Биологияны оқыту үрдісін жетілдіруде ақпараттық технологияның маңызы

МАЗМҰНЫ


КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1. БІЛІМ БЕРУ ЖҮЙЕСІНДЕ АҚПАРАТТЫҚ.КОММУНИКАТИВТІК ҚҰРАЛДАРДЫ ҚОЛДАНУ ӘДІСТЕМЕСІНЕ СИПАТТАМА ... ... ... ... ... ... ... .5
1.1 Білім беруде қолданылатын АКТ құралдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Білім беру жүйесін басқару механизмдерінің жетілдірілуі ... ... ... ... ... ... ... .13
1.3 АКТ құралдарын құзыреттілікті арттыруда пайдалану тиімділігі ... ... ... ... .25

2 БИОЛОГИЯНЫ ОҚЫТУ ҮРДІСІН ЖЕТІЛДІРУДЕ АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯНЫҢ МАҢЫЗЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31
2.1 Биология сабағында дидактикалық материалдарды меңгертуде ақпараттық технология құралдарын пайдалану ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31
2.2 Биология сабағындағы интерактивті тақта және оның мүмкіндіктері ... ... ...47
2.3 Биология сабағында оқушылардың ақпараттықтехологияны қолдану әдістемесін жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 60

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...76
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .79
КІРІСПЕ


Тақырыптың өзектілігі. Қазақстан Республикасының Президенті Н.Ә. Назарбаевтың «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» Жолдауында жаңа кезеңнің негізгі міндеттерінің бірі «...осы заманғы білім беру, «парасатты экономиканың» негіздерін қалыптастыру, жаңа технологияларды пайдалану мамандарды дайындау сапасын көтеруге басты себеп болатын, инновациялық экономиканы дамыту» деп атап көрсетілген, сол себепті де елімізде болып жатқан әлеуметтік-экономикалық өзгерістерге байланысты білім беру жүйесіне қойылып отырған жаңа талаптарға сай студенттердің белсенділігі мен жеке даралық қабілеттерінің жетілуіне әсер ететін жаңа ақпараттық технологиялар қолдану әлемдік білім кеңістігіне енуге жол ашуда. Осы орайда жоғарғы оқу орнын оқу үдерісінде ақпараттық технологияларды пайдаланудың мәнін ашуды талап етеді. Сондықтан біздің зерттеу проблемамыздың әдіснамалық негізіне жоғарғы оқу орнындағы оқыту жүйесі, оның ішінде кредиттік оқыту, ақпараттық технологиялар пайдалану мәселелері алынды.
Білім беру жүйесін ақпараттандыру мәселелері педагог ғалымдардың үнемі назарында болып келеді. Білім беру саласын ақпараттандыру, компьютерлендіру мәселелерінің әртүрлі аспектілері В.С.Гершунский, А.П.Ершов, В.М.Монахов, Е.И.Машбиц секілді ғалымдардың зерттеу еңбектерінде көрініс тапқан. Оқыту үдерісінде компьютерлік технологияларды қолданудың теориясы мен әдістемесі Ю.С.Брановский, Н.В.Василенко еңбектеріне арқау болған. Ал Қазақстанда бұл мәселелерге Е.Ы.Бидайбеков, Ж.А.Қараев, С.К.Кариев, К.А.Таңатаров, К.З.Халықова тың зерттеулер жүргізді.
Биологияны оқытуды ақпараттандыру – бұл ақпараттық-коммуникациялық технологияның құралдарын биология сабағында қолданудың методологиялық және тәжірибелік құндылықтарын зерттеп, оқыту мен тәрбиелеудің психологиялық және педагогикалық мақсаттарын қамтамасыз ету үдерісі. Оқу үдерісінде білім беруді ақпараттандырудың негізгі бөлігі дербес компьютерлерді қолдану, интернет желісін пайдалану арқылы жүреді. Сондықтан ол Қазақстан Республикасында біртұтас білімдік ақпараттық ортаны құру болып табылатын негізгі мақсатты көздейді. Олай болса, білім беру саласындағы жаңа ақпараттық технологияларды пайдалану еліміздегі ақпараттық кеңістікті әлемдік білім беру кеңістігімен сабақтастыруға мүмкіндік береді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:


1. «Ақпараттық технология және қашықтықтан оқыту» Мұхамбетжанова С.Т. п.ғ.к., ББЖКБАРИ.
2. Қазақстан Республикасының бiлiм беру жүйесiн 2010 жылға дейiн дамытудың Мемлекеттiк бағдарламасы.
3. Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін 2015 жылға дейін дамыту тұжырымдамасы.
4. Бiлiм беру жүйесiн 2003-2005 жылға дейiн ақпараттандырудың Мемлекеттiк бағдарламасы.
5. Морева Н. А. Педагогика среднего профессионального образования: Учеб.пособие длястудентов высш. пед. учеб, заведений. М.: Академия, 2001. С. 26.
6. Введение в педагогическую деятельность: Учеб.пособие для студ. высш. пед. Учеб.заведений. М.: Академия, 2002. С. 66.
7. Захарова И. Г. Информационные технологии в образовании: Учеб. пособие для студ.высш. учеб, заведений. М.: Академия, 2003.
8. Н.Ә. Назарбаев «Жаңа әлемдегі жаңа Қазақстан» (Ел президентінің халыққа жолдауы) 2007 ж.
9. «Қазақстан өз дамуындағы жаңа серпіліс жасау қарсаңында». Ел президентінің халыққа жолдауы, Астана – 2006 ж.
10. Оқу – тәрбие үрдісінде ақпараттық – коммуникациялық технологияны қолдану қажеттілігі «Информатика негіздері » 2008 ж.-№ 4.
11. Биология қазақстан мектебінде № 2(32) – 2010
12. Смирнов В.А. Пути использования персонального компьютера // Биология в школе. 1995. №6.
13. Смирнов В.А. Научно-методические основы формирования системы обучения биологии в открытом информационном обществе: автореф. дис. док.а пед. наук: гос.пед. ун-т им. А.И. Герцена. - СПб.: 2000. - 42с.
14. Смирнов В.А., Соломин В.П. ЭВТ на уроках биологии. Учебное пособие. — СПб.: Образование, 1997.
15. Бартенева Т.П., Ремонтов А.П. Использование информационных компьютерных технологий на уроках биологии. Международный конгресс «Информационные технологии в образовании». — Москва, 2003.
16. Корнер Т.В., Смирнов В.А. Проблемный семинар как форма обучения учителей использованию ЭВТ в преподавании биологии // Биология в школе. 1990. №4.
17. Зверев И.Д., Мягкова А.Н. Общая методика преподавания биологии М., Изд-во Просвещение, 1985, Б.187.
18. «Ақпараттық технология және қашықтықтан оқыту» Мұхамбетжанова С.Т. п.ғ.к., ББЖКБАРИ
19. Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін 2015 жылға дейін дамыту тұжырымдамасы
20. Информатика (Мемлекеттiк жалпыға мiндеттi бiлiм стандарты) Алматы, 2003 ж.
21. Информатика мұғалiмiнiң мамандығына қойылатын талаптар. Алматы, 1998ж.
22. Н.Ермеков, Ж.Караев, Н.Стифутина. Информатика 7, 8 класс. - Алматы:Жазушы, 2000, -192 стр.
23. «Әдіскер жаршысы» №5, 2006 ж 44, 45 бет
24. Морева Н. А. Педагогика среднего профессионального образования: Учеб. пособие для средних пед. учеб, заведений. М.: Академия, 2001. С. 26.
25. Введение в педагогическую деятельность: Учеб. пособие для средних пед. Учеб.заведений. М.: Академия, 2002. С. 66.
26. Захарова И. Г. Информационные технологии е образовании: Учеб. пособие для средних. учеб, заведений. М.: Академия, 2003.
27. Корнер Т.В., Смирнов В.А. Проблемный семинар как форма обучения учителей использованию ЭВТ в преподавании биологии // Биология в школе. 1990. №4.
28. Қазақстан Республикасының Орта білімді дамыту тұжырымдамасы. Ана тілі, 19 маусым, 1987, 16 – б.
29. Никонова Е.Н. Определение количества информации в содержании урока. — Системная педагогика. Бюллетень №3. Красноярск, 2004.
30. Осин А.В. Модели образования на базе компьютерных технологий/ГНУ "Республиканский мультимедиа центр" - М., --2001.
31. Смирнов В.А. Научно-методические основы формирования системы обучения биологии в открытом информационном обществе: автореф. дис. док.а пед. наук: гос.пед. ун-т им. А.И. Герцена. - СПб.: 2000. - 42с.
32. Смирнов В.А., Соломин В.П. ЭВТ на уроках биологии. Учебное пособие. — СПб.: Образование, 1997.
33. Смирнов В.А. Пути использования персонального компьютера // Биология в школе. 1995. №6.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ......................................................................................................................3
1. БІЛІМ БЕРУ ЖҮЙЕСІНДЕ АҚПАРАТТЫҚ-КОММУНИКАТИВТІК ҚҰРАЛДАРДЫ ҚОЛДАНУ ӘДІСТЕМЕСІНЕ СИПАТТАМА.............................5
1.1 Білім беруде қолданылатын АКТ ... ... беру ... ... ... ... АКТ ... құзыреттілікті арттыруда пайдалану тиімділігі.................25
2 БИОЛОГияНЫ ОҚЫТУ ҮРДІСІН ЖЕТІЛДІРУДЕ АҚПАРАТТЫҚ ТЕХНОЛОГИЯНЫҢ МАҢЫЗЫ..............................................................................31
2.1 Биология сабағында дидактикалық материалдарды меңгертуде ақпараттық ... ... ... ... ... интерактивті тақта және оның мүмкіндіктері...........47
2.3 Биология сабағында оқушылардың ақпараттық техологияны қолдану әдістемесін жетілдіру................................................................................................60
ҚОРЫТЫНДЫ...........................................................................................................76
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.........................................................79
КІРІСПЕ
Тақырыптың ... ... ... ... Н.Ә. Назарбаевтың Жолдауында жаңа кезеңнің негізгі міндеттерінің бірі деп атап көрсетілген, сол себепті де ... ... ... әлеуметтік-экономикалық өзгерістерге байланысты білім беру жүйесіне қойылып отырған жаңа талаптарға сай студенттердің белсенділігі мен жеке даралық қабілеттерінің жетілуіне әсер ... жаңа ... ... ... әлемдік білім кеңістігіне енуге жол ашуда. Осы ... ... оқу ... оқу ... ақпараттық технологияларды пайдаланудың мәнін ашуды талап етеді. Сондықтан біздің зерттеу проблемамыздың әдіснамалық негізіне ... оқу ... ... жүйесі, оның ішінде кредиттік оқыту, ақпараттық технологиялар пайдалану мәселелері алынды.
Білім беру жүйесін ақпараттандыру мәселелері педагог ғалымдардың үнемі назарында ... ... ... беру ... ... ... ... әртүрлі аспектілері В.С.Гершунский, А.П.Ершов, В.М.Монахов, Е.И.Машбиц секілді ғалымдардың зерттеу еңбектерінде көрініс тапқан. Оқыту үдерісінде компьютерлік технологияларды қолданудың теориясы мен әдістемесі ... ... ... ... ... Ал ... бұл ... Е.Ы.Бидайбеков, Ж.А.Қараев, С.К.Кариев, К.А.Таңатаров, К.З.Халықова тың зерттеулер жүргізді.
Биологияны оқытуды ақпараттандыру - бұл ақпараттық-коммуникациялық технологияның құралдарын биология сабағында ... ... және ... ... зерттеп, оқыту мен тәрбиелеудің психологиялық және педагогикалық мақсаттарын қамтамасыз ету үдерісі. Оқу үдерісінде білім беруді ақпараттандырудың негізгі бөлігі дербес ... ... ... желісін пайдалану арқылы жүреді. Сондықтан ол Қазақстан Республикасында біртұтас білімдік ақпараттық ортаны құру ... ... ... ... ... Олай болса, білім беру саласындағы жаңа ақпараттық технологияларды пайдалану еліміздегі ақпараттық кеңістікті әлемдік ... беру ... ... ... ... ... ... жаңалығы. Биологияны оқыту үрдісінде ақпараттық технологияны пайдалануоқушылардың, білімгерлердің мүмкіндіктерін кеңейтеді. Ендеше ақпараттық технологияларды үйлесімді ... ... ... ... ... ... отырғаны даусыз. Оқытудың ақпараттық технологияларына дербес компьютерлерден басқа мультимедиалық, электрондық оқулық, ақпараттық білім ... ... ... ... ... ... ... күннің білім беру салаларына қояр басты талабы - ақпараттандырылған жан-жақты, ... кең, ... әрі ... ... ... шығару болғандықтан, жоғарғы оқу орны оқытушы-профессорлары алдына үлкен жауапкершілік жүктеледі. Соған байланысты студенттерге ақпараттық білім негіздерін негіздеу, ақпараттық технологияны өзіндік даму мен оны іске ... ... ... ... ... қалыптастырып, ақпараттық қоғамға бейімдеу іс-әрекетін жүзеге асыру болып ... Осы ... ... ... ... арттыруға, студенттердің білім-білік, дағды сапаларының жақсаруына септігін ... ... ... бір түрі - ... технология. Мұндағы интерактивті сөзі мағыналарын білдіреді, бұл нақты уақыт режимінде қолданушы мен ақпараттық жүйе арасында диалог құрушы құралдар.
Диплом ... ... ... биологияны оқыту үрдісінде ақпараттық құзыреттілікті арттыру жолдарын көрсету.
Диплом жұмысының мақсатына жету үшін орындалатын міндеттеріне мыналарды жатқыздым:
* ... ... ... ... Оқу ... АКТ ... ... айқындау;
* Биологияны оқыту үрдісінде ақпараттық құзыреттілікті арттырудың тиімді жақтарын ашып ... ... ... ... ... ... ... зерттеуде теориялық мағлұматтар жинау, жиналған ақпаратты талдау, салыстыру, сараптау және тұжырымдау әдістері қолданылды.
Диплом жұмысының құрылымы кіріспеден, екі бөлімнен, қорытынды мен ... ... ... ... ... беру ... ақпараттық-коммуникативтік құралдарды қолдану әдістемесіне сипаттама
1.1 Білім беруде қолданылатын АКТ құралдары
Елбасының атты ... ... осы ... ІІІ ... он ... бағытының жетінші тармақшасында: делінген, сондай - ақ он жетінші бағыттың үшінші тармақшасында деп атап ... ... күні ... беру жүйесі жаңа педагогикалық технологияға негізделуін және ақпараттық құралдардың кеңінен қолданылуын қажет етеді. Осылайша оқу - ... ... жаңа ... ... ... заман талабынан туындап отыр.
Ақпараттық - коммуникациялық технология электрондық есептеуіш техникасымен жұмыс істеуге, оқу барысында компьютерді пайдалануға, модельдеуге, ... ... ... ... қолдануға, интернетте жұмыс істеуге, компьютерлік оқыту бағдарламаларына негізделеді. Ақпараттық әдістемелік материалдар коммуникациялық байланыс ... ... ... ... ... жетілдіруді көздейді.
Жаңашыл қоғамды ақпараттандыру үрдістері және олармен тығыз байланыстағы білім беру жүйесінің барлық формаларын ... ... жаңа ... және ... ... (АКТ) ... және жапай тарату үрдістерімен сипатталады. Мұндай технологиялар қашықтан оқыту және ашық білім берудің жаңа жүйелерінде оқытушы мен оқып үйренушінің арасында ... ... және ... ... үшін ... ... ... оқытушы АКТ төңірегіндегі білімдерді игеріп қана қоймай, сондай-ақ оларды өзінің кәсіби іс-әрекетінде пайдалана ... ... ... ... ... ... ... есептерді шешу үшін ғылыми және инженерлік білімдерді ... ... ... Олай ... ... технология ретінде білімнің ақпараттық ресурсқа айналу үрдісін алуға болады. Ақпараттық технологияның мақсаты кейіннен оны талдау үшін және соның негізінде ... да бір ... ... ... шешім қабылдау үшін ақпарат өңдіру болып табылады. Ақпараттық және коммуникациялық ... (АКТ) - ... ... әр ... алгоритмдерін, әдістерін, механизмдерін және түрлі құрылғыларын сипаттайтын ортақ түсінік. Маңызды жаңа АКТ ... ... ... ... ... етілген компьютер және ақпарат орналасқан телекоммуникация құралдары болып табылады. Мүмкіндіктері онда орнатылған программалық қамтамасыз етумен анықталатын дербес компьютерлер кез келген ... беру ... ... ... үшін ... АКТ ... ... табылады. Программалық құралдардың негізгі категориялары- жүйелік программалар, қолданбалы программалар және программалық қамтамасыз етуді жүзеге асыратын ... ... ... ... ... ... ... программалармен және барлық басқа програмалардың құрылғымен қарым-қатынасын қамтамасыз ететін операциялық жүйелер жатады. ... ... бұл ... ... және ... программаларды да жатқызуға болады. Ал қолданбалы программаларға ақпараттық технологияның инструментариі, яғни мәтінмен, графиктермен, кестелік мәліметтермен және т.б. жұмыс істейтін технологиялар ... ... ... ... ету ... ... ... жаңашыл жүйелерінде әмбебап кеңселік қолданбалы программалар және АКТ құралдары: мәтіндік процессорлар, электронды кестелер, ... ... ... ... органайзерлер, графикалық пакеттер және т.с.с. кең тараған. Компьютерлік желілердің және басқа оның АКТ құралдарының ... ... ... ... ... беру жаңа ... ие болды. Ол бірінші кезекте жер шарының кез келген жерінен ақпараттарды жылдам алу мүмкіндігімен байланысты ... ... ... ... ... ... ақпарат ресурстарына (электрондық библиотекалар, мәліметтер қоры, файлдар қоймалары және т.б.) жылдам қол жеткізуге мүмкіндік бар. Интернеттің әйгілі ресурсы - WWW ... ... ... екі ... ... ... жарияланған. Желіде АКТ-ның басқа да құралдарын пайдалануға мүмкіндіктер бар. Олардың қатарына электрондық пошталарды, сілтемелер тізімдерін, ... ... ... жатқызуға болады. Нақты уақыт режимінде сұхбаттасу үшін байланыс орнатылғаннан кейін дыбысты, суреттерді, пернетақтадан ... ... және кез ... ... ... мүмкіндігін беретін арнай программалар жасалынған. Бұл программалар ... ... ... ... компьютерде қосылған программалармен жұмыстарын ұйымдастыруды қамтамасыз етеді.
Компьютерлік желілер арқылы жіберілетін мәліметтерді сығудың жаңа алгоритмдерінің ... ... ... ... ... ... және кәдімгі телефон желілеріндегі дыбыс сапасына жуықтады. Осының нәтижесінде жаңа АКТ құралы - ... - ... ... ... ... дами ... Арнайы программалық қамтамасыз ету мен құрылғылардың көмегімен Интернет арқылы аудио және бейнеконференциялар өткізуге болады. Телекоммуникациялық желілерде ақпараттарды іздеу тиімділігін ... ету үшін ... ... ... ... бар. ... ... - компьютерлік желілердің ақпарат ресурстары туралы мәліметтерді жинап, қолданушыларға жылдам іздеу қызметін ұсыну. Іздестіру жүйелері ... ... ... өрмектің құжаттарын, мультимедиялық файлдарды және программалық қамтамасыз етуді, адамдар және мекемелер ... ... ... ... ... ... желілік құралдарының көмегімен оқу-әдістемелік және ғылыми ақпараттар алуға, консультациялы көмек беруді жылдам ұйымдастыруға, ғылыми зерттеу жұмыстарын модельдеуге, нақты ... ... ... сабақтар (семинарлар, дәрістер) жүргізуге үлкен мүмкіндіктер бар. Ақпараттық технологиялардың қоғамдық мәніне талдау жасай келе келесідей ... ... ... ... және телекоммуникациялық технологиялар қоғам дамуының ең маңызды стратегиялық факторы болып табылатын ... ... ... және ... ... ... ...
Өркениеттің дамуы, жұмыс істейтін тұрғындардың көпшілігінің еңбек ... мен ... ... ... емес, ақпарат пен ғылыми білім болып табылатын ақпараттық қоғам бағытында іске асуда. Сонымен қоса ақпараттық технологиялар қоғамда болып жатқан ... ... ... ету және көп ... ... ... ...
Ақпараттық үрдістер, басқа, одан да күрделі өңдірістік немесе қоғамдық үрдістердің маңызды элементі болып табылады. Осыған байланысты ақпараттық технологиялар ... ... ... технологиялардың сәйкес құрамдас бөлігі ретінде қарастырылады;
Телекоммуникациялық технологиялар, ақпараттық технологиялардың бір бөлігі бола тұра, адамдар мен мекемелер арасында ақпарат ... ... ... , ... ... ақпарат тарату мен дайындау жүйесінде маңызды роль атқарады;
Ақпараттық ... ... ... оның ... беру жүйесін және мәдениетін дамыту үрдісінде негізгі орын ... ... , ... ... ... пайдалану, кадрларды қайта дайындау және олардың квалификациясын өсіру жүйесі үшін де, өзіндік білім алу жүйесі үшін де ... әдіс ... ... ... ... және ашық білім беру жүйелерінің көзқарасы бойынша маңызды болып келетін АКТ-ның бірнеше негізгі кластары бар. Бейнежазбалар мен телевидениялар осы ... бірі ... ... ... және ... АКТ құралдары көп көлемді студенттерге мықты оқытушылардың дәрістерін тындауға мүмкіндік береді. Дәрістер жазылған бейнетаспаларды арнайы бейнекластарда да, үй жағдайларында да ... ... ... ... және ... ... беру курстарындағы негізгі материал баспа беттерінде және бейнетаспаларда ұсынылады. ... ... ... ... жүйелер біздің елде де таралуда. Сонда да барлық курстарды бейнематериалдармен бекіту қажет емес: ... ... ... ... ... ... ... аса үйренбеген; егер курс материалы кітаптан және бейнетаспалардан тұрса, онда ресейлік студент, бәрінен бұрын кітапты, сосын барып ... ... Егер оқу ... ... ... ... ... және оны қағазға басылған түрде ұсыну мүмкін болмаған жағдайларда бейнематериалдар қажет болады. Егер бейнетаспа - қосымша иллюстрациялары жоқ құр ғана ... ... ғана ... онда ол ... ... ... ... Қазіргі жағдайларда бейнелік оқытуды қолдануға психолоиялық та, ... та ... жоқ, ... ... көп ... ... бар және ... арендаға ала алатындай көптеген бейнепрокат пунктары бар. ... осы ... ... оқу ... жазылған бейнетаспаларды прокатқа ала алатындай қашықтан оқыту орталықтарын құруға болады. Кең тараған АКТ құралдарының бірі болып табылатын телевидение адам ... ... роль ... ... ... дерлік ең болмағанда бір теледидар бар. Оқу теле-бағдарламалары бүкіл әлем бойынша кеңінен қолданылуда және қашықтан оқытудың ... ... ... ... ... ... білімнің меңгерілгендігін бақыламай-ақ кең көлемді аудиторияның жалпы дамуын ... ... ... беру ... және де ... ... тесттер мен экзамендердің көмегімен білім деңгейін тексеру мүмкіндігі пайда болды. Өкінішке орай аталған технология тек үлкен ... ... шет ... ... немесе қандай да бір ғылым негіздерін оқитындарға ғана қолданыла алады. Анағұрлым тар бағыттағы курстар үшін ұлттық немесе қалалық телевидениені пайдалану ... ... ... ... ... ... кең ... Бұндай қала тұрғындарының көбі, хабарламалар күніне 4-6 сағаттай жүргізілетіндіктен кабельді телевидениенің пайдасын сезінді. Кабельді телевидение студиялары ... ... ... ... ... орталықтарына айнала алады. Көптеген оқу теле және радиобағдарламалары спутниктік телевидение арқылы беріледі. Мысалы, 1971 жылы ... INTELSAT ... ... ... ... бүкіл әлемге дерлік ұсыну үшін өзінің 15 спутнигін бөлді. Спутниктік арналар бейнекескіндердің, дыбыс, мәтін және құжаттар көшірмелердің ... ... ... ... ұсына алатын ISDN коммуникациялық желісін ұйымдастыру мүмкіндігін де береді.
Оқу материалының негізгі көлемін ұсыну және сақтау мүмкіндігін беретін, ... ... ... және де ... жазылған мықты технологиялар - оқу-электрондық басылымдар болып табылады. Олармен жекеше жұмыс істей келе ... ... ... ... ... Бұл технологиялар бар курстарды жекеше қолдануға сәйкестендіру, өзіндік білім алу және алған білімді ... ... ... ... Дәстүрлі кітаптарға қарағанда оқу-электронды басылымдар материалды динамика-графикалық түрде бере алады. Телефонияның әр түрлі формаларына ... ... пен ... ... ... ... ... жүйесі мәлімет ( сұрақтар, кеңес беру, қосымша материал, қорытынды бақылау) алмасу үшін қажет. Сонымен қоса ол оқып үйренуші мен оқытушыларға ... ... ... және кез ... уақытта оларға жауап беру мүмкіндігін береді. Асинхронды-телефонды хабар алмасудың бір түрі - дыбыстық пошта. Аталған АКТ ... ... ... белгілі бір телефон номеріне қоңырау шалады және оның қойған сұрақтары ... ... ... оқытушы жазбаны тыңдайды да, өз жауабын студент өз кезегінде асинхронды режимде тыңдай алатындай басқа таспаға жазады. Қашықтан оқыту жүйесінде дыбыстық ... ... ... ... ... ... асинхронды құралдарының танымал түріне ауқымды телекомуникациялық компьютерлік желілер жатады. Бұл байланыста Internet, Bitnet, TUNet ... ... және ... ... ... білім берудегі өзектілігі белгілі. Жаңа компьютерлік телекоммуникациялық құралдардың көмегімен оқытушы және студенттер арасында жылдам ... ... ... оқыту үрдісінің қайталанбас бөлігі болып табылады. Осындай байланыс кезінде студенттер оқытушылармен бағалар, шешімдер, проектілер туралы ақылдаса ... ... ... ... ... ... ... беру жүйесі, сонымен қатар ашық және дистанционды білім беру ... ... ... ... ... ақпараттық және коммуникациялық технология құралдарының пайда болуы мен ендірілуі ықпалынан дамыды. Алғашқы кезде, білім беру ... ... ... ... тасушылар ретінде жазба және баспа материалдары болды. Сол кездерде бірнеше ғасырлар бойы қолданылып келгендіктен, жаңа баспа технологияларының ... ... ... ... ... төмендеуін қамтамасыз етті. ХІХ ғасырдың ортасынын бастап темір жол жүйелері мен экономикалық ұлттық пошта қызметтерінің пайда болуы оқыту материалдарының көптеген ... ... ... ... ... Қол жетерлік оқулықтарға қосымша ретінде арнайы жасалған материалдар шектеулі болды және олрға мұғаліммен іріктелген сұрақтар мен оқулықтар тізімі кірді. 1920 жылы ... ... ... - ... ... бастамасы болды. 1950 жылдан бастап, телекурстар белсенді түрде қолданыла бастады. Дәстүрлі күндізгі, ... ... ... беру ... екінші буынының пайда болуы 1969 жылы Біріккен Корольдық Ашық университетінің ... ... ... Дәл осы ... ... ... ... көптеген ақпарат көздерін интегралды қолдану әдісі алғаш рет қолданылды. Ашық университетте көптеген жоғары сапалы материалдар арнайы жасалды. Университет пен ... ... ... ... ... ... ... мен радиохабар (кейінірек аудиокассета) арқылы орнатылды. Оқытушы мен студент арасындағы екіжақты байланыс сырттай оқыту, күндізгі консультация жатақханасы бар мектептерде азуақытта болу ... іске ... ... және ашық ... беру ... ... ... АКТ құралдарын қолданып, ақпараттың әр түрлі формаларын (текст, графика, дыбыс, қозғалатын кескіндер) қолдану арқылы екіжақты ... ... ... ... ... ... ( видеоконференциялар мен аудиографиканы қолданып) және асинхронды (электронды пошта, интернет, аудиографиканы қолданып) режимдерде болуы мүмкін. Мұндай ... ... және ашық ... берудің өткен буын әдістерімен бірге немесе жеке өзін ... ... Екі ... АКТ құралдарын пайдалану студент пен оқытушы, студент пен студент, ... пен ... ... арасындағы қарым-қатынас кезіндегі интерактивтілік деңгейінің артуына ықпал ететінін атап өткен жөн. Ашық және ... ... беру ... ... акт құралдарының негізгі түрінің бірі электрондық басылымдар болып табылады. Білім беру ... ... ... ... ... ... зерттеулердің 30 жылдық тарихы бар. Осы уақыт аралығында АҚШ-та, Канадада, Англияда, Францияда, Жапонияда және басқа мемлекеттерде оқыту мақсатында ақпараттық және ... ... әр ... ... ... көптеген компьютерлік жүйелер жасап шығарылды. Мұндай құралдар ірі өндіріс орындарында, әскери және қоғамдық ұйымдарда қолданылады. Шет елдерде әдістемелік және ... ... ... ... ... деп есептеледі. Себебі, бұл іс жоғары ғылымилықты және жоғары дәрежелі мамандардың: психолог, оқытушы, компьютерлік дизайнер және т.б. біріккен жұмысын ... ... ... қарамастан, көптеген ірі шетелдік фирмалар оқу орындарда компьютерлік білім беру ... ... ... ... осы ... ... ... жүргізеді. Білім беруші электрондық басылым түсінігі соңғы 30 жыл ішінде өзгеріп келе жатқан дәстүрлі болып кеткен ... ... ... ... шығады. Алғашқы электрондық бағдарламалық оқыту құралдарын жасау үшін, сол кездегі ... ... ... ... бағдарламалау технологиясы қолданылды. Программист рөлінде әдетте, ЖОО-ның студенттері немесе аспиранттар ... ... ... ... ... толтыруға мүмкіндік беретін әмбебап орта, яғни қабықшалар пайда болды. Мұндай қабықшалар бағдарламалауды қажет етпегенімен және әр оқытушы өзі ... ... ... құралын дайындай алса да, кеңінен қолданылмады. Электрондық оқыту құралдарын жасау мен пайдалану басынан бастап негізгі екі ... ... ... Бірінші бағытта әр түрлі пәндер бойынша автоматтандырылған оқыту ... ... және ... ... ... көп ... ... сәйкес келеді: автоматтандырылған оқыту жүйелерінің ядросы, педагогтарға мәліметтер қорына өзінің оқыту материалдарын енгізуге және арнайы тіл немесе инструментальды ... ... оның ... ... ... ... ... авторлық жүйе болып табылады. Білім беруге компьютерлік технологияны ендірудің екінші бағыты, адам қызметінің әр түрлі салаларын ... ... ... ... Осы ... аясында, үлкен санау жүргізуді, оптимизациялауды, математикалық модельде объектінің қасиеттері мен процестерін және т.б. автоматтандыруға арналған компьютерлік бағдарламалар, бағдарламалар пакеті және ... ... ... ... Мұндай бағдарламалық жүйелерді оқыту процесінде қолдану, әмбебап автоматтандырылған оқыту ... ... ... жалпы сипатта болды. Бірақ бірдей дидактикалық негіздің және мазмұндық байланыстың жоқ болуынан ... ... аз ... ... ... ... ... бастап, жасанды интеллект аясында жасалғандарға негізделген, интеллектуалдық оқыту жүйелерін жасау мен пайдаланумен байланысты, ... ... ... жаңа ... дами ... Бұл жүйелердің маңызды бөлігі, оқытушы әрбір оқушы үшін рационалды стратегия құра білді. ... ... ... ... ... - ... ... мен әдістемесі аймағындағы эксперттік білімдерден тұрады. ХХ ғасырдың 80 жылдарында дербес ЭЕМ кеңінен таралуы, білім беру ... тек қана жаңа ... ... ... ... ... ... де әкелді. Дербес ЭЕМ-нің артықшылықтарының қатарында олардың қолайлылығы, диалогтық қарым-қатынастың ... және ... ... де ... ... ... жүйелерінде графикалық иллюстрацияны қолдану оқушыға ақпаратты беру жылдамдығын және оны түсінудің қарқындылығын ғана арттырып қоймай, маман үшін аса ... ... ... сезім, образды ойлау тәрізді қасиеттерінің дамуына ықпал етеді. Үлкен ... ... бар ... ... мен ауқымды телекоммуникациялық орталардың пайда болуы өз жұмысында гипертекст, мульти және ... ... ... ... ... ... Бұл ... пайдалану лазерлік компакт-дискілерде электронды анықтама жүйелерін, кітаптарды, энциклопедияларды т.б. жасау мен жаппай таратуға әкелді. Сонымен бірге, қазіргі ... ... ... ... аясындағы әдістемелік жасалымдар сәйкес технологиялық жасалымдардан артта қалып келеді. Мұндай артта қалушылық толық заңды, ... ... ... ... ... әр түрлі ғылымдардың: психология, педагогика, математика, информатика және т.б. білімдерін интегралдайды. Дәл, осы ... ... ... беруде жаңа ақпараттық және коммуникациялық технологияларды қолданудың потенциалды және шынайы мүмкіндіктері ... ... ... ... ... ... табылады. Білім беруді ақпараттандырудың жаңа сатысының тағы бір тенденциясы, оқыту үрдісінде қолданылатын әр түрлі электронды құралдарды жалпы түрде интеграциялау, барлығын ... ... ... түрінде, элетрондық оқыту басылымдар және ресурстар ретінде қарастыруға болады. Қазақстанның білім беру жүйесінде ЭОБ-ды қолдану тәжірибесінің ... ... бұл ... лекциялық сабақтарда шектеліп қалады. Себебі, көптеген ЖОО-да лекцияға арналған аудиториялар қажет компьютерлік және бейне техникамен жабдықталмаған. Анағұрлым ... ... ЭОБ ... ... ... Ол мына ... түсіндіріледі: оқытушылардың жеке практикалық тапсырмаларды жасау мен тексеру кезіндегі көлемді жұмысы автаматтандырылуын қажет етеді; ұжымдық пайдалану орталықтарының ... ... ... кіруді қолданғанда, мәліметтер қоры кеңейеді; ЖОО-ы жетекші ... ... ... рұқсат алады. Бұл жабдықтарда студенттердің оқу және зерттеу жұмыстары жүргізіле алады. ЭОБ қолданумен білім беру әлдеқайда жекелендіріледі, экспериментальды ... шегі ... ... электрондық басылымдар мен ресурстар оқушыға өзіне ыңғайлы ырғақта теорияны оқуға, экспериментальды зерттеулер ... ... ... ... дағды мен біліктілікті қалыптастыруға өзіндік бақылау жасауға мүмкіндік ... Бір ЭОБ ... ... курстық және дипломдық жобаларды жасауда, өзіндік білім алу мен қорытынды ... ... ... мүмкін. ЭОБ-на жататын электрондық оқыту құралдарын тарату білім беру аймағының сервистік құралдарға деген қызығушылығын кемітеді. Соңғы кездері ... ... ... ... ... және т.б. ... ... бағдарламалар кәдімгі құрал болып қалды. Әдетте, барлық ЭОБ-ның құрамында өзінің жұмыс істеуі үшін ... ... ... бар. ... ... деңгейін бақылауға және тестілеуге бағытталған элктрондық бағдарламалық құралдар анағұрлым кеңінен қолданылып келеді. Мұндай бағдарламалар оқытушыны тест тапсырмалары мен нұсқаларын құрудан ... ... ... ... жиі ... ... ... алуға деген ынта артады.
Білім беру саласында жаңа электрондық басылымдардың саны күн ... ... келе ... ... ... ... ... және ендіргенде жоғары сапалы болу шарты міндетті болды. Жасалып ... ЭОБ ... және ... ... ... ... байланыс жоғары сапалы қорытынды өнім алуда аса қажетті. Соңғы кездері, бұл білім беруді қарқындатуға бағытталған компьютерлік құралдарды ... мен ... ... ... алып ... Осы ... әр ... халықаралық стандарттар пайда болды. Жоғары сапалы ЭОБ-ын АКТ құралдары ретінде халықаралық стандарттар мен келісімдер талаптарына сай етіп жасау қиын мәселе ... ... ... ... - ... және ... - техникалық базаға негізделген құжаттар жасау, аккредитация және ... ... ... өте көп уақыт пен шығынды алады. Білім беру саласында АКТ құралдарын қолданудың пайдалылығы (мақсатқа сәйкестілігі)Ең бір алыс ... ... ... беру ... ақпараттандыру дегеніміз білім беру мекемесінің барлық қызмет ету саласында қолданылатын ақпаратты өңдеудің барлық процестерін ақпараттық ... ... ... ... ... Қазіргі ғылыми әдебиеттерде белгілі бір тұрақты мағынасы жоқ ақпараттық технология құралдары ұғымының ... ролі осы ... ... ... шығады. Ақпараттық технология құралдарына есептеуіш техниканың негізінде ... ... ... ... ... ... құралдар, жүйелік және құрылымдық комплекстер жатады. Компьютерлік ... ... ... ... ... ... ... (Internet, Glusnet, Runnet және т.б.), спутниктік байланыс түрлері кіреді. Оқытудың ақпараттық технологиялары - бұл ... беру ... ... ... ... компьютерлік желілер, компьютерлік телекоммуникациялар және басқа да құралдардың ... Осы ... ... шыққан құралдардың білім беру процесін ақпараттандыруда айтарлықтай нәтижелі болуымен қатар, сонымен бірге ашық және дәстүрлі ... беру ... тән ... комплекстерінің барлығын ақпараттандыруда нәтижелі болатыны сөзсіз. Ғылыми-педагогикалық әдебиеттерді саралаудың негізінде, біз ақпараттық технология ... ... оқу ... ... ... ... ... қолданылуы, білім беру мекемесінің педагогикалық және ұйымдастырушылық қызметінің келесі маңызды ... ... ... ... ...
* Жоғары кәсіптік білім беру мазмұнының қалыптасуы және ... ... мен ... жетілдірілуі;
* Информатикаға және ақпараттық технологияларға қатысты жаңа ... ... ... мен ... ... ... және дамуы;
* Жоғары оқу орындарында, информатикаға тікелей қатысы жоқ дәстүрлі пәндерді оқытуда өзгерістердің енуі;
* Жекешелендіру мен дифференциация негізінде және ... ... ... ... ... ... нәтижелілігінің өсуі;
* Оқушы мен оқытушы арасындағы қарым-қатынас мазмұны мен сипатының өзгеруі және оқыту прцесінде қарым-қатынастың жаңа ... ... ... беру ... ... механизмдерінің жетілдірілуі
Қазіргі таңда жалпы орта білім беру мақсаты өзгерді. Жаңа ... іс- ... ... ... қатар оқыту нәтижелеріне де талап қойылған білім берудің жаңа концепциялары, ... ... ... ... жүйе ... бөліктерінде"инновациялық", "жаңалық тану" үрдісі іске асуы үшін ... ... ... ... ... , өсіп келе ... ұрпақтын білім алуын жаңа бағытқа салу үшін оқытудың дәстүрлі емес сабақ ... мен жаңа әдіс - ... ... ... ... ... ... мектептегі оқу жүйесінің мазмұнына өзтерістер ... ... ... ... ... ... тез ... қалыптастыру және ол жаңалықтарды өмірде қолдана білуге үйрету. Бірақ оқыту технологиясын енгізу ... ... ... ... емес, қатарластырып қолдану, себебі ол да ... ... ... бөлігі болып табылады.
"Технология" термині шетел әдістемесінен алынған. "Технология - оқушы мен ұстазға ... ... ... ... оқу процесін ұйымдастыру және жүргізу, бірлескен педагогикалық әрекетті жобалаудың жан- жақты ойластырылған үлгісі" [6. 21-б]. ... ... іске ... ... жүйенің жобасы [2. 34-б]. Ал, педагогикалық жүйе дегеніміз- белгілі бір қабілеті бар дара тұлғаны ... ... ... ... ... ... ... әдістер мен тәсілдердің өзара байланысқан бірлігі. [7. 52-б]
Педагогикалық технология ұғымы 3 деңгейде ... ... ... жүйе ұғымының синонимі. Оған: мақсат, мазмұн, оқытудың құралдары мен әдістері, оқыту процесінің субъектілері мен ... ... ... ... ... ... - бір пән шеңберіндегі оқыту, тәрбие мазмұны жүзеге асыруға негізделген әдістер мен ... ... ... ... - жеке әрекеттер технологиясы, ұғымды қалыптастыру; дара қасиеттері ... және ... ... ... жаңа ... ... ... қайталау және бақылауды ұйымдастыру технологиясы; жеке ... ... ... Технология әдістемеден оқыту әрекеттерінің өңдеуге ... ... [4. ... ... - оқытудың тиімді жолдарын зерттейді, ғылымда оқыту процесіне ... ... ... мен қағидалар. Ол оқыту процесінде нақты жүйе қызметін атқарады [6. 21-б].
Технологияның екі ... бар: а) ... ... әдістемесін жасауды білдіретін оқыту технологиясы ; б) оқыту ... ... ... ... ... технологиясы технологиялық құралдарды оқыту үрдесінде пайдалану деп түсіну керек. (ЭВМ, ... ... оның ... ... жаңа ... оқулықтары және т.б.). Бірақ екі жағдайда технологияны қолдану- дидактикалық есептерді ... ... ... әсер ету тәсілдерін жетілдіруге бағытталған.
Оқыту технологиясының негізгі белгілері:
* оқушылар алдында оқудың мақсатты мен міндеттерін айқындап ... ... ... үшін ... материалдың маңыздылығын түсіндіру, оқушылардын белсенділігін арттыру;
* оқытудың белгілі бір ... ... ... ... ... ... мен ... әдістері көмегімен қойылған мақсаттары мен міндеттеріне қол жеткізетін процедураны құру;
* үлгілер бойынша оқыту (оқу дәптерлері, практикумдар, оқулықтар ... ... ... ...
* оқу міндеттерін шешуге бағыталған оқушылардың өзіндік жұмыстарын ұйымдастыру;
* оқыту нәтижелерін тексеру үшін тест ... ... ... кеңінен қолдану;
Биологияны оқыту әдістемесінде оқыту технологиясын ... ... ... ... Оның ішінде ең танымалы оқыту технологияларының бірі - оқу ... ... ... ... Оқу ... ... ... технологиясында ережелер, үлгілер, алгоритмдер және биологиялық обьектілердің ... мен ... ... ... Бұл ... ... ... оқулықтарында, әдістемелік нұсқауларда жеткілікті түрде орын алған және көптеген биология мұғалімдері жұмысында ... ... ... ... процесінде бұрыннан бері Шаталовтың тірек - сигналдары технологиясы (логикалық тірек конспектілері - ЛОК ) ... ... ... келе ... ... ... ... байланыстар схемасының ролі ... Н.Н. ... ... деп жазған! . [1. 35-б]. Байланыс схемаларын ... ... ... ... ... ... оқушылардың танымдық әрекетін басқаруда ... ... ... ... өз бетімен жұмыс істеу қабілетін ... және де оқу ... ... өз ... ... іске ... ... болады. Практикум мұғалімдер бұл технология жақсы меңтерген. Бұл технологияға ... бір ... ... және ... жарық көрді.
Көптеген биология оқулықтарына ... ... ... жарық көрген оқытушылардың жұмыс тәжірибесінен және мақалаларда жарияланған технологияларының бірі -оқушылардың оқу ... ... ... Бұл ... оқу ... оқушылардың дәрістегі белсенділігінің ерекше бір түрі ретінде қарастырылады. Олар оқу тапсырмаларын шешу ... ... ... бағытталған. Етер қалыптасқан әдістеме мұғалімге не істеу керек екенін ... , оқу ... ... ... ... оқу ... қалай шешу керек екеніндігін түсіндіреді. Сабақ алдында сыныпқа оқу тапсырмалары ... ол ... ... ... де ... соңында нәтижесіне тесттің көмегімен диагностикалық тексеру жүргізіледі. Оқу әрекетін қалыптастыру технологиясы , оқу ... ... ... ... бір курс, тарау немесе тақырып бойынша құрастырады. Өз қызметінің және соған байланысты оқушылар әрекетінің өзара байланысын ұйымдастыру жобаларын ... және де тест ... ... Оқу ... мен тесттер жүйесін әдістемелік құралдардан (практикум, мектеп ... ... ... бағалау жинақтары және т.б.) алуға болады. Бұл технологияны қолдану В.П. Сухов, В.Я. Ромм және В.П. Дроновтың ... және ... ... ... ... ... көрсетілген.
Дифференциалдық оқыту технологиясы да биология әдістемесінде жақсы белгілі. Оны ... ... ... ... ... ... ескіріліп, шартты топтарға бөлінеді. Топтарды жинақтау кезінде, оқушылардың оқуға деген жеке көзқарасы, білімділік деңгейі, пәнді оқуға қызығушылық деңгейі ... ... ... ... ... күрделілігі, әдісі мен тәсілдері бойынша және де оқыту нәтижелерін диагностикалау үшін ... ... ... ... ... ... жұмысы практикасында ойын сабақ әрекеті технологиясы кеңінен тараған. Бірақ оны іске асыру бір сәтті ғана ... ... онда ... әрекетті ұйымдастыру жүйесі жоқ.Ойынмен оқыту ұзақ дайындық жүргізгенде ғана оң нәтиже береді. Оқу тапсырмаларында ойынның ... ... ... ... күрделі жағдайдан шығудың мүмкін болатын әдістемелік тәсілдерді анықталған және нәтижелерді бағалау тәсілдері жоспарланған ойын сценарийі ерекше орын алады.
Коммуникативтік ... ... ... оқу ... ұйымдастыруға творчестволық дайындықты, эвристикалық сұхбаттың тәсілдерін итеруге, оқушылар арасында пікірталас тудыру үшін жағдай жасауды талап ... ... ... ... ... ... ... қолдануға үлкен мүмкіндіктері бар. Курстың әрбір ... оқу ... ... үшін проблемалар тудыруға болады. Мысалы: , және т.б. Мұғалімге технологияның осы түрін қолдануға ... ... ... бай ... аппараты көмек береді.
Модульдік технология биологияны оқытуда да кеңінен қолданылуды. Модуль деп- оқыту материалының мазмұны мен оны ... ... ... біріктіретін ерекше функциялық түйінді атайды. Мұғалім берілген оқу материалын итеру мақсаты айқын көрсетеді, оқушылардың өз бетімен ... ... үшін ... ... ... ... көздерін пайдалануға дәл нұсқалар береді және оны ... ... ... түсіндіреді. Осы нұсқаларды тексеру тапсырмаларының үлгілері келтіріледі (тестің әртүрлі ... ... ... ... ... ... әдістеріне көңіл бөлінуде. Биология мұғалімдері оқушылардың жобалық іс-әрекетінің технологиясы деп аталатын жобалар әдісіне жирек көңіл бөле бастады. Бұл технологияның ... ... ... негізінде зерттеу қызметін ұйымдастырудан тұрады.
Қазіргі кезде әлемнің барлық елдерінде оқытудың сапасын көтеруге айрықша көңіл бөлініп отыр. Біздің елімізде де ... ... ... ... ... көп мән беріледі.
Американдық педагог Филип Шлекти ... ХХI ... ... атты ... мектеп бағдарламасын жақсы меңтеріп, бірақ әртүрлі жағдайларда ары ... ... ... ... түлектің қоғамда өзінің орнын табуы екі талай деп ... ... ... ... ... ... қызығушылығын анықтау үшін педагогикалық іс-тәжірибе барысында сыныптардың биологиялық біліміне сараптама жүргіздім. Олардың нәтижелері бойынша сұрақтарға жауап берген оқушылардың ... ... ... қызығушылығы 26% жоғары, 33% орташа, 41% төмен деңгейде екендігі анықталды. ЖБДД анықтау үшін өткізілген бақылау тілігі оқушылардың тек 51% ғана , 38 % 35% ... ... ... 29% ... ойлау, ал 34 % қорытынды жасау қабілеттері дамыған. [9. 42-б]
Сабақта әртүрлі білім көздерімен жұмыс істеу үрдісінде 8-сынып ... ... ... ... ... анықталды. Бұл диагностиканың нәтижелерін келесі кестеден көруге ... ... ... оқушылар саны
Барлық балалар санынан %
1
Тапсырманы тиімді шешу жолдарын іздестіру
8
24
2
Тізбек жасау
9
26
3
Қосымша ... ... таба ... ақпарат табу және жеткізе білу
13
38
5
Тез ойлау
8
24
6
Өз ойын анық жеткізе білу
8
24
7
Тапсырманы тиімді орындау
21
61
Нәтижесінде оқушылардың 61% тапсырманы тиімді орындай ... ... Ал ... ... шешу ... ... тез ... өз ойын анық жеткізе білу қабілеттерін дамыту үшін жұмыс жүргізу қажет.
Зерттеудің нәтижелерінен оқушылардың танымдық қызығушылық қабілеттерінің орташа ... ... ... анық ... ... ... өту ... мынадай міндеттер туындап отыр:
* Оқушыларды өз білімдерін қажет ететін қызметке итермелейтін жағдайларды ... ету үшін ... ... формаларын қолдану;
* Үрдістерді, жағдаяттарды сапалы бағалау тәсілдеріне үйрету, оқушыларға саналы ... беру үшін ... ... ... ... ... дамытуға, білімді үздіксіз толықтыруға талпындыру, балалардың өз бетінше білім алу ... ... ... ... ... іс ... ... заманда ең басты мақсат - біліммен қаруландыра отырып, инттеллектісі жоғары дамыған, ... ... ... ... ... оқу ... ... жаңашыл түлектер қажет. Осыған байланысты, заманымызға сай мұғалім сабақта тұлғаны белсенді оқу-білім қызметіне кірістіру арқылы дамыту керек. Оқушылардың оқу-танымдық ... ... ... ... бірі - ... ұйымдастырудың алуан түрлілігі. Оқушылардың танымдық қызметінің әртүрлі әдіс-тәсілдерін қолдана отырып ... ... алу ... ... сабақтың оқу-тәрбиелік мүмкіншіліктерін әлдеқалай кеңейтеді. [10. 23-б]
Білім стандарты жаппай міндетті білім, білік, дағдының ... ... ... ... ... құзырлылығын қойып отыр. Құзырлылық бірінші орынға оқушының ... ... ... ... тапсырма жауабын ісі арқылы шешудегі дайындық әлеуеті. Педагогикалық жобалау шығармашылық ... ... ... білім беру мазмұнын оқушы тұлғасының жетістігі етуді, оны баланың жадына емес, жанына, интеллектісіне ... ... ... нақ осы ... не ... екендігін нақтылау оның даму бағытын белгісіздік қағидаларына сүйене отырып жобалау - ... ... жаңа ... үлгісіне тән субъект-субъектілік қатынастың орнауына мүмкіндік туғызады.
Осы жерде айта кету керек білім-беру үрдісіндегі өзара қарым-қатынастың маңызы өте зор. ... өмір сүру ... ... тыс өмір сүре ... және өзгелердің сыртқы әсерінен де пайда болмайды, ол тек қана оның өз мәселелерін қалай шеше ... ... алу ... ... ... әр ... құрылымдардағы, сабақтағы және сабақтан тыс, оқушылар мен оқушылардың, мұғалімдер мен ... ... ... ... ... ... ақпараттық, әрекеттік, ұйымдастырушылық, коммуникативтік және басқа да байланыстардың тұлғалық бағдарлы сипатын беретін ұғым болып табылады. Аталған ... ... ... ... - ... оқушы - мұғалім өзара , мұғалімдер ... ... ... және деп ... ... ... ретінде қарастырылады.
Субъектаралық қатынастардың шарттарының орындалуы негізінде тұлға өз дамуының, ... ... ... ...
Ұжымдық диалогтік қатынас шарттары мұғалімдер ұжымына да, оқушылардың сыныпішілік, мектепішілік ұжымына да әкімшілік топтарына да қатысты орындалады.
Тұлғалық рефлексиялық ... ... ... ... ... субъект ретінде танып, оның бойындағы әлеуеті мен ... ... үшін ... орта ... көздейді. [11. 65-б]
Биология сабағында оқушылардың ББД деңгейі мен мемлекеттік тапсырыс арасындағы қарама-қайшылықтарды ескере отырып төмендегідей қорытында жасауға болады. Оқушылардың ... ... ... ... ... ... бағыттар ұсынуға болады:
-Оқушыларға заманымызға сай ғылым қозғалысын алға ... ... ... ... мәліметтермен таныстыру;
* қызықтыратын мәліметтермен таныстыру идеяларының туындауын, ғылыми ізденістерінің мағынасын ашу;
* өзекті оқытуға сүйене отырып оқушылардың алдына әртүрлі қарама-қайшылықтар ... ... ... ... түсіну үшін диалектикалық тәсілдерді қолдануға үйрету;
* Оқыту барысында оқушылардың ... ... ... танымдық қызметінің әдістерін жетілдіру. Оқушыларды мұғалімге, құрбыларына сұрақтар қоюға итермелеу;
* Сабақта үрдістің топты және жеке оқушылардың жұмысына ... ... ... ... ... ... танымдық қызметін арттыру үшін оқулықты пайдаланудың мәні өте зор. Оқулықта берілген сызбаларды, графиктерді, ... ... ... ... ... мәтіннің негізгі ойын табу, жаңа түсініктермен сөздік жұмыс жүргізу, параграфтың жоспарын құру өздігінен тірек сызба нұсқаларымен ... ... ... ... ... ойын қозғап, қызығушылығын арттыруға көмектеседі.
Дәстүрлі емес түрде өткізілетін сабақтар да өте әсерлі болып табылады:
Бүгінгі заманның ... ... беру ... дәстүрлі емес, оқушының оқу-танымдық қабілетін арттыруға мүмкіндік беретін, оқушыларды өздігінен білім алуды үйретуді, ... ... және ... ... ... ... ... қолдануды талап етеді. [13. 82-б]
Оқытудың дәстүрлі емес әдістерін қолдану білімді толықтырады, жүйелендіреді, бекітеді, оны саналы түрде пайдалануды қолдайды. Оқушылар оқу ... ... ... ... артады және стандартты ойлау бағытына сүйенбей, өз ой-пікірлерін еркін жеткізе алады.
Білім берудегі озық технологиялардың бірі технологиясын ... ... ... тиімді деп есептеймін.
Биологияның әртүрлі пәндермен кіріктіруге мүмкіншілігі зор пәндердің бірі екендігі белгілі.
Сондықтан СТО технологиясын қолдану арқылы ұйымдастырылған сабақтар ... ... ... ... есте ... тұлғаның эстетикалық-эмоционалдық сезіміне тәрбиелейтін оқушыны жан-жақты дамытатын сабақ болып табылады. Оқушылардың биология пәніне деген танымдық қызығушылығын ... ... СТО ... стратегияларын қолданып, сабақтарымды келесі үлгімен : ҚЫЗЫҒУШЫЛЫҚТЫ ОЯТУ - МАҒЫНАНЫ АЖЫРАТУ - ОЙ ТОЛҒАНЫС кезеңдерін ... ... ...
кезеңінде қолданылатын әдістер оқушылардың тақырыпқа байланысты бұрынғы алған білімдерін қолданып, қайта жаңғыртып, естеріне түсіруін қажет етеді. Бұл кезеңде , , ... ... ... ... ... әдістерді қолдануға болады.
кезеңінде оқушылар тақырыпқа ене отырып, оның негізін ашады. Бұл жаңа ... ... ашу үшін ... ... әртүрлі - топтық, ұжымдық, жұптық немесе жеке түрде ұйымдастырамын. Мұнда , , INSERT кестесін толтыру әдістері тиімді. [12. ... және ... ... әдіс ... ... ... ... Негізгі жұмыс аяқталғаннан кейін, оқушылар топтық немесе жұптық формада бір-біріне сұрақ қойып жұмыс атқарады. Оқушыларға кезеңінде негізгі мәтінмен жұмыс ... ... ... ... Мысалы үшін, , , тесттік жұмыс әдістерін қолдану да тиімді. Бұл ... ... ойын ... жаңа материалдан алған теориялық білімдерін қолдану арқылы практикалық тапсырмаларды орындауға көмектеседі.
Осы технологияны қолдануда оқушылардан күтілетін нәтиже: оқушылардың
- ... ... ... ... ... ... алатын;
- өзі шешім қабылдайтын, жаңашыл, шығармашыл;
- ақпарат құралдарымен сауатты ... ... ... ... ... жетілген, әртүрлі саладағы адамдармен тіл табыса алатын;
- өз білімін, мәдениет деңгейін көтере алатын ... ... ... ... арттыру үшін, олардың белсенді танымдық қызметін ұйымдастыру әртүрлі арнайы әдіс-тәсілдерді қолдану арқылы оқушылардың танымдық қызметіне деген мотивтерін тудырып, ... ... ... етуі ... ... жоғары білім беруді ақпараттандырудың оң әсерлерінің бәрі айтылған жоқ. Мысалы, Б.С.Гершунский ақпараттық технологияларды және компьютерді, педагогикалық қызметтің нәтижелілігін арттыратын ... ... ... және оның ойынша, бұл құралдар, білім беру ... ... ... болсақ, категориясының түсінігіне түбегейлі өзгерістер енгізуі мүмкін және оқыту жүйесінің мақсатына, ... ... мен кез ... деңгейлі және профильді білім беру мекемелеріндегі оқыту формаларын, тәрбие беру, жеке тұлғаны дамыту ... де ... ... тигізеді. Білім беруді ақпараттандыру процесі қоршаған орта мен ... ... ... ... интеграциялық тенденцияларын қолдай отырып, оқушының тұлғалық дамуы, оның белсенділік деңгейінің артуы, альтернативті ойлау қабілетінің дамуы, ... ... ... ... ... ... ... объектілерін, құбылыстарын, процестерін, олардың арасындағы қарым-қатынасты модельдеудің негізінде қабылданған шешімдерді жүзеге асыру нәтижесін болжау үшін жаңа ақпараттық технологиялардың потенциалын қолдану ... ... ... зор. ... ... әр түрлі ақпараттық технологиялардың көптеп енгізіліп жатқан уақытында, білім беру процесі ... ... беру ... ... ... ... ғана ... саласы болып табылмайтынын ескеру керек. Бұрынғы КСРО құрамына кірген мемлекеттердегі жоғары оқу орындарының көпшілігі әр ... ... беру ... ... ... айтарлықтай маңызды қиындықтарын бастан кешіп отыр. Осындай қиындықтарды тудыратын себептерге уақыттың жетіспеушілігі, басқарушы қызметкерлер мен әкімшілікке көп міндеттердің жүктелуі, ... беру ... ... ... жиі ... ... қамтамасыз етудің орталықтанбауы, мамандықтар номенклатурасының кеңеюі, жеке жоспарлық-финанстік қызметті жүргізудің талап етілуі, білім беру мекемелеріне жоғары дәрежелі мамандарды тартудың ... және т.б. ... ... ... өткендей, ақпарат жекелеген фирмалар мен мекемелерге бәсекелестік артықшылықтықты қамтамасыз ететін, қоғамдық стратегиялық ресурсқа айналды. Осының ... ... ... ... беру ... басқаруда да ролі айтарлықтай өзгеріп келе жатыр, ал бұл өз кезегінде, арнайы ақпараттық технологияларды ... оқу ... ... және құрастырудың жаңа талаптарын алға қояды. Жоғары оқу орындарының көбісінде ақпараттық технологиялардың қолданылуы әкімшілік қызметтің ... ... ... қолдауда, оқыту процесінің шеңберінің кеңеюіне, студенттердің жеке қызметінің нәтижелілігінің өсуіне мүмкіндік туғызады. Бұл ... ... ... ... беру ... басқару шаралары (оқыту жұмыстарын жоспарлау, ұйымдастыру, орындалуын ... ... беру ... ... мен ... ... өзінің көп еңбек сіңіруді керек етуімен, біртектес әрекеттердің қайталануымен, көптеген ақпараттық элементтердің өзара байланысымен, ... ... ... ... жіберудің жоғары деңгейімен ерешеленеді. Сонымен қатар, жоғары оқу орындарын басқару процесстерін үстірт талдау, мұндай ақпараттандырудың жолында тұрған ... ... ашып ... ... оқу ... ... ... жүйелерді құрастыратын және қолданысқа енгізетін мамандар жоқ. Жоғары мектептегі ... ... ... ... технологияларды қолдануда жеткіліксіз тәжірибесі мен квалификациясының жоқтығы айқын байқалады: мұғалім-басқарушылар әкімшілік қызметте жаңа ... ... ... ... біле бермейді. Жоғары оқу орындарында қолданылатын ақпараттандыру құралдары толық жетілмеген, олар әлі даму сатысында. Техниканы сатып алуға және ... ... ... көп қаржы жұмсалады. Білім беру мекемесін басқару процесінде әрдайым осындай қиындықтарды шешуге тура келеді. Осы қиындықтардың арасында аса көңіл ... - бұл ... оқу ... әр түрлі салаларында қолданылатын, білім беруді ақпараттандырудың жеке құралдарының арасындағы интерфейстік, технологиялық және ақпараттық ... ... ... ... ... мен ... ... білім беру ортасының мүмкіндіктерін айтпастан бұрын осындай үрдістің тарихи алғышарттарын анықтап алу қажет. Қоғамды ... ... ... даму ... ... революциялардың кезектілігінің көмегімен айтарлықтай нақты сипатталады. Профессор Ракитов А.И. алғашқылардың бірі болып, әрбір технологиялық революциялардың негізінде қоғамның ... ... жаңа ... деңгейіне өту үшін керек жағдайларды жасайтын ақпараттық революция жатыр екендігін көрсетті. Ракитовтың пікірі бойынша, ақпараттық революция негізінде . Басқаша айтқанда, ... ... бұл - ... ... жаңа ... мен сапалы деңгейлік даму процесі ақпараттық қарым-қатынасқа өтуі. Колинның ... ... ... ... ... даму ... ... алты ақпараттық революцияны бөліп көрсетуге болады. Алғашқы ақпараттық революция тіл мен ... ... ... ... Екінші ақпараттық революцияны ғалымдардың көпшілігі жазудың шығуымен байланыстырады. Үшінші ақпараттық революция кітап баспасының пайда ... ... мұны ... ... алғашқыларының бірі болып есептеуге болады. Ақпараттық баспа құралдары (газет, журнал, жарнамалық хабарлама, ақпараттық анықтама және т.б.) ... ... ... ... ... ... кемеліне жетті. 19 ғ. төртінші ақпараттық революция басталды, бұл ақпараттық коммуникация құралдарының (радио, телефон, ... ... ... және тез ... таралуына байланысты болды. 20 ғасырдың 50-ші жылдарында әлеуметтік іс-тәжірибеде есептеуіш техника құралдарын ... ... ... ... ... ... Осы ... пайдалану ғылыми ақпаратты өңдеу адамның өте маңызды мүмкіндіктерін ақпараттық ресурстарын активтендіру және тиімді ... ... ... ... ... тіршілік әрекетіне революциялық әсер білдіріп, адамдардың өте маңызды әрекеттерін және өмір сүру мүмкіндіктерін, олардың мәдениеттерін, өмір ... ... ... ... ... ... негізін қалап, нәтижеде біздің планетамызда ақпараттық қоғамның пайда болуына әкеліп соқтырды. Осы аталған түбегейлі өзгеріс ... ... ... байланысуы, сонымен қатар ақпараттық технология айқын ілгері ... ... ... ... ... А.И. ... жазған болатын. Ол: . 1950 жылдан бастап, әр 10 жыл сайын жалпы білім көлемі екі есе өсіп, 1970 ... әр 5 жыл ... ал 1991 ж. ... жыл ... Бүгінгі күнде бүкіл әлемде білім көрсеткіші 250 мың есе өсті. Компьютерлік ... ... ... ең ... ... ... ... Интернет жүйесі болып табылады. Дүние жүзінде білім беру, сондай-ақ басқа да ... ... ... ... ... ... желісіз өздерінің профессионалдық қызметтерін елестей алмайды. Мекемелердің көбісі іскерлік мәліметтерін ... ... ... ... ... ... ... тарихы ақпараттандырумен байланысты адам қызметінің жаңа түрлерінің пайда болу және даму тарихынан тұрады. Соңғы жылдары қоғамда есептеу техникалары және ... ... ... ... ... ... (операторлар, программисттер, жүйелік аналитиктер, проектілеушілер және т.с.с.), консультациялық, ғылыми-ақпараттық және осыларға ұқсас басқа қызметтерді атқарумен байланысты кәсіби маманданған ... тобы ... ... Жаңа ... және кәсіби бағыттардың пайда болуы кадрларды дайындаудың ... ... ... ... ... Бұл жүйенің тек мазмұны ғана емес, оқытудың құралдары мен ... ... ... ... кезеңінің шыңайылығына сәйкес келуі керек. Қоғам және оның барлық саласын ақпараттандыру және олардың қатарына жататын білім беру мәселелеріне ... көп ... ... ... ақпараттандырудың даму үрдісіне жүйелік мемлекеттік тұрғыдан қарау қажеттілігі ... ... 90 ... басында қалыптаса бастады. Мысалға, 1990 жылы СССР-дің өзінде-ақ құрастырылды және ... ал ... ... ... ... ... ғылыми және де қоғамдық-саяси терминалогияларында кеңінен пайдаланыла бастады. Академик Ершов А.П. өзінің басылымдарында ... кең ... ... Ол деп ... ... қоса А.П. Ершов ақпарат айналып бара жатқандығын атап өтеді. Сол кезде ... - ның ... ... ... - бар білімді жүйелендіру және жаңасын құруды қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... мен әдістерін кең қолдану және оларды ағымдық басқару мен кейіннен дамыту үшін қоғамның пайдалануы. Аталған екі ... бір ... бір - ... ... ... және ... ... білім беру ортасын ақпараттандыруды анықтайтындығы анық. Қоғамды ақпараттандыруда маңызды ролді, осы қоғамның мүшелері болып комплексті ... ... ... ... ақпараттандыру атқарады. Білім беру қоғамның әлеуметтік ортасының құрамдас бөлігі болып табылады. Сол себептен де білім беруді ақпараттандырудың негізгі проблемелары, ... және ... ... ... ... ... ... жағдайларымен сәйкес келеді. Білімді ақпараттандырудың стратегиялық мақсаты постиндустриальды қоғамның талаптарына ... ... ... ... ... ... дайындау сапасы мен әсерін радикалды көтеру үшін жаңа ақпараттық және телекоммуникациялық технологияларды қолдану арқылы интеллектуалды ... ... ... ... ... В.А. ... пікірі бойынша осы мақсатқа жету нәтижесінде қоғамда білімді жекешелендіру жолында жаппай компьютерлік сауаттылық және ақпараттық мәдениетпен ... ... ... ... ... ... тарихи процесі негізгі екі бағытта жүзеге асады: басқарылатын және басқарылмайтын. Ақпараттық білімнің бағыттары мен өрлеу қарқынын ескере отырып, информатиканың ... ... ... ... ... ... мен технологияны қайта қарау. Бұны академик А.П. Ершов: деп айтқан болатын. Басқаша айтқанда, болашақ ... ... ... ... әдістері мен тәсілдерінің көмегімен өзінің талап еткен сұрақтарына, яғни қандай ақпараттық ресурстар бар және олар ... ... ... ... ... қандай мақсатпен және қалай пайдалануға болатынын білуі керек.
Сонымен, қазіргі қоғамның ақпараттық дәуірге ... ... ... ... білім жүйесінің алдына, болашақ маманның ақпараттық мәдениетін қалыптастыру мәселесі болып табылады.
Ақпараттық мәдениетті әр ... ... ... ... ... ... тәсілін табу, нәтижелі қызмет атқару және ақпараттпен алмасу, сонымен қатар компьютерлендірудің нәтижелерін болжау және қадағалау .
Ақпараттық ... ... ... ... ... ... саласында құрылады. Қазіргі білім беруде ақпараттық және коммуникациялық технологияның барлық формаларын пайдаланбау мүмкін емес. Қазіргі ... ... ... ... және ... ... ... оқып пайдалануда. Сонымен қатар жоғарғы оқу орындарда ... ... ... оқу ... ... ... ... табылады.
Ақпараттық технология білім беру процесін жаңа сапалы деңгейге көтерілуіне мүмкіндік береді, бұл ... мен ... ... ... ... ... ... берудің барлық мүмкін болатын салаларында қолданылуының жете сипаттамасы алдағы нақты жұмыста келтірілетін болады. Мұндай технология оқудан тыс және оқу ... ... үшін кең ...
Ақпараттық және телекоммуникациялық технологияның енуі педагогикалық қарым-қатынастың жаңа формаларын, оның құрамына кіретін уақытқа және кеңістікте бөліктенген қашықтан ... ... ... ... ... Ақпараттандыру жаңа оқу курстардың, материалдар мен оқу әдістемелердің нашар құрылған теориялық тәсілдерін қозғады. ... ... ... ... ... де ... ... ақпараттық технологиялардың енуінің білім беру бағыттары бар екендігі туралы ... ... ... ... мыналар жатады:
1. Ақпараттық қоғам шарттарының білім беру функциялары мен мазмұнының, педагогикалық қызметтің формалары мен әдістерінің өзгеруі;
2. ... ... ... бейімделу және шығармашылық қасиетін дамудың оң ықпалы;
3. Ақпараттық технологияның тәрбиелік әсері;
4. Ақпараттық технологияның негізінде ашық оқу архитектурасын ...
5. ... - ... ... ... ... мүмкіндігі;
6. Ақпараттық қоғам шарттарында білім берудің үздіксіз дамуы;
7. Педагогикалық оқу құралдарының электрондық ... ... ... және ...
8. ... берудің дамуы қоғамдағы ақпараттық ресурстарының негізінде құрылуы;
9. Ақпараттық және коммуникациялық технологияны қосымша ... ... ...
10. ... қоғамдағы дәстүрлі және жаңа оқыту әдістерінің мүмкіндіктерінің үйлесімділігі;
11. Мұғалімдер оқу процесінің барлық формаларында жұмыс ... үшін ... ... құру;
12. Мұғалімдер еңбек сапаларының бағалауы мен оқу орындарды басқарудың жаңа тәсілдері;
13. ... ... ... беру қызметінің ауқымдандыруы және ықпалдасуы.
Сонымен қоса, бұл ... ... ... ... және ... ... негізінде білім беруді ұйымдастыру мүмкіндігін береді.
Ақпараттық қоғамның негізгі талабы - оқушыларға ақпараттық білім негіздерін беру, логикалық - құрылымдық ... ... ... ақпараттық технологияны өзіндік даму мен оны іске асыру құралы ретінде пайдалану дағдыларын қалыптастырып, ... ... ... ... ... бірліктердің білімге айналуы әлемнің жүйелік - ақпараттық бейнесін оқушылардың шығармашылық қабілеттері мен құндылық ... ... ... ... ... ... дүниетанымының құрамдас бөлігі болып табылатын интеллектуалды дамуды қалыптастырудың бір ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық қоғам саясатының мақсаты мен міндеттеріне; оқушылардың ақпараттық мәдениетін қалыптастыру жүйесіне; оқушылардың жас ерекшеліктері мен ... ... ... мамандардың информатикадан білім деңгейлерінің сапасы мен шеберліктеріне, оқу - тәрбие бағытының ақпараттық қоғам бағытымен өзара байланысына тәуелді.
Қазіргі ... ... - ... білім беруде сабақ барысында интерактивті құралдарды қолдануда. Интерактивті құралдардың көмегімен мұғалімнің , оқушының шығармашылықпен жұмыс істеуіне жол ашылып ... АКТ ... ... ... ... тиімділігі
Соңғы он-он бес жылдан астам уақыт ішінде Қазақстандағы білім беру жүйелерінің кұрылымдарында елеулі өзгерістер болып жатыр. Оқу мен ... ... ... ... ... ... ... нарықты өркендету жолында күресудің тиімді құралына айналып отыр. Осы ретте қазіргі ... ... ... негізделген қашықтықтан білім беру жетекші рөл атқарады. Дүние жүзі бойынша ... ... беру ... ... ... мақсаттарынын бірі - оқушылардың кез келген мектептер, колледждер мен ... оқу ... ... ... ... алуларына жағдай туғызу болмақ. Осылай еткенде ғана студенттердің бір елден екінші елге орын ауыстыруларына ідектеу қойып, кедергілер туғызудан гөрі көзқарастар ... бір ... ... ... ... ... беру ... өзара алмастыру жағдайында болашағы зор жаңа істерді өркендете түсуге ... ... ... ... ауқымды түрде тарату курысы маңызды міндеттерді ойдағыдай іс ... ... ... тигізбек. Білім берудің біртұтас ақпараттың жүйесін құру арқылы оқушылар мен студенттердің білім деңгейін көтеру.
Оқытудың ауқымды және жергілікті жүйелерін ... ... ... ... ... базалық және деректердің банкілік мәліметтеріне, клиент - сервер, мультимедиа, компьютерді оқып-үйренуші жүйелерге, электрондык ... ... ... ... оқыту жүйесінің технологиясымен үйлесімді болып келетін, алдағы уақытта оқыту тәсілдерінің ішінде кең ... бес ... әрі ... ... бола ... жайлы окулыктарға, бағдарламаларға еркін кіруге болады.
Білімді ақпаратандырудың жаңа ғылыми өнімдерін өңдеу негізде жою ... ... ... ... ... ең ... ... төделдеу және білімнің жаңа технологияларын оңтайландыру мүмкіндіктерімен ... ... ұғым ... ... Бұл жаңа ... оңтайландыру және ақпаратты моделдеу төменгілерді өндіре алады:
* білім беру процесінің (үрдісінің) ... ... ... ... статистикалық талдау және оперативті мониторинг;
* білім беру мекемесінің жұмысын ақпараттық мөделдеу;
* сол ... ... ... қабылдаудың альтернативті басқармаларын қарастыру;
* оңтайлы шешуді және оны жүзеге асыру жолдарын таңдауды жеке қарастыру;
* қабылданған шешімнің әсерлілігін ... ... беру ... оқу ... қолданысы мақсатқа сай тәуелсіз болатын АКТ құралдары өзі арқылы ... ... ... өңдеудің және ақпаратты талдаудың компьютерлік құралдарын көрсетеді. Кез келген ... ... ... жеке ... ... тура бөлінуін құраспайтын қолданымен өзара әсерлесуінің деталды жоспарымен сәйкес өндіріледі. Қолданушы ... ... ... ... және ... ... ... сипатын өзіңе қосады. Оқу процесінде қолданылатың АКТ құралдарын арналастырудың бірнеше жолдары бар. Ең перспективтісі және мазмұндысы жіктелу критермі ... АКТ ... ... ... ... ... жол ... табылады.
Көптеген ғылыми жұмыстардың нәтижелері комьпютерлік оқу құралдарын дәрістерде қолданудың ... ... ... ... ... анық ... артықшылықтарға қарамастан мұндай қолданыс материалды-техникалық себетер бойынша әлі де күрделіленген: көптеген жоғарғы оқу орындарда сәйкестенген компьютерлік, телекоммуникациондық, проекциондық және ... ... ... ... ... жоқтық қасп. Сонымен бірге ұқсас құралдарды өңдеу және ... ... ... ... ... оқу ... ... дұрыс әсер етеді және АКТ құралдарын өңдеудің перспективті бағыты болып табылады. АКТ құралдарын активті ... ашық ... ... үшін ... ... ... өткізу сферасында байқалады. Бұл факторлардың толық қатарымен түсіндіріледі:
* Оқушылар ... ... ... жоқ ... және ... жаңа ... ... сабақтарды өткізуге қосымша материалдар, ұсынылымдар, оқу құралдарын, жаңа оқлықтарды қосқанда, қол жеткізе алады;
* Ұжымдық қолданудың орталықтарының тәжірибелі ... ... қол ... ... ... ... ... қолы жететін материалды база айтарлықтай ұлғаяды;
* Оқушылардың оқулық сабақтары сияқты зерттеу жұмыстар да жүргізілентін ... ... ... ... ерекше құрылғыларына ЖОӨ-ның қолы жетеді;
* Оқытушылардың жеке практикалық тапысрмаларды тексеру және ... ... ... ... ... ... ...
Ашық оқыту жүйесінде қолданылатын АКТ-нің қазіргі заманғы құралдары студентке ыңғайлы жеке жылдамдығында теорияны оқуға, тәжірбелік зерттеулер жүргізуге, практикалық біліктілікті алуға, ... ... ... асыруға мүмкіндік береді. Бір құрал (тәсіл) оны ашық оқытуда қолдану технологиясына және ... ... ... ... ... ... және дипломдық жобаларды орындау кезінде, өзіндік оқуды ұйымдастыру үшін ... ... және ... бақылауды жүргізу кезінде қолданылуы мүмкін. Сонымен қатар, қазіргі заманғы телекоммуникационды құралдарды қолдану мұндай орталарды практикалық ... ... ... және ... ... алып тастайды оқу процессінде АКТ құралдарын қолдану сұрақтарымен бірге оқытудың нәтижелерін бағалау және ... ... ... және ... ... ... Шынында да, қазіргі кезде ашық оқыту жүйесінің ... оқу ... ... ... ... және ... техника педагогикалық өлшеу және бақылау ретінде қолданылады. Мұндай педагогикалық өлшеулердің ... ... ... ... ... және педагогикалық қызметпен жүзеге асырылатын құралдармен әрқашан да корреляцияланды.
АКТ мұндай құралдарымен құру тесттік жүйелерді және сәйкес компьютерлік ... ... ... және ... ... ... алуға келіп тірелу керек. Кез келген тест өзі арқылы әрқайсысы шарттардан (сұрақтан) құралған тесттің минималды құраушы бірлігі болып ... ... ... ... ... ... және ... түріне байланысты таңдау үшін жауап жинағын құрауды ... ... ... ... ... ... және ... таратылған жіктеулері бар. Тесттік тапсырмалардың төрт негізгі пішінін көрсетуге болады:
* Жабық пішін, мұнда тестті өтіп отырғандар ... ... ... ішінің бірнешесі таңдайды;
* Ашық пішін, тестті өткізіп отырғандар дұрыс жауапты ... ...
* Бір ... элементентіне жауап берген кезде сәйкестікке басқа көптіктік элементін ... қою ...
* ... тізбектілікті орнатуға, oнда тапсырмаға қажет әсердің, операцияның, есептеудің тізбектілігі орнатылады;
* АКТ-ның қазіргі заманғы құралдары және ақпараттық құралды орталар таңдаулы, ... ... ... бар ... ... ... ... береді.
Аныз оқыту жүйесінің практикасында көбінесе таңдаулы жауаптары бар жабық тесттік ... ... ... ... ... дайындыққа жеңілірек болып табылады. Мұнымен бірге тестті қолданудың таратылған бағыттарының біреуі болып диагностика ... ... ... көмегімен студенттердің білімінің деңгейі айқындалады, түсінбейтін немесе біліктілігі жетіспейтін орындар айқындалады. Болжауда тестті қолдану АКТ құралдарын қолданып қалыптасқан ... ... ... процестің мүмкін нәтижелігін анықтауға, оны түзету туралы шешімді қабылдауға, оқыушылардың нақты ... сол ... ... жеке ... ... алу қажеттілігі туралы шешім жасауға мүмкіндік береді. Тесте және тесттік жүйелерді қолдану негізде жүргізілетін тренинг(дайындық) практикада тест тапсырысын ... ... ... істеп отырған кезде ой қызметінің қажетті біліктілігін алады деген фактта негізделеді, бұл ... өз ... оқу ... ... ... әсер ... Сонымен қатар, салыстырмалы түрде тест тпсырмасына жауапттарды тура өндеу және бұл процесте АКТ құралдарын ... ... оқып ... берілген тапсырмаларға жауап беруге ғана емес, өз білімін жеткілікті оперативті және объективті тексеруге ... ... бұл ... оқу нәтижелігіне дұрыс әсер етеді.
Біздің қоғамының қазіргі заманғы жағдайы, процестері азаматты тәрбиелеудің ... ... ... ... Білім беру жүйесінде өмірлін қатты бағытына, үйымдастырушылардың біліктілігіне, болашақ маманға қажет жеке қасиетке ие болды. Осыдан оқу ... ... ... ... ... ... ... үшін және өзіндік құру үшін жағдайлар жасау ... деп ... ... ... беру ... сабақ жоқ кездегі іс-әрекет сферасы және оны ... ... ... ... ... қатар маңызды және міндетті болып табылады. Педагогикалық тәрбиелейтін орта болып табылатын оқудан тіс жұмысқа орай білім беру орнының ... ... оны ... орталығы етеді, оған тен қана студенттерімен оқушылар ғана емес, қала және әр түрлі интелегенция қабатының адамдары да барады. Оқудан тыс ... ... ... бағыттарын аңықтау үшін мазмұнды, әдістемелік және технлогиялық деңгейлерде оқудағы әне ... тыс ... ... ... ... ... ... маңызды оқудағы және оқудан өзге жасалынатын іс-әрекет жүйесін дамыту және функцоналдаудың перспективі бірнеше ... ... ... ... ... тіреледі.
Оқыту жүйесіне АКТ құралдарын кіргізе және ... ... ... ... ... ашық оқытудың дамуы мен интенсификациясында негізгі күш болып табылады, идеялар мен спецификациялар дистанциялық білім концепцияларын дамытуға ықпал ... ... Жаңа ... және ... технологияларды қосу арқылы білімге деген қол жеткізу кеңейеді, ал АКТ құралдарын білім беруде қолдану әртүрлі ... беру ... ... білім беру құралдарының көздерінің арасындағы өзара қатынасының кеңейтуге мүмкіндік береді, сонымен бірге ұстаз бен ... ... ... жоғары дәрежеде қолдауға мүмкіндік береді.
Білімді игеру білімнің ... ... ... ... ... жүйені меңгеруді талап етеді. Л.С. Выготскийдің ойынша, .
Бұл жерде қиыншылық тудыратын мәселе - біз ... ... ... ... жай ғана ... ... АКТ ... қоса салып және ол білім беру жүйесінде төңкеріс жасайды деп ... ... ... ғалымдары жазғандай, мәселенің тарихи, психологиялық және философиялық аспектілерін есепке ала отырып, білім беру үдерісінің белгілі бір теориялық тұжырымдамаларына ... ... ... ... инфрақұрылымы мен АКТ-ң бірігуін іске асыру керек.
АКТ құралдарының табиғаты белгілі бір түрде адамның психикалық құрылымының, оның ішінде ... ... де ... мен дамуына әсер етеді. Осы уақытқа дейін ақпарат көзі болып келген баспа мәтін көп тілдерде солдан оңға оқылатын, сөздердің ... ... ... ал бұл ... мәтін құрылымына ұқсас келетін, құрылымы бірізділік, реттілік, мұрагерлік сияқты ерекшеліктері тән ойлау әрекетіне алып ... ... ... ... ... ... ... көпшілік қолданатын коммуникация құралдарына баспа құрылымына қарағанда едәуір басқа құрылым тән. Бейнелер мен дыбыстар баспа ақпараты сияқты ... мен ... ой ... ... ойларымен бірге А-дан Б-ға одан кейін C-ға ... ... Оның ... олар тану модельдерін құрып, субъектінің сезімтал жақтарына бағытталады.
Баспа материалдары мен бұхаралық коммуникациялық техникалық ... ... ... тәжірибені беру және бекіту мүмкіндіктерінің үлкен көлемде кеңеюіне әкелген сияқты компьютер де адамның ойлау қабілетінің потенциалын арттырып, ойлау қызметінің ... ... бір ... ... ... АКТ көмегімен құрылған ашық және қашықтықтан оқыту ортасында ақпаратты ұйымдастыру және түсіндіру негізгі процестер болып табылады. Ақпарат дисплей ... ... ... ... ... және ... ... түрлі түсті суреттермен көркемделген процестер түрінде кодталып берілуі мүмкін.
Мұндай орта ойлау қабілетінің құрылымдық, иілгіштік, қисындылық, тәжірибеге деген бейімділік сияқты ... ... ... ... ... әрекетпен, мәселелерді шешумен байланысты танымдық процестерге тән. Сондықтан, құбылыстардың мәнін ... және ... шешу жолы ... нәрселерді жаңаша түсіну, бір қарағанда байланыспаған заттарды бір-бірімен байланыстыру тәсілін табу, ескі және жаңа ақпарат арасында өзіндік бір байланыс орнату ... ... ...
... ашық ... ... ... ойлау қабілетінің дамуына жағдай жасауы керек. Оны айқын және айқын емес байланыстар мен ... ... ... ... ... ... ... мен заңдылықтарды түсінуге көмектесетін күшті құрал болып ... ... ... мида тек ... ... ... мен ... сақталады.
Бағдарламалау тілдерін меңгеру, оны құрастыра алудың өзі тек қана оның мүмкіндіктерін іске ... ... ... ғана ... табылады. Шын мәнінде, оқушылар бұқаралық коммуникация құралдарын, баспа материалдарын ... ... ... ... ойлау қабілетінен басқа жаңа түрлі ойлау дағдысын бойына сіңірген жағдайда ғана оқыту процесі тиімді, нәтижелі болды деп ... ... ... тек ... қабілеті ғана емес, түйсік, зейін, түсінік, сезімдер және т.б. ... ... де ... ... мен ... ... адамның қызметінің дамуы мен ашық білім беру саласында АКТ құралдарын пайдалану және технологизация жағдайында адамның психикалық ... ... ... ... тұр. ... таңда ақпараттық қамтамасыз ету жүйесіне баса мән бермейінше, білім берудің ақпараттық технологияларын, дәлірек айтқанда, ... ... және ... ... да ... ... қашықтықтан оқытудың спутниктік арнасы арқылы ендірмейінше, кез келген әлеуметтік-экономикалық саланың алға ... ... ... ... ... ... ... ғылыми-әдістемелік орталығы ақпараттық қарым-қатынастық технологиялардың білім берудегі педагогикалық мүмкіндіктерін ... ... ... ... тірек нүктесіне жатады және онымен бірге қашықтықтан оқытудың спутниктік каналын ... ... ... ... асыруда.
2. Биологияны оқыту үрдісінде ақпараттық технологияны пайдалану маңызы
2.1 Биологияда оқушыларға дидактикалық материалдарды меңгертуде ... ... ... ... ... оқушыларға дидактикалық материалдарды меңгертуде қашықтықтан оқыту құралдарының маңызы зор. Сабақты қашықтықтан ... ... ... мен ... ... ... ... ұйымдастырылады. Телекоммуникациялық желiлер мұғалiм мен үйренушi арасында қашықтық проблемасын шешедi және жедел байланысты ... ... ... ... ... ... әр ... формада (графика, дыбыс, анимация, видео) пайдалануға мүмкiндiк бередi. Компьютерлiк үйрету және бақылау программалары тыңдаушыға, бiр жағынан, оқу материалын жедел ... ... ал ... жағынан, оқу материалдарын қандай деңгейде жедел меңгергенiн бақылауға көмектеседi.
Оқыту процесiн қашықтық режимiнде ұйымдастыру барысында барлық ақпараттық қызмет типтерi ... ... ... ... ... ... ... орта (WWW-сервер);
* Интернет желiсiнiң әлемдiк ресурстары (WWW кеңiстiгi, деректер қоры, ... ... ... видеоконференциялар.
Аталған типтердiң көмегiмен оқушы мен мұғалiм арасында оқыту мен дидактикалық мiндеттер шешiледi. Бұл құралдар WWW-сервер ... ... мен ... ... мен ... типi түрлi талқылауларды жүзеге асырады. Қашықтықтан оқыту режимі арқылы ... ... ... ... ... бір ... ақпаратты (өсімдіктер, жануарлар туралы бейнефильмдерді, сызбаларды, суреттерді, кестелерді т.б.) ... ... ... болады.
Сонымен қатар, биология сабағында электрондық пошта көмегiмен мұғалiм мен ... ... оқу ... ... мен мұғалiмге өздерiне түсiнiксiз болған материалдар бойынша сұрақтар жiберуiне мүмкiндiк алады. Бiр ... ол ... ... ... Бұл ... ... ... материалдар мен оқушылардың сұрақтарына жауаптарына жiберу қызметтерiн атқарумен шектеледi.
Телеконференция оқу тақырыптары бойынша оқушылар арасында жалпы пiкiрталасты ... ... ... ... ... басқаруымен өткiзiледi. Мұғалiм пiкiрталастың тақырыбын белгiлейдi, конференция барысында өткiзiлетiн мазмұндарды бақылайды. Телеконференцияға қатынасушылар түскен хабарламаларды қарап, конференцияға өзiнiң ... ... ... ... ... қатынасады.
WWW-желiсiнiң әлемдiк ресурсында гипермәтiн түрiнде көрнекi және ... ... ... ... ... ... ... WWW-беттерiнде Интернет ресурстары бойынша анықтамалар арқылы сiлтемелер жинағын дайындауға болады. Педагог мамандардың үйренетiн материалдарын да осы құжатқа енгiзедi және ол ... оған ... ... Егер олар ... шыға ... мүмкiндiк алса, онда ол осы берiлген материалдарды оқи алады.
Жаңа ... ... ... ... ... көмекшісі қызметiн атқарады. Дәстүрлi оқу құралдарынан басқа оқушыға мына типтегi материалдар ұсынылады:
* ... ... ... ... ... электрондық оқу құралдары;
* компьютерде биология пәні бойынша тестiлеу жүйесi мен ... ... ... ... мен ... ... және видеоматериалдар;
* Интернетжелiсiндегi ақпараттық материалдар.
Аталған құралдар биологиядан оқу ... ... ... және оқытудың сапасын арттыруға игi әсерiн тигiзедi. Қашықтықтан оқыту материалдарын жасақтаушылар осы құралдарды негiзге алуы қажет. Оқу ... ... ұзақ ... Оқу құралдарын жасақтау қашықтықтан оқыту формасының тиiмдiлiгiн арттырудың негiзгi көзi болып табылады.
Қашықтықтан ... ... ... ... және ... арналар, телевидение және радио) ақпараттарды жiберу жүйесiн құрайды.
Өркениетті қоғамның дамуы информатизация (ақпараттандыру) процесімен тығыз байланысты болып ... Бұл ... ... ... - ... ... ... үстемдік етуші қызметтің саласына ақпараттық және коммуникациялық технология құралдарының негізінде жүзеге асырылатын хабарларды жинау, өңдеу, олардың қорын жасау, сақтау және ... ... ... ... ... хабарлар легімен жан-жақты қамтамасыз етудің ең басты ... бірі - ... беру ... ... және ақпараттық, коммуникативтік технологияны жасау мен оны тиімді пайдалана білудің ... ... ету ... ... ... Оның ... ... білім беру жүйесін басқару механизмдерін мәліметтердің автоматтандырылған банкілерді қолданудың негізінде жетілдіру;
* қоғамның ақпараттандырылуының ... ... ... ... жан-жақты субьектілі мақсаттарына сай келетін әдістемелері мен тәсілдерді т.б. жетілдіріп отыру;
* оқушылардың интеллектуальдық дамуларына, өз беттерімен білім ала білу ... ... және ... ... тәжірибелік-ғылыми қызметтерін жүзеге асыра білулеріне бағытталған білім берудің ... ... ... ... ... ... аз ... ішінде жүйелі түрде бақылап, бағалауға мүмкіндік беретін компьютерлік жүйе бойынша естілетін және болжайтын ... ... ... ... ... ... - ... барлық жіктерінің сапалы білімге қол жеткізуін қамтамасыз ету болып ... Бұл ... жету ... ... ... ... білім беріп қана қоймай, бәсекеге барынша қабілетті, білімді ... ... ... ... беру ... ... ... беру қызметінің барлық субъектілерінің (оқушы, педагог, ғалым, басқару саласының қызметкері) еңбегін ... жаңа ... мен ... ... пайдалануды, білім беруді ақпараттандыруды талап етеді.
Соңғы жылдарда жаңа технологиялардың ... ... - ... пайдаланылатын жүйелерге қосымша емес, дәстүрлі жүйелермен тұрақты байланыста, оқыту процесінде оқытушы мен оқушы арасында тиімді субьектілік қатынаста болып табылады.
Биология сабағын ... ... ... ... ... ... ... ретінде де, әртүрлі анықтамалық мәліметтерден ақпараттар берудің көрнекі құралы ретінде де пайдалана алады. Мәліметтер оқытылып жатқан пәннің өзіндік ерекшеліктеріне ... әр қилы ... ... ... ... ... басқа жаратылыстану пәндерінде түрлі оқу есептерін шешуде, есептеу операцияларын орындауда, оқу тәжірибелерінің нәтижелерін ... ... ... және ... да ... мен ... математикалық үлгілерін құру мен интерпретациялауда да қолданылады. Мұндай компьютерлік оқыту бағдарламаларын тұрақты пайдалану - ... ... ... ... ... ... беріп қана қоймай, осы ақпараттың психологиялық-педагогикалық заңдылықтарын игеруге мүмкіндік беріп, ... ... ... және оқушының субьектілік дербестігі мен белсенділігін арттырады.
Биология сабағында жаңа технологиялар негізінде білім сапасын ... ... ... ... ... беру тәсілдерін (электронды оқулық, бейнесабақ, тестілеуші бағдарламалар, электронды зертханалық жұмыстар және т.б.), білім саласын басқаруды автоматтандыруды атауға болады. ақпараттық және ... ... ... ... білім берудің төмендегідей жаңа түрлерін кеңінен пайдалануға мүмкіншіліктер тудырады:
* интерактивтік (өте белсенді) сұхбат (диалог) - ол қолданушының ... ... ... ... асырады. Бұл арада сұхбат текстік бұйрықтар мен жауаптар арқылы қарқынды ... ... асып ... ... сұрақтарды сөздерді қолдану еркін түрде бере беруге болады);
* нақты объектілерді басқару;
* экранда көрініс тапқан түрлі биологиялық объектілердің, құбылыстардың, процестердің ... ... оқу ... ... автоматтық бақылау (өзіндік бақылау) жасау және бақылаудың нәтижелері бойынша ... ... ... атап ... ... беру ... ... біріншіден, оқушылардың ой-өрісін кеңейтуге бағытталған әдістемелерді жасауға мүмкіндік береді; екіншіден, оқушыларға эстетикалық ... ... ... ... ... ... қазіргі адамдар үшін өте қажетті тиімді шешімдер қабылдай білу сияқты коммуникативтік қабілеттерді қалыптастырып, дамытуға мүмкіндік береді.
Биология сабағындағы бағдарламалық құралдар мазмұнының ... - сол ... ... тікелей көмегі арқылы нақты ғылыми мәліметтер алуды көздейтіндігімен сипатталады. Мұндай жағдайда үлгілер жасау мүмкіндігі, зерттелетін биологиялық объектілерді, құбылыстарды, процестерді. ... - ... ... ... өз ... аша ... көрсететін ғылыми жұмыстардың өтуін қамтамасыз етуге дәнекер бола алады.
Бейімдеушілік болса мүмкіндігінше оқушылардың әрқайсысымен жеке ... ... ... ... оқу ... ... оқушылардың субьектілік қабілеттерін үнемі ескеріп отыруды қажет етеді.
Биологиялық білім беру жүйесін ақпараттандыруда электрондық оқулықтарды пайдалану тиімді. Электрондық оқулықпен оқытудың негізгі ... - . ... ... ... саласында пайдалану оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып қана қоймай, ойлау жүйесін қалыптастыруға, шығармашылықпен еңбек етуіне жағдай жасайды.
Осы уақытқа ... ... беру ... тек ... ... немесе оқулықта пайдалану қазіргі заман талабын қанағаттандырмайды, сондықтан қазіргі ақпараттандыру ... оның ... ... ... да бұл оқулықтарды пайдаланбай алға жылжу мүмкін емес.
Мазмұны қиындау бір үлкен тақырыптың бөліктерін өткенде қосымша бейнехабар және ... ... ... ... ... ... ... масштабын өзгертуге және көріністерді тез немесе жай түрде көрсетуге пайдалы. Электрондық оқулық таңдап ... ... ... ... ... ... оқулықтың ең қажет элементі - аудиохабарлар. Мысалы, құстардың дауыстарына қарап қандай құс екенін ажырата білу, жүрек қағысын ... ... ... ... ... ... ... оқулық пен ақпараттық коммуникациялық мүмкіндіктердің барлығын дерлік қамти алады. Қазіргі кездегі қоғамның ақпараттану жағдайында ақпараттық технологиялардың ... ... адам ... ... ... біртіндеп өзгерістер енгізуде. Ақпараттандыру ісі Қазақстанның білім беру жүйесінің даму жолына да ықпалын тигізуде. ... ... ... ... ... ... оқыту деп аталатын оқытудың жаңа технологиясы қалыптасып нығая түсуде. Сондықтан педагогика ғылымының алдында ... ... жүйе ... факторлары мен негізгі педагогикалық ұстанымдарын анықтау және айқындауға байланысты бірқатар міндеттер қойылды. Сонымен қатар электрондық ... ... мен ... ... ... ... ... және құрамына қойылатын кешен талаптарды анықтау қажеттігінен электрондық оқытудың ... ... ... мақсаты туындап отыр.
Әдістемелік жүйенің бөліктерін электрондық оқытуға сәйкес толығырақ қарастырсақ. Оқыту мақсаттары мен міндеттерінің білім беру, біліктілік пен ... ... ... ... ... ... біліктілік пен дағдыны тексеруді жалпылай жатқызамыз.
Оқыту мазмұнының құрамына әрдайым теория, білімді тәжірибелік ... және ... ... ... ... ... ... моделінде оқыту құралдарының орын алуы өзгерді. Олар оқыту құрылымы мен мазмұнын, әдістерін және оқытудың формаларын анықтайды. ... ... ... ... әдіс және ... оқыту әдісі жатады. Бұлар - кеңінен тараған оқыту формалары.
Биология сабағындағы электрондық оқыту құралдарына биологиялық обьектілерді, құбылыстар мен ... ... ... және жүргізу үшін арналған бағдарламалық өнімдерді жатқызамыз. Электрондық оқыту жағдайында әртүрлі оқыту формалары мен әдістерін, мазмұнын қалыптастыру ... ... үшін ... ... ... және оларды бағалаудың негізгі бағыттарын ескеру қажет. Олар: жасау және қолдану технологиясы, ұсынылатын аспаптар жиынтығы, ұсынылатын қызметтің іске асырылу ... ... ... жасау мен қолдану технологиясы биология сабағында жеке-дара және топтық оқыту сияқты әртүрлі әдістерді қолдана отырып, оқытуды іске асыруға ... ... ... ... олар ... ... ... оқытудың басқа да формаларын ұйымдастыруға мүмкіндік туғызады.
Дүниежүзі елдері бұдан 50-55 жыл бұрын ... әдіс ... мен озат ... бұл күнде оқу мен тәрбие ісімен айналасып жүрген әрбір мұғалімнің ... ... ... отыр.
Қай елде болмасын, балаға білім беру ісі елеулі орын алып, онымен ... ... ... ... итермелеп отырған. Еліміздің тәуелсіздік алып ұлттық даму жолына түсуі білім беру ісін ... ... ... етіп ... ... ... ... қоюды талап етті Осы маңызды талаптардың бірі білім беру жүйесін ақпараттандыру.
Білім беру ... ... ... ... ... өзгеріс үстінде болады. Ол әр ұлттың өзіндік ерекшеліктеріне қарай қалыптасып үнемі жетіліп, уақыт өткен ... ... ... Қай ... де ... ... атқаратын қызметі жас ұрпақты танымдық дүниесін байытып, дамуын қамтамасыз ету. Заман өзгерген сайын мектептерге қойылатын ... ... ... және ... әдіс тәсілдері де өзгереді Қазіргі таңда еліміздің білім беру ... ең ... ... ... берудің ұлттық модуліне өту арқылы жас ұрпақтың білім ... ... ... ... ... ... 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдымыасында , деген сөз тіркестері ... ... ... еніп ... Олай болса, қоғамды ақпараттандыру дегеніміз не ?Қоғамдық ақпараттандыру дегеніміз - ғылыми техникалық прогресс ... ... ... ... ... ... яғни адам ... іс - әрекеттің интеллектуалды түрлерінің жан - жақты әсер етуі мен ... ... ... ... ... оқыту мазмұны, әдісі мен ұйымдастыру түрлерінің өзгерісін тездетеді. Бұл ... ... ... ... берудің мазмұны мен мақсатын өзгерту болып табылады, ал оны технологиялық жағынан ... ету - ... ... ... кезеңінде білім беру жүйесі алдыңғы кезекте, маманданған сауатты тұтынушыларды дайындауға бағытталса, ал білім беруді ... ... бұл ... ... берудің негізгі мақсатына ауысады. Мұндағы негізгі мақсат - оқушының ... әлем ... ... ... болжамын қалыптастырумен жалпы ізгілікті адамгершілікке дайындау болып саналады.
Қазіргі заман мұғалімнен тек өз пәнінің терең білгірі болуы ... ... ... педагогикалық - психологиялық сауаттылық, саяси экономикалық білімділік және ... ... ... етілуде. Ол заман талабына сай білім беруде жаңалыққа жаны құмар, ... ... ... оқу мен ... ... еніп, оқытудың жаңа технологиясын шебер меңгерген жан болғанда ғана білігі мен білімі жоғары жетекші тұлға ретінде ... ... ... беру ... ақпараттандырудың негізгі мақсаты оқушылардың ақпараттық мәдениетін қалыптастыру. Осы ... ... ... ... ... ... ... жаңа әдістерді қолдану қажеттілігі туындап отыр. XXI ғасырда ақпараттанған қоғам қажеттілігін қанағаттандыру үшін білім беру саласында төмендегідей міндеттерді шешу ... отыр : ... ... ... компьютерлік желі, электрондық және телекоммуникациялық құралдарды, интерактивті құралдарды, электрондық оқулықтарды оқу үрдісіне тиімді пайдалану арқылы білім сапасын көтеру.
Еліміздегі саяси, ... - ... ... сай білім беруді ақпараттандыру бағытында мектебімізде жүргізіліп жатқан жұмыстар ақпараттандырудың мемлекеттік бағдарламасына сәйкес жүзеге ... ... - ... ... болғандықтан адамзатқа компьютерлік сауаттылық қажет. Бүгінгі таңда мектеп ... ... ... ... көмегімен оқыту нәтижелерін зерттеудегі ғылыми проблемаларды шешу ең ... орын ... ... ... ... процесінде туындайтын компьютерлендірудің педагогикалық- психологиялық жаңа проблемалары әлі толық шешілмегені.
Білім беру жүйесін ақпараттандыру білім беру үшін ... ... ... ... ... ... ... техника мен технологиялардың қоғам өміріндегі ролі мен орнында түбегейлі өзгерістер болды. Ақпараттық және телекоммуникациялық ... ... ... ... ... жеке ... оқу және жазу ... сияқты сапалармен бірге қатарға және әрбір адам үшін ... ... ... ... ... технологиялық даму дәрежесіне оның экономикалық қуаты мен халқының тұрмыс деңгейі ғана емес, сол елдің әлемдік қоғамдастықта алатын орны, басқа елдермен ... және ... ... мүмкіндіктері, сондай - ақ ұлттық қауіпсіздік мәселелерін шешуіне байланысты. Сонымен қатар, әлдебір елде қазіргі технологияның дамуы мен қолдануының ... оның ... ... ... ... емес, негізінен қоғамды парасаттандыру деңгейімен, оның жаңа білімді туындату, игеру және қолдана білу қабілетімен де анықталады.
Жедел дамып отырған ғылыми - ... ... ... ... ... ... ... ғаламдық процесінің негізіне айналады. Ақпараттық - технологиялық дамуға және оның ... ... ... ... ... ... ұлттық қауіпсіздік, бүкіл дүниежүзілік қауымдастықтағы мемлекеттің ролі тәуелді болады. Тұтас дүние қалыптастыру мен қоғамдастықтар, жеке адам мен ... ... ... өмір ... үшін жаңа ... ... етуде ақпараттық - телекоммуникациялық технологиялар маңызды роль атқарады.Ғылым мен техниканың даму қарқыны оқу - ... ... ... ... жаңа ... ... оның ... интерактивті құралдарды кең көлемде қолдануды қажет етеді.
Қазақстанның тәуелсіз мемлекет ретінде қалыптасуы орта білім беру жүйесінің дамуымен тығыз байланысты. Қай халықтың, қай ... ... ... ... ... әрі ... дамуына басты ықпал жасайтын тірегі де, түп қазығыда - мектеп.
Мектептердің білім деңгейін ... және онда ... ... ... арқылы оқу - тәрбие процесін тиісті ... ... ... ... ... ... ... жүйелі басшылыққа алған бағыты деп есептейміз. Интерактивті құралдарды қолдану негізінде мектепте жаратылыстану бағытының пәндерін оқыту сапасын арттырып, білім ... ... ... түрде іске асады деуге болады.
Мектепті ақпараттандыруға осылай мемлекет тарапынан үлкен экономикалық қолдау көрсетіліп, оны оқыту, үйрету мәселесі бүкіл ... ... ... ғана біздің еліміз өндірістің жоғары психологиясын меңгерген дүиежүзілік ... ... ... ... ... өндіре алатын алдыңғы қатарлы мемлекетке айналады. Ол дәрежеге жетуге ... ... ... ... жас ... ... ... сенім мол.
деп, Ел басы атап көрсеткендей жас ұрпаққа білім беру жолында ақпараттық технологияны оқу үрдісінде ... мен ... ... ... ... және ... ... арқылы жасалып жатқан оқыту процесі оқушының жаңаша ойлау қабілетін қалыптастырып, оларды жүйелік байланыстармен заңдылықтарды табуға итеріп, нәтижесінде - өздерінің кәсіби ... ... жол ашу ... ... ... ақпараттық қоғам аймағында, оқушылардың ойлау қабілетін қалыптастыратын және компьютерлік оқыту ісін дамытатын жалпы заңдылықтардан тарайтын педагогикалық технологияларды ғана тиімді деп ... ... ... ... көмегімен қалыптасатын және жүзеге асырылатын ойлау қабілеті бұрынғы технологиялар арқылы берілетін ойлау жүйесінен өзгеше болатындықтан, тек ойлау қабілеті түсінігі ғана ... ... есте ... ... деңгейде болады.
1.Бормен тақтаға жазылған кескінді интерактивті тақтадағы түрлі - ... ... ... ... салыстыруға болмайды
2. Тақта мен бордың көмегімен әр түрлі қосымшалары бар жұмысты ... қиын әрі ... ... ... ... қателер жіберілсе, тез арада түзетуге болады.
4. Сабақта ACTIVote тестілеу жүйесі арқылы тест алу ... ... ... ... указкасының көмегімен тақтаның жоғарғы бөлігіне кішкентайларға да қол ... ... ... ... көрнекілікті қолдану деңгейі артады.
7. Сабақтың өнімділігі артады.
8. Оқушылардың білім деңгейіне оң әсер етеді.
Біз бейбіт елде, ... ... ... аса мән ... елде ... ... білім берудің мақсаты - терең білімнің, кәсіби дағдылардың негізінде еркін ... ... өзін - өзі ... ... ... ... шешімдерді қабылдауға қабілетті жеке тұлғаны қалыптастыру, яғни жеке тұлғаны ... ... ... ... ... ... ... өзгеріп жататын бүгінгі заманға лайықты, жаңашыл тұлғаны қалыптастыру. ... ... ... ... ... ... сәйкес, дербес бағдарлама арқылы жұмыс жасауына мүмкіндік алады. Компьютер автоматты түрде ... ... ... және ... ... мен оларды болдырмау жөнінде ұсынымдар, өтілген материалдардың игерілу сапасын бақылай алады. Мұғалім компьютер көмегімен ... ... ... ... бойынша жасалған жұмыстар нәтижесі жөнінде объективті ақпаратты ала отырып, өзіндік авторлық бағдарламаларды құру ... оқу ... ... ... жасай алады. Мұғалім де оқушылармен жеке жұмыс жасау үшін уақыты көп болады. мектеп әкімшілігі басқару шешімдерін қабылдауға ... ... ... ... ... ... процесінде оқушылардың ақпараттық технологияларды пайдалануы, өзін-өзі бақылау, өзін-өзі ұйымдастыру, өзіндік сараптау, жоспарлау ... ... ... ... ... ... сабағында оқушылардың ақпараттық технологияны қолдану әдістемесін жетілдіру
Биология сабағында білім беруді жетілдіруді ақпараттандыру - бұл ақпараттық-коммуникациялық технологияның құралдарын ... ... ... ... және ... ... ... оқыту мен тәрбиелеудің психологиялық және педагогикалық мақсаттарына бағыттап қамтамасыз ету процесі. Бұл процесс мына ... ... ... ... оқыту жүйесінің басқару механизміндегі ғылыми-педагогикалық ақпараттар мен ақпараттық-әдістемелік материалдарды автоматтандыру арқылы оның қолданылу аясын жетілдіру және басқару ... ... ... ...
* ... ... ... жеке тұлғаның даму бағыттарының міндеттерін негізге ала отырып, биологияны оқытудың мазмұнын, әдістері мен оны ұйымдастыру формаларын ... мен оның ... ...
* ... ... ... ... өздігінен білім алуға, түрлі ақпараттарды өздігінен өңдеу сияқты әрекеттерге бағытталған оқытудың ... ... ... ... ... ...
* оқушының білім деңгейін бағалау мен бақылау әдістерін талдау бағытында компьютерлік тестілеуді құру мен оны ... ... ... ... дамытудағы ақпараттық технологиялар жеке тұлғаның интеллектуалдық, қоғамдық, экономикалық, коммуникациялық және ақпараттық сияқты ... ... ... ... арқылы құзырлықтарын қалыптастыру негізгі талаптардың біріне айналады.
Енді біз деген сауалға жан-жақты тоқталайық. ... ... ... ... ... ... ... білдіреді. ЮНЕСКО глоссарийінде мынадай анықтама берген: Құзырлылық - бұл күнделікті ... ... ... ... ... проблемалар мен міндеттерді тиімді түрде шешуге мүмкіндік беретін қабілеттілік. Стенфорд комиссиясының директоры Г.Вайнер құзырлылықты адамның белгілі бір ... ... ... ... ... ... Ал ... ғалым М.М.Чошанов құзырлылықты білім, білік, дағдының өзара байланысы деп қарап, оның төмендегідей формуласын ұсынады: ... ... ... + әдістердің оралымдылығы + ойлаудың сынаулығы. Аталған анықтамадан кейін біз анықтамасына тоқталайық. Ақпараттық құзырлылық - бұл оқу, ... және ... ... ... ... ақпараттық-коммуникациялық технологияның мүмкіндіктерін жан-жақты қолдану қабілеті.
Әдебиеттерде , терминдері жиі кездеседі. Ақпараттық-коммуникациялық технологияның жеделдетіп дамуына байланысты ... ... ... ... ... ... - бұл адамдардың кез келген проблема мен міндеттерді компьютермен, ... ... және ... шешу ... ... ... ... құзырлылығын арттыруда ақпараттық технологияларды пайдалану көрсеткіштері төмендегідей:
* оқушылардың биологиялық білімдерді саналы түрде пайдалана алуын ... ету;
* ... ... ... мен осы ақпараттарды аналитикалық түрде өңдеуді қамтамасыз етуге даярлау;
* биология сабағында жеке тұлғаның шығармашылық сапасын дамыту мен ... және ... ... ортаны құру дағдыларын қалыптастыру;
* биологияны меңгеруде коммуникативтік мәдениетті қалыптастыру;
* ақпараттық ортада өзара байланыс ... ... ... ... ... алу, таңдау, сақтау, қабылдау, түрлендіру, жіберу және бір-бірімен сабақтастыру мәдениеттерін қалыптастыру;
* оқушыларды интерактивтік ... ... ... ... оқыту және т.б.) қолдануға даярлау;
* оқушылардың ақпараттық-білімдік ортаны ... мен ... ... ... және осы дағдыны өзіндік кәсіби қызметтеріне қолдануға даярлау. ... ... ... ... мына ... ... бөлік:
* түрлі ақпарат көздерінде ақпараттарды іздеу;
* қажетті ақпараттарды табуда түрлі ресурстарды (кітап, журнал, электрондық құралдар, Интернет) қолдану;
* табылған ақпараттарды ... ... ... ... сұрыптай білу;
* кесте, диаграмма, кескін және т.б. тәсілдерді қолдану арқылы ... ... ... және ... ... ... ескере отырып, қолданушыға ақпараттарды жеткізу тәсілдерін таңдау.
Ақпараттық және коммуникациялық техника бөлігі:
* арнаулы компьютердің құрылымын түсіндіру және оның негізгі құрылғыларының ... ... ... ... ... ақпараттық және коммуникациялық технологияларды таңдау;
* ақпаратты жинау, сақтау, өңдеу және ... ... ... ... мен ... ... ... пайдалана отырып, олардың өзара байланыстық қызметтерін негіздеу.
Болашақ мамандарды даярлауда кәсіптік АКҚ-ты қалыптастыру жалпыпедагогикалық және пәндік ... ... ... бөлінеді. Жалпыпедагогикалық құрама -- бұл оқыту мен ... ... ... және коммуникациялық технологияны қолданудың жалпы бағыты; пәндік құрама -- оқу пәндерінің (физика, математика, химия, биология және т.б.) ... ... ... бағыт.
Кәсіптік АКҚ-ты қалыптастыруды келесі бөліктерге бөлуге болады:
* Интернет-ресурстарды оқыту процесіне қолдану арқылы қосымша ... ... мен оны ... ... ... ... ... арқылы білімдік ақпараттарды түрлендіру;
* өздерінің кәсіптік деңгейін көтеру мақсатында оқытушыларды ... ... ... және интернет-конференцияға қатыстыру;
* ақпараттық компьютерлік үйрету программаларын құру және ... ... мен ... ... ... ... ақпараттарды түрлендіру;
* стандартты қосымшалар мен арнайы программаларды қолдану арқылы компьютерлік тестілерді жасақтау;
* стандарттық қосымшаларды қолдану арқылы ... ... ... ... ... ... стандартты қосымшалар мен арнайы программаларды қолдану арқылы үйрету бағытындағы ... ... ... ... интернет-ресурстарын құру және стандартты қосымшалар мен арнайы программалары арқылы мультимедиялық электрондық оқу-әдістемелік кешендерін жасақтау;
* дайын мультимедиялық жасақтамаларды оқыту мен тәрбиелеу ... ... ... ... мен ... программаларды қолдану арқылы оқу-тәрбие процесін автоматтандыруды ұйымдастыру.
АКҚ-ты ... В.С. Блум мен ... ... ... ала ... 3 деңгейге бөлуге болады:
* түсіндіру;
* үлгі бойынша қолдану;
* шығармашылық бағытта ... ... ... ... ... АКҚ-ты қалыптастыру бөліктері
Кәсіптік АКҚ-ты қалыптастыру бөліктері
Түсіндіру
Студент негізгі түсініктерді меңгереді, себеп-салдарлық байланыстарды орнықтырады,
әрекеттерді орындау тізбегі
Арнаулы компьютер ... ... ... негізгі құрылғыларының мәнін түсіндіру.
Операциялық жүйесінің негізгі терминдерін ... оқу ... ... мен оны ... қойылатын талаптарды түсіндіру.
Қашықтықтан оқытудың сипаттамалық ерекшеліктерін түсіндіру.
Үлгі бойынша қолдану
Сабақ барысында түсіндірілетін тақырыптардың тапсырмаларын оқушы орындайды.
Windows қолданушылық интерфейсін баптау.
файлдар мен ... ... мен ... ... ... және ... қалпына келтіру.
Қарапайым есептерді шешуде Windows операциялық жүйесінің стандартты программаларын (Калькулятор - есептеулерді орындау, WordPad - ... ... ... ... Paint - ... құру және ... ... редакторында қарапайым мәтіндерді құру мен оны редакторлеу.
Құжаттарды ... ... ... ... ... мен функцияларды қолдану арқылы есептеулер жүргізу: Ехсеl құралы арқылы диаграммалар мен ... ... ... ... ... ... ... деректер қорында қарапайым және күрделі кестелерді құру мен оны ... ... ... ... форма мен есептерді құру.
Ақпараттық материалдарды, рейтингілік бағалау жүйесін және тестіні жасақтау.
Электрондық оқу құралдарының үзіндісін құру.
Қашықтықтан оқыту жүйесінің материалдарын жасақтау.
Мультимедиялық ... ... ... ... ...
Шығармашылық қолдану
Программамен жұмыс жасаудың стандартты емес тәсілдерін демонстрация жасайтын ... ... ... ... ... ... ... кемшіліктерді түсіндіреді.
Жаппай жіберу құжаттарын құру.
Word мәтіндік редакторында қарапайым мәтіндерді құру мен оны ... ... ... ... ... ... автоматтандыру;
- Ехсеl-де формулалар мен функцияларды қолдану арқылы есептеулер жүргізу: Ехсеl құралы арқылы диаграммалар мен ... ... ... ... қолданушының интерфейс элементін құру;
- Access деректер қорында қарапайым және күрделі кестелерді құру мен оны ... Access ... ... ... форма мен есептерді құру;
- түрлі іздеу жүйелері арқылы Интернетте ақпараттарды іздеу;
- ... ... құру мен оны ... ... ... құру мен оны ... ... белсенді жұмыс жасауға қажетті технологияларды таңдай білу.
Электрондық оқу құралдарын жасақтау.
өзіндік білімдік Интернет-ресурстарын құру.
Сонымен, ақпараттық құзырлықты қалыптастыру ... ... ... ... бiлiм беру ... ... кеңiстiк туралы бiртұтас түсiнiктi қалыптастыру (бүкiләлемдiк ақпараттық ресурстарға бағдарлау, ақпараттарды iздеу алгоритмi мен ақпараттарды аналитикалық-синтетикалық тұрғыдан өңдеу әдiстерiн меңгерту).
- ... ... ... ... ... оқу-әдiстемелiк, озық тәжiрибелердi зерттеу, ғылыми-зерттеу нәтижелерiн түрлендiру мен технологияларды қолдану әдiстерiн меңгерту; ... ... ... ... жаңа ... құралдарды меңгерту.
- өз қызметтерiн жаңа ақпараттық технологияның мүмкiндiктерiн ... жаңа ... ... мүмкiндiктерi туралы бiлiм; коммуникациялық қызметтердi пайдалану дағдысы; бiлiм беру процесiнiң ерекшелiктерiн ескере отырып, педагогикалық программалық құралдарды қолдану және оларды өз ... ... ... ... ... ... жағдайында педагог мамандардың біліктілігін көтеру - бүгінгі күннің негізгі міндеттерінің ... ... ... Сондықтан педагог мамандардың біліктілігін көтеруді ақпараттандыру туралы ... ... және ... жоспарларын жасақтау қажет. Аталған қажеттілікті шешу барысында педагог мамандардың біліктілігін ақпараттық технологияны өз қызметтеріне пайдалану саласы бойынша тұжырымдама, ... ... ... ... ... ... ... беруді ақпараттандыру жағдайында педагог мамандардың ақпараттық сауаттылығын, ақпараттық мәдениетін және ақпараттық құзырлығы сияқты қабілеттіліктерді ... ... ... ... өзекті мәселесіне айналып отыр. Ал, қазіргі таңда жоғарыдағы аталған мәселе қалай жүзеге асырылып жатыр деген сауал туындайды. Әсіресе, ... ... осы ... мәселелер әлі де жеткілікті деңгейде емес.
Психологиялық-педагогикалық ғылымда өңделген қызмет принципіне сәйкес болашақ педагогтарының жеке ... ... ... дамуы тек қоғамдық тәжірибені меңгеру, педагог мамандардың өздерінің белсене қызмет ету арқылы жүзеге асатын меңгеру негізінде ғана жүре ... ... ... қол жеткізулеріне ие болу үшін әр жаңа ұрпақ осы қол жеткізулер үшін істелген қызметке ұқсас ... ... ... ... Осыған байланысты педагог мамандардың мамандандырылған қызметіне сәйкес оқу қызметін ұйымдастыру маман даярлау жүйесінің қажетті кешені болып ... ... ... ... ... ... ... таралуымен байланысты, оқу процесін ұйымдастыруға, сол сияқты білім берудің мазмұнын өзгертуге де елеулі ықпал етеді. Білім беру ... ... ... ... ... - ... Қазіргі мектепке шығармашылық ізденіс қабілеті дамыған, жаңа педагогикалық технологияларды жете ... ... ... ... мұғалімдер қажет. Ол бір уақытта педагог- психолог және оку процесін ұйымдастырушы технолог бола білуі керек. Компьютердің мүмкіндіктерін ескере ... ... ... ... ... психологияның, педагогиканың іргелі оқыту теориясынан психологиялық-педагогикалық, әдістемелік мәселелер ... ... ... ... жеке пән ... ... ... педагогикалык ізденістер мен ғылыми-әдістемелік еңбектердің туындауының жандана түсуіне алып келді. ... ... ... ... ... ... ... тұрғыда негіздеуге арналған көптеген ғылыми зерттеу жұмыстары жүргізілуде.
Қазіргі заманғы оқыту интелектуалдык ерекшеліктеріне сүйене отырып білім беруді ... ... ... - педагогтың мүмкіндігін күшейтетін құрал, бірақ ол мүғалімді алмастыра алмайды. Компьютер мүмкіндіктері ... мен ... ... талданып, керек кезінде педагогикалык талаптарға сай қолданылуы керек. Сырткы эффектіні қуып кетпей, окыту ... тек ... ... ішкі ... көп көніл бөлген дұрыс. Компьютердің сызбалық мүмкіндігін молдығы ... ... ... ... сызбалармен, кестелер мен байыта түсуге жол ашады, оларды есеп шарттарына да пайдалануға болады.
Компьютерді мұғалім косымша материалдар, әртүрлі анықтамалык мәліметтерден акпараттар беру үшін ... ... ... ... алады. Мұндай мәліметтерге физикалык формулалар, физикалык шамалардьң өлшем ... ... ... иллюстрациялар, физикалык кұбылыстардың динамикалык бейнесі, тәжірибеге арналған кұрылғылардың тізімі, аспаптардың сипаттамалары және т.б. жатқызуға болады. Мұғалім араласпай-ақ, оқушылар өздері ... ... ... беріледі. Қажетті акпараттарды жинақтауда электрондык техникаларды енгізу уакыт үнемдейді, карастырып отырған кезеңде акпараттың толыктығын ... ... жүйе ... ... ... ... ... дағдысын калыптастыруға мүмкіндік туғызады.
Жаңа акпараттық технология кұралдарын информатика пәнінің кіріктірілген сабақтарында пайдалану, оқушының шығармашылык, интеллектуалдык қабілетінің дамуына, өз білімін өмірде ... білу ... ... ... ... ... ... мүмкіндіктерін педагогикалык мақсаттарға қолдану, білім мазмұнын анықтауда, оқыту формалары мен әдістерін жетілдіруде жақсы әсерін тигізеді. Есептеу техникасымен ... ... ... ... дүниетанымын қалыптастырады:
* өз әрекетін саналы түрде жоспарлайды;
* құбылыстарға модельдер кұра біледі.
Программалауды оқыту оқушылардың ... ... ... ... мен ... ... қалыптастырады, оқушылардъң еңбек ету мен дағдысының жинақтылығын қамтамасыз етеді, жалпы мәдени-дүниетанымын қалыптастыруға ... ...
* ... ... оқу процесіне енгізу жағдайында тұжырымдамалық негізін ... және оны ... ... ... және ... компоненттері негізінде мазмұны мен оған сәйкес таңдалынатын педагог мамандардың категорияларын таңдауды болжау;
* білім беруді ... ... ... ... ... ... ... мақсаттарды шешу үшін келесі міндеттерді қарастырамыз:
* білім беруді ақпараттандыруды дамыту ... ... және оған ... мазмұнын анықтау;
* педагог мамандардың ақпараттық-коммуникациялық пайдалана алу дайындығын ... ... мен ... жасақтау және олардың ақпараттық құзырлығын қалыптастыру мүмкіндіктерін зерттеу.
* педагог мамандарды ақпараттық-коммуникациялық технологияны өз қызметтеріне енгізуге байланысты ұйымдастыру жүйесін ...
* ... ... ... ... оқу ... ... бойынша педагог мамандардың іс-тәжірибесін тарату.
Қазіргі жағдайда биология сабағындағы оқушылардың ақпараттық-коммуникациялық құзырлылығы кәсіби мамандықтың құрамды бөліктері болып табылады. Сондықтан бұл ... ... ... ... ... азаматтарды даярлаудың көкейкесті мәселелерінің бірі ретінде айқындалады.
Оқушылардың биология сабағында құзырлылықтарын дамытуда ақпараттық технологияларды пайдалану жалпыпедагогикалық және пәндік құрама болып ... ... ... құрама -- бұл оқыту мен тәрбиелеу процестерінде ақпараттық және коммуникациялық технологияны қолданудың ... ... ... құрама -- оқу пәндерінің (физика, математика, биология, ... және т.б.) ... ... ... бағыт.
Бүгінгі таңда биология пәнін компьютер көмегімен оқыту нәтижелілігін зерттеудегі ғылыми проблемаларды шешу ең ... орын ... ... ... ... ... ... процесін компьютерлендірудің барлық бағыттарын жан-жақты қамтуы болып ... ... ... ... ... ... ... процесінде компьютерді қолдану мұғалім мен оқушы қарым-катынасы жүйесін, олардың іс-әрекеттерінің мазмұнын, құрылымын өзгерте отырып, түрлендіре алады және осы ... ... ... әсер ете ... олардың мотивациялык, эмоционалдық ортасына, сезімнің өсуіне әсер етеді.
Оқушыларды әр түрлі әлеуметтік ... өмір ... ... үшін ... беру ... ... ... (креативтілікті) арттыру (дамыта білім беруді қамтамасыз ету), қазіргі білім беру ... ... ... ... беру жүйесін дамытудың маңызды және перспективалык, акпараттық және телекоммуникациялық технологияларды пайдалану негізінде кашықтықтан оқыту ... ... ... ... екенін мойындап отыр.
Оқушылар құзіреттілігін арттыру үшін биология сабағында ақпараттық технологияларды пайдалану төменде сипатталған артықшылықтар береді.
Икемділік. ... ... ... ... ... сабақтарға қатыспайды. Өздеріне ыңғайлы уақытта, ыңғайлы орында және ... ... ... ... ... оқу ... белгілі бір пәнін меңгеру үшін өзіне қанша ... ... ... оқиды.
Модульдік. Қашықтан оқыту бағдарламасының негізіне модульдік принципі ... ... ... ... ... пән (оқу курсы) мазмұны бойынша белгілі бір пәндік салаға барабар. Бұл тәуелсіз (бірақ, әрине, логикалық жағынан өзара байланысты) оқу ... ... жеке ... ... қажеттіліктерге жауап беретін оқу жоспарын жасауға мүмкіндік береді. Оқушы өзі үшін өзінің жеке ұйғарымдарын ... іс ... жеке оқу ... ... әзірше білім алудың дәстүрлі нысандарына тән емес, оңтайлы мүмкіндік туады,
Қосарлылық. Биологияны оқытуда ақпараттық технологияларды пайдалану негізі кәсіптік қызметпен, тіпті оқумен ... яғни ... ... ... ... тұратын жерінен білім беру мекемесіне дейінгі қашықтық тиімді білім беру процесі үшін кедергі (байланыс ... ... ... ... ... ... Оқу ... білім беруші мен білім алушы қашықтықтан оқыту технологиясын уақытқа қарамастан, яғни әрқайсысына ыңғайлы сабақ ... ... ... кестесі бойынша іске асыра алады.
Қашықтықтан оқитын оқушы жасаған білім нәтижелері, оның ішкі жеке басының өсуіне ... ... ... ... ... ... ... өсуі адамзаттың әлемдік мәдени-тарихи жетістіктеріне жетудің мүмкіндігі білім берудін мазмұнының ролін өзгертеді. Дәстүрлі білім ... ... ... таңдап алынған мазмұнды оқушыларға жеткізу болып табылатын бірыңғай көздерге - оқулықтар мен оқу құралдарына ... Web - ... СВ КОМ. ... ... ... мен ... кітапханаларда бар білімдік ақпараттық қол жетімділдігі және көлемнің ұлғаюы және ... ... ... ... ... оқушылардың дүниетанымын әлемдік деңгейге дейін кеңейтеді. Сондықтан болашақ 12 жылдық ... ... ... ... ... ашық ... беру кеңістігіндегі ғаламдық білім беретін телекоммуникациялардың тиімді құралы ретінде лайықты орын алатыны анық.
Әлеуметтік ақпараттардың көлемінің өсуі, ақпараттық мәселені әлдеқайда актуалды ... ... Мұны күн ... өсіп ... деректермен, әдебиеттермен жұмыс жасап отырған мұғалімдер тез сезінеді. Оқу құралының төңірегінен шығу үшін деректерді іздеп, ... ... ... ... көп ... ... ... кең түрде пайдалану мұғалімдер мен оқушылар дамыған ... ... ... мен ... ... ... мәдениетті игергенде ғана мүмкін делінген ақпаттандыру тұжырымдамасында.
Ұрпақ үшін кітаптың маңызы ... ... ... де ... үшін ... ... танудың табиғи құралы болып отыр. Ал біз өмір ... ... ХХІ ... ... ... ... ... үшін білім беру саласында компьютерлік техниканы, интернетті, компьютерлік желі, электрондық оқулықтарды тиімді пайдалану арқылы ... ... ... және ... ... көтеру керек болып отыр.Олай болса барлық сабақтарды ақпараттық технологияны пайдалану арқылы жүргізу бүгінгі күннің кезек күттірмейтін ... ... ... - ... ... ... ақпараттық технологияны пайдалану оқу үрдісін белсендіруге, оқытуды жекешелендіруге, оқушының өзін-өзі бақылауына мүмкіндік туғызады. Бүгін мұғалімдеріміз өткізгелі отырған сабақтарда сіздер оны көре ... ... ... қатар бұл кезде оқытудың мынандай технологиялық аспектісінің маңызы зор екендігін ескеру қажет:
* оқушылар бірден өзінің әрекеттерінің нәтижелерін ... ... және ... ... ... ... ... мүмкіншілігін пайдаланып, компьютермен жұмыс істеу оқушының шығармашылық қабілетін дамытып, жалпы мәдениетінің деңгейі мен ықыласын көтереді.
Осылайша ... ... ... биологияны оқыту мынандай нәтижелерге қол жеткізеді:
* оқу материалын терең түсінуге;
* оқу мотивациясының артуына;
* алған білімінің ұзақ ... есте ... ... беруге жұмсалатын шығынның азаюына т.б.
Мұғалім сабақта ақпараттық технологияны қолдану арқылы білімнің тереңіне бойлай алады, әрі оқытудың бүкіл ... ... ... ... Бұл оқу пәнінің әдістемесіне де әсер етпей қоймайды. Ең ... ... ... жаратылыстану және математика пәндерінде қолданудың оқыту әдістемесін әлі де дамыта түсуіміз керек. Бүгінгі семинардың ... да осы ... ... ... ... ... ... қол жеткен табыстар Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына қалуына мүмкіндік туғызатыны анық. ... ... ... ... ... ... түбегейлі өзгерістер жасай отырып әлемдік білім кеңістігіне бірігу екені дәлелі. Оның мақсаты оқу үрдісін шығармашылықпен ұйымдастыруға еркіндік беру ... ... ... арттыру.
Қоғам дамуының қазіргі кезеңі адам қызметінің басым бөлігін ақпараттандырумен, компьютерлендірумен ерекшеленеді. Соған байланысты болашақ мамандардың ... аясы ... ... ... ... ... ...
Заман дамуындағы жетістіктер болашақ ұрпақтың білімі мен тәрбиесіндегі жетістіктерге, ал ол өз кезегінде жаңа ... ... ... деңгейіне байланысты. Сондықтан да болашақ мамандарды инновациялық тұрғыда даярлау мәселесі аса назар аударуды талап ... ... өз ... ... ... ... ... информатика болатын ақпараттық технологиялар әдістемесін жете меңгеруі тиіс.
Ақпараттық технологияларды ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыру мәселесін теориялық және тәжірибелік зерттеу нәтижелері төмендегідей міндеттерді жүзеге асыруға мүмкіндік туғызды:
- ... ... ... ... ... ... анықталды, яғни философиялық, психологиялық, педагогикалық, әдістемелік әдебиеттерді, іргелі ғылыми-зерттеу жұмыстарын талдау ізденіс жұмыстарының бағыттарын анықтауға мүмкіндік берді;
- ... ... ... ... ... жүйесінде білім беруді жүзеге асырудың құрылымдық-мазмұндық нобайы жасалып, дәлелденді;
- ... ... ... оқу ... белсенді пайдалануы педагогикалық тұрғыдан тиімді болып саналатындығы анықталды;
- ақпараттық оқу жүйесі бойынша ақпараттық технологияларды ... ... ... ... ... ... ... талданды;
- алғашқы кезеңде арнайы курс ретінде берілген, соңынан таңдау пәндері ретінде ... ... ... ... оқу ... ... курстың мақсаты ақпараттық оқу жүйесі бойынша білім алатын оқушылардың ақпараттық технологиялар жөнінде білім, іскерлік және ... ... ... және ... тұрғыдан негіздеуді көздеді.
Тәжірибелі-эксперименттік жұмыстар нәтижесі ақпараттық технологияларды пайдалану арқылы орта мектепте білім беруді жүзеге асыру арқылы міндетті түрде оқу ... ... ... кәсіби даярлаудың жетілген жолы екендігін дәлелдеді.
Жоғарыда аталған пікірлерді негізге ала ... ... ... ... нәтижесі бойынша мынадай қорытындылар жасалды:
* зерттеу мәселесін тиімді шешуде орта ... ... ... ... ... ... ... орта мектепте ақпараттық технологияларды пайдалана білудің құрылымдық-мазмұндық нобайы ... Бұл ... оқу ... оқушылар белсенділігін тануға мүмкіндік беретін оңтайлы шешім;
* орта мектепте ақпараттық технологияларды қолданудың әдістемесі жасалынып, ... ... оның ... ... ... ... орта ... ақпараттық технологияларды пайдалану арқылы оқушылардың теориялық білімін және практикалық дағдыларын арттыруға болады.
Қарастырылып отырған зерттеу жұмысы күрделі ... оның ... ... түбегейлі талдап, қамтып шығу мүмкін емес. Сол себепті де, келешекте осы мәселенің ... ... ... ... ... ... ... қолдану ерекшелігі тұрғысында, гуманитарлық мамандықтар үшін сабақтастыру өз алдына бөлек зерттеуді қажет етеді.
Мамандардың бiлiктiлiгiн арттыратын жүйе бойынша ... ... ... ... ...
Ақпараттық-коммуникациялық технология саласы бойынша мамандардың дайындығын жетiлдiру үшiн ... ... iске ... ... ... ... ... негiзiнде байқадық:
* педагог мамандардың ақпараттық мәдениетiн қалыптастыруды қамтамасыз ететiн дайындық өткiзудi жетiлдiру;
* қашықтықтан оқыту ... ... ... ... енгiзу мәселелерiн байқаудан өткiзу және оны ендiру;
* бiлiктiлiктi арттыру ... ... ... ... ... ... ... және оны ендiру;
* информатика мұғалiмдерiнiң және ақпараттық-коммуникациялық технологияларды бiлiм беру процесiне пайдалану мүмкiндiктерiнiң тиiмдiлiгiн ... озық ... ... жүйелеу және мәлiметтер базасын аталған тәжiрибелермен толықтыруды қамтамасыз;
* институттың Web - беттерiнiң мазмұнын ... ... ... ... курстық материалдармен, информатиканы оқытуда инновациялық технологияларды қолдану мазмұнымен, тыңдаушылардың шығармашылық жұмыстарымен және т.б. материалдармен толықтыру
* ... ... мен ... ... ... ... ... қолданылатын қолданбалы программалық құралдарды (электрондық оқулық, энциклопедия) жинақтау банкiсiн толықтыруды жалғастыру.
Үздiксiз педагогикалық бiлiм беру жүйесi - бұл көп ... ... ... және ... ... ... даму ... Сонымен, институтта ақпараттық-коммуникациялық технология саласы бойынша ұйымдастырылған курстардың негiзгi мақсаты бiлiм беру қызметкерлерiнiң кәсiби шеберлiгiн ақпараттық ... ... ... ... ... айтқанда, курсты ұйымдастыру барысында тыңдаушының өздiгiнен бiлiм ... және ... ... ... ... ... бiлiм ... көтерудiң негiзгi шарттарының бiрiне айналып отыр.
Қазіргі кезде білім беру саласындағы өзекті мәселе - ... ... ... ... ... жаңа ... іздестіру болып отыр. Елбасымыз Н.Назарбаевтың деген байламы мектептерге зор мақсаттар мен міндеттер жүктейтіні ... Ал ... ... ... кез-келген елдің экономикалық қуаты, халқының өмір сүру деңгейінің жоғарлығы, дүниежүзілік қауымдастықтағы рөлі мен ... сол ... ... даму ... ... ... көлемінің өсуі, ақпараттық мәселені әлдеқайда актуалды орынға ... Мұны күн ... өсіп ... ... әдебиеттермен жұмыс жасап отырған мұғалімдер тез сезінді. Оқу құралының төңірегінен шығу үшін деректерді іздеп, қажетін таңдауда мұғалімнің әрекетінде көп ... ... ... кең ... ... ... мен оқушылар дамыған ақпараттық оқыту технологиясы мен жоғары деңгейдегі ақпараттық мәдениетті игергенде ғана мүмкін ... ... ... үшін ... ... ... болса, компьютер де оқушы үшін қоршаған әлемді танудың табиғи құралы болып отыр. Ал біз өмір ... ... ХХІ ... ақпараттанған қоғам қажеттілігін қанағаттандыру үшін білім беру саласында компьютерлік техниканы, интернетті, компьютерлік желі, электрондық оқулықтарды тиімді пайдалану арқылы ... ... ... және ... ... көтеру керек болып отыр.Олай болса барлық сабақтарды ақпараттық технологияны пайдалану арқылы ... ... ... ... ... ... ... бірі.
Жаратылыстану - математика пәндерін оқытуда ақпараттық технологияны пайдалану оқу үрдісін белсендіруге, оқытуды жекешелендіруге, ... ... ... ... ... Бүгін мұғалімдеріміз өткізгелі отырған сабақтарда сіздер оны көре алатын боласыздар. Сонымен қатар бұл кезде оқытудың мынандай технологиялық ... ... зор ... ... ... ... ... өзінің әрекеттерінің нәтижелерін сәйкес талдаулармен және ұсыныстармен бірге көреді;
- интербелсенді тақта мүмкіншілігін пайдаланып, компьютермен жұмыс ... ... ... ... ... ... мәдениетінің деңгейі мен ықыласын көтереді.
Осылайша ақпараттық технологияларды пайдаланып ... ... ... қол ... оқу ... ... түсінуге;
- оқу мотивациясының артуына;
- алған білімінің ұзақ уақыт есте сақталуына;
- білім беруге жұмсалатын шығынның ... ... ... ақпараттық технологияны қолдану арқылы білімнің тереңіне бойлай алады, әрі оқытудың бүкіл ... ... ... береді. Бұл оқу пәнінің әдістемесіне де әсер етпей қоймайды. Ең бастысы, ... ... ... және ... пәндерінде қолданудың оқыту әдістемесін әлі де дамыта түсуіміз керек. Бүгінгі ... ... да осы ... ... ... ... ... саласында қол жеткен табыстар Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 ... ... ... ... туғызатыны анық. Еліміздің білім берудегі саясаты, білім жүйесіне түбегейлі өзгерістер жасай отырып әлемдік білім кеңістігіне ... ... ... Оның ... оқу ... ... ұйымдастыруға еркіндік беру арқылы ұстаздарқауымының белсенділігін арттыру.
Осыған орай, бүгінгі күні мектеп-лицей мұғалімдерді оқушыларға ... ... ... ... ... жеңіл де тиімді болуына және соны оқушы бойына қалыптастыру жолында өзінің ... ... мен ... өткізу әдіс-тәсілдерін түрлендіріп отыруға ерекше мән береді, оқытудың ақпараттық технологияларын өз тәжірибелеріне көптен енгізуде. Ақпараттық оқыту технологияларын меңгермегенше, ... ... ... болу да ... емес. Ақпараттық технологияны меңгеру мұғалімнің зейін-зерделік, кәсіптік, адамгершілік, рухани, азаматтың және ... да ... ... ... ... игі ... ... өзін-өзі дамытып, оқу-тәрбие үрдісін жүйелі ұйымдастыруына көмектеседі. Мұны аз да болса жинаған тәжірибемізден, атқарған істерімізден көргендейміз. Мектеп-лицейде ... ... ... ... ... ақпараттандыру, технологиясын пайдаланатын мұғалімдердің тәжірибесі жинақталуда. Олар: бастауыш сынып мұғалімдері М.Айтболатова, Н.Шамшаева, Г.Тазабекова, Л. Теміржанова, қазақ тілі мен ... ... ... ... Ғ.Рыскелдина, орыс тілі мен әдебиеті пән мұғалімдері С.Сәрсембаева, Д.Ошақбаева, физика пәнінің ... ... ... химия пәнінің мұғалімі Ш.Тұрдығұлова, биология технология пәнінің мұғалімі Қ.Сәрсембаев, бастауыш сынып мұғалімі Г.Каусова, информатика пәнінің мұғалімдері Ә.Қалиева мен Б.Дүзгенбаевалар, сабақ ... ... ... ... да жыл ... жақсарып, оқушылары түрлі деңгейде ұйымдастырылған байқауларда, пән олимпиадаларында жоғары көрсеткіштерге ... жүр. ... ... ... ... 7 ... оқушылары биылғы қалалық пән олимпиадасында жүлделі орындар алды. Олар: биология пәнінің мұғалімі Қ.Омарованың 8 сынып оқушысы ІІ орын, химия пәнінің ... ... 9 ... ... ІІІ ... ... ... мұғалімі Қ.Мекебаеваның оқушысы ІІ орын, физика пәнінің мұғалімдері Г.Исембаеваның 8 сынып оқушысы ІІ орын, информатика пәнінің мұғалімдері Ә.Қалиева мен Б.Дүзгенбаеваның 9-10 ... ... ІІ, ІІІ ... алды. Биылғы қалалық олимпиадасында жүлделі 13 орынның 7-ін жаратылыстану - математика шығармашылық топ мұғалімдері алып, мектебіміздің лицей-гимназиялар арасында ... ... ... ... ... ... ғылыми жоба байқауына қатысқан оқушы химия пәнінен І жүлделі ... ... ... ... жолдама алды. Қазірдің өзінде осы шығармашылық топтағы мұғалімдердің іс-тәжірибелері Республикалық ғылыми-әдістемелік, ғылыми-педагогикалық ... ... ... тәжірибе тартылуда. Оған мысал биология пәнінің мұғалімдері Қ.Омарованың интербелсенді ... ... ... сайыс сабағы Республикалық журналда, физика пәнінің мұғалімі Ұ.Әлімқұлованың сабақ үлгілері атты ғылыми-әдістемелік журналда ... ... ... ... журналында жарық көрді. Мектебіміздің осы бағытта атқарып жатқан ... ... ... ... директоры Н.Мүсірәліұлы Тұмбаевтың авторлығымен журналында (2008 жыл, №12) жарық көрді. Информатика пәнінің мұғалімдері Б.Дүзгенбаева әдістемелік бейне фильм ... ... ... ІІ орын ... ... ... ... пәндеріне деген қызығушылықтары артып келеді. Мұны да мұғалімдеріміздің еңбегімен байланыстырамыз. Өз кезінде А.Байтұрсынов ... ... ... екен.
Қазақстан Республикасы білім беру жүйесін ақпараттандыру бойына Мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыруда, мұғалімдердің жұмыс жасауына жағдай тудыруда да біршама жұмыстар ... ... ... желісіне қосылған барлығы 5 интербелсенді тақта бар. Олар: физика, химия, биология, ... және ... ... ... ... ... орыс тілі, қазақ тілі, ағылшын, тарих пәндері қолданды. Аталған пәндерден сабақ беретін мұғалімдердің барлығы тақтамен сабақ өткізу ... ... ... күні 34 ... ... 44 ... ... мүмкіншілігін пайдаланып сабақ өткізді. Мұғалімдердің 70 пайызы сабақтарында электронды оқулықтарды пайдалануды тәжірибелеріне енгізген. ... ... ... саны - 78. Пән ... 66 пайызы- компьютерлік курстан өткендер. Олардың 3-і АОМКДИ-ның арнайы бағдарламасы бойынша ... ... ... ... ... ҚР ... беруді дамытудың 2005-2010 жылдарға арналған Мемлекеттік бағдарламасы ... ... ... ... ... ... міндеттерді шешуден туындап отыр:
- талдау және мектепішілік басқарудың ақпараттың жүйесін ... ... ... одан әрі жалғастыру;
- оқу үрдісін электронды оқулықтармен қамтамасыз ету;
- қашықтан оқыту технологияларды оқу-тәрбие үрдісіне ... оған ... ... ... ... Жаңа ... технологияларды санын көтеру;
- Мектептің барлық оқушылары үшін сапалы білім беруді қамтамасыз ету;
- Мектептің басқаруды одан ... ... Көп ... ... ... ... ... Білім жетілдіруді күшейту болып отыр.
Сөзімнің соңында Елбасымыз Н.Назарбаевтың Қазақстан халқына арналған биылғы жолдауында айтылған ... ... ... ... ... ... қалдыра алмайды: - деген болатын. Осындай зор міндеттерді атқарып жүрген ұстаздарға денсаулық пен шығармашылық қабілет тілеймін.
Сөзімнің соңында ... ... ... ... ... биылғы жолдауында айтылған білім беруге қатысты мәселелер бәрімізді бей-жай қалдыра алмайды: - ... ... ... зор ... атқарып жүрген ұстаздарға денсаулық пен шығармашылық қабілет тілеймін.
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасының Білім туралы заңында: - деп көрсетілген. Солардың бірі ... ... ... ... дидактикалық және оқыту құралы болып компьютер саналады. Сондықтан кез келген білім беру ... ... ... ... ... барлық пәндерді оқытуға пайдаланады. Бұл бағытта ақпараттық технологияны оқыту үрдісіне ... ... ... бағытында және қолданылатын жаңа құралдардың бірі - бағдарламалық - техникалық кешен болып саналатын болып табылады.
Ақпараттық ... ... ... - ... ... ... ... беру, логикалық - құрылымдық ойлау қабілеттерін дамыту, ақпараттық технологияны өзіндік даму мен оны іске асыру құралы ... ... ... ... ... ... бейімдеу.
Олай болса, ақпараттық бірліктердің білімге айналуы әлемнің жүйелік - ақпараттық бейнесін ... ... ... мен ... ... ... арқылы қалыптастыруды көздейтін, адамның дүниетанымының құрамдас бөлігі ... ... ... ... қалыптастырудың бір жолы.
Қоғам дамуының қазіргі кезеңі адам қызметінің басым бөлігін ақпараттандырумен, компьютерлендірумен ерекшеленеді. Соған ... ... ... ... аясы ... ... ... практикалық сұранысы артуда.
Заман дамуындағы жетістіктер болашақ ... ... мен ... ... ал ол өз ... жаңа ... ... біліктілік деңгейіне байланысты. Сондықтан да болашақ мамандарды ... ... ... ... аса ... аударуды талап етеді.
Болашақ маман өз пәнін жақсы білумен қоса, негізі информатика болатын ақпараттық технологиялар әдістемесін жете меңгеруі тиіс.
Ақпараттық ... ... ... ... ... жүйесінде білім беруді жүзеге асыру мәселесін теориялық және тәжірибелік зерттеу ... ... ... ... асыруға мүмкіндік туғызды:
- оқушыларға биология сабағын оқыту жүйесінде ... ... ... ... ... ... яғни философиялық, психологиялық, педагогикалық, әдістемелік әдебиеттерді, іргелі ғылыми-зерттеу жұмыстарын талдау ізденіс жұмыстарының ... ... ... берді;
- ақпараттық технологияларды пайдалану арқылы биологияны оқыту жүйесінде білім ... ... ... ... ... ... ... ақпараттық технологияларды биологияны оқу үдерісінде белсенді пайдалануы педагогикалық тұрғыдан тиімді болып саналатындығы анықталды;
- биологияны ... ... ... ... ... пайдаланудың қажеттілігі дәлелденіп, зерттеу жұмысының практикалық маңыздылығы талданды.
Тәжірибелі-эксперименттік жұмыстар нәтижесі ақпараттық технологияларды пайдалану арқылы орта мектепте ... ... ... жетілдіру арқылы міндетті түрде оқу үдерісіне енгізу ... ... ... ... жолы ... дәлелдеді.
Жоғарыда аталған пікірлерді негізге ала отырып дипломдық зерттеу жұмысының нәтижесі бойынша мынадай қорытындылар жасадым:
* зерттеу ... ... ... биологияны оқытуды жетілдіру жүйесінде ақпараттық технологияларды пайдаланудың теориялық негізі зерделенді;
* ... ... ... жетілдіруде ақпараттық технологияларды пайдалана білудің құрылымдық-мазмұндық нобайы жасалынды. Бұл нобай оқу ... ... ... ... ... ... ... шешім;
* Биологиялық білім беруді жетілдіруде ақпараттық технологияларды қолданудың әдістемесі ... оның ... ... ... ... ... оқыту әдістерін жетілдіруде ақпараттық технологияларды пайдалану арқылы оқушылардың теориялық білімін және практикалық дағдыларын арттыруға ... ... ... ... жұмысы күрделі болғандықтан, оның барлық салаларын түбегейлі талдап, қамтып шығу мүмкін емес. Сол себепті де, келешекте осы мәселені басқа пәндерді ... ... ... ... тұрғысында, гуманитарлық мамандықтар үшін сабақтастыру өз алдына бөлек ... ... ... педагогикалық бiлiм беру жүйесi - бұл көп деңгейлiлiгiмен, iзгiлiктiлiгiмен, көпсатылығымен және ... ... ... даму ... Сонымен, орта мектепте ақпараттық-коммуникациялық технология ... ... ... ... ... ... ... алған білімдерін ақпараттық мәдениеттi қалыптастырумен баайланыстыруға бағытталған.
Қазіргі кезде білім беру саласындағы өзекті мәселе - ... ... ... ... ... жаңа ... ... болып отыр. Елбасымыз Н.Назарбаевтың деген байламы мектептерге зор мақсаттар мен міндеттер жүктейтіні белгілі. Ал ... ... ... ... ... ... ... халқының өмір сүру деңгейінің жоғарлығы, дүниежүзілік қауымдастықтағы рөлі мен салмағы сол елдің техникалық даму деңгейімен анықталады.
Мұғалім ... ... ... ... ... білімнің тереңіне бойлай алады, әрі оқытудың бүкіл мазмұнының өзгеруіне мүмкіндік береді. Бұл оқу пәнінің ... де әсер ... ... Ең ... ... ... жаратылыстану және математика пәндерінде қолданудың оқыту әдістемесін әлі де дамыта түсуіміз керек. Бүгінгі семинардың ... да осы ... ... ... ... ... саласында қол жеткен табыстар Қазақстанның әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына қалуына мүмкіндік туғызатыны ... ... ... ... ... ... ... түбегейлі өзгерістер жасай отырып әлемдік білім кеңістігіне бірігу екені дәлелі. Оның мақсаты оқу үрдісін шығармашылықпен ұйымдастыруға еркіндік беру ... ... ... ... ... және ... ... пайдаланып, ақпараттық технологияларды қолдану оқушының танымдық және өзіндік дербес белсенділігін арттыратын ойын элементтері арқылы үйрету оқыту процесін даралауға және тұрақтандыруға ... ... ... процесін басқару құралы ретінде дербес компьютер оқыту мақсатын ... жеке ... ... ... ... мен ... ... тұлға дамуының кезеңінде білім беру сапасын объективті бағалауды; жекелеген ерекшеліктерін есептеуді; сараптау мен қадағалау негізінде тұлға дамуының кезеңінде білім беру ... ... ... ... ерекшеліктерін ескере отырып оқу процесін басқаруды; жеке даму бағдарламаларын құрастыру және қажеттілік туындағанда түзетуді; жеделдігі мен оның сапасын арттыратын ... мен ... ... ... ... ... ... ТІЗІМІ:
* Мұхамбетжанова С.Т. п.ғ.к., ББЖКБАРИ.
* Қазақстан Республикасының бiлiм беру жүйесiн 2010 жылға дейiн ... ... ... Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін 2015 жылға дейін дамыту тұжырымдамасы.
* Бiлiм беру жүйесiн 2003-2005 жылға дейiн ақпараттандырудың Мемлекеттiк бағдарламасы.
* ... Н. А. ... ... ... образования: Учеб.пособие длястудентов высш. пед. учеб, заведений. М.: ... 2001. С. ... ... в педагогическую деятельность: Учеб.пособие для студ. высш. пед. Учеб.заведений. М.: Академия, 2002. С. ... ... И. Г. ... технологии в образовании: Учеб. пособие для студ.высш. учеб, заведений. М.: Академия, 2003.
* Н.Ә. ... (Ел ... ... ... 2007 ж.
* . Ел президентінің халыққа жолдауы, Астана - 2006 ... Оқу - ... ... ... - ... ... ... қажеттілігі 2008 ж.-№ 4.
* Биология қазақстан мектебінде № 2(32) - 2010
* Смирнов В.А. Пути ... ... ... // ... в ... 1995. ... Смирнов В.А. Научно-методические основы формирования системы обучения биологии в ... ... ... ... дис. ... пед. ... гос.пед. ун-т им. А.И. Герцена. - СПб.: 2000. - 42с.
* Смирнов В.А., ... В.П. ЭВТ на ... ... ... пособие. -- СПб.: Образование, 1997.
* Бартенева Т.П., Ремонтов А.П. Использование информационных компьютерных технологий на уроках биологии. ... ... . -- ... ... ... Т.В., ... В.А. ... семинар как форма обучения учителей использованию ЭВТ в преподавании биологии // Биология в школе. 1990. №4.
* ... И.Д., ... А.Н. ... ... преподавания биологии М., Изд-во Просвещение, 1985, Б.187.
* Мұхамбетжанова С.Т. ... ... ... ... білім беру жүйесін 2015 жылға дейін дамыту тұжырымдамасы
* Информатика (Мемлекеттiк жалпыға ... бiлiм ... ... 2003 ж.
* Информатика мұғалiмiнiң мамандығына қойылатын талаптар. Алматы, 1998ж.
* Н.Ермеков, Ж.Караев, Н.Стифутина. Информатика 7, 8 класс. - ... 2000, -192 ... №5, 2006 ж 44, 45 бет
* ... Н. А. ... ... ... ... Учеб. пособие для средних пед. учеб, заведений. М.: Академия, 2001. С. ... ... в ... ... ... ... для средних пед. Учеб.заведений. М.: Академия, 2002. С. 66.
* Захарова И. Г. Информационные технологии е образовании: ... ... для ... учеб, заведений. М.: Академия, 2003.
* Корнер Т.В., Смирнов В.А. Проблемный семинар как форма обучения учителей использованию ЭВТ в преподавании биологии // ... в ... 1990. ... ... ... Орта білімді дамыту тұжырымдамасы. Ана тілі, 19 маусым, 1987, 16 - б.
* Никонова Е.Н. ... ... ... в ... урока. -- Системная педагогика. Бюллетень №3. Красноярск, 2004.
* Осин А.В. ... ... на базе ... ... ... ... центр" - М., --2001.
* Смирнов В.А. Научно-методические основы формирования системы обучения биологии в открытом информационном обществе: ... дис. ... пед. ... ... ун-т им. А.И. ... - СПб.: 2000. - ... ... В.А., Соломин В.П. ЭВТ на уроках биологии. Учебное пособие. -- СПб.: ... ... ... В.А. Пути ... персонального компьютера // Биология в школе. 1995. №6.

Пән: Биология
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 76 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жылу энергетикасы және қоршаған орта6 бет
Жыныстық және жыныссыз көбеюдің ерекшеліктері және биологиялық маңызы14 бет
Биология мен экологияны оқытуда оқушыларда дүниетанымдық көзқарас қалыптастыру23 бет
Биология сабағында өзіндік жұмыстарды ұйымдастыру76 бет
Access бағдарламасында мектептің оқу үрдісін автоматтандыру арқылы жұмыс жүйесін жеңілдету17 бет
«Информатиканың теориялық негіздері» пәнін оқыту үрдісінде электронды оқу құралын қолдану75 бет
А.Құнанбаев, Ш.Құдайбердиев, М.Әуезов шығармаларындағы педагогикалық идеялардың сабақтастығы және оны оқу-тәрбие үрдісіне ендіру 21 бет
Алаш зиялыларының оқу-тәрбие үрдісіне қосқан тәрбиелік үлесі15 бет
Аридтену үрдісінің Сырдария өзенінің төменгі ағысындағы топырақтардың шөлденуіне әсері66 бет
Ауыл мектебіндегі оқушыларды оқыту үрдісінде экономикалық тәрбие беру41 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь