Экономикалық қылмыстарды зерттеу

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
І. Экономика саласындағы қылмыстардың жалпы сипаттамасы.
1.1.Экономикалық қылмыстың ұғымы, түсінігі.
1.2.Экономикалық қылмыстардың түрлері.
ІІ. Экономикалық қылмыстарды зерттеудің криминалистикалық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
2.1. Экономика саласында жасалатын қылмыстың криминалистикалық сипаттамасы.
2.2. Экономикалық қылмыстарды тергеудің криминалистикалық тәсілдері

ІІІ.Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Пайдаланған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе.

Қазақстан Республикасындағы қылмыстың өсу жағдайында қоғамға азаматтарға аса зор материалдық нұқсан келтіретін экономикалық қылмыстардың қауіптілігі ерекше. Кең мағынасында экономикалық қылмыстарға контрабанда жалған ақшаларды немесе бағалы қағаздарды дайындап сату валюта операцияларының ережелерін бұзу, мемлекеттік және қоғамдық мүліктерді ұрлау, парақорлық және т.б. жатады.
Алайда нарықтық экономикалық жағдайында тікелей экономика аясында жасалатын, сауда ережесін бұзу, сапасыз өнімдерді сату, жалған кәсіпкерлік, монополияға қарсы заңдарды бұзу және т. б қылмыстардың қоғамдық қауіпі зор.
Экономика аясындағы қылмыстардың объектісіне нарықтық экономика жағдайларында, Қазақстан Республикасы саудасының қоғам мен азаматтардың мүдделері жағдайларында қалыптасатын қоғамдық қатынастар.
Экономика аясындағы қылмыстардың объективтік жағы қасақана, заңға қайшы белсенді әрекеттер мен сиппаталады .
Экономика аясында қылмыстардың субъектісі мемлекеттік кәсіп орындарда, мекемелерде және ұйымдарда экономикалық, шаруашылық міндеттерді атқаратын сондай-ақ жеке кәсіпорындарда істейтін 16 жасқа толған азаматтар болып табылады. Экономикалық қылмыстардың субъективтік жағы қасақана сипатта жасалады. Олардың қылмыстарының себебі материалдық мүделік. Олар өз игіліктерін қоғамның, азаматтардың мүдделеріне зиян келтіру есебіне не пайда тауып жасайды.
Экономикалық қызмет саласындағы қылмыстардың қазіргі кезеңде көп орын алған олардың түрлері де қылмыс саласында алып отырған орны ауқымды десек қателеспейміз, себебі бұл қылмыстар басқа қалмыстарға қарағанда, яғни адам мен азаматтарға қарсы қылмыстардан кейін келтірер зардабы жоғары және түрлері де көп, бұл қылмыстар тікелей қасақаналық пен жасалады.
ПАЙДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995жыл 30-тамыз.
2. «Жеті сыр» газеті №7(57)19.02.2010 жыл
3. Ағыбаев А.Н. /Қылмыстық құқық, жалпы бөлім/ Алматы – 2001 ж
4. Қазақстан республикасының 1998 жылғы 2 шілдедегі № 267 Заңы
5. ҚР-ның қылмыстық кодексі. Алматы, 2004 жыл
6. Алауханов Е. Қылмыстық құқық. Ерекше бөлім, Алматы – 2001
7. Баев О.Я. Конфликтные ситуации на предварительном следствии. Основы размещения и предупретдения. – Воронеж, 1984г
8. Ұлжанов Е. Экономикалық қылмыстарға жол берілмесін, Заң – 2004
9. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне түсінік /Алматы-2001
10. Қазақстан республикасының 1998 жылғы 2 шілдедегі № 267 Заңы
11. «Жеке кәсіпкерлікті қорғау және оған қолдау көрсету туралы » заң
1995 ж 17 сәуір.
12. «Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу туралы» заң 1995 ж 17 сәуір
13. «криминалистикаа», под редакцией Н.П.Яблокова, Москва, Юрист, 2000г.
14. А.Н.Ағыбаев, А.Т.Қожаниязов «Парақорлық үшін қылмыстық жауаптылық» Оқу құралы Алматы-2005ж.
15.ҚР қылмыстық кодексі Алматы 2001
16. криминалистика негіздері А.Ғ. Әбуов Алматы-2004
17.Криминалистика дәрістер курсы. Астана «Дәнекер» 2005
18. Алауханов Е.О.Криминалогия. Алматы «жеті жарғы».
19. Қазақстан Республикасының «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес туралы» 1998 ж. 2 шілдедегі №267 - 1 Заңы. //Казахстанская правда. - 1998 ж. 9 шілдедегі. - №132.
20. Е.Ғ. Жәкішев, Ә.А. Исаев, Г.Х. Найманова, Р.Б. Тапалова, Н.с. Темірболат. Криминалистикалық оқулық. Алматы «Қазақ университеті» 2005
21. Қазақстан Республикасы Президентінің «Қазақстан Республикасы Экономикалық қылмысқа және сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес агентігін (қаржы полициясы) қайта ұйымдастыру туралы» 2005 ж. 25 ақпандағы - №1521 Жарлығы.
22. А.Ғ. Абуов. Криминалистика негіздері. Алматы «жеті жарғы».
23. Аленчинов Ж. Исторические предпосылки формирования коррупционного правосознания в Казахстане. // Фемида. - №2. 2007. – С. 11.
24. Құттаяқов Ш. Қазаннан қақпақ кетсе...Экономикалық қылмыстармен күрес туралы ой – толғамдар. – Астана: Елорда, 2000.
25. Ахметов А. Коррупция в минусе когда борьба с ней. //Казахстанская правда. - №.127. 2007. – С. 1-2.
26. Жакишев Е. Криминалитисческая тактика. – Алматы, “Жеті Жарғы”, 1997г.
27. Куванов В.В. Раследование мошенических действий. – Алматы. 1999г.
28. Белкин Р.С. “Криминалистика”. – М., 1999г
29. Апаханов А.Н. Проблемы уголовно – предварительного принуждения в стадии предпредварительного расследования. – Алматы, 1997г
30. Нургалиев Б.М. Теоретические и прикладные и проблемы раследования преступной дятельности. Афтореферат, Алматы, 1998г.
31. Белозеров Ю.Н., Рябоконь В.В. Пройзводство следственных действий. – М., 1990г.
32. Гинзбург А.Я., Белкин А.Р. Криминалистическая тактика. Учебник. Алматы, 1998г.
33. Грамович Г.И. Тактика использования специльных познаний в раскрытии и раследование преступлений. – Минск., 1987г.
34.Белозеров Ю.Н., Рябоконь В.В. Пройзводство следственных действий. – М., 1990г.
35. Белозеров Ю.Н, Ряоконь В.В, Производство следственных действий. М., 1990г.
36. “Криминалистика”, учебно-практическое пособие в илюстрациях, под редакцией Н.Я. Гинзбурга, Алматы, 2001 г.
37. Қазақстан Республикасының «Экономикалық қылмысқа қарсы күрес туралы» 1998 ж. 2 шілдедегі №267 - 1 Заңы. //Казахстанская правда. - 1998 ж. 9 шілдедегі. - №132.
38.Жакишев Е. Криминалитисческая тактика. – Алматы, “Жеті Жарғы”, 2000г.
39 Қапаров С.Ғ. Экономикалық қылмысқа қарсы стратегияны іске асырудың шетелдік тәжірибесі. Дөңгелек үстелдің ақпараты «Құқық қорғау органдары, прокурорлар, судъялар және өзге де тиісті лауазымды тұлғалар үшін экономикалық қылмысқа қарсы мәселелері жөніндегі мамандырылған семинар бағдарламасы. //www.apa.kz 28.01-01.02. 2008ж.
        
        Мазмұны
Кіріспе
............................................................................
...........................................
І. Экономика саласындағы қылмыстардың жалпы сипаттамасы.
1.1.Экономикалық қылмыстың ұғымы, түсінігі.
1.2.Экономикалық қылмыстардың түрлері.
ІІ. Экономикалық ... ... ... Экономика саласында жасалатын қылмыстың криминалистикалық сипаттамасы.
2.2. Экономикалық қылмыстарды тергеудің криминалистикалық тәсілдері
ІІІ.Қортынды................................................................
............................................
Пайдаланған
әдебиеттер..................................................................
......................
Кіріспе.
Қазақстан ... ... өсу ... ... аса зор материалдық нұқсан келтіретін экономикалық қылмыстардың
қауіптілігі ерекше. Кең ... ... ... ... ... ... ... қағаздарды дайындап сату ... ... ... мемлекеттік және қоғамдық мүліктерді
ұрлау, парақорлық және т.б. жатады.
Алайда нарықтық экономикалық жағдайында ... ... ... ... ... ... сапасыз өнімдерді сату, жалған кәсіпкерлік,
монополияға қарсы заңдарды бұзу және т. б қылмыстардың ... ... ... ... ... нарықтық экономика
жағдайларында, Қазақстан Республикасы саудасының ... мен ... ... ... қоғамдық қатынастар.
Экономика аясындағы қылмыстардың объективтік жағы қасақана, ... ... ... мен ... ... ... қылмыстардың субъектісі мемлекеттік кәсіп
орындарда, мекемелерде және ... ... ... ... ... жеке ... ... 16 жасқа
толған азаматтар болып табылады. Экономикалық қылмыстардың ... ... ... ... ... ... себебі материалдық
мүделік. Олар өз игіліктерін қоғамның, ... ... ... ... не ... ... жасайды.
Экономикалық қызмет саласындағы қылмыстардың қазіргі кезеңде көп
орын алған ... ... де ... ... алып ... орны ... қателеспейміз, себебі бұл қылмыстар басқа қалмыстарға қарағанда, яғни
адам мен азаматтарға қарсы қылмыстардан ... ... ... ... ... де көп, бұл ... ... қасақаналық пен жасалады.
Диплом жұмысының өзектілігі. Ғасырлар тоғысында тәуелсіздік туын берік
қадап, өз алдына егемен ел ... ... ... даму бағытын
басқаша саралап, жаңаша жолға ... де он ... ... ... ... ірге тасы ... ... Республикасы Біріккен Ұлттар Ұйымына
мүше болып енді, тәуелсіз мемлекет ретінде 120-дан астам елдер мойындады.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... арналған салтанатты жиналысында сөйлеген сөзінде «біз
осы жылдар ішінде, сөз жоқ талай ондаған жылдарға татырлық ... ... ... ... онда ... ... жаңа ... бекітіп,
азаматтардың негізгі құқықтарын қорғауға алдық. ... ... – 1995 ... ... ... ... осы Конституцияның
жемісі», - деді.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... қорғалатын әлеуметтік жоғары
құндылықтар ретіндегі адам құқықтары мен бостандықтарының бастылығы мен
ажырамастығын тану ... ... ... тұжырымдамада көзделген шараларды орындау ... ... ... ... ... құруға ықпал етеді.
Қазақстан Республикасында қылмысқа қарсы күрестің 2000-2009 арналған
түбегейлі ... ... ... ... демократияландыруды одан әрі тереңдете түсу, құқықтық салалы
реформаларды, қалыптасқан құқықты қолдану іс-тәжірибесінің ... ... ... ... байланысты туындайтын ... ... ... ... жұмысының мақсаты. Берілген зерттеу жұмысының алға қойған
мақсаты – азаматтардың құқықтары мен ... ... ... ... туындайтын ... ... ... қауіпсіздігін қамтамасыз етуге, экономикалық
қылмыстарға байланысты құқық бұзушылықтың ... алу, ... ... кесу және ашу, ... зардаптарын жою және кінәлілерді жауапқа тарту
арқылы ... ... ... ... және ... да
адамдардың, сондай-ақ оларға теңестірілген адамдардың ... ... ... бағытталған және сыбайлас жемқорлыққа байланысты құқық
бұзушылықтың түрлерін, ... ... ... болу ... ... қатар демократиялық негіздерді, мемлекетті басқарудағы
жариялық пен бақылауды кеңейтуге халықтың мемлекет пен оның ... ... ... ... ... ... ... кіруге
ынталандыруға, мемлекеттік міндеттерді атқаратын адамдардың риясыз адалдығы
үшін ... ... ... ... міндеті. Берілген зерттеу жұмысының алға қойған
міндеттері – ... жиі ... ... ... ... ... ... оның болуына жол бермеу болып табылады.
Экономикалық қызмет саласындағы қылмыстар үшін жауапкершілікті
қарастыратын ... ... ... ... ел ... ... бір ... дамуын қамтамасыз етуге бағытталған.
Бұл зерртеу барысында экономикалық қылмыстармен біршама жою, тіпті
экономикалық қылмыстармен аз болса да күрес ... ... да ... тиер ... ... осы зерттеуімді бастаймын. Бұл зерттеу
жұмысымда экономикалық қылмыстары зерттеуші ... ... ... өз ... ... ... ... саласындағы қылмыстардың жалпы сипаттамасы.
1.1. Экономикалық қылмыстың ұғымы, түсінігі
Экономикалық қызмет ... ... ... және ... ... ... ... қызметті бөлуге, айырбастауға және
тұтынуға ба йланысты ... ... ... ... ... заңда көзделген қоғамға қауіпті іс-әрекет. Экономикалық ... ... үшін ... қарастыратын нормалар қоғамдық
қатынасты қорғауға, ел ... ... де бір ... ... ... ... органдардың, жоғары лауазымды адамдардың қызметін ресми
түрде заңсыз деп тану ... ... ... ... табылады[1].
Экономиакалық қылмыстар соның ішінде, яғни сыбайлас ... ... ... ... ... ... Экономикалық қылмысқа
қарсы ғылыми зерттеулер ХХ ғасырдың 80 жылдары терең етек ала ... жылы Каир ... ... ... 9-шы ... жемқорлыққа қарсы
келесідей анықтама береді: «Өзіңнің жеке ... ... ... ... ... - деп ... болатын[2].
Экономикалық қызмет саласындағы кәсіпорындарда сол қызмет процесінде
қалыптасқан бірыңғай тектік қоғамдық қатынас болады.
Осы тарауға ... ... ... ... ... ... ... заты болып табылады. Мысалы, тауарлық белгі (ҚҚ-тің 199-
бабы), коммерциялық немесе банктік құпияны ... ... ... ... ... ... ақша ... төлем
карточкаларымен өзге төлем және есеп айырысу құжаттары (207-бап), акциздік
алым маркалары (208-бап).
Қарастырылатын ... ... ... жағы ... ... ... ... арқылы да жасалынады.
Мысалы, несиелік берешекті өтеуден әдейі жалтару (ҚҚ-тің 195-бабы), ... ... ... қайтармау (213-бап), кеден төлемдері мен
алымдарын төлеуден жалтару (214-бап), бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... (221, 222-баптар).
Экономикалық қызмет саласындағы кейбір қылмыстардың міндетті түрдегі
нышаны, ол – ... ... ... ... ... болуы. Оларда
материалдық құрам болады. Мысалы, ҚҚ-тің 192-194, 196-198, 203-205, ... ... ... ... осы, ... ... тарауына кіретін бірқатар баптарда
бланкеттік сипат бар. ... ... 197, 205, ... міндеттерді атқаратын адамдардың, сондай-ақ соларға
теңестірілген адамдардың лауазымдық ... және ... ... ... ... не ... ... алу үшін олардың өз
өкілеттіктерін өзгеше пайдалануы, жеке өзі немесе делдалдар ... ... ... ... мен ... алуы, сол сияқты бұл
адамдарға жеке және заң тұлғалардың аталған ... мен ... ... ... ... ... ... алу экономикалық қылмыс деп
ұғынылады.
Осы заңда, сондай-ақ өзге заңдарда көзделген, заңдарда ... ... және ... ... әкеп ... ... жымдасқан немесе экономикалық қылмыстылық ... ... ... ... ... ... құқық
бұзушылықтар болып табылады[4].
Экономикалық қызмет саласындағы қылмыстардың барлығы, ... ... ... қасақана жасалғандығымен сипатталады. ... ... ... ... ... ... оларда себеп
пен мақсаттың болуы (ҚҚ-тің 192, 193, 198, 204-баптары).
Экономикалық қызмет саласындағы қылмыстардың субъектісі қылмыс ... 16 ... ... есі ... адам бола ... Ал, ... ... субъектісі тек лауазымды адамдар (ҚҚ-тің 189, 225-баптары),
банк қызметкерлері ғана (189, ... ... ... саласындағы қылмыстар деп материалдық және басқа ... мен ... ... ... ... және ... бойынша
қалыптасатын қоғамдық қатынастарға қол ... ... ... ... қауіпті кінәлі іс-әрекеттерді айтады. Экономикалық
қызмет саласындағы қылмыстар үшін жауапкершілік ... ... ... ... ... ... ететін қоғамдық
қатынастарды қорғауға бағытталған. Осы арқылы ҚР ҚК-нің Ерекше бөлімінің 7-
тарауының маңыздылығын көруге ... ... ... ... болып экономикалық қызмет барысында
қалыптасатын қоғамдық қатынастар табылады.
Осы тарауға жататын кейбір қылмыстардың ... ... оның заты ... ... ... ... ... – ҚК-тің 198-бабында, бағалы қағаздар – ҚК-
тің 202, 205, ... ... ... ... ... жағы ... ... алайда олардың бірсыпырасы ... ... ... ... ... 195, 213, 214-баптары).
Экономикалық қызмет саласындағы ... ... ... ... белгісі ретінде оның қоғамға қауіпті зардаптарының
болуы аталған (ҚК-тің 192-194, 196-198-баптарында).
Субъективтік жағынан алғанда экономикалық қызмет ... ... ... ... ... ... Олардың
кейбіреулерінде ниет пен ... ... ... етіледі (ҚК-тің 192-193-
баптары).
Экономикалық қылмыстардың субъектісі – жалпы. Кейбір қылмыстарда ... ... ... (мысалы, ҚК-тің 189, ... ... 219, ... – банк ... қызмет саласында лауазымды адамдар тараптарынан екі қылмыс
жасалуы мүмкін: заңды кәсіпкерлік қызметке кедергі жасау ... ... ... ... ... ... мәмілелерді тіркеу (ҚК-тің 225-
бабы).
ҚК-тің 189-бабы бойынша жәбірленуші ретінде жеке ... ... ... да ... мүмкін. Заңды кәсіпкерлік қызметке кедергі
жасау деп жеке ... мен ... ... құқықтары мен заңды
мүдделерін шектеуді; жеке кәсіпкерлердің ... ... ... ... жеке ... мен коммерциялық ұйымдардың
қызметіне өзге де жолдармен араласуды ... Бұл ... ... ... сот ... бұза ... не ... ірі мөлшерде зиян келтіре отырып
жасалғанда ғана қылмыс деп танылады. Ірі мөлшердегі зиян түсінігі осы ... ... ... және ол ... ... ... ... баптары үшін ортақ.
Лауазымды адамдардың екінші бір қылмысы пайдакүнемдік немесе басқа да
жеке-басының ... ... ... және ... ... заңсыз мәмілелерді тіркеуден тұрады (ҚК-тің 225-бабы). ... ... ... бар ... ... үшін келесі
әрекеттердің бірінің жасалғандығын анықтаған жеткілікті: 1) табиғатты
пайдалану бойынша ... ... ... ... 2) табиғи ресурстардың
мемлекеттік есебі мен мемлекеттік кадастрлерінің мәліметтерін ... 3) ... ... ... ... ... ... табиғи
ресурстарды қайта қалпына келтіру ережелерін бұзу үшін ... ... ... құқық бұзушылық субъектілері.
1. Сыбайлас жемқорлыққа құқық бұзушылықтар үшін осы заңның негізінде
мемлекеттік міндеттер атқаруға уәкілетті адамдар мен ... ... ... ... Мемлекеттік міндеттерді атқаруға уәкілетті адамдарға:
1) барлық лауазымды адамдар, ... және ... ... Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызмет туралы
заңдарына сәйкес барлық мемлекеттік қызметшілер жатады.
3. Мемлекеттік міндеттерді атқаруға уәкілетті ... ... ... ... ... ... ... заңда белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасының
Президенттігіне, Қазақастан Республикасының Парламенті мен ... ... ... ... азаматтар, сондай-ақ
жергілікті ... ... ... ... ... ... өзін-өзі басқару органдарында тұрақты немесе уақытша
жұмыс істейтін, еңбегіне ақы Қазақастан ... ... ... ... ... ... ұйымдарда және жарғылық капиталындағы мемлекеттің
үлесі кемінде отыз бес ... ... ... ... ... ... ... (кемінде отыз бес процент) ... ... ... ... ұлттық даму институттарына,
ұлттық ... ... ... ... ... еншілес
ұйымдарында басқару функцияларын атқаратын адамдар теңестіріледі.
4. Сыбайлас жемқорлық құқық ... ... ... ... ... атқаруға уәкілетті өзге де адамдарды немесе оларға
теңестірілген ... ... ... ... ... сол ... ... қайшы мүліктік игіліктер мен артықшылықтар беретін жеке және заңды
тұлғалар да ... ... ... экономикалық қызмет саласындағы қылмыстарды
шартты түрде мынандай түрлерге бөлуге болады:
1) кәсіпкерлік саладағы және ... ... ... ... ... ... ... қызметке кедергі жасау (ҚҚ-тің 189
бабы), заңсыз кәсіпкерлік (190-бап), заңсыз банктік қызмет (191-бап),
жалған ... ... ... ... ... ақша ... немесе
өзге мүлікті заңдастыру (193-бап), монополистік іс-әрекеттер және ... ... ... ... жарнама беру (198-бап), тауарлық белгіні
заңсыз пайдалану ... ... ... ... ... ... ... алу мен жария ету ... ... ... және ойын ... коммерциялық конкурстардың қатысушылары мен
ұйымдастырушыларын сатып алу (201-бап), банкроттық ... ... ... ... ... банкроттық (217-бап), бухгалтерлік есеп
ережелерін бұзу ... ... ... жөніндегі заңсыз мәмілелерді
тіркеу (225-бап), мәміле ... ... оны ... бас ... ... ету
(ҚК-тің 226 бабы);
2) ақша-несие саласындағы қылмыстар: несиені заңсыз алу және мақсатсыз
пайдалану (ҚК-тің 194 бабы), ... ... ... әдейі жалтару (195-
бап), бағалы қағаздарды шығару (эмиссия) тәртібін бұзу ... ... ... тізіміне көрінеу жалған мәліметтер енгізу (203-бап),
бағалы қағаздармен ... ... ... ... жалған
мәліметтер беру (204-бап), бағалы қағаздармен ... ... бұзу ... жалған төлем карточкалары мен өзге төлем ... ... ... ... ... сату (ҚК-тің 207 бабы);
3) қаржылық қызмет саласындағы қылмыстар: акциздік алғы маркаларын
қолдан ... және ... ... 208 ... ... ... ... валютасындағы қаражатты шетелден қайтармау (213-бап),
кеден төлемдері мен алымдарын төлеуден жалтару (214-бап), банк операциялары
туралы ... ... ... беру ... ... ақша қаражатын
заңсыз пайдалану (220-бап), азаматтың салық төлеуден жалтаруы ... ... ... ... ... ... 222 ... сауда және халыққа кызмет көрсету саласындағы қылмыстар: көпшілік
сауда-саттықтар мен аукциондарды өткізудің белгіленген тәртібін әдейі бұзу
(ҚК-тің 197 ... ... ... ... ... ... алу ... бабы);
5) экономикалық қызмет саласындағы басқа да қылмыстар: компьютерлік
ақпаратқа заңсыз кіру. ЭЕМ үшін зиянды ... ... ... ... ... 227 ... ... қылмыстарға қарсы күрестің негізгі принциптері
Экономикалық қылмыстарға қарсы күрес:
- барлық адамдардың заң мен сот алдында теңдігі;
- ... ... ... анық құқықтық регламенттеуді,
мұндай қызметтің заңдылығымен жариялылығын, оған мемлекеттік және қоғамдық
бақылауды қамтамасыз ету;
- мемлекеттік аппараттың құрылымдарын, кадр жұмысын жеке ... ... ... мен ... ... ... ... шешу
рәсімдерін жетілдіру;
- жеке және заңды тұлғалардың ... мен ... ... ... ... ... ұйымдық-басқару
жүйелерін қорғаудың басымдығы;
- Қазақстан Республкасының Конституциясының 39-бабының 1-тарма-
- ғына сәйкес лауазымды адамдармен мемлеттік міндеттерді атқаруға
уәкілдік ... ... ... ... соларға теңестірілген
адамдардың құқықтардың бостандықтарын шетеуге жол ... ... Жеке және ... тұлғалардың бұзылған құқықтарымен заңды
мүдделерін қалпына келтіру, экономикалық ... ... ... ... жою және олардың алдын алу;
- Экономикалық қылмыспен құқық бұзушылыққа қарсы күреске жәрдем
жасайтын азаматтардың жеке ... ... ... ету және ... ... ... атқаруға уәкілдік беруден адамдар мен
соларға теңестірілген адамдардың құқықтары мен заңды мүдделерін мемлекеттің
қорғауы, ... ... мен ... отбасыларына лайықты тұрмыс деңгейін
қамтамасыз ететін жалақы (ақшалай үлес) мен жеңілдіктер белгілеу;
- Осындай қызметті ... ... ... және жеке ... ... мемлекттік реттеуге өкілеттік берілуін болдырмау,
сондай-ақ оған бақылау жасау;
- Экономикалық қылмысқа байланысты ... ... ... кесу және ... ... алу ... жедел іздестіру қызметі мен
өзге де ... ... ... ... ... ... тәртіппен
заңға қайшы тапқан ақша қаражатымен өзге де мүлікті заңдастыруға жол ... ... ... ... ... қолданылады;
- Кәсіпкерлік қызметті атқару заңмен белгіленген қызметтік
міндеттерімен көзделген жағдайларды қоспағанда, осы ... ... 1, ... 3 ... ... адамдар үшін кәсіпкерлік қызметпен айналысуға,
соның ішінде шаруашылық жүргізуші субъектілерді басқару органдарында ... ... ... тиым ... белгілеу;
- Қоғамдық бақылауында қамтамасыз және қоғамда экономикалық
қылмыс ... ... ... қалыпртастыру негізінде жүзеге
асырылады.
Мемлекетіміздің өсіп-өркендеуіне, елімізге шетел инвестицияларының
жалпы ... ... ... ... ішкі ... ... әл-ауқатының жоғарылауына, мемлекет экономикасының бірқалыпты
дамуына кедергі келтіретін бірден-бір фактор бұл ... ... осы ... ... арқылы, жоғарыда аталған жетістіктерге жетуге
болады.
ҚР “Экономиакалық ... ... ... Заңы ... ... ... береді. Ол: “Мемлекеттік міндеттерді орындайтын
адамдар, сондай-ақ оларға ... ... ... өзі ... ... ... лауазымды құзіреттерін басқаша пайдаланып мүліктік пайда
алу үшін заңмен қарастырылмаған ... ... және ... ... жеке және заңды тұлғалармен ... ... ... ... сондай-ақ жеке және заңды тұлғалармен аталмыш
жайлылықты артықшылықты оларға заңсыз беруге осы ... ... ... ... 2005 жылғы 23 желтоқсандағы Жарлығымен бекітілген
2006-2010 жылдарға арналған экономикалық қылмыстарға ... ... ... ... ... 2008 ... дейін мемлекеттік органдар
қабылдаған шешімдердің ақпараттық мөлдірлігін қамтамасыз ету, ... ... ... ету және ... ... ... мемлекеттік сатып алудың электрондық жүйесіне көшу негізінде
мемлекеттік сатып алу ... ... ... ... ... қылмыстарға қарсы
сараптаудың пәрменді тетігін енгізу, бюджеттік ... ... ... ... ... жеке рұқсат беру міндеттерін азаматтық қоғам
институттарына беру, ақшалай ... ... ... ... ... бойынша шаралар енгізу, ... ... ... ... ... ... ... жасау қарастырылған.
Жеке және заңды тұлғалардың құқығы мен заңды мүдделеріне ... ... шешу ... және кадр ... ... ... ... бағдарламамен мемлекеттік органдар мен кәсіпкерлік
субъектілерінің өзара ... ... ... ... ... механизмдерін жүзеге асыру, ... сот ... ... және олардың дер кезінде орындалуына ықпал жасау қарастырылған.
Заңға сәйкес аталған қағидалар:
- мемлекеттік функцияларды орындауға өкілетті;
- лауазымды және соларға ... ... ... ... ... ҚР ... ... 1-тармағына сәйкес шектеу;
- жеке және заңды тұлғалардың бұзылған құқықтары мен ... ... ... ... ... ... бұзушылықтың
зиянды салдарын жою және алдын алу;
- экономикалық қылмыс құқық ... ... ... ... жеке ... ... ... бақылау жасайтын жеке және заңды
тұлғаларға мемлекеттік реттеу өкілеттігін беруді ... ... ... ... ... түрлері.
Ақша – несие саласындағы қылмыстар
Несиені заңсыз алу және ... ... ... ... ... ... – банктердің және басқа
несиелік мекемелердің ... ... ... ... ... ... – несие берушілердің мүліктік
мүдделері.
Қылмыстың заты – ... ... ... не ... жеңілдікті шарттары.
Несие дегеніміз – ақша қаражаты немесе тауар түрінде берілген қарыз,
оны қарыз алушы несие берушіге ... ... ... ... жағы ... арқылы да, яғни несие, демеу
қаржы не жеңілдікті ... алу үшін ... бар, ... ... ... жай-күйі немесе кепілдік мүлкі не өзге де ... ... ... ... ... беру ... ... демеуқаржы не жеңілдікті
шарттар алу жолымен, сонымен қатар әрекетсіздікпен де, яғни несиелеуді,
демеуқаржы ... ... ... алып ... не ... ... ... мөлшерін шектеуге әкеп соғуы мүмкін, кейін туындаған
мән-жайларды банкке немесе басқа несие ... ... ... да жүзеге
асырылады. Бұл қылмысты жасаудың тәсілі — несие, демеуқаржы не жеңілдікті
шарттар алу үшін маңызы бар, ... ... ... қаржылық жай-күйі
немесе кепілдік мүлкі не ... ... ... ... ... беру.
Қылмыстың құрамы — материалдық. Несиені заңсыз алу бұл іс-әрекет ірі
зиян келтірген кезде аяқталады, зиянның мөлшері ... 189 ... ... ... ... ... түріндегі ұрлықтан бөлектеп алу қажет, ... ... ... ... ... ... ... алуды мақсат тұтпайды,
келешекте оны қайтарамын деп ... ... жағы — ... ниет ... ... Жеке
кәсіпкер немесе ұйымның бастығы несие, демеу-қаржы не ... ... үшін ... бар, ... ... жағдайы, қаржылық жай-күйі немесе
кепілдік мүлкі не басқадай мән-жайлар жөніндегі ... ... ... не ... демеуқаржы бөлуді тоқтатуға, жеңілдіктерді
жоюға, не бөлінген несиенің немесе демеуқаржының мөлшерін шектеуге ... ... ... ақпаратты банкке немесе басқа ... ... ... демеуқаржы не жеңілдікті шарттар алып ... ... соны ... ... ... ... жалтару.
Бұл қылмыстың негізгі тікелей объектісі — ... және ... ... ... қызметі саласында қалыптасқан ... ... ... — несие берушілердің мүліктік мүдделері.
Қылмыс заты — несиелік берешек.
Несиелік берешек дегеніміз — ... ... ... бір ... ... ... алынған ақша қаражаты.
Қылмыстық, объективтік жағы ірі мөлшердегі несиелік берешекті өтеуден
әдейі жалтару ... ... ... өтеуден жалтару дегеніміз несиені шартта көрсетілген
мерзімде қайтармау. Егер, соттың тиісті шешімі күшіне кіргеннен кейін несие
қайтарылмаса, ал несие ... оны ... ... ... онда бұл
несиелік берешекті өтеуден әдейі жалтару деп танылады.
Айыпкердің ... осы бап ... ... үшін ... берешек,
осы бапқа берілген ескертуге сай, азамат-қарызгер үшін жүз айлық есептік
көрсеткіштен асатын сома немесе ұйым-қарызгер үшін екі мың бес жүз ... ... ... сома ... ... құрамы — формальды. Бұл қылмысты аяқталды деп санау үшін тиісті
сот шешімі заңды күшіне енгеннен кейін, өтеуге мүмкіндік бола ... ... ... ... фактісі анықталса жеткілікті. Бұл
қарастырылып отырған қылмыстың субъективтік жағы — ... ниет ... ... адам ірі ... ... ... өтеу ... заңды
күшіне енген сот шешімін орындамай отырғанын ... және ... ... ... ... ... ... —16-ға толған азамат немесе ұйым басшысы.[10]
Бағалы қағаздарды шығару (эмиссия) тәртібін бұзу
Мемлекет экономикасының маңызды салаларының бірі — ... ... ол ... Республикасының 1997 жылғы 5 ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 5
наурыздағы «Қазақстан ... ... ... ... ... туралы» Заңымен, Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 28
сәуірдегі «Қазақстан Республикасындағы вексельдік айналым туралы» ... Бұл ... ... ... ... ... және ... бағалы қағаздар рыногы субъектілерінің қызметін ... ... ... ... ... ... кәсіпкер қатысушыларының
қызметін реттейді.
Бұл қылмыстың тікелей объектісі — ... ... ... ... ... рыногында қалыптасатын қоғамдық қатынастар.
«Бағалы қағаздар рыногы туралы» Заңға сәйкес эмиссия дегеніміз — бағалы
қағаздарды шығару және орналастыру ... ... ... ... ... және өз қызметін жүзеге ... үшін ... ... ... аркылы іске асырылады (өндіріледі), (13-бап). Эмиссияның
нәтижесінде мемлекеттік және мемлекеттік емес ... ... ... ... (14 және ... ... әртүрлі әрекеттерді
қамтиды, оның ... ... ... ... үшін берілген
ақпараттарды ашу және бағалы ... ... және ... бойынша есеп ұсыну (15-б).
Қазақстан Республикасының Азаматтық ... ... ... ... мен ... реквизиттерді сақтай отырып, жүзеге асырылуы тек ... ғана ... ... ... ... куәландыратын құжат деп
анықтайды (129-баптың 1 бөлігі).[11]
Қылмыс заты — эмиссия проспекті немесе бағалы қағаздар шығару жөніндегі
есеп.
Эмиссия проспектісі ...... оның ... ... ... ... ... жайындағы ақпараты бар құжаттар пакеті (заңның
2 бабы).
Бағалы қағаздарды шығару жөніндегі есеп дегеніміз — ... ... ... және ... қорытындысы туралы құжаттар
пакеті, оны эмитент қағаздарды орналастыру ... ... алты ... ... (әр алты ай ... соң бір ай ... ... біткен соң бір ай ішінде уәкілетті органға ұсынады (заңның 24-
бабы).
Бұл қылмыстың ... жағы — ... ... ... бар ... ... түріндегі, не бағалы қағаздар шығару жөніндегі көрінеу
жалған есепті бекіту ... ... ... ... туралы» Заңның 22 бабына сәйкес эмитет, сондай-
ақ бағалы қағаздар рыногының бағалы қағаздарды орналастыруды жүзеге асырушы
кәсіпкер қатысушылары ... ... олар ... ... ... ... ... қағаздар эмиссиясының проспектісімен ... ... ... ... ... және ол ... құнды
қағаздар, мерзімі алты айдан аспаған ақпаратпен танысуға мүмкіндік жасайды.
Бұл қылмысты жасағанда айыпкер осы қылмыстың жалған. Бұл ...... яғни ... ... ... ... ... жалған есеп,
не көрінеу жалған ақпарат бар эмиссия проспектісі ... ... ... ... ... ... ... субъективтік жағы тікелей ниет түріндегі кінәмен
сипатталады. Айыпты ... не ... ... ... бар ... не бағалы қағаздар шығару жөніндегі көрінеу жалған есепті
бекіткенін біледі, соны қалайды. Қылмыс ......... ... бар ... ... бекіткен ұйым — эмитент ... ... ... ... ... ... ... көрінеу жалған
есепті бекіткен лауазымды адамы.[12]
Бағалы ... ... ... ... ... қағаздармен операциялар жүргізу ережелерін бұзудың қоғамдық
қауіптілігі мемлекет белгілеген ережелерді ... ... ... ... ... ... бұл ... түсуге тиісті табысты
алмайды, бағалы қағаздардың айналымын бақылау тәртібі және ... ... ... ... ... ... экономикалық приоритеті, Қазақстан
Республикасының экономикасын ұғымды дамытудағы мемлекет пен инвесторлардың
экономикалық мүдделері.
Бағалы қағаздармен операциялар жүргізу ережелерін ... ... сол ... ... Республикасы Президентінің 1997 жылғы 5 наурыздағы «Бағалы
қағаздар рыногы ... Заң күші бар ... ... емес ... ... ... ... қатысты туындайтын қатынастарды,
сондай-ақ бағалы қағаздар рыногын мемлекеттік реттеуді ... ... ... Бұл ... ... ... Республикасының
аумағында айналымда жүрген бағалы қағаздардың түрлері анықталған.
Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 5 наурыздағы ... ... ... ... ... ... және оған ... 1997 жылғы
11 шілдедегі өзгертулерге сәйкес барлық бағалы қағаздар міндетті ... ... ... ... ... тіркеу, есептерді бекіту, бағалы қағаздармен мәміле
және сол мәмілелерді тіркеу, бағалы қағаздарды листингке қосу қор ... ... ... ... ... ... ... заты болып табылатын
бағалы қағаздарға рұқсат және оларды есепке алу сияқты бағалы қағаздарға
байланысты ... ... Бұл ... ... қор ... ол акционерлік қоғам нысанында жұмыс істейтін заңды тұлға болып
табылады. Оның міндеті бағалы қағаздар рыногында ... ... ... ... ... мәмілелерге кепілдік беру, бағалы қағаздардың
тиімді айналымын, қаржы ресурстарының ... ... үшін ... ... ... ... болудың қажетті шарты — бағалы қағаздармен
операция жүргізу ережелерінің бұзылуы, оған ірі зиянның ... ... жағы ... ниет ... ... көрініс
табады. Айыпты өз әрекеттерінің заңдылығын білуге тиіс, өзінің лауазымдық,
қызметтік міндеттері бойынша бағалы ... ... ... ... ... ... қауіпті зардаптың болуы мүмкін екендігін
немесе қалайда болатынның алдын ала көре ... ... және ... пайда
көздеп сол зардапты тілеуі тиіс.
Бұл қылмыстың субъектісі заңда белгіленген жасқа толған, есі дұрыс
адам. Мына ... ол ... ... ... ... ... лауазымды адам.
Қылмыстың сараланатын түрі — бағалы ... ... ... ... ... рет, оны ... ала сөз ... адамдар тобының
немесе ұйымдасқан топтың жасауы.[13]
Жалған ақша немесе бағалы қағаздар жасау ... ... ... ... 1995 ... 30 наурыздағы
«Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы» заң күші бар ... ... ақша ... ... ... ... ... белгіледі. Қазақстан Республикасының айналымдағы ақша белгілері
банкноттардан және ... ... ... ... ... ... шығару, олардың айналымын ұйымдастыру және оларды айналымнан
алу ісін тек ... ... ... ... ... мен
монеттерді қолма-қол емес эквивалентін алып банктерге сату түрінде жүзеге
асырады. ... ... ... ... ... ... ... монеттердің қажетті санын анықтайды, олардың жасалуын қамтамасыз етеді,
қолда бар ... ... жою және ... ... ... ... Ұлттық банкі туралы» Заңның 38, 40, 42-баптары).
Жалған ақша немесе қағаздар жасау немесе сату әрекеті үшін жауаптылық
осы бапта көзделген.
Бұл ... ... ...... ... ақша және
несие жүйесі.
Қылмыс заты — жалған ақша ... ... ... ...... Республикасының және шет мемлекеттердің ақша
бірлігі, ол банкноттар мен ... ... ... ... ... мен ... ... сақтай
отырып, жүзеге асырылуы тек оны көрсеткенде ғана ... ... ... куәландыратын құжат ретінде анықталады (Қазақстан Республикасы
Азаматтық кодексі 129-бабының 1 тармағы). ... ... ... ... ... ақша және ... қағаздар туралы заң
актілерімен немесе олар ... ... ... ... ... ... құжаттар.
Бағалы қағаздар Қазақстан Республикасының валютасында да, ... да бола ... ... ... жағы үш ... әрекеттерді жасаумен
сипатталады — жалған ақша мен құнды қағаздарды жасау, сақтау немесе сату.
Қылмыс ... осы ... ... ... — арнаулы мақсат-
жалған ақша және бағалы қағаздар жасап және сақтап, оларды сату.
Қылмыс ... — жасы 16-ға ... есі ... ... ... 2 ... ... саралаушы нышандарды көздейді, ірі мөлшерде
жасау және жалған ақша немесе бағалы қағаздар жасағаны ... ... ... ... ... ... ірі ... сандық критерииі анықталмаған. Ол әрбір нақты
жағдайда жасалған іс-әрекеттің мән-жайына байланысты белгіленеді.
Адам жалған ақша және ... ... ... сақтағаны және сатқаны
үшін бұрын сотталған деп танылады, егер сол қылмыс үшін ... ... ... ... ... және ... ... 3 бөлігі көрсетілген әрекеттерді ұйымдасқан топтың жасағаны
үшін жауаптылық көздейді.
Қылмыстық Кодекстің 31 ... 3 ... ... ... ... ... жасау үшін алдын ала біріккен екі және одан көп адам ... ... ... ең ... ... экономикалық мүддесіне нұқсан
келтіреді, себебі, біріншіден — әкелінетін және ... ... ... ... ... ... елдің экономикасы үшін өте ... ... ... ... ... ... ... мақсаттағы шикізат)
әкетіледі.
Контрабанданың затына және субъектісіне байланысты оның факультативтік
объектілеріне қоғамдық ... ... ... қызметі,
Қазақстан Республикасының саяси ... ... ... денсаулығы,
тарихи-мәдени мұралары, қоғамның моральдық бастауы жатады.
Бұл қылмыстың Заттары — тауарлар мен басқадай заттар.
Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылғы 20 ... ... ... ісі ... заң күші бар ... 18-бабының 18
бөлігіне сәйкес, ... ...... ... кез ... ... оның ішінде валюта, валюталық құндылык, қуаттың электр,
жылу немесе басқа ... және осы ... 21 ... ... ... басқа көлік құралдары, ал осы баптың 21 бөлігінде сәйкес көлік
құралдарына «халықаралық тасымалдау және ... үшін ... ... ... оған ... мен ... да көліктік құрал-жабдықтар
жатады».[16]
Сонымен қатар, кедендік шекара арқылы алып өту үшін ... ... ... шекара арқылы алып өтуге тыйым салынған немесе шектеу
қойылған заттар мен құндылықтар да бұл қылмыстың заты бола ... ... ... алып ... ... ... ... тізбесі
Қазақстан Республикасы Министрлер Кабинетінің 1993 жылғы 19 ақпандағы
«Қазақстан Республикасының ... ... алып ... ... ... ... туралы» қаулысының №5 тіркемесінде берілген. Оған мемлекеттік
және қоғамдық ... ... ... ... ... ... баспа және бейнелеу материалдары, сондай-ақ порнографиялық
мазмұндағы материалдар, өнер ... көне ... және ... ... ... ... ... мәдени құндылығы бар заттар кірген.
Қазақстан Республикасының кедендік шекарасы арқылы алып ... ... ... ... сол ... №6 тіркемесінде берілген, оған ғылыми,
көркемдік, тарихи немесе мәдени құндылығы бар ... ... ... ... ... ... байланыс құралдары
және жоғары жиілікті ... ... ... ... ... ... және сирек ... ... ... авто-мото көлік құралдары және басқалар кірген.
Бұл қылмыстың объективтік жағы — осы ... ... ... ... және ... ... ірі мөлшерде
кедендік ... ... алып ... ... ... ... ... Жарлықтың 18-бабының 9 бөлігіне сәйкес Қазақстан
Республикасының кедендік шекарасы арқылы алып өту дегеніміз — ... ... ... кез ... ... Қазақстан
Республикасының кедендік аумағына алып кірумен немесе сол ... ... ... ... ... оған ... ... мен өткізу,
құбырмен тасымалдау көлігін және электр жүйесін пайдалану да ... ... ... жатады: Қазақстан Республикасының кедендік
аумағына тауарларды және көлік құралдарын алып кіру, оның ... ... ... аумағына Қазақстан Республикасының кедендік аумағының
қалған бөлігіне алып кіру — ... ... ... ... ... кесіп өту; басқа жағдайларда — Қазақстан Республикасының кедендік
аумағынан тыс жаққа, не ... ... ... ... ... ... мен көлік кұралдарын алып шығу ниетін жүзеге асыруға ... ... ... атап ...... декларация беру».[17]
Сонымен, тауарларды немесе басқа заттарды алып кіргенде ... ... ... іс ... кесіп өтіледі, ал алып
шыққанда - ... ... ... ... ... ... аумағына алып кіргенде, оның ішінде еркін кедендік
зоналар аумағы мен еркін қоймалардан кедендік аумақтың басқа бөлігіне ... ... мен ... ... ... шекараны іс жүзінде кесіп
өткен кезінен бастап, ал тауарларды кедендік аймақтан алып шыққанда,сондай-
ақ оларды Қазақстан ... ... ... ... ... еркін
кедендік зоналар аумағына және еркін қоймаларға
алып кіргенде — ... ... ... кезден бастап контрабанда
аяқталған қылмыс ... ... өту мына ... біреуі арқылы жасалуы мүмкін:
1) кедендік бақылауды айналып өту;
2) кедендік бақылаудан ... ... ... ... немесе құралдарын алдап пайдалану;
4) декларация жасамау;
5) кедендік шекара арқылы алып етуге тыйым ... ... ... ... мен құндылықтарды жалған декларациялау.
Басқа жерлерден және Қазақстан Республикасы кеден ... тыс ... ... мен ... ... ... ... шекарасын тек Қазақстан Республикасы ... ... ғана ... өте ... ... ... тәсілі — тауарларды немесе өзге құндылықтар
мен заттарды жасыру, оларды құпия жерге тығу немесе табуды ... ... ... немесе затқа басқа заттың түрін беру.
Заттарды кеден бақылауынан ... қалу үшін ... ... ... Заттарды, мысалы, киімге, аяқ киімге, бас киімге, қобдиша түбіне,
таяқ, шатыр саптарына, ... ... ... үшінші тәсілде кеден органдарына, ... ... ... ... ... ... заңсыз жолмен алынған,
жалған, сондай-ақ жалған мәліметтер кірген құжаттар ұсынады, жасанды
мөрлер, мөртабандар, ... ... ... ... да сондай
құралдарын пайдаланады немесе басқа объектілерге жататын шын ұқсастыру
құралдарын ұсынады.
Бұл тәсіл контрабанданың ең көп ... және ... ... ... — құжаттарды алдамшы жолмен қолдану арқылы ... ... ... пен ... қуат көздерін (мұнай, бензин. мазут), т.б.
көптеп алып кетуге мүмкіндік туады. ... ірі ... ... ... жүздеген мың доллар зиян шегеді.
Контрабанданы осы тәсілмен ... ... ... ... ... ... ... үшін қосымша саралаудың
қажеттілігі жоқ, себебі бұл әрекеттер ... ... осы ... ... болып табылады.[18]
Контрабанда жасаудың төртінші және бесінші тәсілдерінде алып ... ... ... шек қойылған не айналымнан алынған немесе басқа
құндылықтар мен заттарға қатысты, заңда белгіленген ... сай ... беру ... ... ... ... орындамайды.
Контрабанда жасағанда затты кеден шекарасы арқылы алып өтеді.
Жарлықтың 3-бабының 4 бөлігіне ... ... ... ... ... ... ... зоналар мен еркін қоймалардың периметрлері
кедендік ... ... ... әрекетін осы бап бойынша саралау үшін тауарлар немесе ... ірі ... өтуі ... Осы бапқа берілген ескертуге сәйкес, егер
тауарлардың құны бір мың айлық есептік көрсеткіштен ... ... ... ... деп ... қылмыстың субъективтік жағы — тіке ниет түріндегі кінә. Айыпты адам
тиісті тауарларды ... ... ... ... ... арқылы ірі мөлшерде
өткізіп отырғанын түйсінеді, осы іс-әрекетті жасағанды қақпайды. Тауарлар
мен басқа заттарды алып өтудің ... ... ... ... ... қажет.
Қылмыс субъектісі — жасы он алты жасқа толған, есі дұрыс ... ... 2 ... ... ... сараланған нысандарына
контрабанданы бірнеше рет жасау, өз қызмет бабын пайдаланып ... ... ... ... ... адамға күш қолдану жатады.
Контрабанда бірнеше рет жасалынды деп саналады, егер ол екі немесе одан
көп рет ... Бұл ... ... үшін ... ... ... жойылмағаны, не бұрын жасаған контрабандасы үшін адамның
қылмыстық жауаптылықтан босатылмағаны анықталуға тиіс.
Өз ... ... ... ... жасаған лауазымды адамға
қызметтік борышы бойынша ... ... ... бақылауын, Қазақстан
Республикасының мемлекеттік немесе ... ... ... өтетін
тауарларды немесе басқа құндылықтар мен заттарды қарауды жүзеге асыратын
және шекараны кесіп өтуге рұқсат ... адам ... Аз ... ... ... адамдар жасаған контрабанда лауазымдық қылмыстар туралы
қылмыстық ... ... ... ... ... ... етпейді.
Қызмет бабын пайдаланып контрабанда жасаған өзге лауазымды адамдар
жалпы негізде жауапқа тартылады, яғни лауазымдық қылмыстар ... ... ... ... ... қылмыстардың жиынтығы бойынша және осы
саралаушы нысанға сілтемесіз ҚК-тің ... ... ... ... ... ... (ҚР Жоғарғы Сот Пленумы қаулысының 9-тармағы).
Контрабанданы кеден бақылауын жүргізуші ... күш ... ... ... — күш ... ... психикалық қысым жасау. Күш қолдануға
ұрып-соғу, денсаулығына әр дәрежеде (жеңіл, орташа немесе
ауыр) залал келтіру, т.б. ... ... ... ... зерттеудің криминалистикалық негіздері.
2.1 Экономика саласында жасалатын қылмыстардың ... ... ... саласындағы қылмыстар кеңінен тарап өсуде
және біршама өзгеріп жаңа ... ... ... ... ... ... иеленіп кету немесе ысырап ету, экономикалық ... ... ... банк ... ... және ... құқықтық көзқараспен қарастыратын ... ... ... ... тән: Бұл ... ... болып
экономикалық маңыздағы қоғамдық қарым-қатынастар; экономикалық залалдың
болуы және де оның ірі ... ... аса ірі ... ... өндірісте
жасалатын және айналадағы ортаға негативті әсер ететін ... ... ... ... ... ... орын ... саласына байланысты жасалатын қылмыстардың
криминалистикалық сипаттамасы төмнедегідей ... ... ... ... ... ... – мүліктік
қатынастарға бағытталған нақты бір материалдағы (өндірістерге, зауыт,
фабрика, рудниктер, ... ... ... мен ... ... сондай-ақ жер және жер қойнауларына, мұнай мен
газ өнімдеріне, астық және дайын өнімдерге) қол ... ... ... ... ... ... байланысты белгілі бір жоғарғы
білімі бар кез-келген ... ... ... ... ... көбінде осы салаға байланысты бір лауазымды құзіреттілік
берілген тұлғалар жасайды;
Үшінші ... ... ... жасау жағдайларына
байланысты. Бұл қылмыстар міндетті түрде нақты бір шаруашылық ... ... ... ... ауылшаруашылық, сонымен қатар сауда
орындарында, кәсіпорын немесе офис, ... ... және т.б. ... жерде міндетті түрде мынадай операциялар жүргізіледі – қаржылық ... ... ... ... ... ... қызметкерлер және
сол сияқты басқа да тұлғалар болуы тиіс.
Төртіншіден, барлық шаруашылық және ... ... ... ... Сондықтан да қылмыскердің экономикалық
қылмыстардан ... ... ... ... ... ... да жазбаша ресми құжаттарда электрондық ... ... ... құжаттың алғашқы нұсқасында бекітіледі. Мұнда қылмысқа қатысты кез-
келген құжаттар нақты дәлелдемелер ... ... ... ... ... жасырын (латенттік)
сипатта жасалады. ... ...... ізін ... әр түрлі шараларды ойлап табуына, оларды қамтамасыз етуге алдын
ала ... ... ... ... ... ... да қылмыстық істі қозғауға байланысты нақты әрі толық негіз алу
үшін көп жағдайларда тергеу әрекеті жүргізілмес ... ... ала ... ... ... ... тән ерекшеліктердің тағы бір түрі, яғни
алтыншы ерекшелігі, қылмыскердің ... ... ... ... ... болуында. Мысалы: несиені заңсыз алу қылмыстары
жалған кәсіпкерлік қылмыстармен байланысты ... ... ... ... ... ... мүлікті иеленіп кету қылмыстары
бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... ... тәртібін әдейі, пара алу қылмыстары
қызметтік өкілеттігін теріс пайдалану және сол ... ... да ... ... ... Экономикалық контрабанда қылмыстарды көбінде
қылмыскерлердің салық төлеуден (кеден төлемдері мен алымдарын төлеуден) бас
тартуына байланысты ... ... ... ... ... сипаты
көпшілігінде ұйымдасқан түрде жасалатындығында. ... ... ... ... топ, ... ... мемлекеттік қызмет
деңгейіндегі құқық қорғау қызметкерлері де қатысады. Кейде ... ... ... топ ... ... жоғары қызметтегі
шенуніккер қатысады. Олар бұл қылмысты Қазақстан Республикасынан тыс және
алыс шетел азаматтарымен байланыста бола отырып ... ... ... ... тән ... ерекшеліктерге қылмыскердің көп
көрністік және ұзақ ... ... ... ... ... байланысты бір факт бойынша бір күн немесе апта ішінде жасалған
қылмыс түрі тәжірибеде әлі кездескен ... ... ... саласындағы қылмыстарды ... ... өзге де ... ... ... тергеу
процесінің материалдық-техникалық жағынан қамсыздануымен және тергеушінің
кәсіби дайындығымен байланысты.[20]
Экономикалық қылмыстарды ... ... ... ...... өлтіру, жол-көлік оқиғасы қылмыстарын және басқа да қылмыстарды тергеу
әдістемесінен айырмашылығы айтарлықтай көп емес. ... ... ... қылмыстарынан да көрініс табады, яғни қылмыстық-
құқықтық, қылмыстық процестік актілер ... сол ... ... ... жеке ... алдымен экономикалық қылмыс түрінің нақты бір
қылмыстық-құқықтық сипаттамасына сүйенеді. Қылмыстық-процесуалдық негіздер
– тексеру әрекеті кезеңінен бастап ... істі ... ... ... ... ... ... анықтай отырып жеке әдістеменің барлық
кезеңдерін өткізеді.
Экономикалық қылмыстардың әрбір түрінің типтік белгілері, ... бір түрі мен ... ... ... ... ақпараттар
жүйесі криминалистикалық сипаттама сияқты жеке ... ... Бұл ұғым ... әрекеттердің негізгі элементтерін қамтиды.
Мұнда қылмысты жасаған тұлғаға байланысты типтік мәліметтер, қылмысты жасау
тәсілдері, қылмысты жасауға дайындық ... мен оның ізін ... ... ... ... ... ... Экономикалық қылмыс бойынша
қылмыскердің жеке басы және қылмысты ... ... ... ... ... ... криминалистикалық сипаттамалардан
көрніс табады.
Қылмыс жасау тәсілі ... ... ... ... ... ... ... Ол мемлекеттік кәсіпорындардың
қаржы-шаруашылық құжаттарынан, цех, қойма, ... мен ... ... ... ... ... жазбаша құжаттардан көрініс алады.
Экономикалық қылмиыс механизімінің ерекше белгілері қылмысты жасауға
дайындалу, оны ... мен ізін ... ... ... салық төлеуден бас
тарту кезінде жасалған қаржылық есеп жасауымен байланысты болуы мүмкін.
Қылмыстың барлық түрінің механизімі қылмыскердің ... ... ... хатшы, машинист, программист, жүргізуші, қоймашы,, жұмысшы,
технолог, бухгалтер, инженер, инспектор, аудитор, ... және ... ... ... әрекеттерді (немесе көбінде әрекетсіздіктерді) жасауға
итермелейтіндігімен сипатталады.
Экономикалық қылмыстардың барлық түрлері ... ... ... ... қасиеттері, оның жоғарғы әлеуметтік жағдайынан,
мамандығынан, іскерлігінен, ... ... ... ... тамыр-
таныстық байланыста болуынан көрніс табады. Көбінде олар ... ... ... Олар ... ... ... ... етуге мүмкіндіктер
беретіндей қаржы жағынан тиімді жағдайлар, еркіндік, суық қандылық тән.[21]
Экономика саласына байланысты жасалатын ... ... ... ерекшеліктері криминалистикалық сипаттамадағыдай жеке әдістеменің
ұғымымен элементінен ... ... ... жеке ... ... әрекетінен басталуы мүмкін жағдайдың сипаты мен варианттары міндетті
түрде айқындалады. Субъективтік факторлардың ықпал етуіне қарамастан, ... ... ... ... ... басқа да экономикалық қылмыстарды тергеу кезінде болуы
мүмкін ... ... ... сөз қозғалып отыр. Шын ... ... бір ... ... ... тәжірибеде айқындалатын
әртүрлі ситуацияларға байланысты басқа жағдайларға кезігуі мүмкін.
Типтендіру үшін барлық факторларды қамту мен олар ... ... ... ... ... ... ... әрекеттің өзіндік қасиеті
келесідецй әрекеттерді ... ...... ... ... қиын ... ... ала тергеу әрекеттерін жүргізу
қажеттіктері туындайды, содан кейін ғана тергеудің алғашқы, ... ... ... ... Барлық жеке әдістемелердегі ұсыныстар алғашқы
шараларды жүргізу мен басқада кезеңдері бойынша шектеледі.
Тергеудің бастапқы кезеңінде кейінге қалдыруға ... және ... ... ... ... ... ... қызу
түрде жұмыс жасайды. Кейінгі кезеңінде негізгі жұмыс оның кінәлі екендігін
дәлелдеуге байланысты жүргізіледі. ... ... ... ... ... саласына байланысты жасалатын қылмыстарды тергеу барысында
әртүрлі формадағы арнайы білімдерді пайдалануға тура келеді. Сондықтан да
тергеу (құжаттарды ... ... ... ... ... ... алу
және т.б.) әрекеттерді жүргізуге мамандарды қатыстыру ревизия, аудит
тағайындау; сот-сараптамасын ... ... ... жасау талап
етіледі.[22]
Тәжірибелер көрсетіп отырғандай тергеушінің – ... ... және ... ... ... ... ... кеден комитетімен, статистика ... ... ... Бас ... ҚР Ішкі Істер Министрлігінің Интерпол
Ұлттық орталық бюросы т.б. ақпараттық ... ... ... ... ... қылмыстарды жылдам әрі толық ашу мүмкін емес.
Жеке әдістеменің құрылысы келесідей элементтерден тұрады:
- қылмыстық-құқықтық негіздерден;
- экономсикалық қылмыстардың криминалистикалық сипаттамаларынан;
- ... ... және ... ... ... тергеудің кейінгі кезеңінен;
- экономикалық қылмыстарды тергеу кезінде арнайы ... ... ... қызметтерімен өзара қарым-қатынас жасауынан.
Экономикалық қылмыстар бойынша өңделген әрбір жеке
әдістемелерден аталған барлық элементтер көрініс табады.
Бөтеннің мүлкін ысырап ету немесе талан –таражға салу ... ... ... ... ... ... алу немесе ысырап ету
қылмыстарын өзіне мүлікті ... ... ... ... ... мүлікті иелену, пайдалану және оған билік ету ... ... ... олар ... ... сол ... ... құқықтық меншікті
өздері иеленеді немесе басқа тұлғаларға иелену ... ... ... ... ... ... ... немесе жеке меншік.
Қылмыстық субъектілері болып табылатын тұлғалар, олар да заңда
көрсетілген барлық белгілері бар – ... ... ... ... ... ... түрінің криминалистикалық сипаттамасын барлық элементтері
үздіксіз тізбектелген ақпараттық мәліметтерді құрайды және қылмыстық ... ... ... ... алу ...... қаражаттар, бағалы қағаздар немесе
материалды құндылықтар жатады.
Ақшалай қаражаттарына – мемлекеттік кәсіпорындармен ... ... ... салымшылардың (азаматтардың, заңды тұлғалардың) салған
ақшалары; ... ... ... ... ... мен ... ... заңды тұлғалардың және т.б. ақшалай қаражаттары жатуы мүмкін.
Материалдық құндылықтардың шеңбері кең. Атап ... ... ... өндірістік комплекстер, рудниктер, мұнай ұңғылары, техникалық
және компьютерлік жабдықтар, шикізаттар, материалдар, дайын өнімдер, сауда
объектілері, ғимараттар, ... және ... ... ... қол сұғушылық заттарының экономикалық және
әлеуметтік аяда өз алдына ерекше орны бар. Олардың әрқайсысы белгілі ... ... және ... ... ... ... ... затына не жататынын анықтап алдық, енді ұрлықты кім және қандай
тәсілмен жасайтындығын анықтауға мүмкіндіктер бар.
Қоғамға ерекше қауіпті ... ...... ... жинақ қорларының ақшалай қаражаттарын, табиғи қорларды және
т.б. ұрлау жатады.
Бүгінгі таңда сенімге кіру ... ... ... ... ... ... ету қылмыстары жалпы қоғамның – мемлекетке, үкіметке, құқық
қорғау органдарына сенімсіздікпен қарау қауіпін тудырады.
Қылмыс субъектілерінің жеке ... ... яғни ... тән
қасиеттер – көбінде бұл білім деңгейі жоғары, жұмыс істеу тәртібін өте
жақсы білетін, ... мол, ... ... ... ... орындау қызметтілігі берілген және экономика немесе технология,
сондай-ақ, қаржы саласымен басқа да салалардан білімі бар тұлғалар. ... ... ... тән. Жас ... шамамен кемелденген
деңгейі «30-50» аралығындағы адамдар. Жыныс жағынан ... ер ... ... ... ... ... ... берік,
өнегелі, ұқыпты, қамқоршыл, ... ... ... ... аса ... ... ... қатар бұл тұлғалар –
пайдакүнем, сарң, үнемшіл және өте сақ, ал ... ... ... ... арсыз болып келеді.
Ысырап ету – бұл категориядағылардың психологиялық портреті, яғни ой-
өріс, мінез-құлықтары мүлдем өзгеше, нақты ... олар ... ... ... ... қабілеті төмен немесе мүлдем жоқ, талдап-саралау
дегенді ... ... Жас және ... ... – бұлар көбінде қызмет
бабының өсуін, жоғарлауын ... ... ... өз ... аз
немесе жоқ, жасы кемелдене қоймаған ер адамдар.
Иелену жолымен ... ... ... ... қылмыстарын тәсілдері
бойынша екі түрге бөліп ... ... ... ... ... долмен жасау;
- инсцензировкалау жолымен жасау.[23]
Өзіне сеніп тапсырылған бөтен мүлікті қарапайым жолмен ұрлау ... ... ... ... немесе басқа да ... ... ... етуінсіз немесе бүркемелеулер жасамай-ақ ашық түрде
иеленеді. Ол ... ... ... ... ... шағын ғана топ болып
жасайды. Мұнда кассирлердің ақша қаражаттарын иеленуі, қоймашылардың (зат
сақтаушылардың) ... ... ... ... иеленіп алу жөнінде сөз
қозғалып отыр.
Бөтен мүлікті инсценировка жолымен ұрлау қылмыстары әртүрлі
тәсілдермен ... ... ... универсалды тәсілдер - өндірістерде
(банктік қызметтерде), ... және ... ... ... Олар:
қайтыс болып кеткен тұлғаларды ведомстқа қосып ... ... ... ... ... жалған ақша құжаттар арқылы ақша алу; құндылықтарды
және т.б. иелену жолымен жасалады.
Көрсетілген қызмет салаларына байланысты, ... ... ... ... жалған банкроттық;
- өнімдерді дайындау технологиясын бұзу;
- кәсіпорынның аты мен оның ... ... ... ... тіркеуге тұру;
- ақшаны шетелдік есеп-шотқа аудару;
- кәсіпорынның тұрақ-орнын, мекен-жайын өзгерту;
- бухгалтерлік есеп ... ... бұзу және ... ... яғни ірі мөлшерде жасалатын ұрлау қылмыстары
ұйымдасқан топ құрамымен жасалады. ... ...... ... (бухгалтерлерімен, кассирлерімен) алдын ала келісулері ... ... ... ... барлық кезеңдерінде қылмыстық топ
құрамының қатысушылары, сондай-ақ олардың туыстары және ... ... ... ... ... ... ... элементіне ұрлау қылмысының
жасалу жағдайлары жатады. Ол қылмыскердің немесе қылмыстық топтың ықпал ету
шарттарынан, сондай-ақ қылмыстық қол ... ... ... ... ... ... ... олардың құрылтай ... және ... ... ... басқада қаржылы-
шаруашылық операциялар (Бастапқы құжаттар, есептік тіркеулер, басты
кітапша, ... есеп ... және ... да ... ... ... жағдайлар ретінде ұзақ уақытта ... ... ізін ... ... тергеу кезінде түгелдей жоғалып кетуі мүмкін
емес.[24]
Қылмыстық істі қозғау кезеңі көп жағдайларда тексеру ... ... ... ... ... жағдайларда қылмыстық
істі қозғауға негіз бола алады.
а) мемлекеттік мекемелерде ... ... ... ... қортындыларына байланысты материалдар құқық қорғау органдарына
жіберілген жағдайларда;
ә) жекешелендіру ... ... жыл ... ... ... ... аудиторлық тексерулер жүргізілген және ... ... ... ... жіберілген жағдайларда;
б) экономикалық және коррупциялық ... ... ... жүргізу
бөлімшелері тексеру ... ... ... ( ... нәтижелері қылмыстық істі қозғауға негіз бола алады).
Ревизиялық, аудиттік тексерістер көбінде ... ... ... ... ... ... және ... қылмыстармен күрес
жүргізу бөлімшелері жүзеге асырулары мүмкін. Кейбір жағдайларда тергеу
барысында ... ... ... ... және ... жүргізіледі.
Тексерілген әрекеттер қылмыстық істі қозғауға немесе оны қысқартуға
сәйкес негіздер ... ... ... ... ... ... ... істі қозғауға жеткілікті негіздер алу үшін ... ... ... ... ... дейінгі тексеру жұмыстары
жүргізіледі.
Бұл тексеру әрекеттері – ашық немесе жабық түрд жүргізілуі мүмкін.
Ашық тексеру жұмыстарын – ... және ... ... ... ... ... ... бірлесе отырып
мамандар, ревизорлар немесе ... ... ... ... берілген: меншік түріне қарамастан кез келген ғимараттарға
еш кедергісіз кіру; меншік иесінің және ... ... ... ( ... ... цех, ... және т.б. ) ... әрекеттерін
жүргізу, куәгерлердің қатысуымен қаржы –несие опреайияларына, тауарлы –
ақшалай операцияларға, ... ... ... қажетті
құжаттарды алу; ғимараттады, кассаларды, қоймаларды, сақтау ... ... ... ... ... адамдар мен лауазымды және басқа да
тұлғалардан түсініктеме алу; инвентаризация, сондай-ақ ревизия немесе аудит
жүргізі талаптарын қою ... ... ... ( ... тілінде «инвентариум» - мүлікті
қаттау») – мүліктің, ақша қаражатының сақталуын, ... есеп ... ... – бұл ... ... тәсілдерінің бірі болып
табылады. Дегенімен де ол ... ... ... ... ... ... жасап тонау қылмыстарын, сондай-ақ экономикалық қылмыстарды
тергеу кезінде міндетті түрде инвентаризация ... ... және ... ... ... қылмыстарына байланысты оқиға болған жерді
қарап біткеннен кейін, дереу ... ... Ал ... қылмыстар
бойынша инвентаризация – тексеру әрекеттері кезеңінде, ... ... ... ... ... де ... ... Инвентаризация
жүргізу арқылы тауарлы – материалдық ... ... және ... , ... ... мен ... қағаздардың бар жоғы анықталады.
Инвентаризация жүргізу үшін ... ... ... құрамына міндетті
түрде материалды жауапты тұлғалар, әкімшілік өкілдері, бухгалтерлер кіреді,
құрам қатарына, сонымен қатар жедел қызметкерлері де ... ... ... ... ... жүргізілетін жағдайларда міндетті
түрде оның қатысуымен жүргізіледі.
Инвентаризация жүргізбес ... ... ... жұмыстары
жүргізіледі:
- инвентаризациялық тексеріске түсетін актілер, журналдар зерттеледі;
- кассалар, ... және ... ... мен ... ... ... жауапты тұлғалардан түсініктеме алынады;
- қажетті өлшеуіш және басқа да техникалық құралдар ... ... ... ... түрде барлық тауарлы-
материалды құндылықтарды және т.б. есептеп қарап, таразылап, өлшеп тексеру
қажет және ... ... ... ... ... сонда белгілеп
бекіту керек.
Инвентаризация қортындысы бойынша хаттама жазылады.
Тексеру ... ... ... құжаттамалар мен
шаруашылық қызметтерді мұхият тексеру қажет деп тапқан жағдайларда, ревизия
немесе аудит жүргізу талаптары қойылады. Ревизия ... ... ... ... ... жүргізіледі.[26]
Ревизия дегеніміз (латын тілінде «ревизо» - «қайта қарау») – қаржы
шаруашылық қызметті тексеру; ... ... ... ... қарау.
Ревизия тек мемлекеттік меншіктерді тексеру кезінде ғана ... ... ... ... ... барлық түрін тексеруді жүзеге асырады.
Ревизия немесе аудит жүргізу үшін дәлелді қаулы шығарылады және ол
ревизия органдарының ... ... ... ... ... - ҚР-ның Қаржы минстірлігінің Қаржылық ... ... ... ... ... ... біріне – экономикалық және
сыбайлас жемқорлық қылмыс,тарымен күрес ... ... ... ... ... ... ... шығындардың орнын
толығымен толтыруды, сондай-ақ көзделген мақсатқа сәйкес емес ... ... ... ... ... ... ... және тексеру кезінде ревизорлар барлық ғимараттарға
еш кедергісіз кірулеріне және оларға қарау жұмыстарын ... ... ... ... бекітуге, қаржы-шаруашылық құжаттарды қарап
тексеруге, ... ... ... ол ... құқықтары бар. Құжатарды алу
кезінде міндетті түрде құжатты алу туралы акт жасалады.
Сонымен ... ...... және ... ... барысында
туындаған сұрақтар бойынша материалды жауапты тұлғалардың басшыларынан
жазбаша ... ... алу; ... ... ... ... ;
ревизиямен байланысты басқа мекемелердің құжаттарымен танысу құқықтары
берілген. Ревизия және тексеру ... ... ... ревизорлардың
инвентаризация жүргізулеріне құқықтары бар. Ревизия жүргізу барысында
анықталған құқық ... ... ... ... ... ... қажет. Құқық қорғау органдары мемлекеттік меншікті ұрлау
қылмыстарына байланысты ... ... және ... ... ... жағдайларда Қаржылық бақылау органдары
жоғарғы прокурорға жүгінеді.
Ревизорлар құқық ... ... ... ... ... жүргізген кезде құжаттар, инвентаризациялық актілер мен басқа да
құжаттамалар қосымша тіркелетін тексеру қортындысы ... есеп ... ... ... ... көп. Бірақ, аудит қаржылық
есептілік пен тіркеуге байланысты тексеріс әрекетін субъектілермен шартқа
түсіну негізінде жүргізетін комерциялық ... ... бұл ... ... ... экономикалық қылмыстарды тергеу кезінде жүзеге асырады.
Аудит – міндетті және ... ... ... екі ... ... ... ... – зейнеткерлік қаржы қорларының, сақтандыру
компанияларының, коммерциялық банктердің ... мен ... да ... шаруашылық тіркеулерді тексеру әрекеттері жатады. Құқық қорғау
органдарының бастамасы бойынша ... ... ... аудит
қатарына жатады.
Аудиторлардың қажетті құжаттаманы талап ... және ... ... ... ... ... ... іске тартуға; аудит жүргізу
әдістерін өз бетімен анықтап белгілеуге құқықтары бар.
Аудитор тексеріс нәтижелері ... ... ... ... субъектілерге немесе аудитті тағайындаған құқық қорғау органдарына
жібереді.[27]
Құқық қорғау органдарының бастамасы бойынша жүргізілетін ... ... ... ... істі қозғау, сондай-ақ тергеудің
бастапқы және кейінгі кезеңдерінде де ... ... Істі ... жүргізілетін ревизия және аудит қылмыстық істі қозғау немесе
тоқтатуға байланысты нақты бір шешім қабылдаудың негізі ... ... ... ... және ... ... ... ревизия және аудиттің көмегімен алынған мәліметтер дәлелдеме
ретінде қолданылады.
Құқық қорғау органдарының бастамасымен жүргізілетін ревизия, аудит-
бастапқы, ... ... ... ... ... жүргізілетін бастапқы ревизияны тағайындаудың
негізінде төмендегілер жатады:
- тергеліп отырған іс бойынша жоспарлы ревизияның
жүргізілменгендігі ... ... ... ... ... ... ... болуы;
- айыпкердің басқа ұйымдармен қылмыстық байланысың (ашылуы)
мәлім боуы.
Қосымша ревизия және аудит бастапқыда анықталмай қалған ... ... ... ... және ... ... ... келесілер жатады: бастапқы ревизия мен аудиторлық тексеріс
қаулысындағы бір және сол объектілер бойынша ... ... ... немесе
олардың туындауына байланысты қосымша объектілерді жіберу.
Жедел-іздесіру қызметкерлері ревизия, аудит тағайындау ... ... ... ... мәліметтерге аса көңіл бөле
отырып қымыс жөнінде негізгі болжаулар жасауы тиіс.
Қайталама ревизия мен ... ... үшін ... да ... бір ... ... Қайта жүргізу себептеріне – құзіреттілігі жоқ маманның қатыстырылуы,
зерттеу жұмысының үстірт ... ... ... және ... ... ... ... т.б. жатады.
Жабық түрде жүргізілетін тексеріс әрекеттері заң талаптарына сәйкес
жүргізілуі тиіс. ... ... ... ішінде, бөтеннің мүлкін
иелену немесе ысырап ету қылмыстарын тергеу мен ашу үшін ... ... атап ... ... ... ... анықтамалар жүргізу,
жасырын камералар арқылы бақылау жасау, ... ... ... мен ... ... интернеттерді бақылап тыңдау
әрекеттері қолданылуы мүмкін. Мұндай ... ... ... ... ... ... анықтауға мүмкініктер туады.
Егер жүргізілген тексеріс әрекеттері нәтижесінде материалдық
құндылықтардың жеткіліксіздігі ... ... ... ... ... ... ... көзделген мақсаттан тыс жұмсау; еңбек ақыларын
төлемеу; ... ... ... ... және ... ... жалғандығы жөнінде мәліметтер алынса, бұл жағдайлар қылмыстық
істі қозғаудың негізі ретінде қарастырылады.
Сонымен қатар, азаматтардың табатын табыстары олардың өмір ... ... ... де ... істі ... негізі бола алады.[28]
2.2. Экономикалық қылмыстарды тергеудің криминалистикалық тәсілдері
Типтік ... және ... ... ... ... материалдары (бұлар –рапорттар; азаматтардың арыздары; бейне
басылымдары мен дыбыс ... ... ... актілері;
аудиторлық қортындылар; ревизия немесе аудит жүргізу барысында алынған
құжаттар және т.б. ... ... ... ... ... ... материалдар мұхият зерттеледі және белгіленген мәліметтер ... ... ... іс ... тергеу кезеңінде шамамен мынандай типтік болжаулар жасалады:
құндылықтарды иелену әрекеттері жасалды ма, әлде ... жоқ ... есеп ... ... ... қылмыстық салақтылық
көрініс табады ма, әлде жоқ па; лауазымдылық қызметін ... ... ... орын ... ма, жоқ па және ... іс келесідей екі ситуацияда қозғалуы мүмкін: бірінші ситуацияда –
жабық түрде жүргізілетін тексеріс әрекеттері туралы сезіктілердің ... ... ... типтік ситуацияда – сезіктілердің ... ... ... ... ... ... түрде тосыннан (күтпеген жерден) әрекет
ету факторын қолдану қажет. Тергеудің мақсаты тек қылмыскерлерді ұстау ... ... ... ... ... ... ... алу.
Тергеу келесідей тергеу әрекеттерін жүргізуден басталады: қылмыскерді
қылмыс үстінде ұстау; ... ... ... ... ұсталғандарды
(сезіктілерді) тінту; оқиға болған жерден алынған объектілерге зерттеу
жұмыстарын ... ... мен ... ... алу; ... ... салу; құжаттарды тексеру ревизия немесе аудит тағайындау
және т.б.
Екінші ситуацияда жүргізілетін тергеу ... ... ... бұл ... ... ... жеткіліксіз дәлелдемелерді алу
болып табылады. Мұндай ситуацияда ... ету ... мен ... ... ... ... бұлтартпау шараларын қолдану;
сезіктілерден жауап алу және қарау; қаржылық және ... ... ... ... ... ... немесе қайтадан ревизия, аудит
тағайындау, сараптама тағайындау арқылы жүзеге асырылуы тиіс.
Тергеудің ... ... ... ситуацияға байланысты
әртүрлі сала мамандарын тергеліп отырған іске ... ... іс ... ... ... жеке басын қоғауды қамтамасыз
етуге; ... ... және ... да ... ... көптеген мәселелерге байланысты тергеу немесе жедел-тергеу
топтарын құру қажеттілігі туындауы мүмкін.
Тергеушіліер ... ішкі ... ... негізіне сүйене отырып:
қылмыстың жасалу механизмі мен жасалу тәсілі жөнінде, оның ... ... оған ... ... ... ... ... атқарған рөлдері
туралы; қаржыны, ... ... ... ... ... ... немесе байланысатындағы жөнінде, сонымен қтар, ... ... ... кім және қалай жасауы ... ... ... жасауы қажет.[29]
Жеке тергеу әрекеттерінің тактикасы.
Алу және тінту – бұл тергеу әрекеттері көп ... ... бар ... ... ... мақсатында
жүргізіледі.
Қылмыстық істі тергеу кезінде табылған әртүрлі ... ... бар. ... ... осы қылмыс немесе басқа да қылмыстық
әрекет, ... ... ... ... ... ... көрніс табатындығы сөзсіз. Сондықтан да ... ... ... құжаттарды табу және алу үшін төтенше ... ... ... ... ... мәліметтер болған жағдайларда
оларды алу әрекеттері мекеме, ұйым, кәсіпорындарда жүргізіледі. Құжаттарды
дер кезінде алу қылмыскерлердің ... ісін ... ... ... ... ... бухгалтерлерден, архивтерден,
басшылардан және т.б. ... ... ... ... ... (
шарттардан, тексеру актілерінен), басты мекемеден, ... ... ... және т.б. ... алынуы мүмкін.
Бухгалтерлік құжаттарды мақсатқа сәйкес және толықтай алу өте күрделі
әрекет. Мұнда тергеуші тек ... ... ... ... ... ... анықтай алады. Ол құжаттар тізімі төмендегідей болуы мүмкін:
- ... ... ... ... ... ... ... хаттамасы, тіркеу туралы куәлік, жарғы;
- бухгалтерлік есеп және есептілік құжаттары (бухгалтерлік басты
кітап, регистірлер, көрсеткіштер, есептер мен ... ... ... ... ... ... арнайы есептік
кітапшалар;
- есептік ... ... ... ... құжаттары (төлем
талаптары мен тапсырыстар, ... қолы ... ... ... ... кассалық бастапқы құжаттар (кассалық ордер, кассалық кітап);
- көліктік және қабылдау мен өткізу ... ... ... ... ... ... есеп құжаттары.
Сонымен қатар, тергеу кезінде – офисік қоймалық, тауарлық
бухгалтерлік есеп және ... ... іс ... ... ... ... алынады. Компьютерде сақталынған
мәліметтерден мекемелердің қаржы-шаруашылық әрекеттері жасалған шарттар,
сату және ... алу ... ... есеп ... қаржылық
қортындылар туралы ақпараттар ... ... ...... іс ... ... ... жарлықтар мен оқиғаға
қатысты басқа да құжаттар ... ... ... қарау әрекеті
барысындағы кестелік және компьютерлік ... ... үшін ... ... ... ... ... толық алына бермейтіндігін міндетті
түрде ескеру керек. Себебі сезікті ... ... акт ... мазмұнын білетін болғандықтан құжаттарды жасыруға немесе олардың көзін
түпкілікті жоюға байланысты әртүрлі шаралар ... ... ... ... ... ... ситуациялық жағдайларға байланысты тінту әрекетіне
ұласып кетуі ... ... ... ... іздестіру жұмыстарын
объектінің өзінде емес, ... ... ... ... ... ... және жеке тұлғаларға қызмет
көрсететін), сезіктінің жеке сейфі болуы мүмкін ... ...... ... ... ... ... үйлерге және
т.б. ( қаржылық есептілік, құрылтай құжаттарына) жүргізуі қажет.[30]
Тергеудің бастапқы сатысында ресми ... ... ... ... ... ... ... жазбаларды, телефон
номерлерін, азаматтардың аты-жөндері мен басқа да ... табу және ... ... ... ... ... мұндай мәлімет қортындылары барлық
жағдайларда нәтижелі бола бермейді. Сондықтан да тінту әрекеттері ... ... ... және ... ... ... ғана жүргізілуі тиіс.
Тінту орны алу әрекеті жүргізілген ғимарат болуы мүмкін. Тәжірибеде
көрсеткендей көбіне ... ... ... ... бухгалтердің)
гараждарына, сая-жайлры мен қосымша ғимараттарына, автокөліктеріне және
басқа да ... ... ... жүргізген тиімдірек болып табылады.
Тінту барысында – бастапқы жазылған жазбалар, ресми емес ... ... ... ... ... өңдеулер арқылы
өшіріліп, қырылған, қосып жазылған құжаттар алынады.
Көбінде алынған ... ... яғни ... емес ... құжаттар
осы немесе басқа да қаржылық-шаруашылық операциялардың нақты мағынасы мен
көлемін анықтауға мүмкіндіктер береді. Бұл ... ... емес ... бухгалтерлік есептілік мәліметтермен ... ... ... және оны ... ... ресми емес есеп құжаттарын
да ескеру қажет. Себебі ол есептілік материалды – жауапты ... өз ... ... және ... ... ... жүргізетін әрекеттері
болып табылады. Ресми емес құжаттарға ... ... ... ... ... ... күнтізбелердегі және т.б.
жазбалар жатады.
Бухгалтерлік ресми құжаттардан табылмаған: қызмет ... ... ... ... сату және т.б. ... мәліметтер ресми емес есеп
құжаттарынан көрініс табуы мүмкін.
Белгілі бір ... ... ... ... ... ресми емес есептік жүйелендірілген және алынған құжаттар
арқылы мекеменің қаржылық-шаруашлық әрекеттері жөнінде ... ... ... ... есеп ... жүргізілмеген жағдайдың өзінде)
дәлелді көрсетпелер алынуы мүмкін. Тергеуші ... емес ... ... ... алдымен, олардың іске тиістілігі мен қатыстылығын анықтап
алуы тиіс.
Ресми емес құжаттарды ешқандай реквизит ... олар еш ... ... оны ... тұлғаның қолы қойылмайды және т.с.с.
Тінту тек мекеме орындарына ғана жүргізілмейді, сонымен қатар, жеке меншік
жер учаскелеріне де тұрғын-жайларға ... ...... саябақ, монша,
көлік құралдарына және т.б.) жүргізіледі. Тінту жүргізудің мақсаты тек
құжаттарды, дискет, диск, ... ... ғана ... ... ... әр ... жазбаларды тауып алу.
Құнды мүліктерге тоқтам (арест) салудың маңызы ерекше.
Келтірілген шығындардың ... ... ... тәжірибесіндегі негізге
мәселелердің бірі болып табылады.
Қылмыстық әрекеттермен ... ... ... орны ... алу - әрекеттері заң бойынша барлық жағдайларда жүргізіледі.
Тергеуші қылмыстың ... ... ... ... ескере отырып
бухгалтерлік есепті психологиялық процесс тұрғысынан қарастыруы ... істі ... ... ... бұзу ... ... ... мекемеге тексеріс жүргізген тұлғалардан жауап алынады. Бұл ... мен ... ... ... ... ... алуы ... қылмыстың
жағдайы мен құқық бұзушылықтың ... ... ... ... ... алу ... ... әкеп соқтырмайды. Олар
қылмысқа мүдделі емес болғандықтан дұрыс көрсетпелер береді. Жауап алынатын
тұлғалардың кәсіби даярлығын ... ... ... ... ... анықтау мақсатында барынша олармен ... ... ... ... ... ... қатар бухгалтерлік қызметпен байланысьты
тікелей шаруашылық есеп және есепшілік ... ... ... экспедиторлардан, дүкеншілерден әртүрлі алғашқы ... және сол ... ... ... жауап алынады.
Жауап алынбас бұрын мекеменің бухгалтерлік есеп жүргізудегі есеп беру;
тауарлы-материалды құндылықтарды қабылдау, ... және ... ... ... ... ... тәртіптері; сондай-ақ ресми емес
құжаттардың болуы мүмкін делінген жерлер (орындар) анықталады.
Көбінде бұл куәлардың басым көпшілігі қылмысқа ... ... ... әділ ... ... Бірақ олардың арасындағы кейбір тұлғалар іске
мүдделі адамның ықпал етуіне, иландыруына байланысты ... ... ... ... жеке бір ... фактілерді бұрмалаулары мүмкін.
Қажетті мәліметтерді – мекемеде ... ... ... шаруашылық
(өндірістік) қызмет атқаратын немесе оған қатысты басқа да тұлғалардан
алуға болады. ... ... ... жүк ... ... т.б. Аталған тұлғалардың көмегімен шаруашылық операция жүргізу
жағдайының жалғандығы (өткізілген тауар саны, оны тиеу және ... ... ... ... шын ... ... жатқан
операциялар (тізімге кіргізілмеген тауарлыр, шикізаттар, өндірістер және
т.б. мекеменің ... ... ... ... ... ... ... тұлға жағынан қысым көрсетілуі
ықтимал. Сондықтан да олардан жауап алу әрекеті ... ... ... тиіс.
Аса қажетті көрсетпелер басқа да куәлардан, нақты айтқанда басқа ... ... ... шарт ... ... де алынуы мүмкін.
Бұл куәлар өзара шартқа отыру, сатып алу, сату ... есеп ... және сол ... ... жөнінде басқа да
ақпараттар береді. Коммерциямен шұғылданушы басшылар (директор, ... ... және ... да ... іске куә ... ... алады.
Көрсетілген категриядағы кез келген куәдан жауап алу барысында ... ... ... ету сияқты тактикалық тәсілдерді де қолдануға
болады.
Ұзақ мерзім өтіп ... ... ... көпшілігі қаржылық-
шаруашылық операция ісі бойынша мәліметтерді ... ... ... және де ... алу ... ... ... отырған
мәселелерін түпкілікті түсінбейді. Олар тек жүргізілген операция жағдайын
ғана ... ... ... ... ... ... тергеушінің өзінің
«ұмытшақтық» қасиетті ... ... ... ... себеп
болады.[32]
Құжаттарды көрсетіп, таныстыру арқылы ... еске ... ... ... ... қатар, олардың жүргізілген
шаруашылық ... мен оған ... ... да ... ... алынуы мүмкін.
Жауап алу барысында мұндай тәсілдерді сезікті (айыпкер) ... ... ... ... бас ... ... тұлғалардан жауап алу әрекеттері ... ... ... жүргізілгеннен және куәлардан жауап алынған кейін
ғана жүргізілуі тиіс.
Сезіктілер ( айыпкерлер) – жоғарғы ... ... бар ... ... ... ... ... мәртебесі биік және оларға
көрсетілген дәлелдемені дұрыс дәлелдеп бағалауға қабілетті ... ... ... ... алу үшін ... ... ... жұмыстары жүргізілуі тиіс. Материалдармен танысып қана қоймай,
ондағы заңдылықтарды да ... ... ... алу ... ... анықтау қажет; қойылатын сұрақтар шеңбері мен
кезектілігі анықталуы ... ... алу ... ... ... ... ... сезіктіден жауап алара алдында өзінің білімі, тәжірибесі
жағынан кемшіліктердің болуы мүмкіндіктерін сезген жағдайларда ... ала ... ... ... ... алу ... ... шақыру қажет.
Тергеушілер көбінде дәлелдемені жауап алу алдында көрсетіп, ... ... ... көшу сияқты кемшіліктер жібереді. Іске ...... ... ... олар ... ... мән-жайы туралы
жауап бергеннен соң ғана көрсетілуі тиіс.[33]
Бетестіру. Беттестіру ... ... ... аса мұхияттылық
қажет. Бұрын жауап ... ... ... ... ... ... ... ұмытшақтық қасиеттеріне байланысты болмайды. Бұл жерде
жауап беріп отырған тұлғаның біреуі екіншісіне кінә тағу ... ... ... ... ... ... Мұндай жағдайлар мекеме басшысымен бас
бухгалтердің, басшылар мен шартқа отырған басқа ... ... ... ... ... ... берген жауабы жалған екендігі
ескеріле отырып, дәлелді дәлелдемелер алу мақсатында беттестіру әрекетін
жүргізу арқылы іске ... ... ... ... ... ... міндетті түрде жүргізуі тиіс.
Өйткені кез-келген экономикалық қылмыстар түрін құжаттарды қолданбай ... ... ... ... оның ... мазмұнын, визаларын, қойылған
қолдарын, күндерін және ... ... ... ... механизімін
жете түсіне алады. Құжаттарды қарауға мамандарды – ... ... ... ... Бұл ... ... жеңілдетеді.
Құжаттарды қарау кезінде екі жағдай пайда болуы мүмкін:
- бұдан ... ... ... тексеру жұмыстарын немесе ревизия,
аудит жүргізіп кеткен;
- құпия ... ... іс ... ... тергеушінің қолында тексерілген құжаттар болады.
Екінші жағдайда құжаттар жоқ: ... табу үшін алу, ... ... әрекеттері
жүргізіледі. Қандай нақты құжаттар қаралу керектігі қылмыстың тәсіліне
байланысты болады. Сол себептен, тексеру ... ... ... құжаттар
керек екендігін анықтап, белгілеп алуы тиіс.
Құжаттарды қарап шығудың алдында ... ... ... қол ... құқығы бар тұлғалар тізімі, бухгалтерлік есеп шоттың
күнделікті есептеу жұмыс жоспары бекітілген бе, ішкі ... есеп ... ... ... бе, ... ... ... алғашқы
(бастапқы) құжаттардың барлығы компьютерге енгізілген бе, ... ... ... ... тәсілдері қандай деген жағдайларды анықтап
алуы қажет.
Жеке құжатты қарағанда: құжаттың жалпы түрін, көлемін, оның ... ... ... ... ... ... нөмері, мазмұнын толтыру
тәсілі, оның толығымен орналасқаны, мөрі, штампы бар болса, ... ... ... ... қол ... ... ... қойылғандығын тексеру керек. Қарау кезінде мыналарға көңіл аудару
қажет: құжаттардың толтырылуы бекітілген тиісті түріне және ... ... ме, ... ... ... бе, ... ... дұрыс түзелген
бе, бос жолдар сызылған ба, өзгерістердің белгілері бар ма, жоқ ... ... ... ... ... ... үшін ... тексеру, бір тізім құжаттардың бұратала қарау, арифметикалық есептеу
шараларын қолданған өте тиімді ... ... өте ... әрекет, нәтижесінде мынандай жағдайларды
анықтауға болады. Құжаттарды ... ... ... ... ... ... бір-біріне сәйкес келмеуі. Сонымен
қатар, қандай әрекеттер жасау керектігін, қай қызметкерлерінен жауап алуды,
келесі ... ... алу, ... ... тінту жүргізу, қандай сараптама
тағайындау керектігін және т.б. анықтау.[34]
Компьютерді қараудың ерекшеліктері бар – ... ... ... ... адамдарға компьютерге тиісуге тиым салу, электр ... ... ... және ... ... Сараптаманың қандай түрі тағайындалтындығы
экономикалық қылмыстың түріне; оның ... ... және ... да
криминалистикалық сипаттағы элементтеріне байланысты.
Сот қолжазбатану сараптамасы тәжірибеде барлық экономикалық қылмыс
түрлеріне ... ... ... ... ... бөтеннің мүлкін
иелену мен ысырап ету қылмыстарын тергеу барысында ... ... жиі ... тану сараптамасы міндетті ... ... ... ... ... іс ... бұл сараптамасыз шешілуі мүмкін
емес. Егер сараптама жүргізілмесе істі қайта тергеуге ... ... ... Сот қолжазба тану сараптамасы арқылы лауазымды тұлғалардың;
материалды жауапты адамдардың; мекеме басшылары мен бухгалтерлердің және
т.б. қолтаңбаларының ... ... емес ... ... кездерде басқа да қолмен ... ... ... ... ... ... ... кездеседі. Мысалы,
орындаушы ауырып тұрған кезінде; мас күйінде немесе ... да ... ... ... ... ... ... сараптама
көмегіне жүгінуі ... ... ... ... көбінде
қолжазбатану сараптамасына жіберілген ... ... ... ... кері қайтаруға әкеп соқтырады.
Құжаттарды техникалық зерттеудің ерекшелігі қолжазбатану
сараптамасына ... ... ... Ол ... ... мақсатында тағайындалады: ұсынылып отырған құжатта,
оның мәтінінде мерзім белгілеуінде және ... ... да ... бар ма; ... ... осы ... ... ба; құжаттың даналары бір принтермен басылып шығарылған ба ... ... ... ... өте ... ... ... тергеу кезінде, әсіресе бөтеннің мүлкін
ұрлау, лауазымды тұлғалардың ... ... ... ... бұл ... ... орын алады. Сот-бухгалтерлік сараптаманы тек
бухгалтерлік есеп жүргізу құзіретіне қатысты ... ... ... ... ... ... сараптаманың пәні – бухгалтерлік есептен ... және ... мен сот ... ... ... табылатын шаруашылық-
қызмет операцияларының экономикалық мәні жөніндегі мәліметтер ... ... ... ... ... бухгалтерлік
құжаттар қызмет етеді, бұлар зерттеудің тікелей объектісі ретінде де
көрініс табады.
Сараптамалық ... ... ... ... ... құжаттарды
келесідей топтарға бөлуге болады:
- материалды жауапты тұлғалардың ... ... ... ... ведомствалық төлемдер, инвентаризациялық тізім
және т.б.) мен (кассалық, аванстық, тауарлық, тауарлы-ақшалай) есептері;
- зерттелетін орперациялардан ... ... ... ( ... ... мен ... ... ордерлер, басты кітап,
таблицалар, кітапшалар), ... есеп ... ... ... (бухгалтерлік баланс, салық декларациялары,
статистикалық есеп);[35]
Сот бухгалтерлік сараптаманың объектілерін зерттеу кезінде басқа ... іс ... ... ... роль ... ... қажет.
Оларға жататындар: Ревизия актілері, тергеу және сот ... ... ... саласындағы сарапшылардың қортындылары, ресми
емес құжаттамалар. Бұл құжаттар ... ... ... нысандары
болып табылмағанымен де, істің нақты мән ... ... ... ... ... ... операцияларды тереңірек анықтауға және
сараптама жүргізудің дұрыс әдісін таңдап алуға болады.
Кез-келген сот сараптамасының ... мен сот ... ... ... ... ... іс-жүргізу және азаматтық іс-жүргізу
заңдарының нормаларымен реттеледі. Заң сот-бухгалтерлік сараптаманы
міндетті ... ... ... ... да оны ... ... істің мән-жайына байланысты тергеуші немесе сот ... ... ... ... туындайды:
- материалды жауапты және басқа да тұлғалармен берілген ақтау
құжаттары аудитормен есептелмесе;
- аудитормен қолданылған тексеру әдістері ... ... ... (сотталушының) сот-бухгалтерлік сараптама
тағайындау туралы негізді өтініші ... ... ... ... ... ... ... басқа саладағы сарапшының қортындылары нәтижесінде
бухгалтерлік сараптама тағайындау қажеттілігі туындаса,
Тергеушінің немесе ... ... ... ... ... немесе қайталама сараптама тағайындау құқығы бар.
Қосымша бухгалтерлік сараптама мынадай жағдайларда тағайындалуы
мүмкін:
- бухгалтерлік сараптама актісін ... ... сот ... ... іске ... сұрақта туындаса;
- сарапшының берген қортындысы толық емес деп танылса;
Сарапшының қортындысы негізделмеген жағдайда ... ... ... оған ... себеп болуы мүмкін:
- іс-жүргізу нормаларының елеулі бұзылуы;
- ... ... қате ... іс үшін аса ... бар ... шешу ... ... өзара келіспеушіліктердің туындауы;
- тергеушінің қойған сұрақтарына сарапшы жауап бере алмауы;
- зерттеу ... ... ... және ... ... ... дұрыс түсіну мүмкін емес жағдайда;
Сұрақтарды қою ... ... ... маңызды
элементі болып табылады. Тергеушінің немесе соттың сұрақтары дұрыс қоюға,
сондай-ақ бухгалтерлік сараптаманы жүргізу ... мен ... ... ... ... ... келеді. Тергеліп отырған істің
ерекшелігі мен фактілік айырмашылықтарына ... ... мен ... сұрақтардың сипаты әрбір нақты іс бойынша әртүрлі
болып келеді. Сол себептен де ... ... ... мен ... ... ... сұрақтардың шарттарымен
тергеуші немесе сот толық танысқан кезде ғана сұрақтар дұрыс қойылады.
Сұрақтардың қою тәртібі төмендегідей болып ... ... ... ... ... ... тиіс. Олар
дәлелдемелерді бағалауға және лауазымды тұлғаларды заңи ... ... ... ... тапсырманың шегін дұрыс түсіну үшін сарапшыға қойылған сұрақ ... ... ... ... жататын кәсіпорынның атауы, лауазымды
немесе материалды жауапты тұлғаның аты-жөні және тексеру кезеңіндегі
әрекеттерін көрсететін ... ... ... ... қажеті жоқ. Олар тергеліп отырған істің
мән-жайларынан туындауы қажет және оны шешу үшін маңызды мәнге ... ... ... ... ... ... ... отырған мәселелерінің сипатына байланысты сарапшының алдына
қойылатын сұрақтарды төмендегідей үш топқа ... ... ... ... және ... ... мен ... құжаттағы
мәліметтердің сәйкес еместігін анықтау мәселелері жатады. Осыған байланысты
сарапшының шешуіне қойылатын сұрақтар:
- есептік және ... ... ... ... ... келе ме, егер ... ... жіберілген ауытқулықтар
келтірілген шығын сомасының жоғарылауына (немесе төмендеуіне) қалай әсер
етті;
- синтетикалық есептің деректері бастапқы ... мен ... ... келе ме, егер ... келмесе есептік көрсеткіштерін бұрмалау
қандай сомада жасалған;
- Өнімді шығаруға байланысты қортынды көрсеткіштер құжаттамалық
деректерге сәйкес келе ме, егер сәйкес келмесе қандай ... ... ... ... ... (төмендету немесе
жоғарылату) қандай шаруашылық операциялармен байланысты;
- Қандай шаруашылық операциялар бойынша аналитикалық есептік
көрсеткіштері синтетикалық есептік көрсеткіштеріне ... ... ... деректердегі сәйкессіздіктер қандай уақыт кезеңдерінде
болған және т.б.
Екінші топқа, сот-бухгалтерлік сараптама ... ... ... ... яғни ... ... ... ақша
қаражаттарымен тауарлы-материалдық құндылықтарды қабылдау, сақтау, ... ... ... ... ... ... ... келесідей сұрақтар
қойылуы мүмкін:
- бухалтерлік есептегі материалдарды есептеп шығару тиісті нысанда
рәсімделген бе;
- есептік тіркеудегі қандай жазбалар бастапқы ... ... ... ... ету ... ... қандай
операциялар бойынша жузеге асырылған;
- қандай мерзімде және қандай сомада құндылықтар ешкандай құжатсыз
есептен шығарылған;
- дұрыс емес ... ... ... ... сома ... және т, б.
Үшінші топ мәселелері бухгалтерлік есептен ... ... және ... – материлдық құндылыктар мен акша каражаттарының
жеткіліксіздігін немесе артықшылықтардың болуын ... ... ... ... ... шешуіне төмендегідей сұрақтарды қоюға болады:
- нақты шаруашылық оперция бойынша бастапқы және жиынтық
құжаттар дұрыс рәсімделген бе;
- құндылықтарды қабылдау және ... ... ... ... ... ... ... жүргізу кезінде қандай ережелер
сақталынбаған;
- калькуляция жүргізу кезінде ... ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік есепті жүргізу
әдістемесі сақталынған ба;
- заңсыз операцияларды ... ... үшін ... ... есеп ... тәртібіннен қандай орын алады;
- ревизия немесе аудит қорытындылары дұрыс па;
- ревизия және аудиттің материалдары жеткілікті ме;
- бухгалтерлік есеп ... және ... ... қандай талаптары
сақталмаған және т.б.[36]
Жоғарыда берілген сұрақтар өмірде кеңінен ... ... бір ... және ситуациясына байланысты басқа да сұрақтар қойылуы мүмкін.
Сұрақтар нақты әрі анық болуы және олар ... ... ... ... ... ... ... құзіреті
шеңберіне кірмейтін сұрақтар ... ... ... келтірілген
залалдар мен шығындарға материалды жауапты тұлға кінәлі ме, сондай-ақ
материалды жауапты ... ... ... ... ... ... ... ма? – деген сұрақтар қойылады. Мұндай жалпы сұрақтарды шешу ... ... ... Бұл сұрақтарды шешу ... ... ... ... есеп мәліметтерін зерттеу жолымен
тек ... ... ... ... ... ... артық және қаншасы
жетіспейтіндігі, сондай-ақ ... ... ... ғана ... ... сараптама тағайындау кезінде оларға жіберілетін
материалдарды дайындау. Жоғарыда ... ... ... ... іске ... ... материалдарды жіберуге міндетті.
Сарапшы-бухгалтерлерге төмендегідей материалдар жіберілуі тиіс:
- бухгалтерлік есептің бастапқы құжаттары (оған наклоднойлар жатады);
- есептік регистрлер, ордерлер, ... ... ... бухгалтерлік есептегі баланс, есептілік.
Сонымен қатар, кейде сарапшыларға бұл құжаттардан басқада ҚІЖК-нің
және тактика ... ... ... ... ... яғни ... дискілер, дискеттер қажет болады.
Қажетті материалдар қатарына сондай-ақ жедел есептеу материалдары,
статистикалық ... ... ... ... ... ... ... байланысты жасалған шарт, еңбектік және басқа да
шарт ... ... ... ревизияның аралық актілерінің, материалды
жауапты лауазымды адамдардың, ... мен ... және ... ... ... жауап алу хаттамаларының өз алдына ерекше
маңызы бар. Сондықтан ... бұл ... ... ... кіреді. Әрбір іс бойынша сарапшыға ... ... ... ... ... ... ... дайындау кезінде олардың толықтығын қамтамасыз ету
үшін тергеліп отырған іске маман-бухгалтерді қатыстыру ... ... ... ... ... ... олар қандай құжаттарды, материалдарды
алу қажеттігін көрсетіп көмектеседі. Ол шаруашылық – ... ... ... табатындығын, қандай өзара байланысты екендігін және
тағы басқа да жағдайларды ... ... ... ... ... қажетті фактілері бар
құжаттарды алуға және олардағы кемшіліктерді анықтауға көмектеседі.
Егер ... ... ... ... ... ... ... тоқтатып қажетті материалдарды тергеушіден
талап ете алады.
Сот Сараптама Орталығының тәжірибесі көрсететіндей тағайындалған
экономикалық ... ... ... яғни ... ... қосымша
материалдарды талап етуге мәжбүр болатындықтарын көрсетеді.[37]
Қаржы-экономикалық сот сараптамасы. Бұл сараптаманың пәні ... ... ... ... ... және ... ... көрсететін
жағдайлар табылады. Оны тағайындау қажеттілігі ... ... ... ... ... қайтармауға, заңсыз жекешелендіруге; бөтеннің
мүлкін ұрлауға байланысты қылмыстарды ... ... ... ... ... келесідей екі түрге бөлінеді: 1) қаржы-несиелік
зерттеу; 2) қаржы өндірістік зерттеу.
Қаржы-несиелік сараптамалар ақша қорлары мен ... бөлу және ... ... ... үшін ... ... мынандай сұрақтар қойылады:
- банктен алынған несие негізді ме;
- банктен несие алу үшін ... ... ... берілген;
- несие қаржылары орынды жұмсалған ба;
- несие ресурстары мен ақша қорларын құру және пайдалану негізді ме;
- несиеге байланысты ... ... ... бе;
- несиені дер кезінде өтемеуге байланысты келтірілген залалдардың %-
дық сомасы қанша ;
- кәсіпорын алған несиесіне ... ... ... ... қаржы-несиелік жоспарлар дұрыс рәсімделген бе, дұрыс
рәсімделмесе, ол неден көрніс табады және қалай сипатталған.
Сараптаманың екінші түрі ... ... ... анықтау
мақсатында жүргізіледі.
Қаржы-экономикалық сараптама тағайындауға байланысты
төмендегідей сұрақтар қойылуы тиіс:
- экономикалық көрсеткіштер дұрыс жасалынған ба;
- ... ... ... ... мен табысқа түсетін
қаржылардың есебі) дұрыс жасалған ба;
- жұмсалған қаражат бағасы норма көрсеткіштеріне сәйкес келе ... ... ... ... ме, ... тасымалдауға байланысты.
- шикі заттар мен материалдардың бағасы дұрыс есептелген ... өнім ... ... құны ... қойылған ба;
- өндірістегі үздіксіз шығындардың есебі дұрыс шешілген бе;
- өзіндік құнына калькуляция дұрыс жасалынған ба;
- салық ... ... ... ... ... бұл ... ... дайындау ауқымы кең. Зерттеу материалдарына келесілер жатады:
бухгалтерлік операцияларды ... ... ... ... ... ... операциялары; аталған кәсіпорын мекеме, ұйымдардың
құжаттамалары, яғни ... есеп ... ... ... ... сараптама. Кейбір кезде бөтеннің мүлкін ұрлау
қылмысын тергегенде сот технологиялық сараптама тағайындалады.
Технологиялық сараптама бухгалтерлік немесе қаржылық сараптамалар
тағайындалмай тұрып, немесе олармен бір ... да ... ... ... ... ... және ... жүргізуге негіз болуы ... Өз ... ... ... ... сараптама жүргізу үшін өте қажет.
Технологиялық сараптама жүргізу арқылы төмендегілер анықталады:
- шығындар бекітілген нормамен ... ... ... ... отырған өнімді дайындау кезінде қандай технологиялық
өндірістердің бұзылуына жол берілгендігі;
- ... ... ... ... егер ... ... өндіріліп отырған өнімнің сапасына әсер
ететіндігі, болмаса әсер етпейтіндігі;
- өлшеуіш құралдарының жарамдылығы;
- өнімді сақтау жағдайларының қамтамасыз ... ... ... және олардың бұзылуына сеп болғандығы;
- ұсынылып отырған өнім толық өңдеу цикылынан өткен, өтпегендігі,
егер толық өтпесе өндіріс циклының қай ... ... ... және ... ... кезінде міндетті түрде келесілер берілуі тиіс:
өнім немесе оның үлгісі; жартылай фабрикаттың ... ... ... ... цех ... ... көрінісін көрсететін
журнал, лабораториялық талдау мәліметтері; технологиялық жабдықтарды қарау
туралы хаттамалар; ... ... алу ... ... ... Бұл ... ... объектілерімен
байланысты жағдайлар жатады, нақтылап айтқанда жобалау ... ... ... және ... ... ... жүргізу жағдайлары.
Сот-құрылыс сараптамасын үш түрге бөліп көрсетуге болады:
1. құрылыс-экономикалық;
2. құрылыс-товартанымдық;
3. құрылыс-техникалық;
Бірінші жағдайда сараптаманың заты құрылыстың: бағасын, себебін,
ондағы есептік ... ... ... ... ... ... ... сәйкес қойылатын сұрақтар:
- сметалық құжатттамалыр дұрыс әрі негізді жасалынған ба және ... ... ... келе ... ... актілері мен смета құру кезіндегі бағалау дұрыс па,
негізді
ме;
- құрылыс-монтаждық, құрылыс-жөндеу ... ... баға ... бе;
- фактілік бағасы қандай;
- базар бағасы қандай;
- орындалған жұмыстың көлемі және бағасы қандай;
- құрылыс материалдарының бағасы қандай;
- ... ... мен ... ... ... ... ... материалдары жобаға, нормаға сәйкес пе және т.б.
Екінші және үшінші жағдайларда сараптама жүргізу барысында
анықтауға жататын жағдайлар: ... ... ... ... ... ... көлемі қандай;
- құрылыс-монтаждық жұмыс немесе құрылыс-жөндеу жұмыс сапасы
қандай;
- орындалған құрылыс-монтаждық жұмыс нормаға сәйкес келе ме;
- пайдаланылған құрылыс материалдарының сапасы қандай және ... ... ... келе ... ... жұмыстар жобаға сәйкес келе ме, егер сәйкес
келмесе қандай сәйкессіздік сипатына ие;
- жобадағы сәйкессіздіктердің заррдабы қандай ... ... ... ... ... құрылыс материалдары
қандай зардап әкелуі мүмкін;
- құрылыста қандай техникалық қателіктер жіберілген;
- олар немен негізделген: жобамен бе, әлде құрылыс монтаждық
жұмыстармен бе;
- ... ... ... мен ... ... ... байланыс бар ма;
- бұзылып қирау құрылыс-монтаж жұмыстарымен ... ... ... ... құрылыс жөндеу жұмыстары кезінде
еңбек қауіпсіздік ережелері сақталған ба;
- құрылыс материалдарын пайдалану кезінде олардың сапасының
өзгеруі мүмкін ... жер ... ... ... мен ... ... келе ... т.б.
Материалдарды дайындау. Құрылыс сараптама тағайындау ... ... ... және ... ... ...
монтаждық және құрылыс жөндеу жұмыстарының бақылау ... ... ... және ... ... ... бойынша
материалды-техникалық есебі; құрылыс объектілерінің, бұзылып қираған
ғимараттардың үлгісін; инженерлі – ... ... ... ... ... (алу) ... және оның техникалық паспорты; ... ... ... актілері және басқа да ... ... ... ... ... ... ... алу хаттамаларын)
жіберіледі.[38]
Биологиялық және басқа да сараптамалар. Кейде экономикалық, әсіресе
эколгиялық сипаттағы қылмыстарды ... ... ... биологиялық
сипаттағы қылмыстарды тергеу барысында өндірісте биологиялық сараптаманың
әртүрлі түрлерін жүргізу қажеттілігі туындайды.
Бұл сараптама түрінің объектісі тірі ... ... ... ... ... сараптама жүргізу арқылы тұқымды ... оны ... ... ... ... ... ... қатар астықтың ... ... ... болады.
Агробиологиялық сараптама көмегімен ... ... сорт ... бақа да ... мен ... ... ... себептері анықталады.
Зоотехникалық сараптама арқылы малдың қырылуының, өлімінің себептерін
және ... ... мен ... ... сақтамау жағдайларын
анықтауға болады. Ал ветеринарлық сараптама жүргізу жолымен малдың ... ... ... ... еті ... ... ... және т.б. анықталады.[39]
ҚОРЫТЫНДЫ
Қазақстан Республикасындағы қылмыстылықтың өсу ... ... ... еліміздің болашағына аса зор материалдық зиян
келтіріп отырған ... ... ... ... ... айтып өттік.
Алайда нарықтық экономикалық жағдайында тікелей экономика ... ... ... ... ... ... сату, жалған
кәсіпкерлік монополияға қарсы заңдарды бұзу және т.б. қылмыстардың ... зор ... де ... қызмет саласындағы ... ... ... жағынан, өздерінің әдейі қасақана ... ... ... тек ... ғана ... ... бүкіл әлем
жұртшылығын алаңдатып отырған маңызды мәселе, оны ... жұрт ... ... ... мен қауіпсіздігіне қауіп төндірері
анық. Ол үшін осы ... ... ... ... және ... ... тиіс. Сонымен қатар экономикалық қылмыстармен күрес
жүргізуге қатысты ... ... мен ... ... арасында
түсіндіру мәселелері қаралуы тиіс.
Экономика саласында жасалатын қылмыстардың ... ... ... ... ... ... саласындағы қылмыстар;
- Несиелік берешекті өтеуден әдейі жалтару;
- Бағалы қағаздармен операциялар жүргізу ережелерін бұзу;
- Жалған ақша несие бағалы қағаздар ... ... сату т.б. ... ... ... ... жағдайына едәуір зиян келтірері
анық.
Онымен қоса қазіргі кезде экономика саласындағы ... ... ... және ... ... жаңа ... пайда болған. Сеніп
тапсырылған бөтен мүлікті иеленіп кету немесе ысырап ету, ... ... ... заңсыз банк қызметімен айналысу және т.б.
Экономикалық қылмыстар құқық бұзушылықтың қоғамда, оның ішінде салық
органдарында, ең кең ... түрі пара алу. Пара ... ... ... ... ... ... мәдениетінің төмендігі және
салық төлеудегі мемлекет алдында парызы деп сезінбейтіндігі. Сондықтан да
салық ... ... ... ... салық төлеушілерге салық заңнамасы
мен басқа да нормативтік актілер нормаларына ... ... ... ... ... білуге және білімін жоғарылатуға ықпал ... ... ... ... ... ең маңызды қару-ол құқықтық
сауаттылық.
Экономикалық қылмыстар мәселесін зерттей отырып, мүдделі топтардың
экономикалық мүдделерінің көлеңкелі ... ету түрі ... осы ... ... ... ... ... барлығы мойындағандай, экономикалық қылмыстар– саясаттың
ажырамас бөлігі болып табылады. Өйткені лауазымдық тұлғаның ... ... бар ... ... ... ... ... әлеуметтік
үқсастық жасау мүмкіндігі болып тұрады. Яғни, игілік деп біз тек ... ... ... ... ... сонымен қатар оған
лауазым иесінің түрлі ... ... салу ... рұқсат ету тағы басқа
құқығы да жатады.
    Екіншіден, экономикалық қылмыстардың ... ... ... бұл
мәселеге шындап көңіл бөлуді талап етеді. Заманауи экономикалық қылмыспен
күресу шаралары тек қана репрессивтік сипатта болмауы ... ... ... баса ... ... ... осы ... зауалға қарсы қоғамның бірігуі экономикалық
қылмыспен күрестің жеңісіне қол жеткізуге ... ... ... болсақ, экономикалық қылмыспен терең зерттеуге толық қол жете
қойған жоқ. Іс жүзінде, анық дүниенің өзіне өмір ... ... ... ... ... ... ... қылмыстардың жаңа
түрлерін туындатуы әбден мүмкін. Қоғам мен мемлекеттің алдындағы басты
міндеті–осы қылмыстың деңгейін ... ... ... ... қылмыстарды болдырмау үшін, ... ... ... және саяси сипаттағы шаралар кешенін қабылдау керек,
олар:
Заң шығару органдарына сыбайлас жемқорлықтың ықпалын кеміту. Ол ... ... ... ... ... ықшамдау керек. Конституция мен
елдің заңдарына сүйене отырып, партия қызметіне мемлекет ... ... ... құрылуын қолдау қажет, үміткерлердің
сайлаушылар ... ... ... ... ашық ... ... ... саяси әлеуметтік тетігіне ие болу және олар үшін
жауап беру.
Экономикалық ... ... ... ... ... жеткіліксіздігі, сондықтан олардың жұмысын жетілдіру, ішкі
сатқындардан тазарту – ең алдыңғы ... ... ... ... ... жетілдіру және еркін пайдалану.
Бұл мәселені шешу үшін:
1. Ең алдымен құқық қорғау органдары қызметкерлерінің жалақысын көтеру;
2. Құқық қорғау ... ... ... қамтамасыз ету деңгейін
көтеру, қазіргі заман талабына сай ... ... ... ... ... ... жаңа бағдарламалар жасау және әрбір үш-бес жылда
жаңартып отыруды тәжірибеге енгізу ... Осы ... ... ... ... ... ... экономикалық және әлеуметтік
бағдарламаларға ревизия жасау да жатады.
Насихат және ... Бұл ... ... ... ... ... ... тиіс:
1) басқа елдердегі экономикалық қылмыстарға қарсы табысты
бағдарламаларды зерттеп, игеріп, үлгісін тарату;
2) аймақтардың, ірі кәсіпорындардың, салалардың, билік ... және ... ... әрекеттерін бір-бірімен салыстырып
отыру, экономикалық ... ... ... ... ... ... жариялау және пайдалану;
3) экономикалық қылмыс қарсы күрес ... ... ... ... ақпарат беріп тұру.
Қазір елімізде көзге көрінбейтін процестер жатыр, бірақ күні ертең оның
бәрі күрделі жағдайға әкеп соғуы ... ... ... аз ... бөліп отыр,
біз сол талап – міндеттерді атқаратын ... ... ... ... ... аталған экономикалық қылмысқа қарсы шараларлды жүзеге ... ... ... ... елу елдің қатарына кіру
стратегиясын жылдамдатуға, еліміздегі ... ... ... халқымыздың әл-ауқатын жақсартыруға еліміздегі қызмет пен өнім
өндіретін кәсіпкерлердің тиімді жұмыс атқаруына және ... ... қол ... ӘДЕБИЕТТЕР
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 1995жыл 30-тамыз.
2. «Жеті сыр» газеті №7(57)19.02.2010 ... ... А.Н. ... ... ... ... Алматы – 2001 ж
4. Қазақстан республикасының 1998 жылғы 2 шілдедегі № 267 Заңы
5. ҚР-ның қылмыстық кодексі. Алматы, 2004 ... ... Е. ... ... Ерекше бөлім, Алматы – 2001
7. Баев О.Я. Конфликтные ситуации на предварительном следствии. Основы
размещения и ...... ... Ұлжанов Е. Экономикалық қылмыстарға жол берілмесін, Заң – 2004
9. Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіне түсінік /Алматы-2001
10. Қазақстан республикасының 1998 ... 2 ... № 267 ... ... кәсіпкерлікті қорғау және оған қолдау көрсету туралы » заң
1995 ж 17 сәуір.
12. «Заңды тұлғаларды ... ... ... заң 1995 ж 17 ... ... под ... Н.П.Яблокова, Москва, Юрист, 2000г.
14. А.Н.Ағыбаев, А.Т.Қожаниязов «Парақорлық үшін қылмыстық жауаптылық» Оқу
құралы Алматы-2005ж.
15.ҚР қылмыстық кодексі Алматы 2001
16. криминалистика негіздері А.Ғ. Әбуов ... ... ... Астана «Дәнекер» 2005
18. Алауханов Е.О.Криминалогия. Алматы ... ... ... ... ... жемқорлыққа қарсы күрес туралы»
1998 ж. 2 ... №267 - 1 ... ... правда. - 1998 ж. 9
шілдедегі. - №132.
20. Е.Ғ. ... Ә.А. ... Г.Х. ... Р.Б. ... ... ... ... Алматы «Қазақ университеті» 2005
21. Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... және ... ... қарсы күрес агентігін
(қаржы полициясы) қайта ұйымдастыру туралы» 2005 ж. 25 ... - ... А.Ғ. ... ... негіздері. Алматы «жеті жарғы».
23. Аленчинов Ж. Исторические предпосылки формирования коррупционного
правосознания в ... // ... - №2. 2007. – С. ... ... Ш. Қазаннан қақпақ кетсе...Экономикалық қылмыстармен күрес
туралы ой – толғамдар. – Астана: Елорда, 2000.
25. ... А. ... в ... ... ... с ней. ... - №.127. 2007. – С. 1-2.
26. Жакишев Е. Криминалитисческая тактика. – Алматы, “Жеті Жарғы”, 1997г.
27. Куванов В.В. ... ... ... – Алматы. 1999г.
28. Белкин Р.С. “Криминалистика”. – М., 1999г
29. Апаханов А.Н. Проблемы ...... ... в стадии
предпредварительного расследования. – Алматы, 1997г
30. Нургалиев Б.М. Теоретические и прикладные и ... ... ... ... ... 1998г.
31. Белозеров Ю.Н., Рябоконь В.В. Пройзводство следственных действий. – М.,
1990г.
32. Гинзбург А.Я., Белкин А.Р. ... ... ... ... ... Г.И. ... ... специльных познаний в раскрытии и
раследование преступлений. – Минск., ... Ю.Н., ... В.В. ... ... ...... ... Ю.Н, Ряоконь В.В, Производство следственных ... ... ... учебно-практическое пособие в илюстрациях, под
редакцией Н.Я. Гинзбурга, Алматы, 2001 ... ... ... ... ... ... ... туралы»
1998 ж. 2 шілдедегі №267 - 1 Заңы. //Казахстанская правда. - 1998 ж. ... - ... Е. ... тактика. – Алматы, “Жеті Жарғы”, 2000г.
39 Қапаров С.Ғ. ... ... ... ... іске ... ... Дөңгелек үстелдің ақпараты «Құқық қорғау органдары,
прокурорлар, судъялар және өзге де ... ... ... ... қылмысқа қарсы мәселелері жөніндегі мамандырылған семинар
бағдарламасы. //www.apa.kz 28.01-01.02. 2008ж.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 57 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Басқару тәртібіне қарсы қылмыстардың құрамы18 бет
Денсаулыққа қарсы қылмыстардың жалпы сипаттамасы және түрлері70 бет
Денсаулыққа қарсы қылмыстардың жалпы сипаттамасы және түрлері туралы18 бет
Жеке адамның денсаулығына қарсы қылмыстардың түсінігі және жіктелуі55 бет
Жеке адамға қарсы қылмыстардың құқықтық сипаттамасы24 бет
Кәмелетке толмаған қылмыстарды тергеу64 бет
Кәмелетке толмағандар жасаған қылмыстарды тергеу әдістемесі13 бет
Көліктегі қылмыстардың сипаттамасы және түрлері27 бет
Көптік қылмыстарды саралаудың теориялық мәселелері169 бет
Меншікке қарсы қылмыстарды тергеу әдістемесі52 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь