарың оспадарсыз басшылары мен салық төлемейтіндер алшаң басуда.
Соңғы үш жылдың ... ... ... ... ... ... бұл ... бюджеттің тапшылығын
қысқарту мен қатал монетарлық және неше ... ... ... ... ... ... қол жеткізген кез келген ел жедел
экономикалық өрлеудің алдындағы кезеңде жоғары инфляцияны жою ... ... ... түрде қолданған және кейін макроэкономикалық
көрсеткіштерді белгіленген шекте ұстап тұруды қатаң қадағалаған.
Бірінші Азиялық Барыс болу үшін ... ... ... ... ... ... ... халқаралық
тәжірибе енгізілуге тиіс. Ол – инфляция мен бюджет тапшылығының ... ... ... ... ... нормасының жоғары ... Бұл ... ... Кореяда, Индонезияда, Тайвань мен Чилиде
іске асты. Қазақстанда да іске асады.
Инфляцияны ... ... түсе ... біз ... күшті
экономикалық ілгерілуге бағыттаймыз. Бірақ экономикалық, ... ... ... монетарлық саясатқа сай келмейді, сондықтан біз бүгін
неғұрлым кең және бара бар мүмкіндікке иеміз. Бұл орайда, таяудағы жылдарда
біз назарымызды ... ... ... оны ... ... ... қатаң шектеулер жағдайындағы өсу мен күшті әлеуметтік
саясатқа аударамыз.
Жеке меншік институттары ... ... ... ... – ақ ... және ... шарттардың орындалуын қорғайтын заң жүйесін құрудың
есебінен нығайтылады.
Кәсіпорындарды жекешелендіру негізінен аяқталды. Енді оны, ең алдымен
аграрлық кешен мен әлеуметтік ... ... ... және ... ... ... ... болады.
Көптеген ірі рыноктар арасындағы байланыстырушы буын ретіндегі біздің
жағдайымыз ашық экономика мен еркінсауда құруды талап етеді.
Ішкі ... ... бола ... аса биік ... ... ... елдерді өзін өзі оқшаулау жолын таңдап алған елдермен салыстыру,
жабық рыноктары, шектен тыс мемлекеттік реттеу, ... – ақ ... ... қол ... ... ... ... экономикалық
табыстарға алып келгенімен, түбінде сәтсіздікке ұрындырары бізге ... ... ... және өзге де ... ... ... береді. Оның мақсаты – экспорттан экономикалық өрлеумен қатар елдің
саяси тұрақтылығына, сондай –ақ оның ұлттық қауіпсіздігін ... ... ... ... инвестицияларын тиісінше қорғауды және пайданы кері қайтарып алу
мүмкіндіктері бұрынғысынша назарда бірінші кезектегі мәселелер ... ... ... ... бар: табиғи ресурстарды игеру,
инфроқұрылым, коммуникациялар, және ... ... үшін ... тұрақты
маңызға ие. Осы салаларды дамыту экономикалық өрлеуге ғана емес, әлеуметтік
салаға да, ... – ақ ... ... ... кіруіне ықпал
етеді. Бұлар капиталды қажет ететін салалар, ... ... үшін ... ... ... ... ... бақылауы қажет.
Қазақстан үшін индустриялы технологиялық стратегияны қалыптастыру
қажеттілігі дүниежүзілік тәжірибеден ... ... ... бағдарланған ел болып қалмау үшін біз жеңіл және ... ... ... мен газ ... ... мен мұнай –
химиясын, машина жасаудың жекелеген шағын салаларын, ғылымды қажет ететін
түпкілікті өндірістерді, ... ... ... ... ... да
ілгері қарқынмен дамытуға тиіспіз.
Экономикалық өрлеудің еліміздің дамуы үшін қаншалықты ... ... ... Қарқынды экономика болмайынша біз ... ... ... ... қоғамды жемқорлық пен қылмыскерліктен
қорғай алмаймыз.
Сондықтан бұл басымдық ... де, ... де және ... отыз ... де ең маңызды басымдылықтардың бірі болып қалды.
1.Аралас экономиканың қалыптасуы - ... ... ... ... ... ... ... алатын шын мәніндегі алғы шарттар.
Қазіргі өндірістің шындығы мынада: қоғамдық өнім ... ... деп ... ... ... экономикалық әдебиеттерде өзге пікірлер
бар. Осылардың ішінде тікелей қоғамдық өнім деген категория ретінде ұсынды.
Мұны В.Н. Черковец ... ... «… егер ... ... түрі ... ... ... онда мұндай түр тікелей қоғамдық өнім болады…»
Оның бойында қоғамдық өнімге тән ... мен ... ... ... кен ондағы қатынастар еңбек өнімін тікелей ... ... ... ... ... жоқ.
Ірі кәсіпорындарға бірлескен еңбекпен өндірілген өнім шын өмірде тауар
болып көрінеді, бірақ өндіру сипатына қарай ол ... ... ... оның ... ... ... әдебиеттерде әртүрлі бағыттардың дамуын көрсететінін материалдар
көп. Мысалы, В.М. Андреевтің оцынша тікелей қоғамдық өнімнің екі қасиеті
болады: ... ... және ... еңбек сыйымдылығы.
Қоғамда өндірілген өнімге белгілі қатынастар жолсерік ... ... ... өнім және басқалардың оларға қажеттілігі айырбас
түріндегі айналысты тудырады. Айналыс ... ... ... ... Құн – ... өнімнің факторы ретінде тауар түрінде көрінеді,
бірақ ол табиғатынан берілген қасиет ... ... ... ... болып, осы себепті тек ол тауар болады. Құн болмаған ... ... ... ... ... жоқ, құнсыз тауар, тауарлы
қатынастар болмайды.
Еңбек өнімнің бір ... ... ... ... тән ... ... өнім ... байланысты қатынастарды білдіреді, бұл
қатынастардың мәнді белгілерін сипаттайды. ... ... де ... оған тән ... ... еңбек өнімі қозғалысына басты
белгілерді енгізеді, осыған ... ... ... ... тарихи және қисынды категория ... ... ... ... ... ... дамиды. Бұл түсініктер құбылыстың ... ... Олар бір ... ... ... ... неше ... салыстыруға болады. Келісушілік- сандық сәикестіліктіорнату, ... ... ... ... ... жеке ада немесе өндірістің
қажеттілігіне сәйкес өндіріледі. Бұд термин ұжымдық өндіріс ... ... ... ... ... ... ... өндірістегі еңбек
өнімінің қоғамдық түрі көрінетін қоғамдық өндірістің маменттері бар.
Қазіргі эканомиканың жоспарлылық сипатына ... ... ... те ... ... Ол былай деп жазады: «Бірақ шынында ... ... ... ол ... ... ... ... да
негізінен жоспарлы экономиканы береді. Мұны ... ... ... ... Ч. ... да жазған еді. Осымен қатар әдебиеттерде
жоспарлықтың мәні мен ... ара ... ... ... ... бастапқы мәндік қатынастары ретінде
мазмұны жоқ. Сондықтан жоспарлықтың өзіндік мазмұны бар деген көзқарас
проблема ... ... оның ... ... ... ... ... құбылыстық мәні ретіндегі мазмұнына
қарамай, оның алғашқы себебін, жасайтын негізін, көріну түрлерін, олардың
өзгешеліктерімен ...... ... ... ... ... қарастыруы керек.
Көрсетілген проблеммалар – жоспарлықты ұжымдық өндірістің бастапқы түрі
ретінде ... ... ең ... проблеммаларды, принципті шешу жоспарлылық
ұғымының ішкі қайшылықтарын ... ... ... материализм
принциптерін шығармашылықпен қолданумен жүреді.
Экономикалық әдебиеттерде жоспарлылықтың екі анықтамасы кеңінен
таралған. ... ... ... ... ... реттеу деп
есептейді. Басқалары мұны барлық ... ... ... ... ... ... ... Принципті тұрғыдан
екінші анықтаманың біріншіден айырмашылығы аз, өйткені келістіру саналы
реттеуді ... ... ... ... ... ... қоғамдық
қызметтерінің барлық жағын жоспарлау үшін ... ол ... ... ... ... ... бірнеше айдың орнына 10-
15 жыл салынса, жеміс – ... ... ... ... ... ... та ... Өндіріс технологиясына сәйкес тұтынуға
түскен әзір өнімдер ... ... ... ... өзге ... ... олар ұғымның өзгерген түрлері. Өнімді жасау ... ... ... ... қоймай, сонымен қатар бұл еңбек процесіне
жұмысшылар пайдалану тәсілі де қатысады. Сырттай бұл өндіріс ... ара ... ... осы ара ... келісулер, үйлестірулер
арқылы жүреді. Соңғысы материалдық – заттық факторды қоғам ... әзір ... ... үшін ...... ... еңбек әрекетінің, оның өндірістік
әрекетінің нәтижесі. Жоспарлылық жүзеге асырылуы мен ... ... ... ... ... тікелей қоғамдық еңбекке айналған
нәтижесінен көрінеді. Кез ... ... ... ... қоғамдық еңбек
емес.
Қоғамдық өндірісте жеке – дара жұмыс күшінің шығыны бастапқы кезінен –
ақ жұмысты ... бөлу ... ... ... ... ... белгілі бір
бөлігін өндіреді. Бұл жағдайда қоғам мүшелерінің қандай да бір қажетін
өтейтін өнім ... ... ... нәтижесі ретінде тікелей
қоғамдық өнім болуы және болмауы да мүмкін.
«Тікелей қоғамдастырылған өнімді тікелей ... ... Олар ... ... болғанымен, социалистік еңбектің түрлі
сипаттары.»
Айтылғандардан шығатыны: тікелей қоғамдық өндіріс және ... ... ... қайшылығы, жоспарлылықтың негізін
қалайды, ол тек ... ... ...... ... еңбектің білдіретін жоспарлылықтың бұл
қасиеті, оның тікелей қоғамдық еңбекпен және ... ... ... ... мүмкіндігі бар екендігін көрсетеді. Тікелей қоғамдық еңбек
өткізу көлемін ұлғайтып немесе ... ... яғни ... ... өзгертеді,
бірақ мәні бұрынғысынша қалады. Ұжымдық өндіріс күрделілігіне қарай сипаты
мен мазмұны өзгеретін ... ... ... ... ... асығыстау.
Жоспарлылық – ұжымдық өндірістің мәндік ... ... ... ... ... түрде көрінетін әрекет. Осыны көрсете келіп К.Маркс: «
заттардың көріну түрімен мәні ... ... ... онда кез ... ... ... еді.»,- деп жазды.
Жоспарлылық мәнді құбылыс ретінде ... ... ... бір ... ... «Түр мәнді. Мән түрленгенә түрдің даму процесі
объективті және олардың дамуы ... мұны ... ... ... Түрдің
дамуы тарихи сипатта болады, өйткені өндіргіш
күштердің өркендеуі қатынастарды ... ... ... ... ... ... алғашқы көрінісі қарапайым, мұнда еңбекшілердің әртүрлі
қызметтері мен жұмыс салалары ... ... және ірі ... ... ... ... ... машина өндіріс процесін үйлестіруді қажет
етеді. Соңғысы белгілі детальдардың саны мен ... ... ... Демек, барлық цехтар, участоктар жинақтау цехына белгілі деталь
бөлшектерін жеткізулері тиіс.
Реттеу капитал дамуының бастапқы кезінде тек өндіріс ... ... ... ... не өндіру, қанша және ... ... құн ... ... ... ... ... сәйкес жоспарлылық та
өндірістің капитал заңына бағынады. Алайда өзінің даму барысында өндірісті
өркендетпесе, ... ... ... бола ... еді. ... дамуы
соңынан өндіріс көлемін шоғырландыру арқылы және жаңа ... ... ... ... Бұл ... ... өндіріске тән материалдық
– техникалық базасын, капиталдың ... ... ... айналуынан анық көрінеді тірі еңбек пен материалдық шығындарды
белгілейді. Мұнда жалпы шығындар ... өнім ... ... ... ... ... Осылай әртүрлі шаруашылық қызметтер
жасалады.
Еңбек өнімін өндіру процесі үнемі қайталанып, ... ... ... ... ... шығындарды білуіне жағдай туғызады. Экономикалық
тәжірибенің негізінде алдын ала бір өнімге, тіпті ... ... ... ... ... ... – жоспарлылық дамуының тарихи түрінің қажетті элементі. Жоспар
қоғамға қажеттіліктер мен ресурстарды нормативтер арқылы белгілейді. ... ... ... негізделмейді.
Ұжымдық өндірістердегі жоспарлы қатынастардың басты буыны – есеп пен
бақылау. Ұжымдық басты – буыны есеп пен бақылау. ... ... ... ... ... ... арқылы жүреді, олардың сипаты мен
күрделілігі түрліше. Ұжымдық өндірістегі еңбек процесі, ол ... мен ... ... әсер ... ... ... рапамет3р3не байланысты. Бұл құбылыстаробъективті ... ... ... ... оны ... ... ... бір өндірістің
ішінде жұмысшы топтарының немесе жекеленген адамдардың қызыметтері
айырбасын тепе – теңдестіруді ... ... ... ... үшін есеп пен ... ... пен бақылау өндірістік процестерді айырбас және бөлу қатынастарын
үйлестірудегі нышандардың қызметінен бастау ... ... ... ... ретінде есеп пен бақылау үйлестіруде
сыртқы нәрселер сияқты. Алайда бақылау және есеп ұжымдық ... ... Тап осы ... олар ... ... ... ... Есеп пен
бақылау жоспарлылық құбылыстың табиғатына тән. Оларды пайдалану әр түрлі
тарихи формадағы ұжымдық ... үшін ... ... ... мазмұны және негізгі белгілері
Ірі өнеркәсіпті бір сатысынан басқасына ... ... ... ... қоғамының әлеуметтік – экономикалық дамуының қатпарларында да
терең өзгерістер туғызады.
Екінші жағынан, болып ... ... ... ... ... өзгерістерді көшіруге болмайды. Олар жай ғана модификация емес,
басқа мазмұнға, ... өту. Бұл ... ... енгізу, ірі
өнеркәсіптің нәтижесі, содан кейін қоғамдық өндірістің ... ... ... өндірістің өмірге объективті келуін
қамтамасыз етті.
Аралас экономика ... ... бір ... ... ... ... жүйе қалыптасатын кезең. Осылай болғандықтан ол жүйе ... ... ... ... ... ... ... экономикалық заңдар
иерархиясы үстемдік етеді, олар бір – ... ... ... ... құбылыстардың біреулері өмірге келіп, ... ... Бұл ... сырт ... ... жеке кәсіпкерлер
шаруашылығына араласуы болып, экономикалық ... ... Бұл ... ... жаңа өндіргіш күштер бұрынғы кәсіпкерлік құрылымдарға
бейімдеғлмеген. ... ... жаңа ... күштер әкелген
жаңалықтарға қарсылық ... ... жай АҚШ – та 30-шы ... ... және ... ... араласуларына
қарсылықты басқарды. Тап осының, бірақ керісінше позицияда бұрынғы ... атап өту ... Онда ... ... ... және ... ... жылғы жеке кәсіпкерлікті енгізуге қарсы болды.
Жаңалық енгізуге қарсы американдық және ... ... ... ... жүйелерін жақтады. Экономикалық заңдардың әрекеті нақты
өмірге жаңа лектің қажеттігін көрсетті. Одақтық ... ... ... ... болып орталықтандыруды жақтады, оның негізіне
экономиканың салалық құрылымы ... ... ... ... ... ... ... негізі бола алмайды,
өйткені экономика тауарлы өндіріс заңдары бойынша қызмет етеғді.
Тауарлы шаруашылық тауар өндірушілердің ... ... ... ... ... ... ... және бірыңғай шаруашылық
бірлемтігін ... ... ... ... ... ... тауарлы
қатынастарды бағаламады, нәтижесінде мүгедек, «жоспарлы» гипертрофирленген,
шаруашылықты аламыз.
Мемлекеттің жеке кәсіпкерлікке араласуын, ... ... ... ... ... өмірге бір табан жақын тұр, бірақ олар
қазіргі ... ... ... ... ... алмады. КСРО – да және
басқа да ... ... ... ... ... ... ... тек техникалық жағына мән берді – ... ... ал ... ... ... тыс қалдырды. Олар ақша арқылы
бақылауда уақыт факторын есепке ... ... ... шаруашылық қызметте
экономикалық дамудың табиғи жолын жоққа шығаруға әкеледі.
ХХ ғасырдың барысындағы аралас экономика түсінігі ... ... ... ... ... сапалық өзгеріске ұшырамады.
80 – жылдарда негізінен аралас экономиканы «мемлекет пен жеке сектордың
есепке ... ... ... деп ... ... ... Э.Шонфилд, Э.Рол, М.Пестон, М.Фламан және басқа қазіргі батыс
экономисттеріне ... ... ... экономиканың өмір сүру кезеңдері туралы
алшақтық бар. Айтлық Э.Шонфилдтің айтуынша, аралас экономика ... 30-шы ... ... ... Э.Ролдың айтуынша, Ұлыбританияда 200
жылдай өмір сүрген. Мұндай ... ... ... ... оның ... ... аша ... КСРО-ның кәзігі экономисттердің теориялық еңбектерінде “бұл
проблеманы түсінуде үш негіз бағыт анықталды. Біразы аралас экономиканы ... ... ... ... ... ... деп қарайды. Ең соңында үшіншілері бұл қағамның сипатын өтпелі типке
жатқызады”.Көзқарастардың әртүрлілігі аралас ... ... ... ... ... үш бағыттың мәндік салмағы өткелі кезеңге ауысқан
және ол “аралас” сөзінен де ... ... осы ... ... анықтауға бір нәрсе басқамен араласуы тиіс және ол процесс ... ... ... өндіріс аралас экономика, өйткені мұнда ұжымдық ... ... ... ... ... ... тауарлы өндіріс болуы – ұжымдық өндіріс ... ... даму ... ... экономиканың қалыптасу
кезеңдерін білдіреді. Аралас эконамиканың қызыметінің ерекшелігі, тауарлы
өндіріс заңдылықтарына негізделген ... ... ... ... ... Экономикалық қатынастар дамуының табиғи
тарихи процесі ... ... ... ... қосады. Шарушылықты
жүргізудің бір тәсілі табиғи жолмен басқасына ауысып отырады.
Аралас экономиканы түрлі ... ... ... ... ол
мемлекеттің жеке кәсіпкерлер ісіне араласуынан болады деп ... ... ... көп ... ... де қате көзқарас. Әртүрлі
укладтар түрлі дамыған өндіріс әдістерәнде болды. ... ... ... жер ... ұсақ ... ... болды, бірақ осының себебінен капиталистік ... ... ... ... ... тауарлы өндірістің
капитализімді туғызғанымен бірдей, керісінше емес.
Аралас экономиканы ... емес деп ... да ... ... ... өндіріспен ұштасады, оған маркістік – лениндік формация
жүйесінде орын берілмеген белгілі. Шын мәніде бұл ... ... сырт ... ... Бұл ... капитплизімде емес,
социолизімде емес, соңғысына капиталистік өндіріс қатынастары енбейді, ... ... ... емес. Мұндай көзқарас қоғамдық даму барысындағы
процестерді ... ... ... ... ... процестерін талдау мынаны білдіреді.
Қазіргі экономикалық құрылыс – аралас экономиканы сипаттайды, ол бұрынғының
қойнауындатуған қоғамдық ... ... жаңа ... Бек ... түрі тауарлы ұжымдық қатынастардың бар екенін көрсетті, сөйтіп
экономист ... ... ... ... ... ... етті, содан кейін
теория жасауға кірісті. Қоғамдық шаруашылықты жүргізудің екі түрі ... ... алғы ... еді. Сондықтан аралас экономика шын
өмірдегі ... ... ... емес, ең тереңдегі шын ... ... ... ... бойына мемлекет пен кәсіпкерлердің арасындағы
қатынастарды емес, экономикалық укладтар арасындағы ... ... ... мен ... әдістері арасындағы қатынастарды емес, ол бір
қоғамдық өндіріс түрінің екіншісімен ауысу қатынастарын жинақтайды. ... ... ... ... ... ... концепциялар
болады. Олар аралас экономиканың түрлі жақтарын және оның мәндік бейнелерін
көрсетеді. Осылай бұл көзқарастардың алдамшы дұрыстығы ... ... ... құбылысты қарағанда, соның ішінде аралас экономиканыда,
олардың қорыту деңгейінен және модификациялау заңдылықтарын дәл ... ... шын ... білу ... ал шаруашылық процестерін жетілдіру
ұсыныстары таяз, біржақты сипат алады.
«Аралас экономиканың» қоғамның өтпелі типі, ... жаңа ... жаңа ... ... ... жүруі» деген түсіндірулер мына сұраққа жауап
бермейді: бұндай өтуге не итермелейд? ... ... ... ... ... ... тәсілдермен дәлелденеді: болашақ қоғамдық ... жаңа ... ... ... ... ... ешқандай қыстау, қинау, шыңдау жоқ.
Мұнда эволюция табиғи жолмен біреулердің жаңадан, бұрынғылардан, ... ... ... ... ... ... отырады. Оның
өтпелілігі мұндағы жаңа өндіріс әдісінің пісіп- жетілуінде, бірақ бұл бір
өндіріс әдісінің екіншісіне өту ... ... ... ... өте ... жаңа ... ... бұрынғылардың модификациялануы мен
жаңаруы, мәндік қатынастардың өзгерген түрлері туралы сөз болып отыр. ... ... ... ... болмайды, өйткені ол бұрынғы түрдегі
процестерді өзіне қабылдамайды және ... ... ... ... кезеңге дейінгіні қамтымайды.
Шаруашылықты жүргізудің жаңа түрінің ... ... ... ... ... ... жаңаның бәрі емес, жаңаның жоғарғы дәрежені, ол қоғамдық
өндіріс түрінің біреуін
басқамен, ... келе ... ... шығаруы тауарлы өндірістің
қатысуында. Өндірістің жаңа ұжымдық түрінің келу процесі аралас ... ... ... ... айырмашылығы мынада: соңғысы
формациялық даму деңгейі және қайта өзгерісті ұйымдастыруды көрсетеді.
Түрлі елдердің қазіргі ... ... ... деп ... бірақ АҚШ-тың немесе ФРГ-нің экономикасын өтпелі деп айтуға
болмайды, АҚШ-тың, ... ... өз ... ... және ... ... ... бірақ туып келе жатқан қоғамдық-
экономикалық құрылыстың экономикалық укладтары жоқ. Сондықтан біз АҚШ- ... ... ... ... ... экономика деп атаймыз. Жаңа
экономикалық жүйенің алғы ... және жаңа жүйе ... өз ... ... ... ... ... жүргізу жүйесі ретінде пайда болып, тек
қана ұжымдық өндірісті дамытып ... ең ... ... ... ... Бұл ... ұлғаюы-тауарлы қатынастардың жер
шарындағы көптеген елдерді қамтуынан анық білінеді. Олар тауарлы ... ... оның ... ... күрделенуінен,
элементтерінің жаңа түрлерінен көрінеді және олар ұжымдық өндірістің тең
заңдылықтары болып табылады.
Аралас экономиканы бұл ... ... ... ... ... ... ұзақ өмір ... құпиясы неде деген сұрақ туғызады, және бұл
сұраққа жауап іздеу жалпы экономикалық негізге әкеледі. ... ... ... ... мен ... адамзаттық тәжірбие ретінде барлық
өндіріс тәсілдерән, түрлі экономикалық әдістерге тән және бұл ... ... ... ... ерекшеліктерін білдіре алмайды.
Зерделеп отырған құбылыстың белгілірін атау қиын емес, ... ... ...... өз ... ... Ғылыми әдебиетте олар
монопалистік капитализімнің немесе индустриялдық қоғамның, болмаса басқа
бір концепцияның белгілісипаттары ретінде көрінеді. Осы алғы ... ... ... ... және ... ... атап ... болады.
Алдымен аралас экономика қоғамдық өндірістегі тауарлы және ... ... ... тән ... ... ... экономика нақтылы экономикалық шындықтың әрекетін білдіреді.
Олар туралы Дж. Гэлеройт «Нарықтық қатынастар кейбір ... ... ... тиіс ... ... тиіс», деп жазды.
Проблеманың осы ... ... ... Ч. ... ... Линбломның мына
сөздерін келтіреді: « Дәстүрлі экономикалық ... ең ... ... ... қызмет көрсетумен тауарларды сату, ал
нарықтық ... ... ... бірден –бір мүдде – ... ... сату ... ... күмәнді ірге тасты өндіріс жүйесі қызмет
істей алмайды. Оның дамуы үшін ... ... ... ... пен ... ... түрлері әлі де болса ұжымдық
өндірістің экономикасында классикалық тауар өндірісінің ... ... ... ... экономиканың алғашқы көрінісі – экономикаға
мемлекеттің араласуы. Араласу алдымен мемлекеттің экономикалық қызметінің
күшеюінен көрінеді,бұған ... ... ... реттеу
арқылыиныстицияны ынталандыру, амартизацияны жылдамдату және т.б. шаралар
кіреді. Аралас ... тән ... бірі - ... ... өзара
байланысы. Бірақ мұнда басқа да көптеген аралық буындар мен элементтер ... ... ... ... саяси топтардың мүддесін білдіріп, өзара
байланыстың түрлері мен саяси лоббизм жолымен қоғамдық ... ... ... ... белгісі – мемлекеттік меншік. Айталық, жеке
сектордың бәрі келе бермейді, бұл әсіресе ... ... ... ... ... ... білінеді.
Қазіргі өндірістің бұл салалары тек үлкен көлемде ақша қаржыларын талап
етіп ... ... ... ... барлық күш – жігерін қажет етеді. Олар
өз кезегінде шаруашылықтың ... ... ... тікелей
ықпалжасайды.
Мемлекеттік меншіктің пайда болуы – тауар қатынастарында жаңа лептің,
ұжымдық өндірістің үстемділігін сипаттайды. ... ... ... тән, ... жеке – дара және ұжымдық меншіктің түрі ... ... ... ... ... әсер ... экономиканың маңызды бір белгісі құндық және ... ... ... ... ... басқарудың мемлекеттік және де басқа
органдарында жүреді,
кеңестік және консультация немесе зерттеу сипатында ... ... ... мемлекеттік жоспарлау принципі негізінде
тұрақтандыру саясатына, салық, ақша және ... ... ... ... үшін ... ... шараларын басқаларын да жүргізеді. Олар»бүкіл экономика
үшін ұзақ мерзімдегі индустриалдық құрылымын жан – ... ... ... әлем ... әрекет ететін нарықтық ... ... ... ... ... ... және пост ... жағдайына көшуі анығырақ болған ... ... ... ... ... ... құрылымдарда олар түрлі
көріністер табады.
Аралас ... ... бір ... ...... ... ... ұйымдастырудың рольінің артуы. Ұйымдастыру
қатынастары ролінің артуы тек қана ... ... ... ... ... ... болады.
«Басқару жағынан алғанда. – деп жазды Евенко.Л.И. мен Аверчев.В.П. – ең
бастысы республикалық әкімшілік ... ... ... ... ету ... ... ... құру, әміршілікті
әлсірету және қазіргі американдық экономикаға тән ... ... Атап ... момент макродеңгейіндегі аралас экономиканың
бірыңғай реттеу механизіміндегі біріктірілген бастамасын білдіреді.
Аралас ... ... тағы бір жағы – ... ... ... ... фирмаларға ауысуы.
Олар микродеңгейдегі ұйымдастыру мен басқарудың қызметін түбірінен
өзгертеді. Ірі ... ... ... ... ... және ... ... қарап өнім шығаруы - бәрі баға
белгілеуге, сұранысты, ұсынысты бақылауға, нарықтық ... ... ... ... бәсеке дәуіріне тән қиындықтарды жеңуге көмектеседі.
Аралас экономикада ... ... ... ол үшін ... ... және т.б. ірі орта және ұсақ ... ... етуіне ұйымдастырушылық шараларды енгізуі қажет. Осыған қарамастан
өндірілген өнім көлемін жоспар ... ... ... ... ... мемлекет, концерн қызметі өскенге қарамастан
тек нарыққана нені, ... ... және ... ... керектігін көрсетеді және
бұл өнеркәсіпорындарына жеке қызмет көрсетуге де ... ... ... ... индустриалдық жүйе сипаттайды,
оған белгілі заңдылықтар тауарлы және ... ... ... ... ... ... ... меншіктің ұжымдық жеке – дара
түрлеріне тән ерекшеліктерді мемлекеттік меншікпен қатар ... ... ... ... және басқа кәсіпорындардың қызметтеріне
әсер етеді. Бұларды ескермеу кеңестік ... ... ... заңдылықтарды елемеудің жалғасуы, әсіресе, кәсіпорын
деңгейінде, ... ... ... ... экономикада нарықтық қатынастарды жасаудың бір
жолы.
Тоқырау мен қайта құру ... ... ... ... ... өндірісті дамытудың мүмкін жолдарын іздеуге мәжбүр етті.
Қазіргі ... ... сан ... нақтылы тәжірибесі бар,
көптеген тиісті бағдарламалар жүзеге асуда, бұл проблемаға ғылыми ... ... ... ... көрсеткеніндей, нарыққа барар жол ... ... мен ... ... ... ... қатар ұйымдастыру
шараларының көптігімен де ерекшеленеді. Бұлардың қатарына басқару ... ... ... ... жатады, олар қоғамдық ... ... ... ... ... шамадан тыс орталықтанған
әкімшілдік - әміршілдік экономикада тауарлы қатынастардың негізі жасалды.
Не ... ... ... реформаның басты элементі болады?
Қазіргі дүниенің ... ... ... ... белгілі
сатысында «үкіметтің үстеме бюджеттік» көлемі ... ... ... ... кездерде жекешелендірудің объективті қажеттілігі жетіледі.
Жекешелендіру процессі мен ... ... ... ... ... өсуі ... ... көрсететін бірнеше
факторларды атауға болады: мемлекеттік меншік емес шаруашылық түрлеріне
тікелей ... пен ... ... Олар ... нарығының талабын және
тәртібін әр уақытта сақтайды; нарықтық конъюктураға бейім және тез ... ... ... ... ... ... ... жылдам
өзгертеді; сұраныс пен ұсынысқа сәйкес құрылымдық қайта өзгерістерге
уақытында икемделіп ... – ші ... аяғы мен 80 ші ... бас ... ... ... ... мен ТМД елдерінде жүргізілген жекешелендіруге қарай ... атап ... ... Ол ... ... жергілікті және
шетел инвеститцияларына қолайлы жағдай жасайды, ол соңғылары ... ... ... ... ... ... ... анықтау керек, себебі ол ... ... ... тұр. Бұлай қойылуы батыс елдерінде жекешелендіру
нарық экономикасы ... ... ... ... оны ... қажет.
Екіншіден, батыс елдерінде құрылымдық дағдарыс өндіріске ғылыми ... ... ... өндірістермен тоқтатылды, ал ... ... ... оның ... ҒТР жетістіктерін енгізуге
ынталылық танытпауынан да батыс елдеріндегідей болмайды.
Сондықтан Шығыс ... мен ТМД ... ... ... тиімділігі ішкі терең себептердің сыртқы көрінісі. Сонымен қатар
жекешелендіру және мемлекет меншігіне қайта алу – ... ... ... даму ... ... мүлікті жекешелендіру туралы 2003 жылғы қаңтар – маусымдағы есеп ... ... ... |Есеп кезеңі | ... ... ... ... |бірлігі|Үшін | ... | | ... | |
| | | | | |
| | | | ... ... ... |
| | | | ... ... |мемлекеттік |
| | | | ... ... ... |
| | | | ... ... | |
| | | | ... ... | |
| | | | ... |мем. | |
| | | | | ... |
| | | | | |мен | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... | |
| | | | | |мен | |
| | | | | ... | |
| | | | | ... | ... ... |1 ... |944 |34 |25 |885 ... ... | | | | | | ... саны | | | | | | ... ... ... |22 |- |1 |21 ... | | | | | | ... |3 |Мың ... ... |119560 |404058 ... ... | |теңге | | | | ... |4 |Мың ... ... |280257 |439136 |
|Жекешелендіру- | ... | | | | ... ... ақшалай | | | | | | ... ... | | | | | | ... | | | | | | ... ішінде: | | | | | | ... ... |4,1 |Мың |1004761 |461615 |246825 |296321 ... ... | |теңге | | | | ... | | | | | | ... |4,2 |Мың |265492 |89245 |33432 |142815 ... | ... | | | | ... қаражат | | | | | | ... есеп беру |5 |Мың ... ... |196651 |223753 ... | ... | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... ... | | | | | | ... бюллетень №6(54) маусым 2003 «БИКО» 64б
Ескермеу – жекешелендіруді ... ала ... ... ... ... ... шығатыны: шетел тәжірибесін ... тек ... ... – 1991 жылдары жеке кәсіпкерліктің халықаралық орталығы 32 елді,
оның ішінде барлық дамушы және Орталық, Шығыс Еуропадағы бұрынғы
социалистік ... ... ... ... ... жемісті жүргізген Малайзия Чесли, Ямайка,Аргентина сияқты
елдер реформаларында үлкен ... ... ... Жекешелендіруді
жемісті жүргізгенде экономикалық реформаны түгел жүзеге асырады деген
түсінікті туғызбауы ... ...... және ... ... ... ... білген жөн.
Мемлекеттік меншікті бөлу айналасындағы күрестің күшеюі түрлі
еңбеккерлердің үкімет басындағы отырғандардың, кәсіпорындармен мекемелердің
мүддесін білдірді. Жекешелендірудің түрлі жолдары оның ақылға қонымды
тәсілін ... оның ... ... ... ... ... құны несиеге сатылатын жекешелендіру тәсілі бір
қарағанда дұрыс сияқты, өйткені халық арасында әлеуметтік ... және ол ... ... ... ваугер, акцияға қосымша
шығындарды қажет етпейді. Бұл жолы барлық проблемаларды кейінге қалдырады,
оны жақтаушылар жекешелендіруді байқамайды, одан алшақтайды, ол
жекешелендіру – тек ... ... жеке ... беру емес,
капиталдың құрылымдық қайта құрылуы, ол үшін белгілі көлемде қаржы ... бұл ... ... жоқ, ... жаңа ... ... қаржы –
қорлары жеткіліксіз. Мұның үстіне тәжірибе көрсеткеніндей «ешбір ... ... ... ... беру ... олар бақаларға қарағанда оны
жақсы пайдаланады» деген аридисент кең тараған ... де ... ... ... алу мен ... ... негізінен ресейлік үлгіні қайталады. Купондық
жекешелендіру мақсаты біздерді үміттендіреді әрбіреуі мемлекеттік мүліктің
бір бөлігін алады сөйтіп әркімнің ұлттық өнімді ... ... ... ... ... құны өндірістің рентабельділігіне қатысты.
Қазір өнеркәсіптегі кәсіпорындардың үштен бірі, ауыл шаруашылығындағылардың
жартысы шығынмен істейді, қалғандарының біразы ретабелділігі ... ... ... ... Қазақстанның ИЖҚ – ларының құны нөлге
тең. Шығынмен ... ... ... ...... ... ... егер соңғыларын нарықтық бағамен сатсақ және түскен
қаржыны ИЖҚ – ның ... ... ... ... ұшырады деген кәсіпорындар шынында банкрот емес. өз
кезінде олардың басшылары кәсіпорындарды сөзсіз күйреуден сақтау үшін,
кәсіпорыдар негізінде «қосалқы» кіші кәсіпорындарын құрды, ал ... ... ... ... ... ... кіші ... мен
коммерциялық фирмалар «кіру мен шығу есіктеріне» тосқауыл қойды,
жабдықтарды өнімді өткізуді өз міндетіне алды, табысты бөлуді де сөйтті.
Кәсіпорын ... ... ... болады, ал іс жүзінде онда
отырғандарда құрылымдар борышы мен инвесторларға тарайтын қаржылары бар.
Бүгінгі экономикалық жағдай оларға тиімді, кәсіпорынның ... ... бұл ... ... ... назарға алынбайды, әсіресе
өндірісті бағалау, қалдық баланс жасағанда. ... ... ... кемшілігі мемлекеттік жекешелендіру қоры жүргізілген аукциондарға
жеңіл және тамақ өнеркәсібінің кәсіпорындары шығарылады. Қазіргі кезде ... ... ... аз ... ... ... ... әлдеқашан ескірген, өндірістік қорлар тозған.
Жаппай жекешелендіру тәсілін проблеманы шешудің ең ... жолы ... ... ол ... ... жағдайда барлық азаматтар
жекешелендірілген мүліктен тең көлемде үлес алатын еді. Сонымен қатар
реформаның бастапқы кезінде ... ... ... ... ... ... еді. ... құқылығы экономикалық баға немесе
талдаудан бұрын болатын еді. Ең соңында, процестің тез болуы заңсыз
жекешелендіруді болдырмайды, сонымен қатар жекешелендіруді созуға ... ... жол ... ... ... ... ... қатыстыратын бірлескен
кәсіпорындар құру процесі кең қанат жолада. 1995 ... ... ... 2025 ... кәсіпорындар тіркелді. Олардың экспорты 223,9
млн. доллар. Бірлескен кәсіпорындар экспортының шикізаттық бағыты басым,
экспорттың 98% - і шикізат пен материалдар.
Импорттың тауар ... ... ... ... үлесі 46% машина
және жабдықтар 28% шикізат пен ... 18%. ... : ... қазіргі заманғы технология алдыңғы қатарлы басқару мен
маркетинг үшін қажет. Бірақ шетел капиталы арқылы өндірістің құрылымын және
оны басқаруды қайта құрамыз деген үміт ... ... ... ... «ашықтығын», дүниежүзілік шаруашылық интеграциясына ендіру
жолы деп қарауы тиіс. Ол отандық ... ... ... ... әлемдік өлшемге сәйкес шаруашылық қызметін реттеу әдісі
ретінде қарау керек. Аралас экономика құру барысында бұл ең маңызды мәселе.
Мұнда басқа факторлардың орны ... ... ... ... ... ... мінез – құлықы мен ойлау мәдениеті,
шеңберлігі. Сонымен ... ... ... ... мен ... ағымын
бақылау керек. Жаңа өндірістік
қуаттарды жасау үшін өндірістік капитал, оның заттай түрін импорттау
тиімді.
Соңғы кезде шетел кәсіпкерлерінің үлкен ... ... ... ... ... ... ... – контрагенттерді барынша
таңдау керек.
Шетелдік қатысушыларға қолайлы ... дәл ... да ... ... ... ... әлбетте өздерінің капиталдарын әлемдік
нарықта бәсекелестікке төтеп тұратын ғылыми – ... ... ... ... ... ... әзірге технологиялық өсу
жолында көп ... ... ... қазіргі таңда бізге инвестициялық
өсу типі тән.
Ескермеу – жекешелендіруді алдын ала ... ... ... ... ... түйін шетел тәжірбиесін ескергенде тек дұрысын
пайдалануымыз керек.
1990-1991 жылдары жеке кәсіпкерліктің халқаралық ... 32 ... ... ... ... және ... Шығыс Еуропадағы социалистік елдердегі
экономикалық реформаны зерттеген. Зерттеулер ... ... ... ... ... ... елдер жеткенін анықтайды.
Жекешелендіруді жемісті жүргізгенде экономикалық ... ... ... дегентүсінікі туғызбауы тиіс. Жекешелендіру – тұрақтандыру және
құрылымдық ... ... ... ... ... ... ... айналасындағы күрестің күшеюі түрлі еңбеккерлердің
үкімет басындағы ... ... ... ... ... ... жолдары оның ақшаға қонымды тәсілін
көрсеткені мен, оның ... ... ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекеттің экономикадағы рөлі24 бет
Арал өңірінде табиғи-шаруашылық кешенді экологиялық орнықты дамытудың ғылыми негізі32 бет
Дамыған елдердегi аралас экономика және сол туралы ғалымдарының iлiмдерi17 бет
Бастауыш сыныпта дамыта оқыту технологиясын қолдану42 бет
Бәсекеге қабілетті 50 елдің қатарына Қазақстанның кіру мәселесі33 бет
Дамыта оқытудың ерекшеліктері мен қолдану тәсілдері 25 бет
Дамыта оқытудың теориялық негііздері22 бет
Дамыған елдердегі жергілікті өзін өзі басқаруды тәжірібиесі30 бет
Жоғары оқу орындарының экология бөлім студенттеріне қазақ тілін дамыта оқыту әдістемесі119 бет
Көлік инфрақұрылымы18 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь